Hindiston hukumati Trampning rejalashtirgan sanksiyalari fonida Rossiya bilan neft shartnomalarini uzishga tayyorlanmoqda.

Manbalarga ko‘ra, Dehli bu qarorni allaqachon barcha diplomatik va rasmiy kanallar orqali Kremlga yetkazgan. Ma’lum qilinishicha, Hindiston rahbariyati, xususan Bosh vazir Modi, oxirgi paytgacha Rossiyani qo‘llab-quvvatlash va sanksiyalarga qaramay u bilan iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirishni rejalashtirgan. Biroq Tramp tomonidan aytilgan hind tovarlariga 100 foizlik boj joriy etish tahdidi vaziyatni tubdan o‘zgartirdi.

“Albatta, Rossiya va Hindiston o‘rtasidagi iqtisodiy aloqalar butunlay uzilmaydi, biroq sanksiya ostidagi mahsulotlarni Dehli Moskvadan sotib olmaydi. Gap neft va neft mahsulotlari haqida bormoqda. Qaror qabul qilingan va yakuniy tasdiqlangan, shuning uchun Kreml ham, shaxsan prezident Putin ham hind hamkasblarining pozitsiyasini o‘zgartira olmaydi”, — deya bildiradi Rossiya TIVdagi manbalar.

@erontahlili

Rossiya hukumati MDH davlatlaridan darsliklardan “rusofob” paragraf va boblarni olib tashlashni rasman talab qilmoqchi

Moskvadagi manbalarga ko‘ra, Kreml amaldorlari MDH davlatlari bilan “tarix bo’yicha ishlashni” kuchaytirishga bel bog‘lagan. Maqsad — umumiy tarixning “o‘zaro maqbul talqinlarini” ishlab chiqish. Rossiya tomoni maxsus ikki tomonlama komissiyalar tuzishni taklif etmoqchi. Ular muhim tarixiy voqealarning “obyektiv” versiyalarini ishlab chiqish bilan shug‘ullanishi rejalashtirilmoqda.

Manbalar xabariga ko’ra, yaqin kunlarda Rossiya Tashqi ishlar vazirligi MDH davlatlari rahbarlariga rasmiy maktublar yo‘llab, Rossiya imperiyasi va SSSR davrlari haqida “tarixiy xotirani buzishga yo‘l qo‘ymaslikni” so‘raydi.

Strategic Focus: Central Asia

Siyosatshunos olim Muxtor Nazirov:

Postsovet mamlakatlarining Rossiyaga nisbatan xavotir bilan qarashiligining o‘zi — “Katta og‘a” maqomining yo‘qotilishini anglatadi. Rossiya allaqachon “Katta og‘a”lik maqomini yo‘qotib bo‘ldi.

Agar vaqti kelib Rossiya oldingi holatni tiklashga harakat qilsa, unga qo‘shilishni hech qaysi davlat istamaydi. Masalan, kim sanksiyalarga duchor bo‘lishga, Moskvaga yaqinlashish hisobiga boshqa vektorlarni kuchsizlantirishga rozi bo‘ladi? Albatta hech kim bunga rozi bo'lmaydi. Tabiiyki, bu vaziyatda qolgan davlatlar asta-sekin Rossiyadan uzoqlashish siyosatini olib boradi.

Ayni vaqtda postsovet makonidagi vaziyat oldingidek emas. Hozir Rossiya ta’siridan to‘liq chiqib ketgan sobiq Ittifoq respublikalari mavjud. Qolganlari esa boshqa kuch markazlari bilan hamkorlikni rivojlantirish orqali asta-sekin Kremldan uzoqlashmoqda. Lekin bir narsa aniq — bu jarayon ortga qaytmaydi. Bunga birinchi o‘rinda Rossiyaning o‘zi sababchi.

Batafsil: https://daryo.uz/category/central-asia/hi0lq4gca6l6

Strategic Focus: Central Asia

TDYU 3-bosqich talabasi Farmonov Sunnatillo Utkir O‘g‘li tomonidan tayyorlangan “Tan olinmagan davlatlarning huquqiy maqomi: Tayvan, Falastin va Kosovo kabi subyektlarning xalqaro huquq doirasida huquqlari bormi?” nomli maqolani ko’rib chiqishingizni va fikr bildirishingizni so’raymiz.

Strategic Focus: Central Asia

O‘zbekiston va Qirg‘iziston: pragmatizm, bog‘liqlik va ishonchning yangi bosqichi

30-iyul kuni Cho’lponota shahrida O‘zbekiston va Qirg‘iziston tashqi ishlar vazirlari — Baxtiyor Saidov va Jeenbek Kulubayev uchrashuvi bo‘lib o‘tdi. Barcha rasmiyatchiliklarga qaramay, uchrashuv ikki tomonlama munosabatlar sifat jihatidan yangi bosqichga – tizimli, amaliy yo‘naltirilgan va uzoq muddatli darajaga chiqayotganini ko‘rsatdi.

Birinchidan, tomonlar O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Qirg‘iz Respublikasiga davlat tashrifiga tayyorgarlik ko‘rish bo‘yicha qo‘shma harakatlar rejasi va Tashqi ishlar vazirliklari o‘rtasida 2025-2026 yillarga mo‘ljallangan hamkorlik dasturini imzoladi. Bu degani, endi hamkorlik faqat gap-so‘z bilan cheklanmaydi — u aniq reja, vaqt va kim nima qilishi kerakligi bilan belgilanmoqda. Oddiy qilib aytganda, tomonlar barqaror va oldindan bashorat qilish mumkin bo‘lgan yo‘lni tanlashdi.

Ikkinchidan, muzokaralar markazida savdo, transport, chegaralar va barqaror rivojlanish masalalari bo‘ldi. Ya’ni, Toshkent va Bishkek o‘rtasida yagona iqtisodiy va logistika makonini shakllantirish haqida gap bormoqda. Bu borada siyosiy bayonotlar emas, balki amaliy bog‘liqlik — yo‘llar, kommunikatsiyalar va qo‘shma yo‘nalishlarga ustuvorlik berilmoqda. Mintaqada umumiy hamkorlik tuzilmalarining sust ishlayotgani fonida bu ayniqsa dolzarb: O‘zbekiston va Qirg‘iziston tashabbusni o‘z qo‘llariga olib, mustaqil muvofiqlashtirish mexanizmlarini ishlab chiqmoqda.

Uchinchidan, Shavkat Mirziyoyevning Bishkekka bo‘lajak tashrifi. Gap ohangidan ko’rinib turibdiki, bu shunchaki marosim emas, balki real loyihalarga start beradigan muhim uchrashuv bo‘ladi. Logistika, energetika va raqamli sohalarda qarorlar qabul qilinishi kutilmoqda. Saidovning “g‘oyadan natijaga o‘tish” haqidagi so’zlari asosiy signallardan bo’ldi: Toshkent so‘zlardan charchagan va real samaradorlikka intilmoqda.

Uchrashuv konteksti ham muhim. Moskvani mintaqadagi muvofiqlashtiruvchi rolining zaiflashuvi sharoitida Markaziy Osiyo davlatlari o‘z mintaqaviy subyektligini kuchaytirishga harakat qilmoqda. O‘zbekiston esa Qozog‘iston, Qirg‘iziston va Turkmaniston bilan ikki tomonlama kanallar orqali Markaziy Osiyoning yangi arxitekturasini yaratmoqda — mintaqaviy muvozanat tashqaridan emas, ichkaridan shakllanmoqda. Bu kontekstda umumiy suv resurslari muammosi, mehnat migratsiyasi, madaniy yaqinlik va tranzit yo‘llariga qiziqish orqali Qirg‘iziston strategik hamkor sifatida ishtirok etmoqda.

Xulosa qilib aytganda, Saidov va Kulubayev uchrashuvi – oddiy rasmiy voqea emas, balki Toshkent yuritayotgan tizimli strategiyaning muhim bo‘lagi. Mazkur strategiya ikki davlat o‘rtasida barqaror va doimiy hamkorlikni yo‘lga qo‘yish, tashqi bosimlarsiz mintaqaviy integratsiyani kuchaytirish, amaliy va natijador diplomatiyani rivojlantirish hamda katta tashriflarni uzoq muddatli loyihalarni boshlash uchun imkoniyat sifatida ko‘rishni o‘z ichiga oladi.

O‘zbekiston ichki siyosiy barqarorlik va iqtisodiy imkoniyatlariga tayangan holda, mintaqaviy yetakchilik modelini tobora qat’iy va ishonch bilan shakllantirmoqda. Bu modelda kuch bilan bosim o‘rnini hamkorlikka asoslangan tarmoq yondashuvi egallayapti, diplomatiya esa butun mintaqani o‘zgartirish va yangilash vositasiga aylanmoqda.

Strategic Focus: Central Asia

Postimizni “Building Bridges, Not Borders: Why the Uzbekistan – Kyrgyzstan Alliance Matters More Than Ever” nomi bilan maqola shaklida Belgiyaning EUREFLECT nashrida chiqardik.

Batafsil: https://eureflect.com/building-bridges-not-borders-why-the-uzbekistan-kyrgyzstan-alliance-matters-more-than-ever/

Strategic Focus: Central Asia

Tahlilchi do’stimiz V.Bazarova (O’zJOKU) tomonidan tayyorlangan “The Uzbek Triangle: How Tashkent Is Assembling a New Belt of Practical Alliances” nomli maqola Belgiyaning EUREFLECT nashrida chiqdi.

Maqolada “telefon diplomatiyasi”ning hozirgi zamondagi o’rni, Toshkent - Boku - Ashxobod pragmatik hamkorlik o’qi tahlil qilingan.

Qayd etilishicha, an’anaviy integratsion formatlarning (masalan, YOII va KXShT) parchalanishi fonida ideologiyaga emas, balki pragmatizmga asoslangan “milliy ittifoqlar” vujudga kelmoqda. Turkmaniston ham, Ozarbayjon ham asosiy mintaqaviy bloklarga a’zo emas, biroq ular Toshkent bilan strategik hamkorlikni chuqurlashtirmoqda.

Batafsil: https://eureflect.com/the-uzbek-triangle-how-tashkent-is-assembling-a-new-belt-of-practical-alliances/

Strategic Focus: Central Asia

So‘nggi kunlarda Falastin davlatini tan olish harakati faollashmoqda. Bu kim uchun manfaatli va kimga qarshi qaratilgan?

Batafsil: https://t.me/erontahlili/1546

Yevropa taslim bo‘ldimi? Tramp bosimidan so‘ng yangi savdo bitimi imzolandi.

Batafsil: https://t.me/westalliance/1104

Albaniyaning e’tirozi va O‘zbekistonning sukuti: kim haq?

Sobiq siyosatchilarning ochiq bayonotlari koʻpincha shov-shuvli muhokamalarga sabab bo’ladi. Bugun o’zbek telegram kanallari Albaniya sobiq tashqi ishlar vazirining bayonotini faol muhokama qilmoqda. Uning aytishicha, Albaniya O‘zbekistonga vizasiz rejim taklif qilgan, ammo “javob olmagan”. Bu g‘oyatda e’tirozdek eshitiladi. Lekin xulosa chiqarishdan oldin savol tug‘iladi: nega bu masala hozir va qanday maqomda ko‘tarilmoqda?

Shuni tushunish muhimki, O‘zbekistonning tashqi vizaviy siyosati — bu ayrim shaxslarning bayonotlariga javob emas, balki mamlakatning milliy manfaatlari, o‘zaro hurmat va mantiq asosida shakllanayotgan izchil va uzoq muddatli strategiyasining uzviy tarkibiy qismidir. Bugungi kunda O‘zbekiston fuqarolari 74 ta davlatga yengillashtirilgan tartibda safar qilishi mumkin, ulardan 34 tasiga esa vizasiz borish huquqiga ega. Bu — bosqichma-bosqich olib borilgan aniq siyosat natijasidir.

Birinchidan, diplomatiyada rasmiy so‘rov faqat boshlang‘ich bosqich, bu zudlik bilan qaror qabul qilinadi degani emas. Hatto murojaat rasmiy shaklda bo‘lsa ham, tomonlar turli idoralar bilan maslahatlashuvlar o‘tkazadi, xavfsizlik, o‘zaro manfaat va amaliy foydani sinchiklab baholaydi. Ayniqsa, bu vizaga oid bitimlarga taalluqli bo‘lib, ular nafaqat turizm, balki migratsion xavfsizlik, xalqaro majburiyatlar va ichki tartiblarni ham qamrab oladi. Shuning uchun ochiq javob bo‘lmasa, buni befarqlik emas, diplomatik jarayonning tabiiy qismi deb qabul qilish kerak.

Ikkinchidan, O‘zbekiston so‘nggi yillarda vizaviy liberallashuv yo‘lida izchil siyosat yuritmoqda. Ko‘pgina Fors ko’rfazi davlatlari, Yaponiya, Janubiy Koreya, Yevroittifoq va Buyuk Britaniya fuqarolari uchun vizasiz rejim joriy qilingan. 2025-yil 1-iyundan boshlab O‘zbekiston va Xitoy o‘rtasida o’zaro vizasiz rejim kuchga kirdi.

Uchinchidan, O‘zbekiston tashqi siyosiy infratuzilmasini zamonaviylashtirish bo‘yicha keng ko‘lamli ishlarni amalga oshirmoqda. So‘nggi olti yil ichida 20 dan ortiq davlat bilan diplomatik munosabatlar o‘rnatildi — bu avval kuzatilmagan faollikdir. Dushanbe, Boku va Ostona shaharlarida yangi elchixonalar qurilib, ish boshladi.
Bugungi kunda xorijda O‘zbekistonning 60 ga yaqin diplomatik vakolatxonasi faoliyat yuritmoqda va ularning sonini oshirish ustida ish olib borilmoqda.

Hech shubhasiz, O‘zbekiston vizaviy siyosatini o‘zaro manfaat, turizm salohiyati, migratsion xavf va siyosiy mantiq asosida belgilaydi.
Balki Albaniya bilan bitim imzolash vaqti hali oldindadir. Biroq kun tartibini ijtimoiy tarmoqlar orqali bosim bilan shakllantirish — xalqaro diplomatik me’yorlarga zid.

Xulosa qilib aytganda, har bir bayonot ortida siyosiy hisob-kitob, har bir sukut ortida strategik qaror turadi. Albaniyalik sobiq diplomatning so‘zlari muhokamaga sabab bo‘lishi mumkin, ammo O‘zbekistonning javobi — bu jimlik emas, balki puxta o‘ylangan tashqi siyosatning ifodasidir. Diplomatik muloqot ijtimoiy tarmoqlarda emas, muzokara stolida yuritiladi. Shu bois, vaziyatni his-tuyg‘u bilan emas, mantiq bilan baholash zarur.

Strategic Focus: Central Asia

Albaniya bilan vizasiz rejim o‘rnatilishi O‘zbekiston manfaatlariga xizmat qiladimi? Bu savolga javob berish uchun mavzuni hissiyot emas, balki tizimli va real ko‘rsatkichlarga asoslangan yondashuv orqali baholash lozim. Albaniya o‘zini Yevropa integratsiyasi sari intilayotgan davlat sifatida ko‘rsatsa-da, u yerdagi xavfsizlik, qonun ustuvorligi va migratsiya bilan bog‘liq holatlar vizasiz rejim joriy etilishi xavfli bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi.

Global Organized Crime Index 2023 ma’lumotlariga ko‘ra, Albaniya Yevropadagi 44 davlat orasida 15-o‘rinda turadi — bu mintaqadagi eng yomon ko‘rsatkichlardan biridir. Mamlakat uzoq yillardan beri narkotiklar va odam savdosi hamda transmilliy jinoyat tarmoqlari bilan bog‘lanib keladi.

Korrupsiya darajasi ham jiddiy xavf tug‘diradi. Transparency International tomonidan e’lon qilingan Corruption Perceptions Index 2024 reytingida Albaniya 180 davlat orasida 80-o‘rinni egallagan. Davlatning korrupsiyaga qarshi kurashish institutlari zaifligi va pasport-nazorati mexanizmlarining yetarli emasligini ko’rishimiz mumkin.

Shuningdek, qonun ustuvorligi borasidagi vaziyat ham xavotirli. World Justice Project tomonidan tuzilgan Rule of Law Index 2024da Albaniya 142 davlat orasida 89-o‘rinni egallagan. Bu sud tizimining mustaqil emasligi, huquqni muhofaza qiluvchi organlarning ishonchliligi pastligi va qonunlarni amalga oshirish mexanizmlarining zaifligini ko‘rsatadi. Vizasiz tartib joriy qilingan taqdirda, O‘zbekiston noqonuniy faoliyatga qarshi kurashishda sezilarli to‘siqlar duchor keladi.

Bunga qo‘shimcha ravishda, migratsiya xavflari ham ortib bormoqda. 2024-yilda noqonuniy migrantlar oqimi bo’yicha Albaniya Yevropada birinchi o’rinni egalladi. Har 1000 kishidan o‘rtacha 12 nafari mamlakatni tark etdi. Bu holat albaniyalik fuqarolarning uchinchi davlatlarga chiqib ketish uchun O‘zbekistonni tranzit hudud sifatida ishlatish ehtimolini oshiradi. Frontex va Eurostat statistikasi esa albaniyaliklar orasida viza suiiste’mollari va noqonuniy chegaradan o‘tish holatlari ko‘p uchrashini ko‘rsatmoqda.

Yuqoridagi dalillarga asoslanib aytish mumkinki, hozirgi bosqichda O‘zbekiston va Albaniya o‘rtasida vizasiz tartibni joriy etish milliiy xavfsizlik, migratsion barqarorlik va huquq-tartibot manfaatlariga zid. Readmissiya, biometrik ma’lumotlar almashinuvi va jinoyatchilikka qarshi hamkorlik bo‘yicha oldindan aniq mexanizmlar ishlab chiqilmaguncha, bunday qadam foydadan ko‘ra ko‘proq muammo keltiradi.

G’arbiy alyans

O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi fuqarolarimizning xorijda erkin va qulay harakatlanishini ta’minlash, viza talablarini bekor qilish yoki ularni soddalashtirishni o‘z faoliyatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri deb biladi. Ushbu maqsadda hamkorlarimiz bilan doimiy ravishda muzokaralar olib boramiz va aniq natijalarga erishmoqdamiz.

Bugungi kunda O‘zbekiston fuqarolari 40 ga yaqin davlatga vizasiz, yana 42 ta mamlakatga esa soddalashtirilgan tartibda kirish imkoniyatiga ega.

2023-2025 yillarda Xitoy, Birlashgan Arab Amirliklari, Tailand, O‘mon, Eron kabi 10 ga yaqin davlat bilan vizasiz rejim joriy etildi. Shuningdek, Saudiya Arabistoni, Qatar, Vetnam kabi bir qator mamlakatlar fuqarolarimiz uchun viza tartibini yengillashtirdi.

Hozirgi vaqtda o‘nlab davlatlar bilan fuqarolarimizning xorijga chiqishini yanada osonlashtirish bo‘yicha faol muzokaralar davom etmoqda. Tashqi ishlar vazirligi ushbu yo‘nalishdagi sa’y-harakatlarini izchil davom ettirib, O‘zbekiston fuqarolariga xalqaro maydonda kengroq imkoniyatlar yaratadi.

@TIVmatbuot

Qozog‘iston va O‘zbekiston Qirg‘iz yo‘nalishi bo‘yicha hamkorlikni kuchaytirmoqda. Markaziy Osiyoda yangi ta’sir markazi shakllanmoqda

Bir hafta ichida Qirg’iz Respublikasiga O‘zbekiston (30-iyul) va Qozog‘iston (2-avgust) tashqi ishlar vazirlari rasmiy tashrif bilan keldi. Har ikkala uchrashuv nafaqat do‘stona bayonotlar, balki iqtisodiyot, siyosat va gumanitar sohalarda aniq kelishuvlar bilan yakunlandi.

Qozog‘iston tashqi ishlar vaziri Murat Nurtleu Jeenbek Kulubayev bilan Prezident Toqayevning rasmiy tashrifi va Oliy davlatlararo kengashning 7-yig‘ilishiga tayyorgarlikni muhokama qildi. Uchrashuvda ittifoqchilik munosabatlariga, savdo hajmini oshirishga va madaniy aloqalarni kengaytirishga alohida e’tibor qaratildi.

O‘zbekiston tashqi ishlar vaziri Baxtiyor Saidov esa qirg‘iz-o‘zbek hamkorligining “yo‘l xaritasi”ni amalga oshirish, xalqaro tashkilotlar doirasida pozitsiyalarni muvofiqlashtirish va Prezident Mirziyoyevning bo’lajak tashrifiga tayyorgarlik masalalarini muhokama qildi. Shu bilan birga, 2025–2026-yillar uchun TIVlar o’rtasida hamkorlik dasturi va qo‘shma tadbirlar jadvali tasdiqlandi.

Mazkur tashriflar O‘zbekiston va Qozog‘istonning Qirg‘izistonda o‘z mavqeini mustahkamlash yo‘lida olib borayotgan muvofiqlashtirilgan diplomatik harakatlarini yaqqol namoyon etmoqda. Bu raqobat emas, balki Toshkent va Ostona tomonidan olib borilayotgan hamohang tashqi siyosat bo‘lib, u Bishkek bilan institutsional yaqinlashuvga qaratilgan.

Ushbu dinamika Rossiyaning an’anaviy ta’sirini bosqichma-bosqich cheklab, O‘zbekiston va Qozog‘iston yetakchiligida shakllanayotgan yangi mintaqaviy hamkorlik modeliga — ya’ni Markaziy Osiyo ichki integratsiyasiga bosqichli o‘tish jarayoni sifatida talqin etilishi mumkin. Qirg‘iziston esa bu yangi siyosiy formatga moslashish va hamkorlikni chuqurlashtirishga tayyor ekanini amaliy qadamlar orqali ko‘rsatmoqda.

Shunday qilib, Markaziy Osiyoda mintaqaviy birdamlik, siyosiy suverenitet va bosqichma-bosqich rivojlanayotgan qo‘shnichilik asosidagi hamkorlik tamoyillariga tayangan yangi geosiyosiy markaz shakllanmoqda. Mazkur model tashqi bosimlardan holi ravishda mustaqil qarorlar qabul qilishga qodir bo‘lgan yangi mintaqaviy kuch sifatida maydonga chiqmoqda.

Strategic Focus: Central Asia

Tahlilchi do’stimiz M.Imomovning Pokistonning yetakchi Daily Spokesman nashrida “Strategic Shift: Uzbekistan and Kazakhstan Take the Lead in a Post-Russian Central Asia” nomli maqolasi chiqdi.

Strategic Focus: Central Asia

Markaziy Osiyoning Ibrohim kelishuvlariga qo‘shilmasligi sabablari

Tramp ma’muriyatining Ozarbayjon va Markaziy Osiyo davlatlari bilan Ibrohim kelishuvlariga qo‘shilish borasidagi muzokaralarni boshlagani haqidagi xabar oxirgi kunlarda faol muhokama qilinmoqda. SFCA ekspertlari mintaqa davlatlarining bu kelishuvga qo’shilishini maqsadga muvofiqmasligini qayd etdilar. Xususan, Trampning bu tashabbusi Markaziy Osiyo davlatlari uchun na siyosiy, na strategik foyda olib keladi.

M.Imomov ta’kidlashicha, Markaziy Osiyo mamlakatlari allaqachon Isroil bilan rasmiy diplomatik aloqalarga ega. Qozog‘iston va O‘zbekiston Tel-Aviv bilan munosabatlarni 1990-yillarda yo‘lga qo‘ygan va bu hamkorlik agrar texnologiyalar, sog‘liqni saqlash, xavfsizlik va energetika sohalarini qamrab oladi. Shuning uchun dastlab Isroil bilan aloqalarni normallashtirishga qaratilgan bu kelishuvlarga qo‘shilish ular uchun amaliy emas, balki ramziy harakat bo‘ladi.

S.Pinxasovaga ko’ra, hozirgi global geosiyosiy vaziyatda Markaziy Osiyo mamlakatlariga aniq bir blok tomonida turish foyda keltirmaydi. Bunday kelishuvni imzolash Falastin-Isroil mojarosida Isroil pozitsiyasini ochiq qo‘llab-quvvatlash sifatida talqin qilinishi mumkin. Bu esa arab davlatlari va Eron bilan munosabatlarga xavf tug‘diradi. Trampning taklifi Markaziy Osiyo tashqi siyosatining asosiy tamoyiliga — ko‘p vektorlik va manfaatlar muvozanatiga zid keladi.

A.Fayzullozoda aytishicha, Isroil bilan siyosiy-huquqiy ziddiyat yo‘qligi sababli Ibrohim kelishuvlariga qo‘shilish bo‘sh deklaratsiyaga aylanishi mumkin. Bu esa Markaziy Osiyo tashqi siyosatini AQSH siyosatiga to‘liq moslashayotgandek noto‘g‘ri taassurot uyg‘otadi va mintaqaning ShHT, IHT kabi xalqaro tuzilmalar doirasida saqlab kelayotgan neytrallik imijiga zarar yetkazishi mumkin.

K.Ametov qayd etishicha, Markaziy Osiyo o‘zini geosiyosiy kuchlar o‘rtasida neytral muloqot olib boruvchi subyekt sifatida ko‘rsatishga intilmoqda. Amerika diplomatik brendi sifatida qabul qilinadigan kelishuvga qo‘shilish bu pozitsiyani zaiflashtirishi mumkin — ayniqsa AQSH, Xitoy va Rossiya o‘rtasidagi raqobat kuchayib borayotgan sharoitda.

Tahlilimiz shuni ko‘rsatadiki, Markaziy Osiyoning Ibrohim kelishuvlarida ishtirok etishi Isroil bilan allaqachon mavjud bo‘lgan pragmatik munosabatlarga hech qanday sifat jihatdan yangilik olib kelmaydi. Aksincha, G‘azodagi davom etayotgan mojaro va musulmon dunyosining keskin reaksiyasini inobatga olgan holda, bunday qadam imij va diplomatik jihatdan yo‘qotishlarga olib kelishi mumkin. Ramziy va mafkuraviy xarakterga ega ittifoqlardan ko‘ra, Markaziy Osiyo davlatlari uchun infratuzilma, yashil energetika, logistika hamda raqamli transformatsiya kabi yo‘nalishlarda G‘arb bilan amaliy va sohaga yo‘naltirilgan hamkorlikni rivojlantirish ancha maqsadga muvofiq va barqaror natijalar beradi.

AQSH uchun ham Markaziy Osiyo bilan samarasiz siyosiy bloklarga asoslangan rasmiy hamkorlikdan ko‘ra iqtisodiy rag‘batlar va texnologik hamkorlikka asoslangan aniq, mazmunli aloqalarni yo‘lga qo‘yish foydaliroqdir. Diplomatik nuqtayi nazardan, zarurat bo‘lmagan sharoitda bunday kelishuvni imzolash mintaqa davlatlarining tashqi siyosiy subyektligini zaiflashtiradi va ularni mustaqil, ongli aktor sifatidagi imijidan uzoqlashtiradi.

Xulosa shuki, Markaziy Osiyo Ibrohim kelishuvlariga qo‘shilish ehtimoli o’ta past: mintaqa elitalari bu kelishuvga qarshimas, ular uning strategik jihatdan samarasiz ekanligini tushunib turibdilar xolos. Mintaqa bugun pragmatizm, muvozanat va uzoq muddatli tashqi siyosiy barqarorlikka tayanmoqda.

Strategic Focus: Central Asia