Global axborot xaosi va feyklarning ommaviy targ’iboti zamonida bizning kanallar haqiqat tarafida bo’lishga yordam beradi:

Strategic Focus: Central Asia - Markaziy Osiyodagi (va boshqa mintaqalar) asosiy voqealar tahlili.

@erontahlili - Yaqin Sharqdagi zamonaviy xalqaro munosabatlar.

G’arbiy alyans - AQSh va Yevropa kun tartibidagi asosiy mavzular hamda trendlar.

Xorijiy OAV - chet tillardagi yetakchi nashrlar kanali.

Strategic Focus: Central Asia - LIVE - jahondagi eng oxirgi va sara xabarlar.

🚀 Qo’shiling, afsuslanmaysiz! 🚀

Rossiyaning O‘zbekistondagi yangi elchisi haqida

Bugun 5-sentabr kuni Rossiya prezidenti V.Putin Aleksey Yerxovni Turkiyadagi elchi lavozimidan ozod qilib, uni O‘zbekistonga yangi elchi etib tayinladi.

A.Yerxov 1960-yil 28-oktabrda Moskvada tug‘ilgan. 1983-yilda Moskva davlat xalqaro munosabatlar institutini (MGIMO) tamomlagan.

1983-yildan diplomatik xizmatda. Marokash (1983–1987), Misr (1990–1994), Isroil (1996–2000)dagi elchixonalarda faoliyat yuritgan.

2000–2003-yillarda Rossiya Prezidenti Administratsiyasida ishlagan. Tashqi siyosat boshqarmasida tashqi siyosiy tadbirlarni tayyorlash bo‘limi boshlig‘i o‘rinbosari va bo‘lim boshlig‘i lavozimlarini egallagan.

2003–2006-yillarda Rossiyaning Suriyadagi elchixonasida Favqulodda va Muxtor vakil, 2006–2009-yillarda Rossiya TIV vazir kotibiyati departamenti direktor o‘rinbosari, 2009–2015-yillarda Rossiyaning Istanbuldagi (Turkiya) bosh konsuli, 2015–2017-yillarda Rossiya TIV Vaziyat va inqirozlar bo’yicha markaz direktori bo‘lgan.

2017-yil 19-iyunda Rossiyaning Turkiya Respublikasidagi Rossiya Federatsiyasi Favqulodda va Muxtor Elchisi etib tayinlangan.

2018-yil 28-dekabrda Favqulodda va Muxtor Elchi diplomatik unvoni berilgan.

Arab, ingliz va fransuz tillarini biladi.

Strategic Focus: Central Asia

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Америка Қўшма Штатлари Президенти Дональд Трамп билан телефон орқали мулоқоти бўлиб ўтди.
—
Состоялся телефонный разговор Президента Республики Узбекистан Шавката Мирзиёева с Президентом Соединенных Штатов Америки Дональдом Трампом.

#Mirziyoyev #muloqot #AQSh #hamkorlik

Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X

O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Donald Tramp bilan telefon orqali suhbati ekspert doiralarida muhim signal sifatida qabul qilinmoqda. Mirziyoyevning Oq uy egasini O‘zbekistonga rasmiy tashrif bilan kelishga taklif qilishi rasmiy Toshkentning dunyodagi asosiy kuch markazlaridan biri bilan muloqotni mustahkamlashga intilayotganidan dalolat beradi.

Hech shubhasiz, mazkur taklif O‘zbekiston endilikda geosiyosiy raqobat maydoni emas, balki o‘zi kun tartibini belgilovchi va xalqaro jarayonlarga ta’sir ko‘rsatayotgan mustaqil o‘yinchi ekanini tasdiqlaydi. Prezident Mirziyoyev teng huquqda muloqot qilish va hamkorlikning yangi formatlarini taklif etish qobiliyatini namoyon qilmoqda.

Shu bilan birga, Toshkent boshqa yo‘nalishlarni ham rivojlantirmoqda. Bir tomondan, Kaspiy - Markaziy Osiyo klasteri shakllanmoqda, boshqa tomondan - ShHT yetakchiligida kuchli koalitsiya kengaymoqda. Aytish kerakki, bu vektorlar bir-biriga raqib emas, balki bir-birini to‘ldiradi. Shu tarzda, O‘zbekistonni jarayonlar koordinatori sifatida ko‘rsatadigan ko‘p qatlamli arxitektura yuzaga kelmoqda.

Xulosa qilib aytganda, O‘zbekiston ko‘p vektorlilikni oddiy siyosiy shiordan davlat manfaatlarini ilgari suruvchi va mintaqaviy muvozanatni belgilovchi real strategiyaga aylantirmoqda. Aynan mana shu Toshkent formulasi mamlakatning Yevrosiyodagi o‘zining mintaqaviy arxitekturasini yaratadigan davlat sifatidagi rolini belgilab bermoqda.

Strategic Focus: Central Asia

O‘zbekiston AQSh bilan munosabatlarni, eng avvalo, pragmatik asosda yo‘lga qo‘ymoqda. Agar Vashington global kategoriyalar bilan o‘ylab, Yevrosiyoning strategik mintaqasida o‘z ta’sirini mustahkamlashga intilsa, rasmiy Toshkent mamlakatni modernizatsiya qilishni tezlashtirishi mumkin bo‘lgan aniq foydalarga urg‘u bermoqda:

Birinchidan, iqtisodiyot va investitsiyalar. O‘zbekiston energetika, transport, raqamli iqtisodiyot va qishloq xo‘jaligiga Amerika kapitali va texnologiyalarini jalb etishga qiziqmoqda. AQSh bozoriga kirish imkoniyati va eksport hajmining oshishi ham muhim ahamiyatga ega. Shuningdek, nodir minerallar va “yashil energetika” sohasida hamkorlik alohida o‘rin tutadi.

Ikkinchidan, texnologiyalar va ta’lim. Toshkent AQSh universitetlari filiallarini qo‘llab-quvvatlash, ta’lim almashinuvlarini kengaytirish, kadrlar tayyorlash va raqamli sohada innovatsion yechimlarni topishga harakat qiladi.

Uchinchidan, xavfsizlik va tashqi siyosat. AQSh terrorizm, ekstremizm va noqonuniy migratsiyaga qarshi kurashda hamkor sifatida ko‘riladi, shuningdek, Afg‘onistondagi vaziyatni barqarorlashtirishda muhim o’yinchi hisoblanadi (to’g’ri, ular Afg’onistonni tark etgan, ammo aksariyat tahlilchilar AQSh ta’siri hanuz kuchli ekanligini tasdiqlaydilar). Shuningdek, AQSh bilan aloqalar Toshkentning mustaqil kuch markazi sifatidagi xalqaro obro‘sini mustahkamlamoqda. Prezident Trampning mamlakatimizga taklif qilinishi O‘zbekistonning yetakchi jahon davlatlari bilan teng huquqda muloqot qila olish qobiliyatini ko’rsatmoqda.

Xulosa qilib aytganda, O‘zbekistonga AQShdan xayoliy qadriyatlar emas, balki rivojlanish resurslari — investitsiyalar, texnologiyalar, ta’lim va xavfsizlik kafolatlari kerak. Toshkent uchun bu tezkor modernizatsiya vositasi bo‘lib, Xitoy, Rossiya va Turkiya bilan strategik aloqalarini muvozanatda saqlashga yordam beradi.

Strategic Focus: Central Asia

O‘zbekistondan Afg‘onistonga: zilziladan jabr ko‘rgan aholiga 300 tonnaga yaqin insonparvarlik yordami yetkazildi.

👉@suhrob_buranov

OAV xabarlariga ko‘ra, Ukrainada 20–50 ming xorijiy harbiy xizmatchini joylashtirish rejalashtirilmoqda. Bo’lajak kontingentning asosiy qismini Fransiya qo’shinlari tashkil etadi. Bunga javoban Roasiya Ukraina hududidagi har qanday xorijiy qo‘shinlar uning armiyasi uchun qonuniy nishon bo‘lishi haqida ogohlantirdi. Shu tarzda, Rossiya va NATO o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri to‘qnashuv ehtimoli yanada oshdi.

Parij tashabbusi AQShdagi izolyatsionistik kayfiyat va Tramp siyosati fonida muhim ahamiyat kasb etmoqda. D.Tramp ichki masalalarga e’tibor qaratib, Amerikani Yevropa ishlaridan tobora uzoqlashtirmoqda. Bunday sharoitda Yevropa o‘z mustaqilligini ko‘rsatishga va “Yevropa xavfsizlik ustuni”ni shakllantirishga intilmoqda. Fransiya esa yetakchi sifatida maydonga chiqmoqda.

O’z navbatida, Moskva uchun bu qadam Xitoy va Osiyo mamlakatlari bilan hamkorlikni yanada mustahkamlashga turtki bo‘ladi. Pekin yetakchiligida shakllanayotgan yangi geosiyosiy blok G‘arbning har qanday harbiy faolligini Yevroosiyodagi alyanslarni kuchaytirish uchun asos sifatida qabul qiladi.

Bu jarayon Markaziy Osiyo uchun ham alohida ahamiyatga ega. Mintaqa yirik davlatlar manfaatlari kesishgan hudud sifatida tobora muhim strategik o‘ringa chiqmoqda. G’arb (Yevropa ittifoqi) va Sharq (Yevroosiyo makoni) o‘rtasidagi qarama-qarshilik kuchaygani sari, Markaziy Osiyo Moskva va Pekin uchun strategik tayanch sifatidagi roli mustahkamlanmoqda. Shu bilan birga, mintaqa davlatlari Xitoy va Rossiya bilan iqtisodiy hamkorlikdan keladigan foydalarni saqlab qolish hamda kuchayib borayotgan harbiylashuv oqibatida yuzaga keladigan siyosiy chaqiriqlarga moslashish zaruratiga duch kelmoqda.

Xulosa qilib aytganda, Ukrainada G‘arb qo‘shinlarini joylashtirish nafaqat harbiy keskinlikning ortishiga, balki global qutblanishning tezlashishiga ham olib keladi. Yevropa bir tomonda yolg‘iz qolish xavfi ostida, Markaziy Osiyo esa ushbu dinamikada muhim strategik bo‘g‘in sifatida Yevroosiyo bloki tomon tobora ko‘proq jalb etiladi.

G’arbiy alyans

Avvalroq taxmin qilganimizdek, Orda.kz’ni yopib tashlash harakati kuzatilmoqda.

Bugun Orda.kz ta’sischisi Maksat Ganiyev videomurojaati e’lon qilindi. Unda M.Ganiyev mazkur OAV faoliyatini vaqtinchalik to’xtatishni so’rab Bosh prokuraturaga murojaat qilganini ta’kidlagan va shu bilan birga bosh muharrir Gulnar Bajkenovaning faoliyatini qonuniyligini tekshirishni so’ragan.

Strategic Focus: Central Asia

Pazl.az saytida e’lon qilingan va O‘zbekiston Mustaqilligining 34 yilligiga bag‘ishlangan tahliliy tabriknomani o‘qishni tavsiya qilamiz. Unda shunchaki so‘zlar emas, balki mamlakatning 90-yillardagi qiyinchiliklardan tortib hozirgi iqtisodiy va tashqi siyosiy yutuqlarigacha bo‘lgan yo‘li real tahlil qilingan.

Muallif ta’kidlashicha, Ozarbayjon - O‘zbekiston munosabatlari jadal o‘smoqda va O‘zbekiston mintaqadagi “barqarorlik oroli”ga aylangan. Pazl.az’ga samimiy so‘zlari va obyektiv qarashlari uchun minnatdorlik bildiramiz.

Batafsil: https://pazl.az/index.php?newsid=3837

Strategic Focus: Central Asia

Ukraina va Ozarbayjon: o‘xshashliklar va farqlar

A.Gasanov, siyosiy tahlilchi

Polsha tashqi ishlar vaziri Radoslav Sikorskiyning “Ukraina o‘zini himoya qila oladigan chegaralarda qolishi kerak” degan bayonoti mojaroning “muzlatilishi” va Kiyevning ayrim hududlarni amalda yo‘qotishi mumkinligi borasidagi munozaralarni kuchaytirdi. Bunday dilemmaga tarixda allaqachon misol bor: 1990-yillardagi Ozarbayjon tajribasi.

Ozarbayjon tajribasi

Qattiq janglardan so‘ng Tog‘li Qorabog‘ va unga tutash yetti tumanni yo‘qotganidan keyin Boku 1994-yilda Bishkek protokolini imzolashga majbur bo‘ldi. Bu o‘ta noqulay shartlarda o‘t ochishni to‘xtatishni anglatardi. Ozarbayjon de-yure hududlarini boy berganini tan olmadi, biroq de-fakto yerining 20 foizidan mahrum bo‘ldi. Xalqaro huquq uning tarafida edi: hech bir tashkilot “Tog’li Qorabog’ Respublikasi”ni tan olmadi, biroq Armanistonga va uning ittifoqchilariga nisbatan real sanksiyalar ham joriy etilmadi. Aksincha, AQSh Kongressi 907- tuzatmani qabul qilib, Ozarbayjonga yordamni eng og‘ir davrida cheklab qo‘ydi.

O‘n yillab bir milliondan ortiq ozarbayjonlik qochqinlar va majburan ko’chirilganlar og‘ir sharoitda, xalqaro hamjamiyatning minimal yordami bilan yashashga majbur bo‘ldi. Vaziyat faqat Ozarbayjon iqtisodiyoti va armiyasi mustahkamlangach, 2020 va 2023-yillarda hududiy yaxlitligini qurolli yo‘l bilan tiklaganida o‘zgardi.

Ukraina holati

1990-yillardagi Ozarbayjondan farqli ravishda, Ukraina xalqaro yordamni mislsiz darajada oldi. AQSh va YI Kiyevning harbiy, moliyaviy va gumanitar ehtiyojlari uchun 280 milliard dollardan ortiq mablag‘ ajratdi. NATO standartlari bo‘yicha tayyorlov, zamonaviy qurol-aslahalar, razvedka ma’lumotlari va millionlab ukrainalik qochqinlar uchun Yevropa mehnat bozorlarining ochilishi vaziyatni tubdan o’zgartirdi. Yevropa ukrainaliklar uchun maxsus ijtimoiy himoya mexanizmlarini yaratdi, bu Ozarbayjon keysida kuzatilmagan edi.

O‘xshashliklar va asosiy farqlar

O‘xshashlik: har ikkala davlat hududlarni amalda boy bergan bo‘lsa-da, de-yure buni tan olmadi; millionlab odamlar qochqin bo‘ldi; xalqaro huquq ularning tarafida edi.

Farqlar: Ukraina kollektiv G‘arb yordami bilan urush olib bormoqda, Ozarbayjon esa yolg‘iz qolgandi; Kiyevga ko‘rsatilayotgan yordam miqyosi 1990-yillardagi Boku ko‘rgan yordam bilan solishtirib bo‘lmaydi; ukrainalik qochqinlarning YIdagi ijtimoiy integratsiyasi ozarbayjonlik qochqinlarning og‘ir taqdiridan keskin farq qiladi.

Ozarbayjon tajribasi shuni ko‘rsatadiki, hududlarni vaqtincha yo‘qotish Vatanning yakuniy yo‘qotilishini anglatmaydi. Mag‘lubiyatni huquqiy jihatdan tan olmaslik va armiyani hamda iqtisodiyotni uzoq muddatli mustahkamlash siyosati davlatga o‘z yerlarini qaytarish imkonini beradi. Ukraina kuchli xalqaro yordamga ega bo‘lgani uchun kelajakda bu natijaga ancha tezroq erishish imkoniyatiga ega.

Strategic Focus: Central Asia

Oʻzbekiston va BMT: a’zolikdan strategik hamkorlikka

Vazira Bazarova, siyosiy tahlilchi

1992-yil 2-martda Birlashgan Millatlar Tashkilotiga a’zo bo‘lgan O‘zbekiston, o‘z mustaqilligining ilk davridayoq xalqaro hamjamiyatning teng huquqli a’zosi sifatida maydonga chiqdi va bugun global kun tartibini shakllantirishda faol ishtirok etuvchi nufuzli aktor darajasiga ko‘tarildi. Asosiy e’tibor xalqaro tuzilmalar bilan integratsiyaga va ichki islohotlar uchun tashqi koʻmak topishga qaratilgan edi. Ta’kidlash joiz, tuzilmaga a’zolik dastlab legitimlik vositasi sifatida xizmat qilgan bo’lsa, keyinchalik u O‘zbekistonning xalqaro jarayonlarga ta’sir ko’rsatish instrumentiga aylandi.

1993-yilda Toshkentda BMT vakolatxonasining ochilishi O‘zbekiston va Birlashgan Millatlar Tashkiloti o‘rtasidagi munosabatlar tarixida burilish nuqtasiga aylandi. U doimiy hamkorlikning poydevorini yaratdi. BMT tizimidagi 25 ta agentlik va jamgʻarmalar, jumladan, BMT Taraqqiyot dasturi (UNDP), YUNISEF, YUNESKO, JSST va boshqa tashkilotlar bugun mamlakatimizda faoliyat olib bormoqdalar. Bunday hamkorlik arxitekturasi Toshkentni milliy manfaatlar va global kun tartibi tutashgan mintaqaviy markazga aylantirdi.

Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning BMT Bosh Assambleyasi sessiyalaridagi chiqishlari tashqi siyosatning asosiy yoʻnalishlarini belgilab berdi: mintaqaviy xavfsizlikni mustahkamlash, zamonaviy tahdidlarga qarshi kurash, barqaror rivojlanish va ekologik masalalarni ilgari surish, sivilizatsiyalararo muloqotni rivojlantirish. Bu tashabbuslar 2017 va 2024-yillarda BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrishning Oʻzbekistonga tashriflari bilan uygʻunlashdi. Bosh kotibga xalqaro birdamlikni mustahkamlashdagi hissasi uchun “Doʻstlik” ordeni topshirilishi alohida ahamiyatga ega.

Oʻzbekiston faol ravishda BMTning organlariga oʻz nomzodini ilgari surmoqda. Soʻnggi yillarda mamlakat Inson huquqlari bo’yicha kengashi (2021–2023), YUNESKOning Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish boʻyicha hukumatlararo qoʻmitasi (2022–2026), Iqtisodiy va ijtimoiy kengashning Rivojlanish maqsadlarida fan va texnologiyalar masalalari boʻyicha komissiyasi (2025–2027), XMTning Ma’muriy kengashi (2024–2027), Inson huquqlari qoʻmitasi (2025–2028), shuningdek, BMT Statistika komissiyasi (2026–2029) tarkibiga saylandi. Toshkentning uzoq muddatli maqsadi - 2035–2036-yillarda BMT Xavfsizlik Kengashiga muvaqqat a’zo sifatida saylanish.

Oʻzbekistonning Bosh Assambleya darajasidagi tashabbuslari hamkorlikning yangi sifat bosqichini namoyon qildi. 2018–2025-yillar oraligʻida mamlakatimiz ilgari surgan 13 ta rezolyutsiya qabul qilindi, ular xavfsizlik, narkotrafikka qarshi kurash, ekologiya va gumanitar rivojlanish masalalarini qamrab oldi. Xususan, Orolboʻyi va oʻrmon tiklash boʻyicha tashabbuslar mahalliy muammolarni global darajaga olib chiqdi. E’tiborlisi, 1992–2016-yillarda faqat bitta rezolyutsiya qabul qilingan edi — “Markaziy Osiyoda yadro qurolidan xoli hudud yaratish” (2002). Bu esa Oʻzbekistonning soʻnggi yillarda faoliyati keskin oshganini koʻrsatadi.

Hamkorlikning amaliy oʻlchovi keng koʻlamli loyihalarda namoyon boʻlmoqda. UNDP 40 dan ortiq tashabbusni amalga oshirib, kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish, “yashil” iqtisodiyotni qoʻllab-quvvatlash, davlat boshqaruvida shaffoflikni oshirishga xizmat qilmoqda. YUNISEF ta’lim va bolalarni himoya qilishga e’tibor qaratmoqda, YUNESKO madaniy diplomatiyani ilgari surmoqda, JSST va UNFPA esa sogʻliqni saqlash tizimini mustahkamlash va demografik barqarorlikni qoʻllab-quvvatlamoqda. Orolbo'yi mintaqasi uchun Inson xavfsizligi bo'yicha ko'p tomonlama sheriklik trast jamg'armasi xalqaro resurslarni safarbar qilishning namunaviy mexanizmiga aylandi.

Strategic Focus: Central Asia

Davomi

BMT bilan hamkorlik Oʻzbekistonning tashqi siyosatidagi mintaqaviy vektorni ham mustahkamladi. Toshkentdagi BMT Global aksil-terror strategiyasini amalga oshirish boʻyicha konferensiya, Samarqanddagi ekologiya va turizm forumlari, Termizdagi logistika markazining BMT Qochqinlar bo’yicha agentlikning global tarmogʻiga qoʻshilishi - bularning barchasi Oʻzbekiston BMTni Markaziy Osiyoning barqarorligini oshirish vositasi sifatida ishlatayotganini koʻrsatadi.

Soʻnggi o’ttiz yillik tajriba oddiy a’zolikdan strategik hamkorlikka bosqichma-bosqich oʻtishni namoyon etdi. 2026–2030-yillarga moʻljallangan yangi Hamkorlik dasturi va Xavfsizlik Kengashiga nomzodlik ilgari surilishi bu yoʻnalishning a’lo darajada o’zlashtirilganini sinovdan oʻtkazadi. Natijada Oʻzbekiston nafaqat yordam oluvchi, balki xalqaro kun tartibining belgilovchi va global barqarorlik uchun muhim yechimlar ishlab chiquvchi aktorga aylanmoqda.

Strategic Focus: Central Asia

Markaziy Osiyoda davlatlar 5 ta asosiy yo‘nalish bo’yicha raqobatlashadilar

E.Gusseinov, tahlilchi

Fikrimcha, Markaziy Osiyoda yetakchi davlatlar raqobati aynan beshta asosiy yo‘nalishda namoyon bo‘lishi mumkin:

1. Narrativni shakllantirish. Gap, avvalo, mintaqa mamlakatlarining Rossiya imperiyasi va SSSR tarkibidagi tarixini talqin qilish hamda Sovet Ittifoqi parchalangandan keyingi Rossiyaning rolini izohlash haqida ketmoqda. Bu borada Rossiya va G‘arb davlatlari o‘rtasida kurash aniq ko‘zga tashlanmoqda — ular o‘z versiyalarini jamoatchilik ongida mustahkamlashga intilmoqda.

2. Davlat imidjini shakllantirishga qaratilgan axborot kampaniyalari. Birinchi yo‘nalishdan farqli o‘laroq, bu ko‘proq qisqa muddatli vazifalarga xizmat qiladigan vosita hisoblanadi. Bu maydonda ayniqsa Xitoy faol bo‘lib, u mintaqada o‘z imidjini yaxshilash ustida tizimli ishlamoqda.

3. Resurslarni qo’lga kiritish uchun kurash. Raqobatning eng keskin yo‘nalishlaridan biri aynan shu soha hisoblanadi. Markaziy Osiyo neft, gaz, uran, mis va nodir metallar kabi boyliklarga ega bo‘lib, ular global energetikada o‘tish davri va yangi texnologiyalar uchun kurash sharoitida strategik ahamiyat kasb etmoqda. Bu yo‘nalishda asosan AQSh va Xitoy faollik ko‘rsatmoqda: Pekin uzoq muddatli investitsiyalar va infratuzilma loyihalari orqali o’z pozitsiyalarini mustahkamlasa, Vashington razvedka texnologiyalari va “yashil kun tartibi”dan foydalanmoqda.

4. Transport loyihalari bo‘yicha tenderlarda g‘alaba qozonish. Bu yerda gap koridorlarning o‘zaro raqobatidan ko‘ra, tenderlarda ishtirok etuvchi xususiy kompaniyalar haqida bormoqda. Ular o‘z hukumatlariga bosim o‘tkazib, Markaziy Osiyoda yo‘llar, temir yo‘llar va logistika infratuzilmasini qurishda ishtirok etishga intilmoqda.

5. Hamkorlikni institutsionallashtirish. Bu esa ta’sirni mustahkamlash uchun barqaror mexanizmlar va institutlarni yaratish orqali amalga oshirilmoqda. Ayrim davlatlar “Markaziy Osiyo +” kabi formatlarni ilgari surmoqda (Xitoy yoki Hindiston bilan). AQShning B5+ tashabbusi ham yana jonlanib, mintaqada institutsional darajada o‘z ta’sirini mustahkamlashga intilayotganidan dalolat beradi.

Strategic Focus: Central Asia

O‘zbekiston Respublikasi Isroilning Doha shahridagi turar joy hududiga uyushtirgan hujumlarini qoralaydi va buni Qatar Davlati suverenitetini buzish, chegaralar daxlsizligi va xavfsizligiga tajovuz deb baholaydi.

Bunday xatti-harakatlar mutlaqo nomaqbul bo‘lib, BMT Nizomini hamda xalqaro huquqning asosiy me’yor va tamoyillarini jiddiy ravishda mensimaslik hisoblanadi.

O‘zbekiston xalqaro munosabatlarda kuch ishlatishning har qanday ko‘rinishiga va Yaqin Sharqdagi murakkab vaziyatni yanada keskinlashtiradigan qadamlarga izchil ravishda qarshi ekanini bildiradi.

***

The Republic of Uzbekistan condemns the strikes carried out by Israel on a residential area in the city of Doha, viewing them as a breach of sovereignty, an encroachment upon the inviolability of borders and security of the State of Qatar.

Such actions are unacceptable and represent a serious disregard for the UN Charter, fundamental norms and principles of international law.

Uzbekistan has consistently opposed any form of use of force in international relations that exacerbate already complex situation in the Middle East.

***

Республика Узбекистан осуждает нанесённые Израилем удары по жилому району в городе Доха, рассматривая их как нарушение суверенитета, посягательство на нерушимость границ и безопасность Государства Катар.

Подобные действия являются неприемлемыми и представляют собой серьёзное пренебрежение Уставом ООН, а также основополагающими нормами и принципами международного права.

Узбекистан последовательно выступает против любых форм применения силы в международных отношениях и шагов, усугубляющих и без того сложную ситуацию на Ближнем Востоке.

Facebook | YouTube | Instagram | Х

Haqiqiy mustaqillik o‘zi ishlab chiqargan qurollarga ega bo‘lishga ham bog‘liq.

Arab mamlakatlarining AQShda ishlab chiqarilgan hujumkor va mudofaa qurollarini hech qachon AQSh ruxsat bermagan holatlarda ishlatib bo‘lmaydi.

Turkiya o‘zining harbiy mustaqilligini birinchi bo‘lib F-16 harbiy uchoqlarini boshqarish dasturlarini mahalliylashtirishdan boshladi. U bu loyihani chin ma’noda “O‘zgur loyihasi” (“Erk loyihasi”) deb nomlagani bejizga emas.

Arab mamlakatlari orasida tishigacha yuqori texnologiyali AQSh qurollari bilan qurollangan davlatlarning birortasi Isroilga xavf tug‘dirmaydi.

E’tibor bersangiz, o‘tgan 20 yil davomida faqatgina rus-sovet qurollari bilan qurollangan davlatlargagina AQSh bloki tomonidan hujum qilindi va yo‘q qilindi. Hozircha Misr bundan mustasno.

Umuman Islom olamida hozircha to‘liq harbiy-siyosiy mustaqil davlatlar sifatida Turkiya, Pokiston va Eron bor.

Ular orasida turli xildagi yuqori texnologiyali qurol ishlab chiqish bo‘yicha Turkiya, ballistik raketalar bo‘yicha Eron, yadro arsenali bo‘yicha Pokiston o‘z quvvatiga ega.

Dunyo miqyosida esa AQSh blokiga muqobil ravishda Rossiya va Xitoy to‘liq harbiy mustaqillikka ega. Ulardan Rossiya cho‘kayotgan, Xitoy esa yuksalayotgan harbiy quvvatga ega.

Shimoliy Koreya ham mahalliy qurol ishlab chiqarishga ega bo‘lsada, u asosan Eron singari ballistik raketalarga ko‘proq tayanadi.

Islom olami davlatlarining hozircha eng nozik tomoni mahalliy ishlab chiqarishga asoslangan havodan mudofaa tizimi va yuqori texnologiyali aviatsiya.

Turkiya yaqindagina mahalliy “temir gumbaz” tizimini to‘liq ishga tushirganini ma’lum qildi. U shuningdek, KAAN 5-avlod uchoqlarini ham ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘ygan. Havo flotini esa allaqachon mahalliy dronlar va vertolyotlar bilan to‘ldirib bo‘lgan.

Pokiston va Eron endi shu tizim ustida ham ishlasa kerak. Zero Rossiyaning S-300 va S-400 lari Eron va Hindistonda shourumdan boshqasiga yaramasligi ma’lum bo‘ldi.

Pokiston nozik tomonlarini Xitoy texnologiyalari evaziga yopib turibdi.

O‘zbekistonda ham, bilishimcha, havodan mudofaa tizimida Xitoy texnologiyalaridan ham foydalaniladi.

Shuning uchun, murakkab davrda milliardlab mablag‘larni astfaltga emas, konsertga to‘layotganda, milliy mudofaa mustaqillik va xavfsizlikning eng ustuvor yo‘nalishi ekanligi esdan chiqmasligi kerakmikan, deb o‘ylayman.

Said Komil Muhammad Karim

Oxirgi yillar davomida Rossiya va Ukraina o‘rtasidagi urushni diqqat bilan kuzatib kelyapmiz. Bu agressiya mintaqamizdagi xavfsizlik arxitekturasi naqadar nozik bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatdi. Rossiya ehtimoliy vaqtinchalik sulhdan keyin qayerda to‘xtashini yoki yangi maqsad tanlashini hech kim bilmaydi. Aynan shuning uchun bugun yagona turkiy harbiy-sanoat majmuasini yaratish haqida gapirish juda muhimdir. Bundan tashqari, istiqbolda turkiy yadro quroliga ega bo‘lish ham yirik davlatlar agressiyasini jilovlash omillaridan biri bo‘lishi mumkin.

Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, aksariyat turkiy davlatlar uchun milliy harbiy sanoat kompleksini (HSK) yaratish nihoyatda qimmat va iqtisodiy jihatdan murakkab vazifa hisoblanadi. Vaziyatga real qarasak, Qozog’iston, O‘zbekiston va Turkmaniston o‘z harbiy sanoatiga ega bo‘lmagan davlatlardir (to’g’ri, ozgina rivojlanish bor, ammo uning tempi o’ta sust). Bu sohada sovet merosiga qaramlik esa bugun bizni yanada zaiflashtirib qo‘ymoqda. Urushga chalg‘igan Rossiya endi qurol yetkazib bera olmayapti, alohida-alohida muqobil variantlar qidirish esa juda qimmat va qiyin.

Shu sababli aynan yagona turkiy HSK g‘oyasi dolzarbdir. U barcha ishtirokchilarning resurs va imkoniyatlarini birlashtiradi. Bunday format yukni taqsimlash imkonini beradi: Turkiya va Ozarbayjon texnologiyalar va ishlab chiqarish bazasini ta’minlasa, O‘zbekiston - muhandis kadrlar va bo’lajak zavodlar uchun geografik qulay hududlarni taqdim etadi, Turkmaniston - moliyaviy imkoniyatlarni, Qozog‘iston esa - resurs bazasi va sanoat salohiyati bilan yordam beradi.

Bu loyihada asosiy rol tabiiy ravishda Turkiya va Ozarbayjonga tegishlidir. Turkiya allaqachon dronlar, 5-avlod aviatsiyasi va havo mudofaasi tizimlarini ishlab chiqarishga qodir ekanligini isbotladi, ular dunyo brendlariga aylangan. Ozarbayjon esa so‘nggi yillarda qurol-yarog‘, zirhli texnika va uchuvchisiz apparatlar ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘ydi hamda eksport bozorida tan olingan o‘yinchiga aylandi.

Hozirgi kunda Ozarbayjon HSK bir necha o‘nlab zavod va tadqiqot markazlariga ega. Eng mashhur mahsulotlari qatoriga quyidagilar kiradi: Orbiter va Harop (Isroil bilan hamkorlikda) dronlari, Ikkinchi Qorabog‘ urushida qo‘llangan; zirhli texnika Matador va Marauder (Janubiy Afrika va Turkiya kompaniyalari bilan hamkorlikda); zamonaviy o‘qotar tizimlar - Istiqlal (yirik kalibrli snayper miltiqlari) va Yalguzag; turli kalibrdagi o‘q-dorilar - o‘qotar quroldan artilleriya snaryadlarigacha.

Xulosa qilib aytganda, yagona turkiy HSK yaratish nafaqat mudofaa qalqoni, balki iqtisodiy rivojlanishning yangi modeli hamdir. U yangi ish o‘rinlari yaratadi, mashinasozlik va elektronika rivojini mustahkamlaydi, tashqi yetkazib beruvchilarga qaramlikni kamaytiradi. Kuch markazlari ichki inqirozlar va urushlar tufayli zaiflashayotgan davrda, turkiy davlatlar o‘zlarining kollektiv mudofaa va strategik avtonomiya tizimini yaratish uchun noyob tarixiy imkoniyatga ega.

@erontahlili