⚡️Karakas osmonida AQSh desanti joylashgan kamida 10 ta vertolyot kuzatildi, shaharda portlashlar ovozi eshitilmoqda

Kadrlarda zarbali AH-64 Apache va transport CH-47 Chinook vertolyotlari aks etgan.

Strategic Focus: Atlantic

⚡️Reuters qayd etishicha, Donald Tramp Venesuelaga qarshi maxsus operatsiya boshlangani haqida rasman bayonot bermagan

Zarbalar shaharning janubiy qismiga — Fort-Tiuna hududi va generalissimus Fransisko de Miranda nomidagi aviabazaga yo‘naltirilgan. Dastlabki ma'lumotlarga ko‘ra, Karakasda kamida o‘nta obyekt nishonga olingan.

Shuningdek, mamlakat shimolidagi Vargas shtatida joylashgan La-Guayra harbiy-dengiz bazasi ham zarba ostida qolgan - u yerda flot akademiyasi joylashgan.

Strategic Focus: Atlantic

🚩 AQSh Harbiy-havo kuchlari Venesuela mudofaa vazirining Karakasdagi uyiga hujum qildi.

Venesueladagi vaziyatni kuzatish uchun Strategic Focus: Atlantic kanaliga qo‘shiling!

Xalqaro munosabatlar bo‘yicha ekspert, professor Farxod Karimov:

Rossiyadagi oʻzbekistonlik vatandoshimiz oʻldirilgani haqida ham bir ogʻiz.

Bu holat Rossiya jamiyati va Markaziy Osiyoliklar oʻrtasida shakllangan ishonch va ijtimoiy yaqinlikka oxir-oqibat qaytarib boʻlmas zarba boʻldi. Buni biz emas ular qilishdi. Biz uzoqlashmadik, ular bizni begona koʻrishdi. Mayli bu ularning tanlovi. Hukumatning bu ishlarga befarq qarashi ham ularning asl pozitsiyasini koʻrsatib boʻldi. Rossiyani hech kim yomon koʻrmaydi, u yerda boʻlayotgan ishlarni va buni qilayotganlarni nazarda tutmoqdamiz. Agar bizni oʻzlari aytgandek doʻst deb bilishsa bunga javob berish kerak. Zero, "tasodiflar" haddan ziyod koʻpayib ketdi.

Strategic Focus: Central Asia

Venesuela D.Tramp lavozimga kirishganidan beri AQSh agressiyasiga uchragan oltinchi davlat bo'ldi:

2025-yil 1-fevral, Somali;

2025-yil 22-iyun, Eron;

2025-yil 15-mart, Yaman;

2025-yil 19-dekabr, Suriya;

2025-yil 25-dekabr, Nigeriya;

2026-yil 3-yanvar, Venesuela.

Strategic Focus: Atlantic

🚩 D.Tramp Venesuela Prezidenti N.Maduro amerikalik harbiylar tomonidan qo‘lga olinganini va xotini bilan birga mamlakatdan olib chiqilganini ma’lum qildi.

Strategic Focus: Atlantic

Агар БМТ Бош Ассамблеясида шошилинч йиғилиш ўтказилиб, "Мадуро иши" овозга қўйилса, сизнингча, Ўзбекистон ташқи сиёсатда қандай позицияни ифода этиши миллий манфаатларимизга ҳар жиҳатдан мос келади?

👉@suhrob_buranov👈

AQShning Venesuelaga qarshi agressiyasiga nisbatan Strategic Focus eskpertlarining munosabati:

S.Pinxasova: AQShning Venesuela nefti ustidan nazorat o‘rnatishi global neft muvozanatini tubdan o‘zgartirmoqda. Yaqin Sharqdagi AQShning ta’sirini inobatga olsak, hozirgi kunda amerika tomoni eng kuchli bosim vositasini (neft narxini belgilash) qo‘lga kiritmoqda.

A.Qodirov: N.Maduroda omma “podderjkasi” yo‘q. Tarix shuni ko‘rsatadiki, avtoritar rejimlardan charchagan jamiyatlar ko‘pincha yangi voqelikka moslashadi, eski hokimiyatni himoya qilish uchun ko‘chaga chiqmaydi. Bunday sharoitda 80%lik sotsiologik reytinglar qanchalik yolg‘on bo‘lganligini ko‘rishimiz mumkin.

K.Akopyan: Venesuela misoli o‘n yillar davomida repressiya va resurslar nazoratiga tayangan rejimlar tashqi bosim oldida nihoyatda ojiz bo‘lishini yana bir bor tasdiqladi. Haqiqiy jamoatchilik legitimatsiyasining yo‘qligi ularni birinchi tizimli zarbada qulab tushadigan mo‘rt tuzilmalarga aylantiradi.

K.Ametov: Maduro rejimning qulashini mahalliy inqiroz deb bo‘lmaydi - bu Rossiyaning G‘arbiy yarimsharda strategik mag‘lubiyatidir. Moskva AQShning “orqa hovlisi”da joylashgan kam sonli tayanch hamkorlaridan birini yo‘qotdi. Bu kuchlar nomutanosibligini yanada kuchaytiradi.

S.Zufarov: Maduroni qo‘lga olish Rossiya va Xitoy roziligisiz imkonsiz edi. Bu holatda ular betaraf bo‘lib turgani yo‘q, balki ataylab aralashmadi. Ya’ni, sukut orqali jarayonga yo‘l ochib berdi. Bu voqea “strategik hamkorlik” va “ittifoqchilik” degan so‘zlar amalda qanchalik quruq gap ekanini ochiq ko‘rsatdi.

Strategic Focus: Atlantic

AQShning Venesuelaga qarshi agressiyasiga nisbatan Strategic Focus ekspertlarining munosabati - 2

S.Zokirova: D.Tramp boshchiligidagi AQShning Venesuelada davlat rahbarini kuch bilan qo‘lga olishi - suverenitet tamoyili va BMT Nizomiga ochiq zid harakatdir. Bu na “demokratiya”, na “inson huquqlari” bilan izohlanadi. Agar bunday amaliyot normal holga aylansa, ertaga har qanday davlat “yoqmagan rahbar” bahonasida nishonga olinishi mumkin.

D.Olimjonov: N.Maduro yillar davomida Rossiya va Xitoyga suyanib keldi. Ammo hal qiluvchi lahzada bu “ittifoqchilar” yordam bermadi. Bu holat yana bir bor shuni ko‘rsatdiki: global siyosatda do‘stlar yo‘q - faqat manfaatlar bor. Manfaat tugagan joyda “ittifoq” ham tugaydi.

M.Umarov: Venesuelada joylashtirilgan xorijiy havo mudofaa tizimlarining amalda ishlamasligi - tashqi kafolatlarga ortiqcha suyanish strategik xato ekanini ko‘rsatdi.

M.Imomov: AQShning bu qadami xalqaro munosabatlarda “kuch ishlatsa bo‘ladi” degan xavfli signal berdi. Diplomatiya, muzokara va vositachilik ikkinchi darajaga tushmoqda. Bu esa o‘rta va kichik davlatlar uchun xatarlar davri boshlanayotganidan darak.

A.Fayzullozoda: Bugungi notinch dunyoda O‘zbekiston uchun eng to‘g‘ri yo‘l - hissiyotga emas, hisob-kitobga tayangan siyosatdir: suverenitet masalasida printsipial bo‘lish, hech bir kuch markaziga haddan tashqari bog‘lanmaslik va eng muhimi, tayanchni tashqaridan emas, ichkaridan izlash. Chunki real xavfsizlik ittifoqlardan emas, balki mustahkam institutlar, barqaror iqtisodiyot va jamiyat ishonchidan boshlanadi.

G.Abdullayeva: Gap Venesuela haqida emas, Maduro haqida ham emas - gap shundaki, AQSh xalqaro siyosatda davlatlarni emas, qulay yoki noqulay shaxslarni tanlab jazolash amaliyotini mustahkamlamoqda. Shunday qilib, xalqaro institutlarning mavqei pasaymoqda.

B.Aliyev: Venesuela hodisasi bir narsani ochiq ko‘rsatdi: dunyo qoidalar - xalqaro huquq bilan emas, kuch bilan boshqariladigan bosqichga kirib bormoqda. Qolaversa, bu operatsiya jazolash emas, balki ogohlantirish edi: tizimdan chiqishga uringan har qanday davlat rahbari oxir-oqibat majburan “intizomga keltiriladi”.

J.Karimov: AQSh o‘zini doimo global xavfsizlik kafolatchisi sifatida ko‘rsatadi, ammo amalda u beqarorlik, qo‘rquv va ishonchsizlikni eksport qilmoqda. Venesuela - bu navbatdagi misol, xolos.

X.Gafurov: Bugun Venesuela - ertaga boshqalar. Shu sababli eng to‘g‘ri strategiya markazga intilish emas, balki chetda turib kuch yig‘ishdir. O‘zbekiston uchun asosiy tayanch - ichki mustahkamlik.

Strategic Focus: Central Asia

Karakasdagi voqealardan so‘ng “endi navbat Erongami?” degan savol axborot maydonida tez tarqalmoqda. Yetakchi nashrlar Eron rejimining qulash ehtimoli haqida yozmoqda, ijtimoiy tarmoqlar va Telegram kanallarida esa Erondagi norozilik namoyishlari faol tarqatilmoqda. Biroq vaziyatga sovuqqon va realistik qaralsa, Venesueladagi ssenariyning Tehronda takrorlanishi ehtimoli juda past. Buning sabablari yuzaki emas, balki tizimli va chuqur.

Birinchidan, Eron davlatchiligining tayanchi siyosiy partiyalar yoki zaif institutlar emas, balki kuch ishlatar tuzilmalaridir. Davlat apparati bevosita harbiy va maxsus xizmatlar bilan uyg‘unlashgan. Mamlakat ichki va tashqi frontlarda tajriba orttirgan Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi tomonidan nazorat qilinadi. Bu tuzilma o‘zini faqat hokimiyat egasi emas, balki davlat va mafkuraning himoyachisi deb biladi. Shu bois ular na liberal kuchlarga, na tashqi bosimga, na hatto monarxiya tarafdorlariga ham mamlakatni topshirishga tayyor emas. Bu yerda gap siyosiy murosa haqida emas, balki mavjud tizimni oxirigacha himoya qilishga tayyorlik haqida ketmoqda.

Ikkinchidan, Erondagi ichki bo‘linish tashqi kuchlar tasavvur qilganidek “rejim – xalq” qarama-qarshiligi emas. Jamiyat asosan dunyoviy, g‘arbparast yoshlar va diniy qatlamga ajralgan. Muhim jihati shundaki, diniy qatlam hanuz demografik va ijtimoiy jihatdan ustunlikni saqlab turibdi. Bu qatlam fanatik ozchilik emas, balki turkiy aholi, kurdlar va shialarning katta qismidan iborat. Ular uchun islom oddiy shior emas, balki hayot tarzi, ijtimoiy tartib va boshqaruv modeli hisoblanadi. Shu sabab jamiyatdagi norozilik tizimni inkor etishdan ko‘ra, elitalarning buzilganligi va adolatsizligiga qarshi yo‘naltirilgan.

G‘arb, ayniqsa Yevropa doiralari, Eronda liberal inqilob bo‘lishini istaydi. Ammo Eron Sharqiy Yevropa yoki Janubiy Kavkaz mamlakatlari emas. Bu yerdagi norozilik “mini-yubka va tungi klublar” uchun emas. Yoshlarning katta qismi ham g‘arbcha liberal davlat emas, balki korrupsiyadan xoli, sof va adolatli islomiy davlat qurishni xohlaydi. Demak, muammo erkinlik tushunchasida emas, balki amaldagi elitalarning islomiy respublika g‘oyasini amalda buzib qo‘yganidadir.

Bu nuqtada D.Tramp omilini ham to‘g‘ri baholash kerak. Tramp uchun Eron rejimining qulashidan ko‘ra, Eronning tashqi dushman sifatida saqlanib qolishi qulayroq. Rejim ag‘darilsa, mamlakatdagi liberal kuchlar muqarrar ravishda Fransiya va Yevropa Ittifoqi orbitasiga tushadi. Bu esa energetika bozorida dollarning ustunligiga zarba bo‘lishi mumkin. Shu sabab Eronni qulatish g‘oyasi ko‘proq Isroil manfaatlariga mos keladi, Tramp strategiyasiga emas.

Karakasda hokimiyat kelishuv asosida chekinishga majbur bo‘ldi. Ammo Tehronda bunday ssenariy ishlamaydi. Eron jamiyati va elitalari urush, bosim va uzoq qarshilikka ruhan tayyor. Bu yerda g‘oya bor, maqsad bor va mafkuraviy motivatsiya kuchli.

Xulosa shuki, yaqin istiqbolda Eronda “tezkor operatsiya” emas, balki uzoq muddatli narrativlar kurashi davom etadi. Sanksiyalar kuchayadi, tashqi bosim ortadi, yangi muxolif figurlar paydo bo‘lishi mumkin. Ammo Karakas modeli bu yerda takrorlanmaydi. Eron boshqa pog‘onada turibdi. Bu yerda asosiy front harbiy emas, balki mafkuraviy va sivilizatsiyaviydir.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Venesuela poytaxti Karakasda, Prezident saroyi joylashgan Miraflores hududida qurolli to‘qnashuvlar yuz bermoqda.

Strategic Focus: Atlantic

MAXFIY DAFTAR

Bu kanalda sahna ortidagi jarayonlar tahlil qilinadi. OAV ko‘rsatmaydigan tafsilotlar, rasmiy bayonotlar ortidagi haqiqiy motivlar, yopiq kelishuvlar, yashirin manfaatlar va jim turgan aktorlar - barchasi MAXFIY DAFTAR sahifalarida.

Agar sizga shov-shuv emas, sabablar qiziq bo‘lsa - MAXFIY DAFTARga qo‘shiling.

Erondagi namoyishlar: iqtisodiy inqiroz va xavfsizlik diskursi to‘qnashuvi

M.Imomov, Strategic Focus eksperti

I. Ekspertlar hamjamiyati Erondagi noroziliklarning ikkinchi haftaga cho‘zilishini jiddiy muhokama qilmoqda. Rasmiy bayonotlarda “muloqot” va “iqtisodiy barqarorlik” urg‘usi berilayotgan bir paytda, amalda xavfsizlik diskursining keskinlashuvi kuzatilmoqda. Geosiyosiy vaziyat murakkab: iqtisod sanksiyalar bosimi ostida, mintaqada taranglik saqlanib turibdi va tashqi aralashuv ehtimoli haqidagi signallar bir vaqtda kuchaymoqda.

II. Bu kontekstda ekspertlar bir nechta muhim strukturaviy omillarga e’tibor qaratmoqda.

Birinchidan, noroziliklarning boshlanishi aniq iqtisodiy trigger bilan bog‘liq. Dekabr oyida rasmiy inflyatsiya 52,6%ga yetdi, rialning keskin qadrsizlanishi esa noroziliklarni Tehron bozoridan boshlab butun mamlakat bo‘ylab yoydi. Bu shuni anglatadiki, ijtimoiy bosimning asosiy manbai makroiqtisodiy beqarorlik bo‘lib qolmoqda, rasmiy narrativ esa tobora siyosiy va xavfsizlik o‘lchamiga siljimoqda.

Ikkinchidan, noroziliklarning geografiyasi tez kengaymoqda. Bugungi kunda namoyishlar Eronning 31 viloyatidan 27 tasini qamrab oldi, 100 dan ortiq shahar va kichik aholi punktlarida qayd etildi. Xususan, talablar faqat narxlar bilan cheklanmay, siyosiy legitimlikka oid shiorlar bilan boyidi, ya’ni iqtisodiy norozilik tezda tizimli tanqidga aylanmoqda.

Uchinchidan, axborot va xavfsizlik nazorati kuchaymoqda. Internet foydalanuvchilari mobil va uy aloqalarida uzilishlar haqida xabar bermoqda, global internet infratuzilmasi monitoringi esa mamlakat bo‘yicha trafik o‘rtacha 35%ga kamayganini ko‘rsatmoqda. Shu tarzda, norozilikni raqamli makonda cheklash kuch ishlatishdan kam bo‘lmagan instrumentga aylanmoqda.

To‘rtinchidan, kuch ishlatish kuchaygani sayin, jamiyat uchun yo‘qotishlar ham ortib bormoqda. Huquq himoyachilariga ko‘ra, halok bo‘lganlar soni 35 nafardan oshgan, 1 200 dan ortiq kishi hibsga olingan. Shu bilan birga, parlament budjetni qayta ko‘rib chiqmoqda: ish haqlarini 20% emas, 43%gacha oshirish, QQSni 12%dan 10%ga tushirish va asosiy mahsulotlar uchun 8,8 mlrd dollarlik subsidiyalangan valyuta ajratish muhokama qilinmoqda. Bu choralarning o‘zi vaziyatni yumshatishga urinish sifatida ko‘rilmoqda.

III. Hozirgi jarayonlar yaqin muddatda vaziyat nazorat ostida, ammo tarang holda davom etishini ko‘rsatmoqda.

Qisqa muddatda hokimiyat bir vaqtning o‘zida ikki yo‘nalishda harakat qiladi: bir tomondan norozilar bilan muloqot va ijtimoiy choralar va’da qilinadi, ikkinchi tomondan vaziyat xavfsizlik masalasi sifatida talqin etiladi. Natijada, xavfsizlik tizimining roli kuchayadi, iqtisodiy o‘zgarishlarni tezlashtirish esa ikkinchi planga suriladi.

O‘rta muddatda esa tashqi bosim mavzusi faolroq ishlatiladi. AQSh va Isroilga qaratilgan bayonotlar jamiyatni ichkaridan birlashtirishga xizmat qiladi, ammo iqtisodiy muammolar o‘z-o‘zidan yo‘qolmaydi. Shu sabab, hukumatning islohotlar borasidagi harakat maydoni tobora torayib borishi mumkin.

IV. Asosiy xavf shundaki, noroziliklar faqat tashqi aralashuv bilan izohlanmoqda. Bu yondashuv ichki ijtimoiy va iqtisodiy muammolarni chetga surmoqda, natijada noto‘g‘ri qarorlar qabul qilinyapti. Kuchga haddan tashqari tayanish esa norozilikni to‘xtatmayapti, aksincha uni boshqa shakllarda davom etishiga olib kelmoqda.

V. Eron tajribasi shuni ko‘rsatadiki, iqtisodiy muammolarni faqat xavfsizlik choralariga tayanib boshqarish vaqtincha natija beradi, lekin muammoni bartaraf etmaydi. Savol shuki: hokimiyat muloqotni aniq iqtisodiy qarorlar bilan mustahkamlay oladimi yoki tashqi dushman obraziga suyanishda davom etadimi?

Strategic Focus: Middle East and North Africa