Instagram, YouTube, TikTok kabi tarmoqlarda mashhur bo‘lish oson.
Story qo‘yasan, zaldan bir-ikki live qilasan, katta gapirasan, markaziy osiyolik biror taniqli sportchiga tahdidli chiqish qilasan — tamom, kuzatuvchilar seni “qahramon” qilib yuboradi.

Lekin jang kuni belgilanib, oktagon eshigi yopilgach, endi telefonlar emas — xarakter, kuch va uslub gapiradi. Bu yerda Instagram yo‘q. Bu — erkakcha jang.

Bugun Humo arenada o’tayotgan Oktagon 84 turnirida instagram va tik-tokda shovqini baland bir necha o’zbek yakkakurashchilarining sharmandali janglariga guvoh bo’ldim. Azbaroyi dam olish kuni va bo’sh vaqtim bo’lgani uchun. YoTube’da.

Bilasizmi, bizning media jangchilarda deyarli hech narsa yo’q: na uslub, na kurash, na “kulachka”, na bo’g’ish va na “stoyka”. Barchasida qo’shni davlat sportchilariga g’alabalarni berib yuborishmoqda. Ammo biznikilar ertaga o’zlari odatlangani kabi yana instagramda boshlashadi – “men tayyorman”, “menga imkon berishmadi”, “hakam aralashdi”, “menga jang bering”, “jang stoykada edi”...

Yo‘q, muammo aslida imkoniyatda ham, hakamlar aralashuvida ham emas.
Muammo — bizning sportchilardagi intizomsizlik, mehnat qilmay, faqat tarmoq uchun ko’rsatiladigan tayyorgarlik va kuchni aql bilan ishlata olmaslikda. Umuman olganda ularda tayinli uslubning-da o’zi yo’q. Bizning oktagonchilarning deyarli barchasini mana shu muammolar yeb bitirmoqda.

Ha, o’zbek jangchilarining tarmoqlarda shishirilgan kuchi oktagonga chiqqandagi kuchiga umuman mutanosib emas. Ular, aytganimdek, faqat instagram va tik-tokda qahramon.

Xo’sh, maqtovlardan pufak kabi shishirilgan Shahzod (gold) Uzoqov deganingiz bugun nima qildi? Aytishlaricha, jangdan avval 24 soat instagramda hayp, baqir-chaqir va raqibiga nisbatan tahdidlar bilan shug’illandi. Oqibatda esa MMAda atigi bitta jang o’tkazgan ozarboyjonlik sportchi uni shunchaki “yeb qo’ydi”. Birinchi raunddayoq.

Yoki boshqalarchi?

O’rtoqlar, haqiqiy jangchi hayp, reelslar bilan emas,
tayyorgarlik bilan,
chiroyli sukut va jangdan keyingi natija bilan gapiradi.

Agar siz jangchi bo‘lsangiz “komment”da emas, zalda bo‘ling. Instagram, tik-tok, storys’larda emas, sparringlarda bo‘ling.

Chiqing instagramdan, qayting oktagonga, reallikga.

Muxlislar sizni tarmoqlardagi “karam sho’rvangiz”, valdirashlaringiz uchun emas,
jangdagi jur’at va mahoratingjz uchun hurmat qilsin.

Eplolmasangiz, yig’ishtiring vatan bayrog’i bilan ringga chiqishni ham. Hayf sizlarga sarflagan 120 daqiqam.

@haqiqatdailyos

Октагон лига бу спорт эмас. Октагон лига бу Россиянинг собиқ СССР давлатларини бир бирига яқинлаштирмаслик сиёсати.

Спорт бу халқларни яқинлаштириш воситаси бўлиши керак. Октагон лигада эса рингдан ташқарида ўзбек билан қозоқ, қозоқ билан қирғиз, тожик билан озар интернетда бир бирини сўкиб, ҳақоратлаб юрибди.

@o'ylashimcha

Si Szinpin armiyani tozalayapti: bu Tayvan uchun yengillikmi yoki yashirin xavfmi?

AQShdagi ekspertlar fikricha, Xitoy harbiy elitasida olib borilayotgan keng ko‘lamli tozalashlar tashqi tomondan Si Szinpinning hokimiyatini mustahkamlayotgandek ko‘rinsa-da, qisqa va o‘rta muddatda Pekinning Tayvan bo‘yicha harbiy rejalari uchun jiddiy institutsional cheklovlar tug‘dirmoqda. Oliy harbiy qo‘mondonlikdagi beqarorlik Tayvan masalasida kuch ishlatish ssenariysini, hech bo‘lmaganda, ma’lum muddatga orqaga surishi mumkin.

So‘nggi oyda Xitoy Qurolli Kuchlarining eng yuqori martabali generallaridan biri bo‘lgan Chjan Yousyaning lavozimdan chetlatilishi Si Szinpinning armiya ustidan mutlaq nazoratga intilishini ochiq namoyish etdi. Armiya Xitoy siyosiy tizimida hokimiyatning asosiy tayanchi hisoblanadi va aynan shu institutda keskin tozalashlar o‘tkazilishi Si uchun siyosiy jihatdan ramziy ahamiyatga ega. Shu bilan birga, oxirgi ikki-uch yil ichida o‘nlab generallar va admirallarning hibsga olinishi, yo‘qolib qolishi yoki iste’foga chiqarilishi natijasida Xitoy Xalq-Ozodlik Armiyasining yuqori boshqaruv tizimi sezilarli darajada zaiflashdi.

Bu holat Si Szinpinni murakkab strategik tanlov qarshisida qoldirmoqda. U 2027-yilda Xitoy armiyasini to‘liq modernizatsiya qilish hamda Tayvan bo‘yicha keng ko‘lamli harbiy amaliyot o‘tkazishni maqsad qilgandi. Ammo hozirgi kadrlar silkinishi harbiy rejalashtirishdagi uzluksizlikni buzmoqda, tajribali qo‘mondonlar qatlamini yo‘qotmoqda va yangi harbiy elita shakllanishi uchun yillar talab etilishini anglatmoqda. Shu sababli ayrim tahlilchilar qisqa muddatda Xitoy tomonidan yirik urush boshlanishi ehtimoli pasayganini ta’kidlashmoqda.

Muammo faqat kadrlar yetishmovchiligida emas. Kuzatuvchilar Si Szinpin tobora tor doiradagi sodiq shaxslarga tayanayotganini va siyosiy jihatdan izolyatsiyalanib borayotganini qayd etmoqda. Yangi tayinlanadigan qo‘mondonlar shaxsiy sadoqat nuqtayi nazaridan qulay ko‘rinishi mumkin, biroq ularning mustaqil fikrlash va professional jasorat ko‘rsatish qobiliyati cheklangan bo‘lishi ehtimoli yuqori. Natijada real xavf-xatarlar ochiq aytilmaydi, harbiy baholar siyosiy jihatdan moslashtiriladi va strategik xatolar xavfi ortadi.

Chjan Yousya va Birlashgan shtab boshqarmasi rahbari Lyu Chjenlining bir vaqtning o‘zida bir xil ayblovlar bilan chetlatilgani ham bejiz emas. Rasmiy bayonotlarda korrupsiya va intizomni buzish tilga olingan bo‘lsa-da, bunday formulalar ko‘pincha siyosiy yoki strategik kelishmovchiliklarni yashirish uchun ishlatiladi. Ayrim tahlilchilar Si Szinpin bilan ushbu generallar o‘rtasida Tayvan masalasi yoki harbiy islohotlarni amalga oshirish uslubi borasida jiddiy ziddiyatlar bo‘lgan bo‘lishi mumkinligini istisno etmaydi.

Ichkarida beqarorlik kuchaygan sari, Pekin tashqarida qat’iyatliroq ko‘rinishga intilmoqda. Yangi qo‘mondonlar tayinlanishi va Tayvan atrofidagi keskin mashg‘ulotlar - kuch emas, balki zaiflikni yashirishga qaratilgan signal bo‘lishi ham mumkin. Shunga qaramay, mintaqaviy qo‘mondonliklar mavjudligi armiyaning operativ salohiyatini to‘liq yemirilishdan saqlab turmoqda.

Umuman olganda, Xitoy armiyasidagi tozalashlar urushni yaqinlashtirmaydi, ammo uni yo‘qqa ham chiqarmaydi. Qisqa muddatda xavf pasayishi mumkin, ammo uzoq muddatda qaror qabul qilish jarayoni yanada yopiq va kam bashorat qilinadigan tus oladi. Siyosiy jihatdan zaiflashgan bo‘lsa ham, Xitoy armiyasi hanuz real va jiddiy harbiy kuch bo‘lib qolmoqda.

Strategic Focus: Central Asia

Dunyo kuch bilan bo‘linyapti. Kim yutadi, kim yutqazadi?

Oxirgi vaqtlarda xalqaro siyosatda xavfli tendensiya tobora yaqqol ko‘zga tashlanmoqda: Ikkinchi jahon urushidan keyin shakllangan, qoidalar va institutlarga asoslangan global tartib asta-sekin o‘z tayanchini yo‘qotmoqda. Uni eng avvalo yaratgan va himoya qilgan AQShning o‘zida bu tizim tobora ko‘proq xayoliy konstruksiya, haddan tashqari qimmat va samarasiz yuk sifatida ko‘rilmoqda. Uning o‘rniga esa “realistik” deb taqdim etilayotgan yondashuv - kuchli davlatlar o‘z ta’sir zonalarini belgilab oladigan dunyo taklif qilinmoqda.

Birinchi qarashda bu mantiq sodda va hatto jozibali ko‘rinadi. Dunyo teng emas, kuch har doim muhim bo‘lib kelgan, barcha davlatlar bir xil qoidalarga bo‘ysunadi degan fikr esa ko‘proq xayoliy tasavvur sifatida qabul qilinadi. Ammo tarix shuni ko‘rsatadiki, aynan ta’sir zonalari asosidagi fikrlash dunyoni barqarorroq emas, balki yanada beqarorroq qilgan.

D.Tramp ma’muriyati ushbu burilishni ochiqchasiga siyosiy yo‘nalishga aylantirdi. Global yetakchilikdan chekinish, g‘arbiy yarimsharga ustuvorlik berish va yangilangan “Monro doktrinasi”ga yuzlanish - bu shunchaki izolyatsionizm emas. Bu dunyoni qayta bo‘lishga urinayotgan modeldir: AQShning “o‘z hududi”, boshqa yirik davlatlarning esa o‘z “orqa hovlilari” bo‘ladi. Qoidalar o‘rnini kuch, suverenitet o‘rnini esa shartli itoat egallaydi.

Muammo shundaki, ta’sir zonalari hech qachon barqaror bo‘lmaydi. Ular deyarli har doim kengayishga intiladi. XIX asr Yevropasi aynan shu mantiq asosida yashagan va oxir-oqibat ketma-ket urushlar, jumladan, ikki jahon urushiga olib kelgan. Hatto ko‘pincha “barqaror muvozanat” sifatida tasvirlanadigan Sovuq urush ham doimiy inqirozlar, vakolatli urushlar va yadroviy to‘qnashuv yoqasiga kelib qolishlar bilan kechgan.

Hozir aynan shu yondashuvga qaytish ham jiddiy xavflarni keltirib chiqarishi mumkin. Agar eng qudratli davlat kuchli davlatlarning zaiflarga shart qo‘yish huquqini amalda tan olsa, bu boshqalarga ham xavfli signal yuboradi. Xitoy buni Tayvan masalasida chegaralarni sinab ko‘rish uchun imkoniyat deb qabul qilishi mumkin. Rossiya esa Markaziy Osiyo va Kavkaz hududlarida to‘liq hukmronlikni tiklashga yashil chiroq sifatida talqin qilishi ehtimoldan xoli emas. Bunday tizimda kichik va o‘rta davlatlar savdolashuv obyektiga aylanadi.

Yana bir muhim jihat shundaki, XXI asrda ta’sir zonalarini xaritada aniq chizib bo‘lmaydi. Savdo oqimlari, ta’minot zanjirlari, texnologiyalar va moliyaviy aloqalar global tusga ega. Ta’sir endi faqat harbiy kuch bilan emas, balki bozorlar, ma’lumotlar va kelajak texnologiyalarini nazorat qilish orqali ham amalga oshiriladi. Xitoy hududiy nazorat o‘rnatmasdan turib ham, asosiy savdo hamkori sifatida butun mintaqalarda hal qiluvchi siyosiy omilga aylanishi mumkin.

Bundan tashqari, hukmronlik deyarli har doim qarshilik tug‘diradi. Ukraina tajribasi shuni ko‘rsatdiki, hatto nisbatan zaifroq davlat ham yirik kuch uchun juda qimmatga tushishi mumkin. Xuddi shunday, AQShning g‘arbiy yarimsharda ta’sirini qo‘pol tarzda mustahkamlashga urinishlari ittifoqchilarning ishonchini yemirishi va ularni muqobil yo‘llar izlashga majbur qilishi mumkin.

Ta’sir zonalariga asoslangan dunyo tinchlikni kafolatlamaydi. U faqat mojarolarni keyinga suradi va ularni yanada kam bashorat qilinadigan holga keltiradi. 1945-yildan keyin aynan shu xulosaga kelinib, qoidalar va institutlarga asoslangan tizim yaratilgan edi. U mukammal bo‘lmagan, ammo global falokatning oldini olishga xizmat qilgan.

Bugun bu tizim yemirilmoqda. Hatto kelajakda Vashingtonda siyosiy yo‘nalish o‘zgarsa ham, AQShning avvalgi darajadagi global yetakchiligi qaytishi dargumon. Shu tariqa, Markaziy Osiyo davlatlari
yanada qo‘pol geosiyosat davriga tayyor turishi va shu bilan birga, kuch yagona mezon bo‘lmagan dunyo qoldiqlarini saqlab qolishga urinishi kerak.

Strategic Focus: Atlantic

“O‘zbekiston tashqi siyosatida Turkiya omili: pragmatizm, muvozanat va strategik sheriklik” mavzusida tahliliy maqola.

Manba

Strategic Focus: Central Asia