Tan berish kerak, tashqi diplomatiyada O'zbekiston anchagina ilgarilab ketdi.

Eng qiyin vaziyatlarda ham juda aqlli va bosiqlik bilan diplomatiya qilinyapti! Haqiqiy multi-vektor tashqi siyosat!

Hozirgi Erondagi vaziyat ham juda chigal va ko'pchilik Eronga qarshi turib olgan. Lekin Eron bizning yaqin mintaqadagi qo'shnimiz va kelajakda portlaridan foydalanishimiz kerak bo'lgan davlat. Agar unga hozir hamdard bo'lmasak, ertaga urush tugagach (bu urushlar qachondir baribir tugaydi), salomga yarasha alik bo'lishi mumkin.

Mazkur so‘rovnomaga qo‘shimcha savol kiritdik. Javobingiz uchun minnatdormiz.

Yakuniy hisobot posti yaqin kunlarda chiqariladi.

Strategic Focus: Central Asia

Isroil mudofaa vaziri Tehronda Eron Milliy xavfsizlik kengashi kotibi Ali Larijoniyning o‘ldirilganini ma’lum qildi.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Eron uchun jang: Yevrosiyo uchun kurash

Bugungi geosiyosiy vaziyatda Eron oddiy davlat emas - u Yevrosiyodagi asosiy tugun nuqta, ya’ni yirik kuchlar manfaatlari kesishadigan strategik makon sifatida namoyon bo‘lmoqda.

Eron geografik jihatdan Yaqin Sharq, Markaziy Osiyo va Janubiy Osiyo chorrahasida joylashgan; energiya yo‘llari va savdo koridorlari ustida turadi; Yevrosiyodagi asosiy logistika va siyosiy bog‘lovchi bo‘g‘inlardan biri hisoblanadi.

Shu sababli Eron ustidan nazorat yoki ta’sir nafaqat mintaqaviy, balki global ustunlik balansiga bevosita ta’sir qiladi.

Aynan shu kontekstda, ba’zi ekspertlar Erondagi urushni asosiy global qarama-qarshilik AQSh va Xitoy o‘rtasidagi raqobat sifatida baholamoqdalar. Ya’ni, raqobat to‘g‘ridan-to‘g‘ri Hind-Tinch okeani hududida emas, balki Yevropa va Yaqin Sharqqa “ko‘chirilgan” shaklda olib borilmoqda.

Nega urush Yaqin Sharqda boshlandi? Buning bir nechta sababi bor: a) hech bir tomon o‘zining asosiy operatsion hududida urush boshlashni istamaydi; b) to‘g‘ridan-to‘g‘ri to‘qnashuv juda yuqori xavf tug‘diradi; d) shu bois qarama-qarshilik asimmetrik shaklga o‘tmoqda. Yaqin Sharq bu nuqtai nazardan ideal maydon, chunki u global tizim uchun muhim, lekin asosiy kuchlar uchun “chekka front” hisoblanadi.

Bu qarama-qarshilikda asosiy masala daromad emas, balki yo‘qotishlar muvozanati: urush davrida global foyda deyarli bo‘lmaydi; asosiy maqsad - raqibni ko‘proq xarajatga majbur qilish; kimning yo‘qotishlari kamroq bo‘lsa, o‘sha ustunlikka erishadi.

Ekspertlar aytishicha, hozirgi vaziyatda Yaqin Sharqdagi beqarorlik G‘arb ichidagi birlikni zaiflashtirmoqda; “G‘arbiy megaklaster”ni ichidan parchalamoqda.

Ayni vaqtda AQSh Yevrosiyoda Xitoy ta’sirini cheklash uchun ikki asosiy strategik o‘qni shakllantirishga urinmoqda:

1) Janubiy o‘q: Isroil - Saudiya Arabistoni - Hindiston

2) Markaziy o‘q: Turkiya - Janubiy Kavkaz - Markaziy Osiyo

Bu o‘qlar orqali: a) Xitoyning “Yangi Ipak yo‘li” loyihasiga qarshi muvozanat yaratiladi; b) Shimol - Janub (Rossiya - Hindiston) yo‘lagi nazorat qilinadi; d) mintaqada yangi geosiyosiy bloklar shakllantiriladi.

Eron ushbu strategiyaning markaziy to‘sig‘i, deydi tahlilchilar. Xaritaga qaralganda aniq ko‘rinadi: 1) Eron har ikkala strategik o‘q yo‘lida joylashgan; 2) uning ustidan nazorat bo‘lmasa, bu o‘qlarni to‘liq shakllantirish qiyin; 3) shu sababli Eron geosiyosiy jihatdan hal qiluvchi to‘siq yoki kalit nuqta hisoblanadi.

Demak, Eron atrofidagi urush - bu faqat mintaqaviy mojaro emas, balki Yevrosiyoni qayta shakllantirish uchun kurashdir.

Bu kontekstda Yevrosiyo makonini kenglik (gorizontal) kesimda tahlil qilganda, to‘rtta asosiy kuch yo‘nalishi ajralib chiqadi: 1. Janubiy o‘q - Hindiston, Eron va Yaqin Sharq; 2. Markaziy o‘q - Turkiya, Janubiy Kavkaz va Markaziy Osiyo; 3. Yevrosiyo dasht o‘qi - Markaziy Osiyo, Kavkaz va Ukraina; 4. Shimoliy o‘q - Mo‘g‘uliston, Rossiya va Belarus.

Hozirgi mojarolar asosan birinchi uch o‘q ustidan nazorat uchun olib borilmoqda. Kalit hududlar: Markaziy Osiyo, Janubiy Kavkaz, Eron, Turkiya, Ukraina, Belarus.

Qayd etilishicha, hududiy keskinlik kengayib bormoqda. Masalan, Pokistonning Afg‘onistonga hujumlari yangi front ochmoqda. Bu esa kengroq ssenariy ehtimolini kuchaytiradi - “birinchi panosiyo urushi” boshlanishi.

Pokiston uchun strategik tanlov mavjud: a) Afg‘oniston Xitoy orbitasiga kirsa - Pekin - Kobul - Tehron o‘qi kuchayadi; b) agar Hindiston ta’siri kuchaysa - Dehli Pokistonga qarshi ustunlikka ega bo‘ladi.

Shu bilan birga, Saudiya Arabistoni ham murakkab tanlov oldida: 1. Pokiston bilan ittifoq - ammo bu holda Isroil - Hindiston o‘qiga qo‘shilish qiyinlashadi; 2. Hindiston va Isroil bilan yaqinlashuv - ammo bu Pokiston bilan harbiy kelishuvlarga xavf tug‘diradi. Shu tarzda biz mintaqada ittifoqlar o‘zgaruvchan ekanini ko‘ryapmiz.

Strategic Focus: Central Asia

Xulosa qilib aytganda, Eron bugun oddiy davlat emas - u Yevrosiyodagi kuchlar muvozanatini belgilovchi strategik “tugun”. Shu bois uning atrofidagi urush mintaqaviy mojaro emas, balki AQSh va Xitoy o‘rtasidagi global raqobatning hal qiluvchi bosqichidir. Kim bu tugun ustidan nazorat o‘rnatsa - u nafaqat mintaqani, balki butun Yevrosiyo tartibini qayta shakllantirish imkoniyatiga ega bo‘ladi.

Strategic Focus: Central Asia

🕌 Kecha, 17-mart kuni Islom sivilizatsiyasi markazi rasman ochildi

Markaz haqida ayrim ma’lumotlar:

🔹 U Toshkentning mashhur Hazrati Imom majmuasi hududidagi 10 gektar maydonda barpo etilgan;

🔹 Bino uch qavatdan iborat boʻlib, uzunligi 161 metr, eni 118 metrni tashkil etadi. Majmua 1,8 gektar maydonda qad rostlagan, gumbazining balandligi 65 metr, umumiy foydalanish hududi esa 42 ming kvadrat/metrdan ziyod;

🔹 Bu kabi noyob koʻrsatkichlar uni “Ginnessning rekordlar kitobi”ga kiritish uchun ham asos boʻlmoqda;

🔹 Birinchi qavatdan qariyb 8 ming 350 kvadrat/metrlik koʻrgazma zaliga ega muzey va 550 oʻrinli anjumanlar zali oʻrin olgan;

🔹 Ikkinchi qavatda esa qoʻlyozma va toshbosma manbalar, bosma va elektron adabiyotlar fondiga ega kutubxona, oʻquv zallari, shuningdek, xalqaro tashkilotlar va ilmiy muassasalar uchun sharoit yaratilgan;

🔹 Qur’oni karim zali Islom sivilizatsiyasi markazining maʼnaviy qalbi hisoblanadi. Gumbaz ostida maxsus mepping gologrammasi yaratilgan boʻlib, unda avval koinot tasviri namoyon boʻladi, osmondagi yulduzlar jilolanadi.

🔹 Eʼtiborlisi, gumbaz ostidagi yulduzlar kompozitsiyasi Toshkent osmonida tunda koʻrinadigan yulduzlar xaritasi asosida shakllantirilgan. Ularni ifoda etish uchun 90 dona “svarovskiy” toshi va 650 dan ortiq chiroqlardan foydalanilgan;

🔹 Bu yerda Usmon Musʼhafi bilan bir qatorda yurtimizga tegishli boʻlgan, turli sulolalar davrida yaratilgan 114 ta nodir Qurʼon qoʻlyozmasi jamlangan.

Markaz jamoasi tomonidan uning kontentini boyitish borasida ko’pgina sa’y-harakatlar qilingan.


👉 @jahongirolimov_rasmiy 👈

Bizga kelgan ma’lumotlarga ko‘ra, Eron atrofidagi keskinlikdan oldin Xitoy razvedkasi Tolibonning ehtimoliy ravishda Eronga qarshi urushga jalb qilinishi mumkinligi haqida axborotni olgan.

Xususan, Eronni ikki frontda urushga tortish ssenariysi mavjud bo‘lgan. Xitoy bu xavfni erta aniqlagan va Pokiston orqali zarba berib, “Epshteyn koalitsiyasi” (hozirgi kunda AQSh va Isroil alyansi shunday nom bilan tanilmoqda) rejalarini buzgan.

Ma’lumot uchun: 27-fevral kuni Islomobod Afg‘oniston hududiga zarba berdi, 28-fevral kuni esa “Epshteyn koalitsiyasi” Eronni bombardimon qilishni boshladi.

Natijada Tolibon Pokiston bilan band bo‘lib qoldi, Eron esa orqa front xavfisiz qarshilikni davom ettirish imkoniga ega bo‘ldi.

To‘g‘ri, ushbu ma’lumotlar rasmiy tasdiqlanmagan, biroq voqealar dinamikasi mintaqada katta o‘yin ketayotganini va asosiy qarorlar ochiq maydondan tashqarida qabul qilinayotganini ko‘rsatmoqda.

Strategic Focus: Central Asia

Покистон Мудофаа вазири Хожа Осиф: "Толибон"ни қўллаб-қувватлаш бизнинг энг катта хатомиз эди.

"Ахийри гапирдинг а Машраб"...

👉@suhrob_buranov👈

“Эрон олий раҳбарини ўлдириш катта хато эди”

“Энди Эрон ядро қуролидан қўрқинг”

Шу ҳафта Эрон билан урушга норозилик сифатида истеъфога чиққан АҚШ Миллий аксилтеррор маркази раҳбари Жо Кент машҳур консерватив журналист Такер Карлсонга эксклюзив интервью берди. Дональд Трамп томонидан бошланган ҳарбий ҳаракатларга танқидий муносабати билан танилган Карлсоннинг сайтида жонли эфирда узатилган ушбу суҳбатда Кент шов-шувли баёнотлар билан чиқди.

Жо Кентнинг таъкидлашича, 28 февраль куни Эрон олий раҳбари Али Хоманаийнинг ўлимига сабаб бўлган АҚШ ва Исроилнинг қўшма операцияси Вашингтон амалга ошириши керак бўлган «энг сўнгги ва нотўғри қадам» эди.

«Аслида Али Хоманаий Эроннинг ядровий дастурини жиловлаб турарди ва уларнинг ядровий қуролга эга бўлишига йўл қўймаётган эди. Агар бундай раҳбарни агрессив тарзда ўлдирсангиз, халқ амалдаги режим ва ундан кейин келадиган янги оятуллоҳ атрофида янада қаттиқроқ жипслашади. Марҳум раҳбарнинг ўғли ҳақидаги барча разведка маълумотларига таяниб айтишим мумкинки, ҳозир айнан шу жараён содир бўлмоқда», – деди Кент.

Эслатиб ўтамиз, 8 март куни ҳалок бўлган оятуллоҳнинг ўғли Мужтабо Хоманаий Эроннинг янги олий раҳбари деб эълон қилинди. Экспертларнинг фикрича, етакчининг ўлдирилиши Теҳроннинг ядровий сиёсатини янада кескинлаштириши ва минтақадаги аксил-Америка кайфиятини кучайтириши мумкин.

Жо Кентнинг фикрича, Али Хоманаийнинг жисмоний йўқ қилиниши Эрон ичидаги вазиятни демократлаштириш ўрнига, аксинча, радикаллаштиришга хизмат қилди. Бу эса Трамп маъмурияти кутган «ички инқироз» ўрнига, янги раҳбарият атрофида миллий бирлашув ва қасос олиш истагини келтириб чиқарди.

@gayratkhodjasaydaliev

Yuqoridagi so‘rovnomada faolroq ishtirok etishingizni so‘raymiz.

Dunyoda yuz berayotgan muhim xabar va tahliliy materiallarni bizda kuzating:

Strategic Focus: Central Asia - Markaziy Osiyodagi (va boshqa mintaqalar) asosiy voqealar tahlili.

Strategic Focus: Middle East & North Africa - Yaqin Sharq va Mag’ribdagi zamonaviy xalqaro munosabatlar.

Strategic Focus: Atlantic - AQSh va Yevropa kun tartibidagi asosiy mavzular hamda trendlar.

Xorijiy OAV - chet tillardagi yetakchi nashrlar kanali.

Strategic Focus: LIVE - jahondagi eng oxirgi va sara xabarlar.

Eron elitasiga zarba: hokimiyat transformatsiyasi va urushning yangi bosqichi

Ali Larijoniyning yo‘q qilinishi Eron siyosiy tizimi uchun urush sharoitida hokimiyat konfiguratsiyasining keskin o‘zgarishini anglatadi. U oliy rahbar Ali Xomanaiy o‘ldirilganidan so‘ng amalda tizimni boshqargan, xavfsizlik va tashqi siyosat yo‘nalishlarini belgilagan hamda urush davrida asosiy kommunikatsion figuraga aylangan edi. Uning davlat televideniyesi rahbari, yadroviy muzokarachi, parlament spikeri va xavfsizlik kengashi kotibi sifatidagi ko‘p yillik tajribasi uni tizim ichidagi markaziy “koordinator”ga aylantirgan. Shu sababli uning yo‘qolishi qaror qabul qilish zanjirida bo‘shliq hosil qilib, ichki kuchlar muvozanatini izdan chiqaradi.

Biroq eng muhim o‘zgarish siyosiy emas, balki tizimli xarakterga ega: Larijoniyning o‘ldirilishi fonida Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi (IIQK) ta’siri yanada kuchaymoqda. Siyosiy menedjerlar doirasi qisqarib, qaror qabul qilish markaziga harbiy va xavfsizlik elitalari chiqmoqda. Natijada Eron asta-sekin murakkab siyosiy-boshqaruv modelidan harbiylashgan boshqaruv modeliga o‘tmoqda (avvalroq bu haqida yozgandik). Bu jarayon nafaqat ichki siyosatga, balki tashqi strategiyaga ham ta’sir qiladi.

Larijoniy tizim ichida muvozanat yarata oladigan, pragmatik yondashuvga ega siyosatchi sifatida ehtimoliy muzokaralar uchun ko‘prik vazifasini bajarishi mumkin edi. Uning yo‘q qilinishi esa diplomatik yechim imkoniyatlarini toraytiradi va urushning cho‘zilish ehtimolini oshiradi. Shu bilan birga, hokimiyat ichidagi kurash ham ochiqroq ko‘rinmoqda. Mojtaba Xomanaiyning oliy rahbar sifatida ilgari surilishi va bu jarayonda IIQKning hal qiluvchi rol o‘ynashi tizimning harbiy elita foydasiga qayta shakllanayotganini ko‘rsatadi. Larijoniyning ushbu nomzodga qarshi chiqqani haqidagi ma’lumotlar esa ichki qarama-qarshiliklar qanchalik chuqur bo‘lganini anglatadi.

Yangi kuch markazlari ham shakllanmoqda: Muhammad Boqir Qolibof, Mohsen Rezai va Husayn Taeb kabi figuralar oldinga chiqmoqda. Bu esa qaror qabul qilish tobora harbiy va xavfsizlik apparati qo‘liga o‘tayotganini bildiradi. IIQK allaqachon harbiy, iqtisodiy va siyosiy sohalarda dominant kuch bo‘lgan bo‘lsa, hozirgi urush sharoitida u bu ustunlikni yanada mustahkamlash imkoniyatiga ega bo‘lmoqda. Tahlilchilarga ko‘ra, rejim zaiflashgan bo‘lsa-da, u qulash arafasida emas, aksincha yanada radikal va anti-g‘arb pozitsiyaga o‘tishi mumkin.

Oldingi davrda Oliy rahbar ayrim hollarda ehtiyotkor siyosat yuritib, javob zarbalarini cheklagan va yadro dasturi bo‘yicha keskin qarorlarni tormozlagan edi. Hozir esa harbiy elita ta’siri ostida strategiya keskinlashishi mumkin. Urushning o‘zi tizim ichida “qarshilik muvaffaqiyati” sifatida talqin qilinayotgani radikallashuvni yanada kuchaytiradi.

Natijada Larijoniyning o‘limi Eronni zaiflashtirmasligi ham mumkin. Aksincha, u mamlakatni yanada markazlashgan, harbiylashgan va qattiqqo‘l boshqaruv modeliga olib kirishi ehtimoli yuqori. Bu shuni anglatadiki, Eron atrofidagi mojaro shunchaki davom etmaydi - u yanada keskinlashib, oldindan aytish qiyin bo‘lgan yangi bosqichga o‘tmoqda.

Strategic Focus: Central Asia