Forwarded from Jahongir Olimov | Rasmiy
🏆 Kecha Abduqodir Husanov jamoasi bilan birga Angliyadagi ilk sovrinini yutdi
“Manchester City” klubi kecha, 22-mart kuni Angliya Liga kubogi finalida “Arsenal”ni 2:0 hisobida mag’lub etdi.
Terma jamoamiz himoyachisi Abduqodir Husanov ushbu bahsda to’liq, 90 daqiqa harakat qildi hamda Angliyada dastlabki jamoaviy sovriniga ega chiqdi.
Abduqodir uchun bu g’alaba faqat boshlanishi bo’lishini, birgina tumanli Albionda emas, Yevropa va jahon miqyosida ham yana ko’plab nufuzli sovrinlarni yutishini tilaymiz! 🇺🇿💪
Yuqorida kechagi yorqin g’alaba onlari aks etgan kadrlar.
👉 @jahongirolimov_rasmiy 👈
“Manchester City” klubi kecha, 22-mart kuni Angliya Liga kubogi finalida “Arsenal”ni 2:0 hisobida mag’lub etdi.
Terma jamoamiz himoyachisi Abduqodir Husanov ushbu bahsda to’liq, 90 daqiqa harakat qildi hamda Angliyada dastlabki jamoaviy sovriniga ega chiqdi.
Abduqodir uchun bu g’alaba faqat boshlanishi bo’lishini, birgina tumanli Albionda emas, Yevropa va jahon miqyosida ham yana ko’plab nufuzli sovrinlarni yutishini tilaymiz! 🇺🇿💪
Yuqorida kechagi yorqin g’alaba onlari aks etgan kadrlar.
👉 @jahongirolimov_rasmiy 👈
👍35👏10❤4
16-23 mart kunlari Strategic Focus kanali tomonidan o‘tkazilgan (1000 nafardan ortiq respondent qatnashgan) so‘rov natijalari O‘zbekiston jamiyatida Yaqin Sharqdagi Eronga oid mojaro yuzasidan shakllangan qarashlar umuman olganda ongli, muvozanatli va vaziyatni real baholashga asoslangan yondashuv mavjudligini ko‘rsatadi. Ushbu natijalar nafaqat jamoatchilik kayfiyatini, balki mamlakat tashqi siyosiy yo‘nalishining ichki legitimligini ham aks ettiradi.
Avvalo, respondentlarning mutlaq ko‘pchiligi (59%) voqealardan yaxshi xabardor, yana 35% qisman xabardor ekanini bildirgani e’tiborga loyiq. Bu holat O‘zbekistonda global jarayonlarga nisbatan befarqlik emas, balki axborotlashgan, tahlil qila oladigan va jarayonlarni ongli ravishda kuzatuvchi jamiyat shakllanayotganidan dalolat beradi. Bunday muhit esa tashqi siyosiy qarorlarning jamiyat tomonidan qabul qilinishi, legitimligi va uzoq muddatli barqarorligini ta’minlaydigan strategik omil hisoblanadi.
So‘rov natijalari shuni ko‘rsatadiki, O‘zbek jamiyati keskin harbiy eskalatsiyani qo‘llab-quvvatlamayapti. Xususan, respondentlarning 89% AQSh va Isroilning Eronga qarshi harakatlarini qat’iy rad etib, ularni noto‘g‘ri va asossiz deb baholagan. Bu o‘ta muhim va prinsipial signal bo‘lib, jamiyat mojarolarni kuch ishlatish orqali hal etish g‘oyasini rad etayotganini, aksincha uni yirik geosiyosiy manfaatlar to‘qnashuvi sifatida aniq anglayotganini ko‘rsatadi.
Mojaroning ehtimoliy rivoji bo‘yicha javoblar ham ehtiyotkor realizmni aks ettiradi. Respondentlarning 45% katta mintaqaviy urush xavfini asosiy ssenariy sifatida ko‘rsatgan bo‘lsa, 26% diplomatik kelishuv ehtimolini saqlanib qolayotgan variant sifatida baholagan. Ya’ni, jamoatchilik ongida eskalatsiya xavfi yuqori ekani bilan birga, diplomatiyaga bo‘lgan umid ham saqlanmoqda. Shu bilan birga, urush davomiyligi bo‘yicha qarashlar ham ancha realistik: ishtirokchilarning 47% mojaro bir necha oy davom etishini taxmin qilgan, 16% esa uning uzoq muddatli (bir necha yil) tus olishini ehtimoldan xoli deb hisoblamaydi. Bu esa jamiyatda inqirozning tezkor emas, balki cho‘ziluvchi xarakterga ega bo‘lishi mumkinligi haqidagi tushuncha ustun ekanini ko‘rsatadi.
Urushning ildiz sabablari borasida respondentlar ideologik omillardan ko‘ra, geosiyosiy va resurslar bilan bog‘liq sabablarni ustun qo‘ygan. Xususan, 41% Isroil - Eron qarama-qarshiligini, 29% energiya resurslarini, 23% esa geosiyosiy raqobatni asosiy omil sifatida ko‘rsatgan. Faqatgina 7% respondent yadroviy dastur omilini asosiy sabab deb hisoblagan. Kuzatuvchilarimiz murakkab xalqaro jarayonlarni soddalashtirilgan narrativlar orqali emas, balki manfaatlar to‘qnashuvi nuqtai nazaridan anglayotganini ko‘rishimiz mumkin.
Shu bilan birga, Eronning ehtimoliy yadro maqomi masalasida javoblar ehtiyotkor yondashuv ustun ekanini ko‘rsatadi. Respondentlarning 38% buni O‘zbekiston manfaatlariga mos kelmaydi deb baholagan bo‘lsa, 28% ehtimoliy moslikni inkor etmagan, 15% esa ijobiy qarash bildirgan. Yana 19% aniq fikr bildirmagan. Ushbu natijalar jamiyatda yadro omiliga nisbatan qat’iy va keskin pozitsiyadan ko‘ra, xavfsizlik, geosiyosiy muvozanat va milliy manfaatlarni kompleks tarzda hisobga oluvchi pragmatik yondashuv shakllanganini anglatadi.
O‘zbekistonning ushbu mojaro doirasidagi ehtimoliy siyosati bo‘yicha javoblar alohida e’tiborga loyiq. Respondentlarning 54% qat’iy neytral siyosat tarafdori ekanini bildirgan, yana 30% diplomatik vositachilikni qo‘llab-quvvatlagan. Harbiy tarafkashlikni qo‘llab-quvvatlovchilar ulushi esa minimal darajada qolmoqda. Bu natija mamlakatda “faol neytrallik + diplomatiya” modeli keng jamoatchilik tomonidan qo‘llab-quvvatlanayotganini yaqqol ko‘rsatadi.
Strategic Focus: Central Asia
Avvalo, respondentlarning mutlaq ko‘pchiligi (59%) voqealardan yaxshi xabardor, yana 35% qisman xabardor ekanini bildirgani e’tiborga loyiq. Bu holat O‘zbekistonda global jarayonlarga nisbatan befarqlik emas, balki axborotlashgan, tahlil qila oladigan va jarayonlarni ongli ravishda kuzatuvchi jamiyat shakllanayotganidan dalolat beradi. Bunday muhit esa tashqi siyosiy qarorlarning jamiyat tomonidan qabul qilinishi, legitimligi va uzoq muddatli barqarorligini ta’minlaydigan strategik omil hisoblanadi.
So‘rov natijalari shuni ko‘rsatadiki, O‘zbek jamiyati keskin harbiy eskalatsiyani qo‘llab-quvvatlamayapti. Xususan, respondentlarning 89% AQSh va Isroilning Eronga qarshi harakatlarini qat’iy rad etib, ularni noto‘g‘ri va asossiz deb baholagan. Bu o‘ta muhim va prinsipial signal bo‘lib, jamiyat mojarolarni kuch ishlatish orqali hal etish g‘oyasini rad etayotganini, aksincha uni yirik geosiyosiy manfaatlar to‘qnashuvi sifatida aniq anglayotganini ko‘rsatadi.
Mojaroning ehtimoliy rivoji bo‘yicha javoblar ham ehtiyotkor realizmni aks ettiradi. Respondentlarning 45% katta mintaqaviy urush xavfini asosiy ssenariy sifatida ko‘rsatgan bo‘lsa, 26% diplomatik kelishuv ehtimolini saqlanib qolayotgan variant sifatida baholagan. Ya’ni, jamoatchilik ongida eskalatsiya xavfi yuqori ekani bilan birga, diplomatiyaga bo‘lgan umid ham saqlanmoqda. Shu bilan birga, urush davomiyligi bo‘yicha qarashlar ham ancha realistik: ishtirokchilarning 47% mojaro bir necha oy davom etishini taxmin qilgan, 16% esa uning uzoq muddatli (bir necha yil) tus olishini ehtimoldan xoli deb hisoblamaydi. Bu esa jamiyatda inqirozning tezkor emas, balki cho‘ziluvchi xarakterga ega bo‘lishi mumkinligi haqidagi tushuncha ustun ekanini ko‘rsatadi.
Urushning ildiz sabablari borasida respondentlar ideologik omillardan ko‘ra, geosiyosiy va resurslar bilan bog‘liq sabablarni ustun qo‘ygan. Xususan, 41% Isroil - Eron qarama-qarshiligini, 29% energiya resurslarini, 23% esa geosiyosiy raqobatni asosiy omil sifatida ko‘rsatgan. Faqatgina 7% respondent yadroviy dastur omilini asosiy sabab deb hisoblagan. Kuzatuvchilarimiz murakkab xalqaro jarayonlarni soddalashtirilgan narrativlar orqali emas, balki manfaatlar to‘qnashuvi nuqtai nazaridan anglayotganini ko‘rishimiz mumkin.
Shu bilan birga, Eronning ehtimoliy yadro maqomi masalasida javoblar ehtiyotkor yondashuv ustun ekanini ko‘rsatadi. Respondentlarning 38% buni O‘zbekiston manfaatlariga mos kelmaydi deb baholagan bo‘lsa, 28% ehtimoliy moslikni inkor etmagan, 15% esa ijobiy qarash bildirgan. Yana 19% aniq fikr bildirmagan. Ushbu natijalar jamiyatda yadro omiliga nisbatan qat’iy va keskin pozitsiyadan ko‘ra, xavfsizlik, geosiyosiy muvozanat va milliy manfaatlarni kompleks tarzda hisobga oluvchi pragmatik yondashuv shakllanganini anglatadi.
O‘zbekistonning ushbu mojaro doirasidagi ehtimoliy siyosati bo‘yicha javoblar alohida e’tiborga loyiq. Respondentlarning 54% qat’iy neytral siyosat tarafdori ekanini bildirgan, yana 30% diplomatik vositachilikni qo‘llab-quvvatlagan. Harbiy tarafkashlikni qo‘llab-quvvatlovchilar ulushi esa minimal darajada qolmoqda. Bu natija mamlakatda “faol neytrallik + diplomatiya” modeli keng jamoatchilik tomonidan qo‘llab-quvvatlanayotganini yaqqol ko‘rsatadi.
Strategic Focus: Central Asia
👍12💯5❤4🔥1
Strategic Focus: Central Asia
16-23 mart kunlari Strategic Focus kanali tomonidan o‘tkazilgan (1000 nafardan ortiq respondent qatnashgan) so‘rov natijalari O‘zbekiston jamiyatida Yaqin Sharqdagi Eronga oid mojaro yuzasidan shakllangan qarashlar umuman olganda ongli, muvozanatli va vaziyatni…
Davomi
Mojaroning O‘zbekiston uchun ehtimoliy oqibatlari borasida respondentlar eng katta xavf sifatida iqtisodiy bosimni (51%) ko‘rsatgan. Bu esa jamiyat global inqirozlarning bevosita xavfsizlikdan ko‘ra, iqtisodiy kanallar orqali ta’sir ko‘rsatishini chuqur anglayotganini bildiradi. Shu bilan birga, xavfsizlik va geosiyosiy bosim omillari ham sezilarli darajada qayd etilgan.
Global kuchlar balansiga oid qarashlar ham e’tiborga molik: respondentlarning 60% ushbu mojaro fonida Rossiya va Xitoy pozitsiyalari mustahkamlanishi mumkin deb hisoblaydi. Mazkur mojaro yirik kuchlar o‘rtasidagi strategik qayta taqsimot jarayoni sifatida qabul qilinmoqda.
Mojaroning kimga eng katta zarar yetkazishi borasidagi javoblar ham muvozanatli: respondentlarning 36% zarar asosan Eronga tegishini, yana 36% esa butun mintaqa davlatlari eng katta yo‘qotishlarga duch kelishini ta’kidlagan. Faqat 9% Isroilni asosiy zarar ko‘ruvchi tomon deb hisoblagan, 19% esa global miqyosdagi salbiy oqibatlarni qayd etgan. Bu esa jamiyat ushbu mojaroni faqat ikki tomonlama qarama-qarshilik emas, balki keng mintaqaviy va global oqibatlarga ega inqiroz sifatida ko‘rayotganini bildiradi.
Eng muhim jihatlardan biri - O‘zbekistonning amaldagi tashqi siyosatiga berilgan bahodir. Respondentlarning 68% uni to‘g‘ri va muvozanatli deb baholagan, yana 14% umumiy jihatdan to‘g‘ri, biroq faolroq bo‘lishi mumkinligini qayd etgan. Shu tariqa, jami 82% ijobiy baho Prezident Shavkat Mirziyoyev olib borayotgan ehtiyotkor, pragmatik va mas’uliyatli tashqi siyosat yo‘nalishi jamiyat tomonidan keng qo‘llab-quvvatlanayotganini ko‘rsatadi.
Umuman olganda, so‘rov natijalari O‘zbekiston jamiyati global geosiyosiy jarayonlarni ongli ravishda baholayotganini, harbiy eskalatsiyadan ko‘ra diplomatik yechimlarni afzal ko‘rayotganini hamda milliy manfaatlar va barqarorlikni ustuvor deb bilayotganini tasdiqlaydi. Eng muhimi, bu kayfiyatlar mamlakat Rahbariyati tomonidan tanlangan pragmatik neytrallik, muvozanatli diplomatiya va ko‘p vektorli tashqi siyosat kursi bilan to‘liq uyg‘unlashadi.
Strategic Focus: Central Asia
Mojaroning O‘zbekiston uchun ehtimoliy oqibatlari borasida respondentlar eng katta xavf sifatida iqtisodiy bosimni (51%) ko‘rsatgan. Bu esa jamiyat global inqirozlarning bevosita xavfsizlikdan ko‘ra, iqtisodiy kanallar orqali ta’sir ko‘rsatishini chuqur anglayotganini bildiradi. Shu bilan birga, xavfsizlik va geosiyosiy bosim omillari ham sezilarli darajada qayd etilgan.
Global kuchlar balansiga oid qarashlar ham e’tiborga molik: respondentlarning 60% ushbu mojaro fonida Rossiya va Xitoy pozitsiyalari mustahkamlanishi mumkin deb hisoblaydi. Mazkur mojaro yirik kuchlar o‘rtasidagi strategik qayta taqsimot jarayoni sifatida qabul qilinmoqda.
Mojaroning kimga eng katta zarar yetkazishi borasidagi javoblar ham muvozanatli: respondentlarning 36% zarar asosan Eronga tegishini, yana 36% esa butun mintaqa davlatlari eng katta yo‘qotishlarga duch kelishini ta’kidlagan. Faqat 9% Isroilni asosiy zarar ko‘ruvchi tomon deb hisoblagan, 19% esa global miqyosdagi salbiy oqibatlarni qayd etgan. Bu esa jamiyat ushbu mojaroni faqat ikki tomonlama qarama-qarshilik emas, balki keng mintaqaviy va global oqibatlarga ega inqiroz sifatida ko‘rayotganini bildiradi.
Eng muhim jihatlardan biri - O‘zbekistonning amaldagi tashqi siyosatiga berilgan bahodir. Respondentlarning 68% uni to‘g‘ri va muvozanatli deb baholagan, yana 14% umumiy jihatdan to‘g‘ri, biroq faolroq bo‘lishi mumkinligini qayd etgan. Shu tariqa, jami 82% ijobiy baho Prezident Shavkat Mirziyoyev olib borayotgan ehtiyotkor, pragmatik va mas’uliyatli tashqi siyosat yo‘nalishi jamiyat tomonidan keng qo‘llab-quvvatlanayotganini ko‘rsatadi.
Umuman olganda, so‘rov natijalari O‘zbekiston jamiyati global geosiyosiy jarayonlarni ongli ravishda baholayotganini, harbiy eskalatsiyadan ko‘ra diplomatik yechimlarni afzal ko‘rayotganini hamda milliy manfaatlar va barqarorlikni ustuvor deb bilayotganini tasdiqlaydi. Eng muhimi, bu kayfiyatlar mamlakat Rahbariyati tomonidan tanlangan pragmatik neytrallik, muvozanatli diplomatiya va ko‘p vektorli tashqi siyosat kursi bilan to‘liq uyg‘unlashadi.
Strategic Focus: Central Asia
👍18🔥4❤1
Forwarded from Strategic Focus: LIVE
"Сўнгги икки кун ичида АҚШ ва Эрон ўртасида жуда муваффақиятли музокаралар бўлиб ўтганини хабар қилишдан мамнунман. Мен барча ҳарбий зарбаларни беш кунга тўхтатишни буюрдим", деди АҚШ президенти.
Strategic Focus: LIVE
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🤣25🤡3🔥1🤯1
Forwarded from Strategic Focus: LIVE
Axiosнинг таъкидлашича, Туркия, Миср ва Покистон АҚШ ва Эрон ўртасида воситачилик қилмоқда.
Strategic Focus: LIVE
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🤣15🔥7👍4
Forwarded from Strategic Focus: LIVE
Strategic Focus: LIVE
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
😁35👍5🤡5👎3
Yaqin Sharqdagi vaziyat bo‘yicha Strategic Focus ekspertlari munosabati:
M.Imomov: So‘nggi voqealar shuni ko‘rsatadiki, AQSh bosimi endi avtomatik natija bermaydi. Harbiy ultimatumning pauza bilan yakunlanishi eskalatsiya chegaralari mavjudligini ochiq namoyish etdi. Global tizimda yangi haqiqat shakllandi: hatto eng kuchli davlat ham har doim ssenariyni oxirigacha olib bora olmaydi.
K.Ametov: Bosim va zarbalarga qaramay, Eron rejimi ham strategik barqarorlikni saqlab qoldi, ham ichki konsolidatsiyani kuchaytirdi. Eng muhimi - elitada shakllangan tasavvur: “biz bardosh berdik, demak yutdik”. Geosiyosatda aynan shu psixologik ustunlik ko‘pincha real natijalardan ham muhimroq omilga aylanadi.
S.Pinxasova: Ushbu inqiroz zamonaviy geosiyosatda qarorlar ko‘pincha harbiy emas, balki energetik va iqtisodiy omillar bilan belgilanishini yana bir bor tasdiqladi. Neft narxining keskin pasayishi Tramp uchun vaqtinchalik strategik yutuq bo‘ldi, ammo aynan shu omil eskalatsiyani cheklovchi asosiy faktor sifatida ham namoyon bo‘ldi.
A.Fayzullozoda: AQShning orqaga chekinishi fonida Isroil yanada murakkab vaziyatga tushmoqda. Endilikda mojaro tezkor hal etiladigan urushdan ko‘ra, cho‘ziluvchi qarama-qarshilik formatiga o‘tmoqda. Bu esa mintaqada uzoq davom etadigan beqarorlikni kuchaytiradi va davlatlarni tobora mustaqil, ba’zan keskin qarorlar qabul qilishga majbur qiladi.
K.Akopyan: Ushbu vaziyatda har ikki tomon “yuzni saqlab qoldi”, ammo mazmun jihatidan natija turlicha. AQSh buni muzokaralar va vaziyatni nazorat qilayotganlik orqali izohlasa, Eron esa raqibning chekinishi sifatida talqin qilmoqda. Strategik nuqtai nazardan esa, AQShning yutug‘i vaqtinchalik va taktik, Eron esa aynan tasavvur va narrativ darajasida ustunlikni qo‘lga kiritdi.
Strategic Focus: Central Asia
M.Imomov: So‘nggi voqealar shuni ko‘rsatadiki, AQSh bosimi endi avtomatik natija bermaydi. Harbiy ultimatumning pauza bilan yakunlanishi eskalatsiya chegaralari mavjudligini ochiq namoyish etdi. Global tizimda yangi haqiqat shakllandi: hatto eng kuchli davlat ham har doim ssenariyni oxirigacha olib bora olmaydi.
K.Ametov: Bosim va zarbalarga qaramay, Eron rejimi ham strategik barqarorlikni saqlab qoldi, ham ichki konsolidatsiyani kuchaytirdi. Eng muhimi - elitada shakllangan tasavvur: “biz bardosh berdik, demak yutdik”. Geosiyosatda aynan shu psixologik ustunlik ko‘pincha real natijalardan ham muhimroq omilga aylanadi.
S.Pinxasova: Ushbu inqiroz zamonaviy geosiyosatda qarorlar ko‘pincha harbiy emas, balki energetik va iqtisodiy omillar bilan belgilanishini yana bir bor tasdiqladi. Neft narxining keskin pasayishi Tramp uchun vaqtinchalik strategik yutuq bo‘ldi, ammo aynan shu omil eskalatsiyani cheklovchi asosiy faktor sifatida ham namoyon bo‘ldi.
A.Fayzullozoda: AQShning orqaga chekinishi fonida Isroil yanada murakkab vaziyatga tushmoqda. Endilikda mojaro tezkor hal etiladigan urushdan ko‘ra, cho‘ziluvchi qarama-qarshilik formatiga o‘tmoqda. Bu esa mintaqada uzoq davom etadigan beqarorlikni kuchaytiradi va davlatlarni tobora mustaqil, ba’zan keskin qarorlar qabul qilishga majbur qiladi.
K.Akopyan: Ushbu vaziyatda har ikki tomon “yuzni saqlab qoldi”, ammo mazmun jihatidan natija turlicha. AQSh buni muzokaralar va vaziyatni nazorat qilayotganlik orqali izohlasa, Eron esa raqibning chekinishi sifatida talqin qilmoqda. Strategik nuqtai nazardan esa, AQShning yutug‘i vaqtinchalik va taktik, Eron esa aynan tasavvur va narrativ darajasida ustunlikni qo‘lga kiritdi.
Strategic Focus: Central Asia
👍12💯9🔥3❤2👎1
Forwarded from Otabek Akromov
Сал олдин “катта сиёсатда дух (resolve) керакми?” деган пост ёзган эдим. Ҳозирги вазиятга қаранг: АҚШ томонидан берилган ультиматумга Эрон ультиматум билан жавоб қайтариб, духи баланд келганга ўхшайди.
🌟 Otabek Akromov | PhD Bio ANU
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤19🔥14👍8
Forwarded from Strategic Focus: Middle East and North Africa
🇮🇷Eron Tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi AQSH bilan hech qanday muzokara o‘tkazilmaganini aytdi
Baqoiyning ushbu bayonoti AQSH Prezidenti Donald Tramp tomonidan e’lon qilingan besh kunlik harbiy sulh va go‘yoki parda ortida davom etayotgan uchrashuvlar haqidagi xabarlar fonida yangradi.
Vazirlik voiziga ko‘ra, Eron “urush jinoyatlari” davom etayotgan va mamlakat obyektlari zarba ostida bo‘lgan bir vaqtda Vashington bilan muloqot qilish – imkonsiz.
Strategic Focus: Middle East and North Africa
“Biz Amerika Qo‘shma Shtatlari bilan hech qanday muzokaralar olib borganimiz yo‘q”, dedi Ismoil Baqoiy.
Baqoiyning ushbu bayonoti AQSH Prezidenti Donald Tramp tomonidan e’lon qilingan besh kunlik harbiy sulh va go‘yoki parda ortida davom etayotgan uchrashuvlar haqidagi xabarlar fonida yangradi.
Vazirlik voiziga ko‘ra, Eron “urush jinoyatlari” davom etayotgan va mamlakat obyektlari zarba ostida bo‘lgan bir vaqtda Vashington bilan muloqot qilish – imkonsiz.
Strategic Focus: Middle East and North Africa
👍14❤6🥰2
Forwarded from Strategic Focus: Atlantic
Oxirgi voqealar tahliliga koʻra, D.Tramp Eron bilan mojaroning hozirgi bosqichida to‘xtash niyatida emas. Aksincha, Vashingtonda harbiy kampaniyani davom ettirish va kengaytirish bo‘yicha qat’iy qarash shakllanmoqda.
Oq uydagilarning fikricha, Eronga qarshi urushni hozir to‘xtatish AQShning strategik zaifligi sifatida qabul qilinadi. Bu esa Yaqin Sharqdagi ittifoqchilar, ayniqsa Fors ko‘rfazi davlatlari va Isroil ishonchiga putur yetkazadi, hamda raqobatchilar - birinchi navbatda Xitoy uchun imkoniyat oynasini ochadi. Shu sababli Tramp atrofidagilar yakunlanmagan operatsiya AQSh ta’siriga davomiy eskalatsiyadan ko‘ra kattaroq zarar yetkazishiga ishonadilar.
Alohida e’tibor global energetika xavflariga qaratilgan. Eron allaqachon Hoʻrmuz bo‘g‘ozi atrofidagi vaziyatga ta’sir o‘tkaza olishini ko‘rsatdi va Vashingtonda shunday qarash bor: ushbu bosim richagini yo‘q qilmasdan turib, AQSh jahon iqtisodiyotining asosiy arteriyasi ustidan nazoratni yo‘qotadi. Demak, vazifa kengroq qo‘yilmoqda - nafaqat zarba berish, balki Eronni strategik shantaj imkoniyatidan mahrum qilish.
Qaror qabul qilishda tarixiy parallel ham muhim rol o‘ynaydi. Ekspert doiralarda Suvaysh kanali ssenariysi faol muhokama qilinmoqda - o‘shanda Buyuk Britaniya va Fransiyaning ortga chekinishi ularning global kuch maqomini yo‘qotishiga olib kelgan edi. Oq uyda shunga o‘xshash effekt takrorlanishidan xavotir bor va xulosa aniq: har qanday chekinish AQSh global maqomining pasayishi boshlanishi sifatida qabul qilinadi.
Shu fonda strategiyaning harbiy komponenti ham kuchaymoqda. Oq uyda cheklangan zarbalar maqsadga erishish uchun yetarli emas degan fikr kuchayib bormoqda. Shu sababli yanada keskin ssenariylar, jumladan quruqlikdagi ishtirokni kengaytirish muhokama qilinmoqda. Asosiy argument pragmatik: faqat to‘g‘ridan-to‘g‘ri bosim natijani kafolatlaydi va tiyib turish omilini tiklaydi.
Shunday qilib, Vashingtonning hozirgi liniyasi taktik emas, balki strategik hisob-kitobga asoslanadi: mojaroni davom ettirish narxi ortga chekinish narxidan past deb baholanmoqda. Tramp logikasida bu oddiy mintaqaviy operatsiya emas, balki AQShning global yetakchilik maqomini saqlab qolish sinovi hisoblanadi.
Strategic Focus: Atlantic
Oq uydagilarning fikricha, Eronga qarshi urushni hozir to‘xtatish AQShning strategik zaifligi sifatida qabul qilinadi. Bu esa Yaqin Sharqdagi ittifoqchilar, ayniqsa Fors ko‘rfazi davlatlari va Isroil ishonchiga putur yetkazadi, hamda raqobatchilar - birinchi navbatda Xitoy uchun imkoniyat oynasini ochadi. Shu sababli Tramp atrofidagilar yakunlanmagan operatsiya AQSh ta’siriga davomiy eskalatsiyadan ko‘ra kattaroq zarar yetkazishiga ishonadilar.
Alohida e’tibor global energetika xavflariga qaratilgan. Eron allaqachon Hoʻrmuz bo‘g‘ozi atrofidagi vaziyatga ta’sir o‘tkaza olishini ko‘rsatdi va Vashingtonda shunday qarash bor: ushbu bosim richagini yo‘q qilmasdan turib, AQSh jahon iqtisodiyotining asosiy arteriyasi ustidan nazoratni yo‘qotadi. Demak, vazifa kengroq qo‘yilmoqda - nafaqat zarba berish, balki Eronni strategik shantaj imkoniyatidan mahrum qilish.
Qaror qabul qilishda tarixiy parallel ham muhim rol o‘ynaydi. Ekspert doiralarda Suvaysh kanali ssenariysi faol muhokama qilinmoqda - o‘shanda Buyuk Britaniya va Fransiyaning ortga chekinishi ularning global kuch maqomini yo‘qotishiga olib kelgan edi. Oq uyda shunga o‘xshash effekt takrorlanishidan xavotir bor va xulosa aniq: har qanday chekinish AQSh global maqomining pasayishi boshlanishi sifatida qabul qilinadi.
Shu fonda strategiyaning harbiy komponenti ham kuchaymoqda. Oq uyda cheklangan zarbalar maqsadga erishish uchun yetarli emas degan fikr kuchayib bormoqda. Shu sababli yanada keskin ssenariylar, jumladan quruqlikdagi ishtirokni kengaytirish muhokama qilinmoqda. Asosiy argument pragmatik: faqat to‘g‘ridan-to‘g‘ri bosim natijani kafolatlaydi va tiyib turish omilini tiklaydi.
Shunday qilib, Vashingtonning hozirgi liniyasi taktik emas, balki strategik hisob-kitobga asoslanadi: mojaroni davom ettirish narxi ortga chekinish narxidan past deb baholanmoqda. Tramp logikasida bu oddiy mintaqaviy operatsiya emas, balki AQShning global yetakchilik maqomini saqlab qolish sinovi hisoblanadi.
Strategic Focus: Atlantic
❤14🔥7💯5
Forwarded from Otabek Akromov
Йирик давлатларнинг уруш обориш мантиғи: урушлар майдонда эмас, етакчиларнинг онгида ютқазилади.
АҚШнинг Эрон билан боғлиқ хатоси — разведка ёки ресурсларда эмас, балки ортиқча ишончда бўлган. Яъни реалликни эмас, ўз имкониятларини ортиқча баҳолашда.
Асосий муаммо — “охирги уруш” мантиғи. Венесуэладаги тез ва “тоза” ғалаба кейинги қарорларни заҳарлади. Ҳокимият шу моделни Эронга ҳам қўллаш мумкин деб ўйлади. Лекин ҳар бир уруш — янги ва ўзгача контекст.
Бу ерда асосий дарс: замонавий урушда куч — фақат ресурс эмас, балки асимметрик фикрлаш, яъни рақиб билан бир хил қоидаларда ўйнамаслик. Вьетнам, Афғонистон, Украина урушлари шуни намоиш қилди-ки, кучли давлатлар рақибни ўз мантиғи билан баҳолайди ва шу ерда хато қилади. Чунки рақиб бошқача ўйлайди, бошқача ҳаракат қилади.
Энг хавфлиси – катта давлатлар, ўз қудратига ишониб, нафақат рақибни, балки урушнинг оқибатларини ҳам ҳисоблай олмайди. Иттифоқчилар билан муносабатлар бузилади, регионал ўйинчилар нейтрал қолади ёки ўз манфаатини танлайди.
🌟 Otabek Akromov | PhD Bio ANU
АҚШнинг Эрон билан боғлиқ хатоси — разведка ёки ресурсларда эмас, балки ортиқча ишончда бўлган. Яъни реалликни эмас, ўз имкониятларини ортиқча баҳолашда.
Асосий муаммо — “охирги уруш” мантиғи. Венесуэладаги тез ва “тоза” ғалаба кейинги қарорларни заҳарлади. Ҳокимият шу моделни Эронга ҳам қўллаш мумкин деб ўйлади. Лекин ҳар бир уруш — янги ва ўзгача контекст.
Бу ерда асосий дарс: замонавий урушда куч — фақат ресурс эмас, балки асимметрик фикрлаш, яъни рақиб билан бир хил қоидаларда ўйнамаслик. Вьетнам, Афғонистон, Украина урушлари шуни намоиш қилди-ки, кучли давлатлар рақибни ўз мантиғи билан баҳолайди ва шу ерда хато қилади. Чунки рақиб бошқача ўйлайди, бошқача ҳаракат қилади.
Энг хавфлиси – катта давлатлар, ўз қудратига ишониб, нафақат рақибни, балки урушнинг оқибатларини ҳам ҳисоблай олмайди. Иттифоқчилар билан муносабатлар бузилади, регионал ўйинчилар нейтрал қолади ёки ўз манфаатини танлайди.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
💯24👍8❤4
Forwarded from Strategic Focus: LIVE
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Strategic Focus: LIVE
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🤣134💩42😁19🤡19🔥1
Telegram
Strategic Focus: Middle East and North Africa
So‘nggi vaqtlarda ekspertlar hamjamiyati AQSh va Eron o‘rtasidagi qarama-qarshilik dinamikasini, shuningdek, o‘zgarib borayotgan global tartib sharoitida kuch orqali bosim strategiyasining samaradorligi masalasini faol muhokama qilmoqda. Shu fonda quyidagi…
Aynan Eronning AQShni strategik jihatdan “joyiga qo‘ya olgani” Vashington tomonidan kechirilmaydi. Trampning siyosiy va shaxsiy xarakterini inobatga olgan holda, yuqori ehtimol bilan mojaro keyingi bosqichga - to‘g‘ridan-to‘g‘ri quruqlikdagi harbiy operatsiyasiga o‘tishi mumkin. Bu ssenariyda asosiy maqsadlardan biri faqat Tehron ustidan bosimni kuchaytirish emas, balki kengroq ma’noda mintaqadagi strategik tugunlar ustidan nazoratni qo‘lga olish orqali global raqobatda ustunlikni tiklashdan iborat bo‘ladi.
Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali Xitoyning umumiy neft importining qariyb 40–50 foizi o‘tadi - bu kuniga 10 mln barreldan ortiq hajmni tashkil etadi. Umuman olganda, bo‘g‘ozdan kuniga 20 mln barreldan ziyod neft oqimi o‘tadi. Shu sababli ushbu yo‘lakning yopilishi yoki nazoratga olinishi Xitoy iqtisodiy xavfsizligi uchun jiddiy tahdid sifatida baholanadi.
Shu nuqtai nazardan, AQShning strategik maqsadini faqat Eron bilan qarama-qarshilik doirasida emas, balki AQSh - Xitoy global raqobati kontekstida ko‘rish zarur. Ho‘rmuz ustidan nazorat o‘rnatish Vashingtonga Pekinning energetik zaif nuqtasiga bosim o‘tkazish, uning iqtisodiy barqarorligini izdan chiqarish va global ta’minot zanjirlaridagi rolini cheklash imkonini beradi. Demak, mintaqadagi harbiy-siyosiy harakatlar aslida kengroq geostrategik o‘yin - ya’ni Xitoyni jilovlash strategiyasining bir elementi sifatida namoyon bo‘lmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali Xitoyning umumiy neft importining qariyb 40–50 foizi o‘tadi - bu kuniga 10 mln barreldan ortiq hajmni tashkil etadi. Umuman olganda, bo‘g‘ozdan kuniga 20 mln barreldan ziyod neft oqimi o‘tadi. Shu sababli ushbu yo‘lakning yopilishi yoki nazoratga olinishi Xitoy iqtisodiy xavfsizligi uchun jiddiy tahdid sifatida baholanadi.
Shu nuqtai nazardan, AQShning strategik maqsadini faqat Eron bilan qarama-qarshilik doirasida emas, balki AQSh - Xitoy global raqobati kontekstida ko‘rish zarur. Ho‘rmuz ustidan nazorat o‘rnatish Vashingtonga Pekinning energetik zaif nuqtasiga bosim o‘tkazish, uning iqtisodiy barqarorligini izdan chiqarish va global ta’minot zanjirlaridagi rolini cheklash imkonini beradi. Demak, mintaqadagi harbiy-siyosiy harakatlar aslida kengroq geostrategik o‘yin - ya’ni Xitoyni jilovlash strategiyasining bir elementi sifatida namoyon bo‘lmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
🤔10👍7💯5🔥3❤2
Forwarded from Strategic Focus: Atlantic
Kuchsiz ittifoqchidan mustaqil o‘yinchiga: Yevropaning og‘riqli uyg‘onishi
K.Akopyan, Strategic Focus eksperti
So‘nggi voqealar fonida Yevropaning global siyosatdagi o‘rni va AQSh bilan munosabatlari yangi bosqichga o‘tayotgani tobora aniq ko‘rinmoqda. “Epshteyn koalitsiyasi”ning Eronga qarshi agressiyasi esa bu jarayonni tezlashtirib, Yevropaning real imkoniyatlari va cheklovlarini ochiq namoyon qildi.
Avvalo, Yevropa bugun aniq pozitsiyaga ega emas, balki ehtiyotkor va ikkiyoqlama siyosat yuritmoqda. Brussel urushni qo‘llamayapti, ayrim Yevropa davlatlari uni xalqaro huquq buzilishi deb ham tan oladi, ammo baribir ochiq va qat’iy baho berishdan tiyilmoqda. Natijada, Yevropa yagona front sifatida emas, balki umumiy kayfiyati bor, lekin strategiyasi yo‘q blok sifatida namoyon bo‘lmoqda.
Shu bilan birga, mojaro Yevropaning harbiy jihatdan mustaqil o‘yinchi emasligini ko‘rsatdi. Hatto Ho‘rmuz bo‘g‘ozi kabi strategik hududda ham Yevropa ochiq tan olmoqda: bu masalani hal qilish uning qo‘lidan kelmaydi. Demak, Yevropa global xavfsizlik masalalarida hali ham AQShga qaram.
Eng muhim paradokslardan biri shundaki, Yevropa mojaroning bevosita ishtirokchisi emas, ammo uning iqtisodiy zarbalarini aynan o‘zi eng ko‘p his qilmoqda. Energiya narxlari, logistika uzilishlari va boshqa ikkilamchi effektlar Yevropa iqtisodiyotiga kuchli bosim bermoqda. Ya’ni u qaror qabul qilmaydi, lekin oqibatlarni ko‘taradi.
Bu fon transatlantik munosabatlarda chuqur ishonch inqirozini yuzaga keltirmoqda. AQShning Yevropa bilan yetarli maslahatlashmasdan harakat qilishi Yevropada tobora ko‘proq “strategik xiyonat” sifatida qabul qilinmoqda. Natijada, ittifoqchilik modeli ichidan yemirila boshladi.
Shu bilan birga, so‘nggi tajriba Yevropa uchun muhim saboq bo‘ldi: yon berish ishlamaydi. AQShga moslashish va “bo‘ysunish” siyosati kutilgan natijani bermadi. Aksincha, qat’iy pozitsiya egallagan davlatlar, xususan Ispaniya, ko‘proq natijaga erishmoqda. Bu esa Yevropani asta-sekin boshqacha strategiya - o‘z manfaatlarini ochiq himoya qilish yo‘liga olib chiqmoqda.
Aynan shu jarayonda Yevropa o‘zini qayta anglash bosqichiga kirdi. Grenlandiya inqirozi va savdo siyosatidagi faol harakatlar shuni ko‘rsatdiki, zarurat tug‘ilganda Yevropa jiddiy qarshilik ko‘rsata oladi. Biroq bu hali tizimli strategiyaga aylangani yo‘q - ko‘proq epizodik reaksiyalar shaklida namoyon bo‘lmoqda.
Ichki siyosiy jarayonlar ham bu transformatsiyani murakkablashtirmoqda. Yevropada markaziy siyosiy kuchlar tobora o‘ng kun tartibiga yaqinlashmoqda. Bu esa Yevropaning qadriyatlarga asoslangan tashqi siyosatidan asta-sekin pragmatik va kuchga asoslangan modelga o‘tayotganini anglatadi.
Natijada, AQSh va Yevropa o‘rtasidagi munosabatlar sifat jihatidan o‘zgarib bormoqda. Bu endi klassik ittifoq emas, balki asta-sekin masofa olayotgan, lekin to‘liq ajralmagan hamkorlik modeliga o‘xshaydi. Yevropa ko‘proq mustaqil qaror qabul qilishga intilmoqda, ayniqsa savdo va xavfsizlik masalalarida.
Shu kontekstda Xitoy omili ham muhim ahamiyat kasb etmoqda. AQShning noaniq siyosati Yevropani yangi sheriklar izlashga majbur qilmoqda va Pekinga nisbatan mustaqil strategiya ishlab chiqish zaruratini tug‘dirmoqda. Bu esa global tizimning tobora ko‘p qutbli shaklga o‘tayotganini anglatadi.
Umuman olganda, Yevropa bugun o‘tish davrida turibdi. U hali to‘liq mustaqil geosiyosiy kuchga aylangani yo‘q, biroq avvalgi kabi AQShga to‘liq tayanuvchi model ham ortda qolmoqda. Eng muhim savol esa ochiq qolmoqda: Yevropa bu transformatsiyani yakunlab, haqiqiy strategik subyektga aylana oladimi yoki yo‘q.
Strategic Focus: Atlantic
K.Akopyan, Strategic Focus eksperti
So‘nggi voqealar fonida Yevropaning global siyosatdagi o‘rni va AQSh bilan munosabatlari yangi bosqichga o‘tayotgani tobora aniq ko‘rinmoqda. “Epshteyn koalitsiyasi”ning Eronga qarshi agressiyasi esa bu jarayonni tezlashtirib, Yevropaning real imkoniyatlari va cheklovlarini ochiq namoyon qildi.
Avvalo, Yevropa bugun aniq pozitsiyaga ega emas, balki ehtiyotkor va ikkiyoqlama siyosat yuritmoqda. Brussel urushni qo‘llamayapti, ayrim Yevropa davlatlari uni xalqaro huquq buzilishi deb ham tan oladi, ammo baribir ochiq va qat’iy baho berishdan tiyilmoqda. Natijada, Yevropa yagona front sifatida emas, balki umumiy kayfiyati bor, lekin strategiyasi yo‘q blok sifatida namoyon bo‘lmoqda.
Shu bilan birga, mojaro Yevropaning harbiy jihatdan mustaqil o‘yinchi emasligini ko‘rsatdi. Hatto Ho‘rmuz bo‘g‘ozi kabi strategik hududda ham Yevropa ochiq tan olmoqda: bu masalani hal qilish uning qo‘lidan kelmaydi. Demak, Yevropa global xavfsizlik masalalarida hali ham AQShga qaram.
Eng muhim paradokslardan biri shundaki, Yevropa mojaroning bevosita ishtirokchisi emas, ammo uning iqtisodiy zarbalarini aynan o‘zi eng ko‘p his qilmoqda. Energiya narxlari, logistika uzilishlari va boshqa ikkilamchi effektlar Yevropa iqtisodiyotiga kuchli bosim bermoqda. Ya’ni u qaror qabul qilmaydi, lekin oqibatlarni ko‘taradi.
Bu fon transatlantik munosabatlarda chuqur ishonch inqirozini yuzaga keltirmoqda. AQShning Yevropa bilan yetarli maslahatlashmasdan harakat qilishi Yevropada tobora ko‘proq “strategik xiyonat” sifatida qabul qilinmoqda. Natijada, ittifoqchilik modeli ichidan yemirila boshladi.
Shu bilan birga, so‘nggi tajriba Yevropa uchun muhim saboq bo‘ldi: yon berish ishlamaydi. AQShga moslashish va “bo‘ysunish” siyosati kutilgan natijani bermadi. Aksincha, qat’iy pozitsiya egallagan davlatlar, xususan Ispaniya, ko‘proq natijaga erishmoqda. Bu esa Yevropani asta-sekin boshqacha strategiya - o‘z manfaatlarini ochiq himoya qilish yo‘liga olib chiqmoqda.
Aynan shu jarayonda Yevropa o‘zini qayta anglash bosqichiga kirdi. Grenlandiya inqirozi va savdo siyosatidagi faol harakatlar shuni ko‘rsatdiki, zarurat tug‘ilganda Yevropa jiddiy qarshilik ko‘rsata oladi. Biroq bu hali tizimli strategiyaga aylangani yo‘q - ko‘proq epizodik reaksiyalar shaklida namoyon bo‘lmoqda.
Ichki siyosiy jarayonlar ham bu transformatsiyani murakkablashtirmoqda. Yevropada markaziy siyosiy kuchlar tobora o‘ng kun tartibiga yaqinlashmoqda. Bu esa Yevropaning qadriyatlarga asoslangan tashqi siyosatidan asta-sekin pragmatik va kuchga asoslangan modelga o‘tayotganini anglatadi.
Natijada, AQSh va Yevropa o‘rtasidagi munosabatlar sifat jihatidan o‘zgarib bormoqda. Bu endi klassik ittifoq emas, balki asta-sekin masofa olayotgan, lekin to‘liq ajralmagan hamkorlik modeliga o‘xshaydi. Yevropa ko‘proq mustaqil qaror qabul qilishga intilmoqda, ayniqsa savdo va xavfsizlik masalalarida.
Shu kontekstda Xitoy omili ham muhim ahamiyat kasb etmoqda. AQShning noaniq siyosati Yevropani yangi sheriklar izlashga majbur qilmoqda va Pekinga nisbatan mustaqil strategiya ishlab chiqish zaruratini tug‘dirmoqda. Bu esa global tizimning tobora ko‘p qutbli shaklga o‘tayotganini anglatadi.
Umuman olganda, Yevropa bugun o‘tish davrida turibdi. U hali to‘liq mustaqil geosiyosiy kuchga aylangani yo‘q, biroq avvalgi kabi AQShga to‘liq tayanuvchi model ham ortda qolmoqda. Eng muhim savol esa ochiq qolmoqda: Yevropa bu transformatsiyani yakunlab, haqiqiy strategik subyektga aylana oladimi yoki yo‘q.
Strategic Focus: Atlantic
❤13👍8🔥3
Ekspert nigohi (1-son)
Bugun Yaqin Sharq bo‘yicha ekspert M.Imomov bilan Turkiyaning siyosati va uning global ambitsiyalari haqida suhbatlashamiz.
Savol: Bugungi kunda Turkiyaning tashqi siyosati nega bunchalik faol va kengayib bormoqda?
Javob: Bugungi Turkiya oddiy davlat emas, balki mintaqaviy kuch markaziga aylanish yo‘lida harakat qilayotgan o‘yinchi. Mamlakatning YAIM hajmi qariyb $1,5 trln, aholisi esa 85 milliondan oshiq. Global tizim o‘zgarib, ko‘p qutbli tartib shakllanayotgan bir paytda Anqara bundan foydalanmoqda. Erdog‘an mamlakat geografiyasini geosiyosiy qurolga aylantiryapti.
Savol: Turkiya o‘z siyosatini “tinchlik o‘rnatish” deb ataydi. Bu qanchalik to‘g‘ri?
Javob: To‘g‘riroq qilib aytganda, bu masalaga aniq va ravshan yondashish kerak. Turkiya mojaroni tugatmaydi, uni “muzlatib turadi”. Ya’ni bu - stabilizatsiya siyosati. Masalan, Turkiya Suriya, Liviya va Somalida faol harbiy va siyosiy ishtirokga ega. Somalidagi 400 gektarlik baza - turklarning xorijdagi eng yirik harbiy infratuzilmasi. Boshqacha qilib aytganda: “olov yonmasin, lekin kulab ham ketmasin”. Bu - real siyosat, ya’ni pragmatik va xavfsizlikka asoslangan yondashuv.
Savol: Demak, Turkiya faqat “o‘t o‘chiryapti”, xolosmi?
Javob: Yo‘q, bu yerda chuqurroq o‘yin bor. Anqara uzoq muddatli maqsadga ega - atrofida barqaror davlatlar kamarini yaratish. Chunki u beqarorlik markazida joylashgan. Bugungi kunda Turkiya 4 milliondan ortiq qochqinlarni qabul qilgan. Shu sababli u bosqichma-bosqich strategiyani tanlagan: avval xavfsizlik, keyin siyosiy ta’sirni kengaytirish.
Savol: Nega Turkiya faoliyati Markaziy Osiyo va boshqa hududlargacha kengaydi?
Javob: Chunki u endi o‘zini faqat bitta hudud bilan cheklamayapti. Oldin “Yevropaga kiraman” deb yugurgan bo‘lsa, hozir “o‘zim markaz bo‘laman” deyapti. Markaziy Osiyo bilan savdo hajmi allaqachon $14 mlrddan oshgan, maqsad - $30 mlrd. Bundan tashqari, Turkiya Turk davlatlari tashkiloti orqali siyosiy va iqtisodiy ta’sirini kengaytiryapti.
Savol: “Neo-usmoniylik” degan gaplar ham ko‘p aytiladi. Bu qanchalik haqiqat?
Javob: Aslida, bu ko‘proq siyosiy yorliq. Real hayotda Turkiya “yer bosib olish” bilan emas, ta’sirni kengaytirish bilan shug‘ullanyapti. Ya’ni u “yumshoq kirib, qattiq o‘rnashish” strategiyasini ishlatyapti.
Savol: Markaziy Osiyodagi asosiy strategiya nimaga qurilgan?
Javob: Bu yerda kalit so‘z - “aloqadorlik” (connectivity). Turkiya o‘zini Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi logistika markazi sifatida ko‘rsatmoqda. “O‘rta yo‘lak” orqali u savdo oqimlarini boshqaruvchi strategik tugunga aylanishni xohlaydi.
Savol: “Moviy Vatan” doktrinasi nimani anglatadi?
Javob: Bu - Turkiyaning dengizdagi ambitsiyasi. U Egey va Sharqiy O‘rta yer dengizida katta hududlarga da’vo qilmoqda. Bu hududlarda esa milliardlab dollar qiymatidagi gaz va energetik resurslar mavjud. Shu sababli Anqara o‘zini mintaqaviy dengiz kuchi sifatida mustahkamlashga urinmoqda.
Savol: Yaqin Sharqdagi mojaro fonida Turkiya qanday yo‘l tutmoqda?
Javob: Turkiya balans siyosatini olib bormoqda. U NATOdagi ikkinchi eng katta armiyaga ega va AQSh bilan yaqin, lekin Eron bilan ham savdo va diplomatik aloqalarni saqlab qolmoqda. Erdog‘an hozir haqiqatan ham murakkab geosiyosiy balansni ushlab turmoqda.
Savol: Bunday faol tashqi siyosat xavf tug‘dirmaydimi?
Javob: Xavf bor, albatta. Eng katta xavf - resurslar va imkoniyatlar o‘rtasidagi nomutanosiblik. Ya’ni ambitsiya katta, lekin iqtisodiy va siyosiy imkoniyatlar cheklangan. Bu esa ortiqcha yuklama va ichki bosimlarga olib kelishi mumkin.
Savol: Oxirgi savolimiz, Turkiyaning bugungi global rolini qanday baholaysiz?
Javob: Bugungi Turkiya - faqat kuzatuvchi emas, balki jarayonlarni shakllantiruvchi aktor. Masalan, u Rossiya - Ukraina muzokaralarida vositachi bo‘ldi va don kelishuvida muhim rol o‘ynadi. Hozir esa, Eron va AQSh o‘rtasida vositachi bo‘lmoqchi. Bu shuni ko‘rsatadiki, Anqara allaqachon global o‘yin ichida va yangi geosiyosiy tartibda o‘z o‘rnini faol belgilamoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Bugun Yaqin Sharq bo‘yicha ekspert M.Imomov bilan Turkiyaning siyosati va uning global ambitsiyalari haqida suhbatlashamiz.
Savol: Bugungi kunda Turkiyaning tashqi siyosati nega bunchalik faol va kengayib bormoqda?
Javob: Bugungi Turkiya oddiy davlat emas, balki mintaqaviy kuch markaziga aylanish yo‘lida harakat qilayotgan o‘yinchi. Mamlakatning YAIM hajmi qariyb $1,5 trln, aholisi esa 85 milliondan oshiq. Global tizim o‘zgarib, ko‘p qutbli tartib shakllanayotgan bir paytda Anqara bundan foydalanmoqda. Erdog‘an mamlakat geografiyasini geosiyosiy qurolga aylantiryapti.
Savol: Turkiya o‘z siyosatini “tinchlik o‘rnatish” deb ataydi. Bu qanchalik to‘g‘ri?
Javob: To‘g‘riroq qilib aytganda, bu masalaga aniq va ravshan yondashish kerak. Turkiya mojaroni tugatmaydi, uni “muzlatib turadi”. Ya’ni bu - stabilizatsiya siyosati. Masalan, Turkiya Suriya, Liviya va Somalida faol harbiy va siyosiy ishtirokga ega. Somalidagi 400 gektarlik baza - turklarning xorijdagi eng yirik harbiy infratuzilmasi. Boshqacha qilib aytganda: “olov yonmasin, lekin kulab ham ketmasin”. Bu - real siyosat, ya’ni pragmatik va xavfsizlikka asoslangan yondashuv.
Savol: Demak, Turkiya faqat “o‘t o‘chiryapti”, xolosmi?
Javob: Yo‘q, bu yerda chuqurroq o‘yin bor. Anqara uzoq muddatli maqsadga ega - atrofida barqaror davlatlar kamarini yaratish. Chunki u beqarorlik markazida joylashgan. Bugungi kunda Turkiya 4 milliondan ortiq qochqinlarni qabul qilgan. Shu sababli u bosqichma-bosqich strategiyani tanlagan: avval xavfsizlik, keyin siyosiy ta’sirni kengaytirish.
Savol: Nega Turkiya faoliyati Markaziy Osiyo va boshqa hududlargacha kengaydi?
Javob: Chunki u endi o‘zini faqat bitta hudud bilan cheklamayapti. Oldin “Yevropaga kiraman” deb yugurgan bo‘lsa, hozir “o‘zim markaz bo‘laman” deyapti. Markaziy Osiyo bilan savdo hajmi allaqachon $14 mlrddan oshgan, maqsad - $30 mlrd. Bundan tashqari, Turkiya Turk davlatlari tashkiloti orqali siyosiy va iqtisodiy ta’sirini kengaytiryapti.
Savol: “Neo-usmoniylik” degan gaplar ham ko‘p aytiladi. Bu qanchalik haqiqat?
Javob: Aslida, bu ko‘proq siyosiy yorliq. Real hayotda Turkiya “yer bosib olish” bilan emas, ta’sirni kengaytirish bilan shug‘ullanyapti. Ya’ni u “yumshoq kirib, qattiq o‘rnashish” strategiyasini ishlatyapti.
Savol: Markaziy Osiyodagi asosiy strategiya nimaga qurilgan?
Javob: Bu yerda kalit so‘z - “aloqadorlik” (connectivity). Turkiya o‘zini Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi logistika markazi sifatida ko‘rsatmoqda. “O‘rta yo‘lak” orqali u savdo oqimlarini boshqaruvchi strategik tugunga aylanishni xohlaydi.
Savol: “Moviy Vatan” doktrinasi nimani anglatadi?
Javob: Bu - Turkiyaning dengizdagi ambitsiyasi. U Egey va Sharqiy O‘rta yer dengizida katta hududlarga da’vo qilmoqda. Bu hududlarda esa milliardlab dollar qiymatidagi gaz va energetik resurslar mavjud. Shu sababli Anqara o‘zini mintaqaviy dengiz kuchi sifatida mustahkamlashga urinmoqda.
Savol: Yaqin Sharqdagi mojaro fonida Turkiya qanday yo‘l tutmoqda?
Javob: Turkiya balans siyosatini olib bormoqda. U NATOdagi ikkinchi eng katta armiyaga ega va AQSh bilan yaqin, lekin Eron bilan ham savdo va diplomatik aloqalarni saqlab qolmoqda. Erdog‘an hozir haqiqatan ham murakkab geosiyosiy balansni ushlab turmoqda.
Savol: Bunday faol tashqi siyosat xavf tug‘dirmaydimi?
Javob: Xavf bor, albatta. Eng katta xavf - resurslar va imkoniyatlar o‘rtasidagi nomutanosiblik. Ya’ni ambitsiya katta, lekin iqtisodiy va siyosiy imkoniyatlar cheklangan. Bu esa ortiqcha yuklama va ichki bosimlarga olib kelishi mumkin.
Savol: Oxirgi savolimiz, Turkiyaning bugungi global rolini qanday baholaysiz?
Javob: Bugungi Turkiya - faqat kuzatuvchi emas, balki jarayonlarni shakllantiruvchi aktor. Masalan, u Rossiya - Ukraina muzokaralarida vositachi bo‘ldi va don kelishuvida muhim rol o‘ynadi. Hozir esa, Eron va AQSh o‘rtasida vositachi bo‘lmoqchi. Bu shuni ko‘rsatadiki, Anqara allaqachon global o‘yin ichida va yangi geosiyosiy tartibda o‘z o‘rnini faol belgilamoqda.
Strategic Focus: Central Asia
👍8🔥5❤4💯2
Dunyoda yuz berayotgan muhim xabar va tahliliy materiallarni bizda kuzating:
Strategic Focus: Central Asia - Markaziy Osiyodagi (va boshqa mintaqalar) asosiy voqealar tahlili.
Strategic Focus: Middle East & North Africa - Yaqin Sharq va Mag’ribdagi zamonaviy xalqaro munosabatlar.
Strategic Focus: Atlantic - AQSh va Yevropa kun tartibidagi asosiy mavzular hamda trendlar.
Xorijiy OAV - chet tillardagi yetakchi nashrlar kanali.
Strategic Focus: LIVE - jahondagi eng oxirgi va sara xabarlar.
Strategic Focus: Central Asia - Markaziy Osiyodagi (va boshqa mintaqalar) asosiy voqealar tahlili.
Strategic Focus: Middle East & North Africa - Yaqin Sharq va Mag’ribdagi zamonaviy xalqaro munosabatlar.
Strategic Focus: Atlantic - AQSh va Yevropa kun tartibidagi asosiy mavzular hamda trendlar.
Xorijiy OAV - chet tillardagi yetakchi nashrlar kanali.
Strategic Focus: LIVE - jahondagi eng oxirgi va sara xabarlar.
Forwarded from Prezident matbuot kotibi | Sherzod Asadov
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
“Menimcha” teleloyihasining ushbu sonida O‘zbekiston va Tojikiston Prezidentlarining sermahsul uchrashuvlari va bu sammitda erishilgan tarixiy natijalar mavzusi tahlil qilinadi.
Ko‘rsatuvni bugun, 28-mart kuni soat 20:10 da “O‘zbekiston 24” telekanalida tomosha qilishingiz mumkin.
Ertaga, 29-mart kuni soat 12:20 va 17:20 da takroran namoyish etiladi.
Facebook|Instagram|X
Ko‘rsatuvni bugun, 28-mart kuni soat 20:10 da “O‘zbekiston 24” telekanalida tomosha qilishingiz mumkin.
Ertaga, 29-mart kuni soat 12:20 va 17:20 da takroran namoyish etiladi.
Facebook|Instagram|X
❤4🔥4💯3