Davomi

Eron esa bunga javoban AQSh va uning ittifoqchilariga tegishli infratuzilmalarni nishonga olganini bildirdi. Tehron bayonotiga ko‘ra, Iordaniyadagi qo‘mondonlik markazi va dron angarlari, Quvaytdagi AQSh radar tizimi, Oʻmondagi aviatsiyani ta'minlash platformalari hamda Qatardagi harbiy texnik xizmat va boshqaruv markazlari zarba ostida qolgan.

Hormuz bo‘g‘ozi atrofidagi vaziyat alohida e'tiborga loyiq. Urush boshlanishidan avval jahondagi neft va suyultirilgan gaz eksportining qariyb 20 foizi aynan ushbu yo‘lak orqali tashilgan. Endilikda Eron bu hudud orqali harakatlanayotgan kemalardan ruxsatnoma talab qilmoqda va ruxsatsiz harakatlangan kemalarga qarshi kuch ishlatayotganini ochiq e'lon qilmoqda. Bir kema ogohlantiruvchi o‘q ostida qolgan bo‘lsa, yana bir kemaning harakati to‘xtatilgani ma'lum qilindi. Hindiston fuqarolaridan biri bedarak yo‘qolgani, Oʻmon esa 23 nafar ekipaj a'zosi qutqarilganini tasdiqladi.

Bunga javoban AQSh esa Hormuz bo‘g‘ozi yopilmaganini, xalqaro dengiz qatnovi davom etayotganini va kemalar uchun Oʻmon yaqinidagi janubiy yo‘nalish orqali harakatlanish imkoniyati saqlanib qolayotganini bildirdi. Demak, bugungi kunda Hormuz bo‘g‘ozi nafaqat harbiy, balki axborot va siyosiy kurash maydoniga ham aylangan. Har ikki tomon vaziyatni o‘z talqinida namoyish etishga urinmoqda.

Mazkur voqealar iyun oyida imzolangan AQSh–Eron vaqtinchalik kelishuvining amalda izdan chiqayotganini ko‘rsatmoqda. Ushbu kelishuv 60 kunlik muzokaralar davomida Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochish va harbiy harakatlarni to‘xtatishni nazarda tutgan edi. Biroq AQSh Prezidenti Donald Tramp yaqinda sulh amalda yakunlanganini bildirgan bo‘lsa-da, diplomatik muzokaralar uchun eshik hali to‘liq yopilmaganini ham qayd etdi.

Shu bilan birga, Oʻmonda Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi va Oʻmon tashqi ishlar vaziri Badr al-Busaidiy o‘rtasida muzokaralar o‘tkazildi. Tehron ushbu uchrashuvlarni Hormuz bo‘g‘ozidagi vaziyatni muvofiqlashtirishga qaratilgan deb baholamoqda va keyingi bosqichda Qatar ham muzokaralarga qo‘shilishi kutilmoqda. Aroqchi, shuningdek, Pokiston tashqi ishlar vaziri Ishoq Dar bilan ham telefon orqali mintaqadagi vaziyatni muhokama qildi. Bu esa diplomatik kanal hali to‘liq uzilmaganini anglatadi.

Biroq umumiy tendensiya shundan dalolat bermoqdaki, Tehron Hormuz bo‘g‘ozini tobora kuchliroq geosiyosiy bosim vositasiga aylantirmoqda. Dengiz qatnovini nazorat qilish, kemalar harakatiga ruxsat berish tizimini joriy etish va harbiy bosimni muzokaralar bilan parallel olib borish Eronning yangi strategiyasining asosiy elementlariga aylanmoqda.

Agar ushbu eskalatsiya davom etsa, eng katta zarba nafaqat mintaqa xavfsizligiga, balki global energetika bozori, xalqaro logistika zanjirlari va jahon inflyatsiyasiga ham berilishi mumkin. Hormuz bo‘g‘ozi ustidan nazorat uchun kurash tobora XXI asr geosiyosatining eng muhim strategik qarama-qarshiliklaridan biri sifatida shakllanmoqda.

Strategic Focus: Central Asia

Strategic Focus ekspertlarining munosabati: Yaqin Sharqda kuchlar muvozanati qanday o‘zgarmoqda?

M.Imomov: Aprel oyidagi keskinlikdan so‘ng Vashington va Tehronni urush yoqasidan qaytargan mo‘rt kelishuv bugunga kelib amalda barbod bo‘ldi. Bugungi vaziyat Yaqin Sharqdagi kuchlar muvozanatini tubdan o‘zgartirayotgan yangi geosiyosiy bosqichdir. Tomonlarning hech biri endi urushdan oldingi status-kvoni tiklash mumkinligiga ishonmayapti. Aksincha, AQSh ham, Eron ham harbiy eskalatsiyani muzokara stolida qulayroq pozitsiyani egallash vositasi sifatida ko‘rmoqda.

S.Pinxasova: Mojaroning eng muhim elementlaridan biri Hormuz bo‘g‘ozi atrofida shakllanayotgan yangi tartibdir. D.Trampning Truth Social platformasidagi bayonotlari Vashingtonning mintaqadagi strategiyasi keskin o‘zgarganini ko‘rsatmoqda. AQSh o‘zini “Hormuz Posboni” sifatida taqdim etib, tranzit yuklardan 20 foizlik to‘lov undirish g‘oyasini ilgari surmoqda. Shu bilan birga, Eron kemalari va ular bilan ishlaydigan kompaniyalarga nisbatan blokadaning qayta tiklanishi bosimning harbiy emas, iqtisodiy ko‘rinishdagi yangi bosqichga o‘tayotganini anglatadi.

Strategic Focus: Central Asia

Davomi

K.Ametov: Yaqin Sharq harbiy xaritasida yangi “qizil chiziqlar” shakllanmoqda. AQSh 11-iyul kuni Eron hududidagi 140 ta harbiy obyektga, jumladan raketa omborlari, dron infratuzilmasi va radar tizimlariga zarba berdi. Uch kun davomida nishonga olingan obyektlar soni 300 tadan oshdi. Bunga javoban Eron IIQK orqali GFS Galaxy konteyner kemasiga zarba berganini e’lon qildi hamda Hormuz bo‘g‘ozi yopilganini ma’lum qildi. Qarama-qarshilik endi faqat harbiy bazalar uchun emas, balki dunyo dengiz savdosining qariyb 20 foizi va global neft tashuvlarining taxminan 30 foizi o‘tadigan strategik dengiz yo‘laklari ustidan nazorat uchun ham kechmoqda.

A.Fayzullozoda: Tehron urushdan oldingi geosiyosiy formulaga qaytish niyatida emas. Eron rahbariyati harbiy yo‘qotishlar va siyosiy silkinishlardan so‘ng mintaqada shakllangan yangi kuchlar muvozanatini xalqaro hamjamiyat tomonidan tan oldirish strategiyasini ilgari surmoqda. Oyatulloh Xomanaiyning olti kun davom etgan dafn marosimlari nafaqat ichki siyosiy birdamlikni namoyish etdi, balki hokimiyat vertikalining saqlanib qolganini va davlat institutlarining barqaror ishlayotganini ham ko‘rsatdi. Shu bois Tehron o‘zini bosim ostidagi davlat emas, balki mintaqaviy kuch markazi va teng huquqli muzokarachi sifatida namoyon etishga intilmoqda. Eron uchun endi asosiy maqsad urushni yakunlash emas, balki urushdan keyingi siyosiy arxitekturani o‘z manfaatlari asosida shakllantirishdir.

Strategic Focus: Central Asia

Afg‘oniston demografiyasi: So‘nggi statistik ko‘rsatkichlar e’lon qilindi

Butunjahon aholishunoslik kuni munosabati bilan Afg‘oniston Milliy statistika va axborot boshqarmasi (GSIA) 1405 hijriy-shamsiy yil holatiga ko‘ra mamlakat demografiyasiga oid so‘nggi ma’lumotlarni taqdim etdi.

Yangilangan hisob-kitoblarga ko‘ra, Afg‘oniston aholisi 37,2 million kishini tashkil etmoqda. Ushbu ko‘rsatkich o‘tgan yilgi 36,4 millionlik natijaga nisbatan 2,2 foizga, ya’ni 800 ming kishiga ko‘payganini ko‘rsatadi. Jinsiy taqsimot nuqtai nazaridan aholining 51 foizini erkaklar, 49 foizini esa ayollar tashkil etadi.

Boshqarma ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakat aholisining mutlaq ko‘pchiligi, aniqrog‘i 70 foizi (qariyb 26 million kishi) qishloq hududlarida istiqomat qiladi. Shahar aholisi ulushi 26 foiz (9,8 million) bo‘lsa, qolgan 4 foiz (1,5 million) aholi ko‘chmanchi hayot tarzini kechiradi.
Hududlar kesimida Kobul eng ko‘p aholi yashaydigan viloyat maqomini saqlab qolgan.

Poytaxt hududida jami 6,4 million kishi yashab, shundan 3,3 millioni erkaklar va 3,1 millioni ayollardan iboratdir. Aholi soni bo‘yicha keyingi o‘rinni band etgan Hirot viloyatida esa 2,4 million nafar fuqaro (1,23 mln erkak va 1,2 mln ayol) istiqomat qiladi.

👉@suhrob_buranov👈

231-модда: судьяни ҳимоя қиладими ёки қўрқитадими?

Тўғриси, Тошкент шаҳар судининг собиқ судьяси Муҳтарама Турғунова ва бошқа судьяларга нисбатан юритилаётган жиноят иши ҳужжатлари билан танишар эканмиз, Жиноят кодексининг 231-моддаси - адолатсиз ҳукм, ҳал қилув қарори, ажрим ёки қарор чиқарганлик учун судьяларни жиноий жавобгарликка тортиш амалиётини ҳам жиддий ўрганишга тўғри келмоқда.

Сўнгги кунларда бизга мазкур модда асосида жиноий жавобгарликка тортилган судьяларга оид суд қарорлари бирин-кетин тақдим этилмоқда. Уларни ўрганиш эса бир жиддий саволни ўртага қўймоқда: Жиноят кодексининг 231-моддаси ҳақиқатан ҳам қасддан адолатсиз қарор чиқарган судьяни жавобгарликка тортиш учун хизмат қилаяптими ёки амалиётда судьяни чиқарган қарори учун жавобгарликка тортиш, шу орқали унга босим ўтказиш воситасига айланиб қолиш хавфи мавжудми?

Ахир, суд қарорининг юқори инстанция суди томонидан бекор қилиниши ёки ўзгартирилиши ўз-ўзидан судья жиноят содир этганини англатмайди. Агар ҳар бир бекор қилинган қарор ортидан судья жиноий таъқиб қилиниши мумкин бўлса, у энди қарорини қонун ва ички ишончи асосида эмас, балки кейинчалик ўзига нисбатан қандай чора кўрилиши мумкинлигини ўйлаб қабул қилади.

Бундай шароитда ҳақиқий суд мустақиллиги ҳақида гапириш қийин. Бежизга Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 24 ноябрдаги ПФ–227-сонли “Судьялар ҳамжамияти органлари фаолиятининг самарадорлиги ва очиқлигини ошириш ҳамда суд мустақиллиги кафолатларини янада кучайтириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармони қабул қилинмаган.

Мазкур Фармоннинг IV бўлими 13-банди "а" кичик банди билан Судьялар олий кенгаши, Олий суд ва Бош прокуратурага уч ой муддатда адолатсиз ҳукм, ҳал қилув қарори, ажрим ёки қарор чиқарганлик учун жавобгарликни белгиловчи қонунчилик нормаларини суд мустақиллигига оид халқаро стандартлар асосида қайта кўриб чиқиш юзасидан таҳлилий маълумотнома киритиш вазифаси юклатилган.

Бу жуда муҳим топшириқ эди. Чунки давлатнинг ўзи ҳам мазкур нормани суд мустақиллиги нуқтаи назаридан қайта баҳолаш зарурлигини тан олган эди.

Белгиланган уч ойлик муддат ҳам аллақачон тугади.

Шу муносабат билан қуйидаги саволлар туғилади:
— Жиноят кодексининг 231-моддаси бўйича қандай таҳлил ўтказилди?
— Судьялар олий кенгаши, Олий суд ва Бош прокуратура қандай хулосага келди?
— Суд мустақиллигига оид халқаро стандартлар асосида қандай таклифлар ишлаб чиқилди?
— Нега бу таҳлил натижалари ҳуқуқшунослар ва кенг жамоатчиликка очиқ эълон қилинмади?

Яна бир муҳим ҳолат. Ҳозирда Ўзбекистонда Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилоти (ИҲТТ)нинг Шарқий Европа ва Марказий Осиё мамлакатлари учун Аксилкоррупция тармоғи доирасидаги Истанбул ҳаракатлар режасининг 5-давра мониторинги амалга оширилмоқда.

Маълумки, ушбу мониторинг доирасида суд мустақиллиги масалалари ҳам баҳоланади. Шундай экан, табиий савол туғилади. Мазкур мониторинг доирасида Жиноят кодексининг 231-моддаси амалиёти ва унинг суд мустақиллигига таъсири ҳақида ҳам тўлиқ ва холис ахборот тақдим этилганми?

Агар шундай бўлган бўлса, нега бу ҳақда Олий суд, Судьялар олий кенгаши ёки одил судловга ихтисослашган расмий ахборот ресурсларида бирор марта ҳам батафсил маълумот берилмади?

Ахир, суд мустақиллигига дахлдор бундай муҳим масала фақат халқаро экспертлар учун эмас, аввало мамлакатимиз судьялари, адвокатлари, прокурорлари, олимлари ва бутун жамият учун ҳам очиқ муҳокама қилиниши лозим эмасми?

Биз судья умуман жавобгар бўлмаслиги керак, деган фикрдан йироқмиз. Судья ҳам қонун олдида барча каби жавобгар. Лекин у қасддан қонунни бузгани учун жавоб бериши керак, мустақил ҳуқуқий позиция билдиргани, далилларга бошқача баҳо бергани ёки кейинчалик юқори суд бошқача хулосага келгани учун эмас. Чунки судья қарор чиқараётганда қонунга эмас, қўрқувга қараб иш тутадиган бўлса, бу энди суд мустақиллиги эмас.

Шунинг учун ҳам жамоатчилик битта саволга аниқ жавоб кутаяпти: Жиноят кодексининг 231-моддаси суд мустақиллигини мустаҳкамлаяптими ёки амалиётда судьяни чиқарган қарори учун қўрқитиш воситасига айланиб қоляптими?

@Advokat_Abdullayev

Diplomatik manbalarga koʻra, Suriya xavfsizlik kuchlari mamlakat hududida hamda Livan bilan chegara zonalarida Hizbullohning faoliyatiga chek qo‘yish bo‘yicha faol bosqichga o‘tdi.

Isroildagi manbalar aytishicha,
Suriya muvaqqat hukumati rahbari Ahmad ash-Shara AQSh prezidenti D.Tramp tomonidan ilgari surilgan bir qator takliflarni rasman rad etgan bo‘lsada, parda ortida eronparast ushbu guruhga qarshi qat'iy va tizimli choralar ishlab chiqilmoqda hamda amaliyotga tatbiq etilmoqda.

Amaldagi xavfsizlik buyruqlariga ko‘ra, Suriya kuchlariga Hizbullohning har qanday harbiy mavjudligini tugatish va uning logistik imkoniyatlarini falaj qilish vazifasi yuklatilgan. Bu jarayon shunchaki nazariy rejalardan iborat bo‘lib qolmay, allaqachon real natijalarni bermoqda. Xususan, so‘nggi kunlarda Suriya hududi orqali Livanga, Hizbulloh ehtiyojlari uchun olib o‘tilayotgan bir nechta qurol-yarog‘ va harbiy yuk karvonlari suriyalik harbiylar tomonidan to‘xtatilib, qo‘lga olindi.

Ushbu o‘zgarishlar Suriyadagi yangi hokimiyatning mintaqaviy siyosatda tutgan o‘rnini tubdan qayta ko‘rib chiqayotganidan dalolat beradi. Rasmiy Damashq xalqaro maydonda tashqi bosimlardan mustaqil ko‘rinishga intilayotgan bo‘lsada, amalda Hizbullohning mamlakatni tranzit va tayanch bazasi sifatida ishlatishiga chek qo‘yishni o‘zining milliy xavfsizlik manfaatlari deb bilmoqda. Bu esa harakatning mintaqaviy logistika zanjiriga jiddiy zarba berishi va Eronning Livanga ta'sir o‘tkazish yo‘laklarini sezilarli darajada toraytirishi mumkin.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Rasman Trampga “yo‘q” deb javob berishdi, lekin negadir Hizbullohning tashuvchilari aynan chegarada to‘xtatilmoqda... Xoʻsh, bu buyruqni suriyaliklarga aslida kim beryapti va ash-Sharaga buning evaziga nima va’da qilingan?

Strategic Focus: Central Asia

Дўстлар,

Афғонистон бўйлаб яна бир саёҳатимиз бошланди! Агар сизни ушбу давлатнинг сир-синоатларга бой тарихи, ёрқин маданияти ва ташқи сиёсий устуворликлари қизиқтирса, бизни ушбу каналда кузатиб боринг.

P.S. Дарвоқе, бу сафар чегарани Термиз орқали пиёда кесиб ўтдик. Йўлда Дўстлик кўприги, улуғвор Амударё ва Ҳайратон порт-шаҳрини кўриш имконига эга бўлдик.

Prezident Shavkat Mirziyoyev O‘rta Chirchiq tumanida Toshkent – Samarqand yo‘nalishidagi yangi avtomobil yo‘li qurilishiga tamal toshi qo‘yish marosimida ishtirok etmoqda.

Davlatimiz rahbari so‘nggi yillarda mamlakatimiz iqtisodiyoti 3 karra oshgani, 2030-yilga qadar uning hajmini 240 milliard dollarga yetkazish bo‘yicha katta marra olinganini ta’kidladi.

Bugun O‘zbekiston hududidan xalqaro ahamiyatga ega 4 ming kilometr tranzit yo‘l o‘tgan. Ayni paytda xalqaro yo‘llarning 30 foizi to‘liq quvvatda, yana 25 foizi ortiqcha yuklama bilan ishlamoqda.

“Xitoy – Qirg‘iziston – O‘zbekiston” va Transafg‘on temir yo‘llari ishga tushgach, O‘zbekiston Tinch okeanidan Yevropagacha bo‘lgan eng qisqa quruqlik yo‘lagining asosiy bo‘g‘iniga aylanadi. Shuningdek, Pokiston portlari orqali Hind okeani va qariyb 2 milliard aholi yashaydigan Janubiy Osiyo bozorlariga chiqish imkoniyati ochiladi.

Hisob-kitoblarga ko‘ra, O‘zbekiston yiliga qo‘shimcha 15-20 million tonna xalqaro tranzit yukini qabul qilsa, 400-600 million dollar daromad olinadi, logistika markazlari va terminallar qurilishiga 3 milliard dollar investitsiya jalb etiladi, kamida 50 mingta barqaror ish o‘rni yaratiladi.

Facebook|Instagram|X

Prezidentimiz Toshkent – Samarqand yo‘nalishidagi yangi avtomobil yo‘li qurilishini mamlakatimiz transport infratuzilmasini rivojlantirishdagi navbatdagi ulkan tarixiy qadam, deb atadi.

So‘nggi 10 yilda 78 trillion so‘m hisobidan jami 128 ming kilometr yo‘lda qurilish-ta’mirlash ishlari bajarildi. Davlatimiz rahbari bugun sohada tom ma’noda yangi davr boshlanayotganini ta’kidladi.

Qiymati qariyb 2,2 milliard dollar bo‘lgan olti polosali zamonaviy avtomagistralning umumiy uzunligi 282 kilometrni tashkil etadi. Loyiha doirasida 92 ta ko‘prik, 28 ta yo‘l o‘tkazgich va 60 ta tunnel tipidagi o‘tish joyi quriladi.

Yo‘lga og‘ir va yuqori tezlikda harakatlanadigan transport vositalari qatnoviga chidamli monolit beton qoplama yotqiziladi. Tekis hududlarda soatiga 150 kilometr tezlikda harakatlanish imkoni yaratiladi, zamonaviy xavfsizlik yechimlari va raqamli qulayliklar yo‘l-transport hodisalarini keskin kamaytiradi.

Yangi magistral ishga tushgach, Toshkentdan Samarqandga yetib borish vaqti 5 soatdan 2,5 soatga qisqaradi. Yo‘l sutkasiga 60 mingdan 80 mingtagacha transport vositasini o‘tkazadi, yuk tashish tannarxi esa 20-24 foizga pasayishi kutilmoqda.

Facebook|Instagram|X

Carnegie: Rossiyadagi ichki beqarorlik kuchaymoqda, ammo bu tizim qulashi degani emas

Carnegie Politika tahliliga ko‘ra, Rossiyada so‘nggi yillarda kuzatilayotgan ichki muammolar tobora chuqurlashmoqda. Biroq bu yaqin orada Kreml hokimiyati qulaydi, degani emas. Muallifning asosiy g‘oyasi shuki, Rossiya tizimi inqilob orqali emas, asta-sekin ichidan yemirilish xavfiga duch kelmoqda.

Maqolada aytilishicha, Ukrainadagi urush Rossiyada avval kuzatilmagan jarayonni boshlab berdi. Kreml xavfsizlik organlariga tobora ko‘proq vakolat bermoqda, biroq bu holat davlat apparatining boshqa qismlarida, jumladan biznes, texnokratlar va hatto Kremlga sodiq elitalar orasida ham norozilikni kuchaytirmoqda. Ayniqsa internet ustidan nazoratni yanada kuchaytirish rejalariga qarshi ochiq tanqidlar paydo bo‘layotgani bunga misol sifatida keltiriladi.

Ekspertlarning fikricha, bugungi Rossiyada Putinga jiddiy siyosiy raqib yo‘q. Biroq bu tizim mustahkam degani emas. Aksincha, qarorlar tobora tor doiradagi xavfsizlik apparati manfaatlari asosida qabul qilinmoqda, prezident esa ko‘proq hakam emas, balki turli guruhlar o‘rtasidagi muvozanatni saqlovchi passiv arbobga aylanib bormoqda. Natijada davlatning moslashuvchanligi kamaymoqda.

Carnegie yana bir muhim fikrni ilgari suradi ya’ni Rossiyada bugun kuzatilayotgan alohida noroziliklar - internet cheklovlari, iqtisodiy qiyinchiliklar yoki elitalar o‘rtasidagi ziddiyatlar o‘z-o‘zicha tizim uchun xavf tug‘dirmasligi mumkin. Ammo ularning barchasi birlashganda, ular davlatning chuqurroq kasalligining belgilariga aylanishi mumkin.

https://t.me/policylaab

Дўстлар, биз Термиздан сўнг Афғонистоннинг Ҳайратон шаҳрига пиёда ўтдик. У ердан таксида Мозори Шариф шаҳрига жўнадик. Йўлда шунақа бўронга дуч келдик.

Мозори Шарифда аввало Кўк масжидга ташриф буюрдик. Ривоятларга кўра, бу ерда Али розиаллоҳу анҳу дафн этилган. Масжид Мозори Шарифнинг асосий тарихий ёдгорлиги ҳисобланади.

Мозори Шарифдаги ўзбек ошхонаси. Кабоблари ўзимиздагидек маззали экан )