Kobuldan kelayotgan ma’lumotlarga ko‘ra, Afg‘onistonda harbiy-siyosiy vaziyat so‘nggi haftalarda sezilarli darajada keskinlashgan. Xususan, mamlakatning shimoli-sharqidagi Badaxshon viloyatida qurolli qarshilik harakatlarining faollashuvi, yangi guruhlarning paydo bo‘lishi va hujumlar geografiyasining kengayishi kuzatilmoqda.
Mazkur jarayon hozircha Kobuldagi Tolibon hokimiyatining yaqin istiqboldagi qulashi haqida gapirish uchun asos bermaydi. Biroq vaziyatdagi muhim o‘zgarish shundaki, muxolif kuchlarning bir qismi siyosiy muloqotdan voz kechib, qurolli qarshilikni kuchaytirmoqda.
Badaxshonning alohida ahamiyati uning geografik joylashuvi bilan bog‘liq. Tojikiston, Xitoy va Pokiston bilan chegaradosh, tog‘li va nazorat qilish qiyin hudud markaziy hokimiyat uchun doimiy xavfsizlik muammosini yuzaga keltiradi. Bunday sharoit partizanlik harakatlari, yashirin logistika va noqonuniy transchegaraviy faoliyat uchun qulay imkoniyat yaratadi.
Biroq masalaning ildizi faqat geografiyada emas. Badaxshonda mahalliy tojik aholi va shia jamoasining markaz tomonidan tayinlangan, asosan pushtun kelib chiqishiga ega amaldorlar bilan munosabatlarida tobora ko‘proq ziddiyatlar kuzatilmoqda. Mahalliy kadrlarning hokimiyat tizimidan siqib chiqarilishi ayrim hududlarda norozilik kayfiyatini kuchaytirmoqda. Hatto Tolibon safidagi ayrim tojik qo‘mondonlarining markaziy buyruqlarga bo‘ysunishni istamasligi ham Kobul uchun ichki boshqaruv muammosining chuqurlashayotganini ko‘rsatadi.
Ijtimoiy-iqtisodiy omillar ham vaziyatni murakkablashtirmoqda. Ko‘knori yetishtirishga qo‘yilgan cheklovlar qishloq xo‘jaligiga bog‘liq hududlarda daromad manbalarini qisqartirgan. Shu bilan birga, oltin va lazurit konlarini nazorat qilish masalasi mahalliy aholi bilan markaziy tuzilmalar o‘rtasidagi ziddiyatlarni kuchaytirmoqda. Demak, qurolli qarshilik faqat siyosiy masala emas, balki resurslar, mahalliy boshqaruv va iqtisodiy manfaatlar bilan ham bevosita bog‘lanmoqda.
2026 yil iyul–avgust oylarida yuz bergan voqealar vaziyatning yangi bosqichga o‘tayotganini ko‘rsatdi. 17-iyul kuni “Sipahiyon-e Mihan” guruhi Yaftal-e-Payin hududida qisqa muddatli hujum uyushtirdi. 22–24 iyul kunlari esa “Afg‘oniston ozodlik fronti” Badaxshonning Zebak tumanida Tolibon kuchlari bilan bir necha kun davom etgan janglarga kirishdi. 28 iyul kuni Fayzobod-Bahorak yo‘lida mahalliy axborot va madaniyat boshqarmasi rahbari o‘ldirildi; hujum uchun Islomiy davlat - Xuroson guruhi javobgarlikni o‘z zimmasiga oldi. Avgust oyida esa sobiq general Sami Sadat boshchiligidagi “Afg‘oniston birlashgan fronti” mamlakatning janubiy va shimoliy hududlarini qamrab oluvchi “Muharib” operatsiyasi boshlanganini e’lon qildi.
Shu bilan birga, muxolifatning eng katta zaifligi uning parokandaligicha qolmoqda. Ahmad Masud boshchiligidagi “Milliy qarshilik fronti”, “Afg‘oniston ozodlik fronti”, “Afg‘oniston birlashgan fronti” hamda xorijdagi Milliy qarshilik oliy kengashi o‘rtasida yagona harbiy qo‘mondonlik, umumiy siyosiy dastur va barqaror ta’minot tizimi mavjud emas. “Islomiy davlat – Xuroson” esa o‘zining radikal mafkurasi sabab boshqa muxolif kuchlardan mustaqil harakat qilmoqda.
Shu sababli yaqin istiqbolda Kobuldagi hokimiyatni harbiy yo‘l bilan ag‘darish ehtimoli yuqori emas. Tolibon hali ham son jihatidan ustun kuchlar, og‘ir qurollar va davlat apparatini nazorat qilish imkoniyatiga ega.
Ammo strategik xavf boshqa joyda. Badaxshonning uzoq muddatli beqarorlik zonasiga aylanishi Kobulni muntazam ravishda qo‘shimcha harbiy kuchlarni shimoli-sharqqa yo‘naltirishga majbur qilishi mumkin. Bu esa mamlakatning boshqa hududlaridagi nazoratni zaiflashtirib, Tolibon uchun resurslarni bir nechta front o‘rtasida taqsimlash muammosini kuchaytiradi.
Eng muhim jihat shundaki, Badaxshondagi vaziyat endilikda faqat Afg‘onistonning ichki xavfsizlik masalasi sifatida qaralmasligi kerak. Tojikiston, Xitoy va Pokiston bilan chegaradosh hududda qurolli guruhlarning faollashuvi transchegaraviy qurol-yarog‘ savdosi, noqonuniy logistika, ekstremistik tarmoqlarning kengayishi va chegaraga yaqin hududlarda xavfsizlik insidentlari xavfini oshiradi.
Shunday qilib, Afg‘onistondagi asosiy tendensiya hozircha hokimiyatning almashinuvi emas, balki uzoq davom etishi mumkin bo‘lgan ko‘p markazli beqarorlikning shakllanishidir. Badaxshon esa ushbu jarayonning eng muhim strategik tugunlaridan biriga aylanmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Mazkur jarayon hozircha Kobuldagi Tolibon hokimiyatining yaqin istiqboldagi qulashi haqida gapirish uchun asos bermaydi. Biroq vaziyatdagi muhim o‘zgarish shundaki, muxolif kuchlarning bir qismi siyosiy muloqotdan voz kechib, qurolli qarshilikni kuchaytirmoqda.
Badaxshonning alohida ahamiyati uning geografik joylashuvi bilan bog‘liq. Tojikiston, Xitoy va Pokiston bilan chegaradosh, tog‘li va nazorat qilish qiyin hudud markaziy hokimiyat uchun doimiy xavfsizlik muammosini yuzaga keltiradi. Bunday sharoit partizanlik harakatlari, yashirin logistika va noqonuniy transchegaraviy faoliyat uchun qulay imkoniyat yaratadi.
Biroq masalaning ildizi faqat geografiyada emas. Badaxshonda mahalliy tojik aholi va shia jamoasining markaz tomonidan tayinlangan, asosan pushtun kelib chiqishiga ega amaldorlar bilan munosabatlarida tobora ko‘proq ziddiyatlar kuzatilmoqda. Mahalliy kadrlarning hokimiyat tizimidan siqib chiqarilishi ayrim hududlarda norozilik kayfiyatini kuchaytirmoqda. Hatto Tolibon safidagi ayrim tojik qo‘mondonlarining markaziy buyruqlarga bo‘ysunishni istamasligi ham Kobul uchun ichki boshqaruv muammosining chuqurlashayotganini ko‘rsatadi.
Ijtimoiy-iqtisodiy omillar ham vaziyatni murakkablashtirmoqda. Ko‘knori yetishtirishga qo‘yilgan cheklovlar qishloq xo‘jaligiga bog‘liq hududlarda daromad manbalarini qisqartirgan. Shu bilan birga, oltin va lazurit konlarini nazorat qilish masalasi mahalliy aholi bilan markaziy tuzilmalar o‘rtasidagi ziddiyatlarni kuchaytirmoqda. Demak, qurolli qarshilik faqat siyosiy masala emas, balki resurslar, mahalliy boshqaruv va iqtisodiy manfaatlar bilan ham bevosita bog‘lanmoqda.
2026 yil iyul–avgust oylarida yuz bergan voqealar vaziyatning yangi bosqichga o‘tayotganini ko‘rsatdi. 17-iyul kuni “Sipahiyon-e Mihan” guruhi Yaftal-e-Payin hududida qisqa muddatli hujum uyushtirdi. 22–24 iyul kunlari esa “Afg‘oniston ozodlik fronti” Badaxshonning Zebak tumanida Tolibon kuchlari bilan bir necha kun davom etgan janglarga kirishdi. 28 iyul kuni Fayzobod-Bahorak yo‘lida mahalliy axborot va madaniyat boshqarmasi rahbari o‘ldirildi; hujum uchun Islomiy davlat - Xuroson guruhi javobgarlikni o‘z zimmasiga oldi. Avgust oyida esa sobiq general Sami Sadat boshchiligidagi “Afg‘oniston birlashgan fronti” mamlakatning janubiy va shimoliy hududlarini qamrab oluvchi “Muharib” operatsiyasi boshlanganini e’lon qildi.
Shu bilan birga, muxolifatning eng katta zaifligi uning parokandaligicha qolmoqda. Ahmad Masud boshchiligidagi “Milliy qarshilik fronti”, “Afg‘oniston ozodlik fronti”, “Afg‘oniston birlashgan fronti” hamda xorijdagi Milliy qarshilik oliy kengashi o‘rtasida yagona harbiy qo‘mondonlik, umumiy siyosiy dastur va barqaror ta’minot tizimi mavjud emas. “Islomiy davlat – Xuroson” esa o‘zining radikal mafkurasi sabab boshqa muxolif kuchlardan mustaqil harakat qilmoqda.
Shu sababli yaqin istiqbolda Kobuldagi hokimiyatni harbiy yo‘l bilan ag‘darish ehtimoli yuqori emas. Tolibon hali ham son jihatidan ustun kuchlar, og‘ir qurollar va davlat apparatini nazorat qilish imkoniyatiga ega.
Ammo strategik xavf boshqa joyda. Badaxshonning uzoq muddatli beqarorlik zonasiga aylanishi Kobulni muntazam ravishda qo‘shimcha harbiy kuchlarni shimoli-sharqqa yo‘naltirishga majbur qilishi mumkin. Bu esa mamlakatning boshqa hududlaridagi nazoratni zaiflashtirib, Tolibon uchun resurslarni bir nechta front o‘rtasida taqsimlash muammosini kuchaytiradi.
Eng muhim jihat shundaki, Badaxshondagi vaziyat endilikda faqat Afg‘onistonning ichki xavfsizlik masalasi sifatida qaralmasligi kerak. Tojikiston, Xitoy va Pokiston bilan chegaradosh hududda qurolli guruhlarning faollashuvi transchegaraviy qurol-yarog‘ savdosi, noqonuniy logistika, ekstremistik tarmoqlarning kengayishi va chegaraga yaqin hududlarda xavfsizlik insidentlari xavfini oshiradi.
Shunday qilib, Afg‘onistondagi asosiy tendensiya hozircha hokimiyatning almashinuvi emas, balki uzoq davom etishi mumkin bo‘lgan ko‘p markazli beqarorlikning shakllanishidir. Badaxshon esa ushbu jarayonning eng muhim strategik tugunlaridan biriga aylanmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
🔥5👍4💯3
Forwarded from Strategic Focus: Middle East and North Africa
Tehrondan kelgan ma’lumotlarga ko‘ra, ayni paytda Eron siyosiy doiralarida Vashington tomonidan e’lon qilingan yangi iqtisodiy bosimga qanday javob qaytarish masalasi qizg‘in muhokama qilinmoqda. Asosiy bahs Eronning mavjud iqtisodiy bosimga bardosh berish imkoniyatlari, diplomatik yo‘lni saqlab qolish zarurati va AQShga qarshi javob choralarining ko‘lami atrofida kechmoqda.
Eron rahbariyatidagi so‘nggi bayonotlar mamlakat ichida vaziyatga nisbatan turlicha yondashuvlar mavjudligini ko‘rsatmoqda. Prezident M.Pezeshkiyon va parlament spikeri M.Qolibof urushning davom etishi mamlakat iqtisodiy barqarorligiga jiddiy xavf tug‘dirayotganini ta’kidlab, siyosiy kelishuv izlash tarafdori bo‘lsa, kuch tuzilmalari vakili M.Rizoiy AQSh va uning mintaqadagi hamkorlariga qarshi bosimni kuchaytirish zarurligini ilgari surmoqda.
Shu nuqtayi nazardan, Tehron oldida bir nechta ehtimoliy yo‘nalish mavjud. Birinchi variant – AQSh Kongressiga noyabr oyida bo‘lib o‘tadigan saylovlargacha vaziyatni cho‘zish va shu vaqt davomida keng ko‘lamli eskalatsiyadan tiyilish. Bunda Eron Ho‘rmuz bo‘g‘ozi va neft bozori orqali Vashingtonga bosim o‘tkazish imkoniyatini saqlab qolishga urinishi mumkin.
Ikkinchi yo‘nalish – vositachilar orqali muzokaralarni qayta tiklash. Pokiston va Ummonning so‘nggi diplomatik faolligi Tehron va Vashington o‘rtasidagi siyosiy muloqot uchun imkoniyatlar hali mavjudligini ko‘rsatmoqda. Bunday format Eron uchun iqtisodiy bosimni yumshatish bilan birga, kelishuvni bevosita taslim bo‘lish sifatida ko‘rsatmaslik imkonini beradi.
Uchinchi va eng xavfli ehtimol esa keskinlikning yangi bosqichiga o‘tishdir. Agar AQSh sanksiyalari Eronning iqtisodiy barqarorligiga tobora kuchliroq ta’sir ko‘rsatsa, Tehron AQSh va uning mintaqadagi manfaatlari uchun ham xarajatlarni oshirish strategiyasini tanlashi mumkin. Bunday holatda energetika infratuzilmasi va mintaqadagi Amerika biznes manfaatlari bosim vositasiga aylanishi ehtimoli mavjud.
Bu jarayondagi asosiy paradoks shundaki, Vashington Eronning iqtisodiy va diplomatik manevr imkoniyatlarini qanchalik toraytirsa, Tehronning keskin javob choralariga o‘tish ehtimoli shunchalik ortadi. Ya’ni, iqtisodiy bosim Eronni murosa tomon undash bilan bir qatorda, aksincha, eskalatsiyani rag‘batlantiruvchi omilga ham aylanishi mumkin.
Shu bilan birga, Eronning sanksiyalarga qay darajada bardosh bera olishi ko‘p jihatdan Xitoyning pozitsiyasiga bog‘liq bo‘lib qolmoqda. Pekin Eron neftini xarid qilish va muqobil savdo kanallarini saqlab qolishda davom etsa, AQShning yangi sanksiya siyosati kutilgan darajada samarali bo‘lmasligi mumkin.
Shu sababli bugungi Eron-AQSh qarama-qarshiligini faqat ikki davlat o‘rtasidagi mojaro sifatida baholash yetarli emas. Uning ortida Yaqin Sharqdagi energetika oqimlari, savdo yo‘llari va mintaqaning Xitoy bilan iqtisodiy aloqalari ustidan ta’sir uchun kurash tobora yaqqol namoyon bo‘lmoqda.
Strategic Focus: Middle East and North Africa
Eron rahbariyatidagi so‘nggi bayonotlar mamlakat ichida vaziyatga nisbatan turlicha yondashuvlar mavjudligini ko‘rsatmoqda. Prezident M.Pezeshkiyon va parlament spikeri M.Qolibof urushning davom etishi mamlakat iqtisodiy barqarorligiga jiddiy xavf tug‘dirayotganini ta’kidlab, siyosiy kelishuv izlash tarafdori bo‘lsa, kuch tuzilmalari vakili M.Rizoiy AQSh va uning mintaqadagi hamkorlariga qarshi bosimni kuchaytirish zarurligini ilgari surmoqda.
Shu nuqtayi nazardan, Tehron oldida bir nechta ehtimoliy yo‘nalish mavjud. Birinchi variant – AQSh Kongressiga noyabr oyida bo‘lib o‘tadigan saylovlargacha vaziyatni cho‘zish va shu vaqt davomida keng ko‘lamli eskalatsiyadan tiyilish. Bunda Eron Ho‘rmuz bo‘g‘ozi va neft bozori orqali Vashingtonga bosim o‘tkazish imkoniyatini saqlab qolishga urinishi mumkin.
Ikkinchi yo‘nalish – vositachilar orqali muzokaralarni qayta tiklash. Pokiston va Ummonning so‘nggi diplomatik faolligi Tehron va Vashington o‘rtasidagi siyosiy muloqot uchun imkoniyatlar hali mavjudligini ko‘rsatmoqda. Bunday format Eron uchun iqtisodiy bosimni yumshatish bilan birga, kelishuvni bevosita taslim bo‘lish sifatida ko‘rsatmaslik imkonini beradi.
Uchinchi va eng xavfli ehtimol esa keskinlikning yangi bosqichiga o‘tishdir. Agar AQSh sanksiyalari Eronning iqtisodiy barqarorligiga tobora kuchliroq ta’sir ko‘rsatsa, Tehron AQSh va uning mintaqadagi manfaatlari uchun ham xarajatlarni oshirish strategiyasini tanlashi mumkin. Bunday holatda energetika infratuzilmasi va mintaqadagi Amerika biznes manfaatlari bosim vositasiga aylanishi ehtimoli mavjud.
Bu jarayondagi asosiy paradoks shundaki, Vashington Eronning iqtisodiy va diplomatik manevr imkoniyatlarini qanchalik toraytirsa, Tehronning keskin javob choralariga o‘tish ehtimoli shunchalik ortadi. Ya’ni, iqtisodiy bosim Eronni murosa tomon undash bilan bir qatorda, aksincha, eskalatsiyani rag‘batlantiruvchi omilga ham aylanishi mumkin.
Shu bilan birga, Eronning sanksiyalarga qay darajada bardosh bera olishi ko‘p jihatdan Xitoyning pozitsiyasiga bog‘liq bo‘lib qolmoqda. Pekin Eron neftini xarid qilish va muqobil savdo kanallarini saqlab qolishda davom etsa, AQShning yangi sanksiya siyosati kutilgan darajada samarali bo‘lmasligi mumkin.
Shu sababli bugungi Eron-AQSh qarama-qarshiligini faqat ikki davlat o‘rtasidagi mojaro sifatida baholash yetarli emas. Uning ortida Yaqin Sharqdagi energetika oqimlari, savdo yo‘llari va mintaqaning Xitoy bilan iqtisodiy aloqalari ustidan ta’sir uchun kurash tobora yaqqol namoyon bo‘lmoqda.
Strategic Focus: Middle East and North Africa
❤9
❓Xalqaro kun tartibining qaysi mavzulari sizni eng ko‘p qiziqtiradi - fikringizni yozib qoldiring, shu yo‘nalishlarga ko‘proq e’tibor qaratamiz.
Strategic Focus: Central Asia
Strategic Focus: Central Asia
Telegram
Strategic Focus: Central Asia
Markaziy Osiyo va qo’shni mintaqalardagi asosiy voqealarning tahlilini bizning kanalda kuzating.
@stratfocusatlantic - AQSh va Yevropa
@stratfocusmena - Yaqin Sharq va Mag’rib
Taklif/murojaat uchun: @sfca_admin
@stratfocusatlantic - AQSh va Yevropa
@stratfocusmena - Yaqin Sharq va Mag’rib
Taklif/murojaat uchun: @sfca_admin
Forwarded from Sardor Ali
#mulohaza
Ko‘pchilik “Tolibon” haqida yozgan so‘nggi postimdan keyin meni yomon ko‘ra boshladi. Aslida esa men “Tolibon” haqida bugun yoki kecha yozishni boshlagan emasman. Bu mavzuga avval ham ko‘p bor murojaat qilganman. Xususan, siyosiy fanlar doktori, dotsent Suhrob Bo‘ronovning tadqiqot va kitoblaridan juda ko‘plab muhim ma’lumotlarni kanalga ulashganman.
Jamiyatimizda “Tolibon”ga nisbatan ma’lum darajada yon bosish bor. Buni tushunish mumkin: Afg‘onistondagi urushlar, chet el harbiy kuchlarining aralashuvi va yillar davom etgan beqarorlik ko‘pchilikda “Tolibon — G‘arbga qarshi kuch” degan tasavvurni shakllantirgan.
Ammo masalaga faqat “G‘arbga qarshi” yoki “Islom tarafdori” degan ikki xil mezon bilan qarash yetarli emas.
Geosiyosatda har qanday siyosiy harakatning ortida turgan manfaatlar, uning kimlar bilan qanday munosabatda bo‘lgani va mintaqadagi kuchlar muvozanatida qanday rol o‘ynayotgani ham tahlil qilinishi kerak. “Tolibon”ni ham aynan shu nuqtayi nazardan o‘rganish zarur.
Qolaversa, “Tolibon”ning amaliy siyosati ham ko‘plab savollarni tug‘diradi. Agar biror siyosiy kuch o‘zini Islom tamoyillarining himoyachisi sifatida ko‘rsatsa, uning ayollarning ta’lim olishi va jamiyatdagi ishtirokiga qo‘ygan keskin cheklovlari, ilm-fan va ta’lim sohasidagi siyosati, shuningdek, madaniy merosga munosabati haqida savol berish tabiiy.
Islomni faqat bayroq, shior va siyosiy da’volar orqali baholab bo‘lmaydi. Har qanday guruhning asl mohiyatini uning amaliy ishlari, insonlarga munosabati va jamiyatga olib kirayotgan natijasi orqali baholash kerak.
Menimcha, eng to‘g‘ri yo‘l — hissiyotga berilmasdan, bu guruhlarning kelib chiqishi, moliyaviy va siyosiy aloqalari, mintaqadagi manfaatlar hamda ularning amaliy faoliyatini faktlar asosida tahlil qilish.
Chunki Islom nomidan gapirayotgan har qanday guruh avtomatik ravishda Islomning o‘zi degani emas. Bayroq boshqa, uning ortidagi siyosiy manfaat boshqa bo‘lishi mumkin.
👉SardorAli
Ko‘pchilik “Tolibon” haqida yozgan so‘nggi postimdan keyin meni yomon ko‘ra boshladi. Aslida esa men “Tolibon” haqida bugun yoki kecha yozishni boshlagan emasman. Bu mavzuga avval ham ko‘p bor murojaat qilganman. Xususan, siyosiy fanlar doktori, dotsent Suhrob Bo‘ronovning tadqiqot va kitoblaridan juda ko‘plab muhim ma’lumotlarni kanalga ulashganman.
Jamiyatimizda “Tolibon”ga nisbatan ma’lum darajada yon bosish bor. Buni tushunish mumkin: Afg‘onistondagi urushlar, chet el harbiy kuchlarining aralashuvi va yillar davom etgan beqarorlik ko‘pchilikda “Tolibon — G‘arbga qarshi kuch” degan tasavvurni shakllantirgan.
Ammo masalaga faqat “G‘arbga qarshi” yoki “Islom tarafdori” degan ikki xil mezon bilan qarash yetarli emas.
Geosiyosatda har qanday siyosiy harakatning ortida turgan manfaatlar, uning kimlar bilan qanday munosabatda bo‘lgani va mintaqadagi kuchlar muvozanatida qanday rol o‘ynayotgani ham tahlil qilinishi kerak. “Tolibon”ni ham aynan shu nuqtayi nazardan o‘rganish zarur.
Qolaversa, “Tolibon”ning amaliy siyosati ham ko‘plab savollarni tug‘diradi. Agar biror siyosiy kuch o‘zini Islom tamoyillarining himoyachisi sifatida ko‘rsatsa, uning ayollarning ta’lim olishi va jamiyatdagi ishtirokiga qo‘ygan keskin cheklovlari, ilm-fan va ta’lim sohasidagi siyosati, shuningdek, madaniy merosga munosabati haqida savol berish tabiiy.
Islomni faqat bayroq, shior va siyosiy da’volar orqali baholab bo‘lmaydi. Har qanday guruhning asl mohiyatini uning amaliy ishlari, insonlarga munosabati va jamiyatga olib kirayotgan natijasi orqali baholash kerak.
Menimcha, eng to‘g‘ri yo‘l — hissiyotga berilmasdan, bu guruhlarning kelib chiqishi, moliyaviy va siyosiy aloqalari, mintaqadagi manfaatlar hamda ularning amaliy faoliyatini faktlar asosida tahlil qilish.
Chunki Islom nomidan gapirayotgan har qanday guruh avtomatik ravishda Islomning o‘zi degani emas. Bayroq boshqa, uning ortidagi siyosiy manfaat boshqa bo‘lishi mumkin.
👉SardorAli
1❤14👏11👍5
Erondagi hokimiyat markazi o‘zgardimi?
Yaqin Sharqdagi oxirgi voqealar fonida ekspertlar Eronda kuzatilayotgan hokimiyat taqsimotini faol muhokama qilmoqdalar. Tahlillarga ko‘ra, Oliy rahbar Ali Xomanaiyning o‘limi va urush sharoiti mamlakatdagi an’anaviy siyosiy muvozanatni keskin o‘zgartirgan: rasmiy jihatdan hokimiyat tizimi saqlanib qolgan bo‘lsa-da, amalda qaror qabul qilish markazi tobora Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi va Oliy milliy xavfsizlik kengashi atrofida jamlanmoqda.
Ekspertlar, xususan, IIQK bosh qo‘mondoni Ahmad Vohidiy va uning atrofidagi xavfsizlik apparati bugungi Eronda urush, sulh, tashqi siyosat va mintaqadagi harbiy faoliyat bo‘yicha eng katta ta’sirga ega bo‘lgan kuchga aylanganini qayd etmoqda. Yangi Oliy rahbar Mojtaba Xomanaiy esa ko‘proq ushbu qarorlarni legitimlashtiruvchi siyosiy-diniy figura sifatida namoyon bo‘layotgani, Prezident Pezeshkiyonning esa xavfsizlik va harbiy masalalardagi real vakolatlari sezilarli darajada qisqargani ta’kidlanmoqda.
Bu jarayonni oddiy “harbiy to‘ntarish” deb baholash esa to‘liq to‘g‘ri bo‘lmasligi mumkin. Eronning o‘ziga xos tizimi hokimiyatni bir nechta institutlar o‘rtasida taqsimlab, tashqi tomondan avvalgi siyosiy arxitekturani saqlab qolish imkonini bermoqda. Parlament, prezidentlik instituti, ruhoniylar va Oliy rahbar lavozimi o‘z o‘rnida qolmoqda, biroq urush sharoitida real operativ resurslar (qurolli kuchlar, razvedka, raketa va dron salohiyati hamda xavfsizlik apparati) kimning qo‘lida bo‘lsa, siyosiy ta’sir ham tobora o‘sha markazga siljimoqda.
Eng muhim jihat shundaki, bu o‘zgarish Eronning tashqi siyosatiga ham bevosita ta’sir qilishi mumkin. Kelgusidagi AQSh bilan muzokaralar, Ho‘rmuz bo‘g‘ozi masalasi, Isroil bilan qarama-qarshilik va mintaqadagi ittifoqchilar bilan aloqalarda Tehronning rasmiy diplomatik bayonotlaridan ko‘ra, xavfsizlik apparatining pozitsiyasi muhimroq bo‘lib borishi ehtimoli yuqori. Shu sababli xalqaro aktorlar uchun asosiy savol endi “Eronning rasmiy vakili kim?” emas, balki “Eron nomidan yakuniy qarorni kim qabul qila oladi?” degan masalaga aylanmoqda.
Ekspertlar oldida turgan asosiy ochiq savol esa shunday: IIQK atrofida shakllangan ushbu hokimiyat konfiguratsiyasi urush davridagi vaqtinchalik holatmi yoki Eron siyosiy tizimining uzoq muddatli transformatsiyasiga aylanadimi? Bugungi manzara shuni ko‘rsatmoqdaki, Eronning rasmiy institutlari o‘zgarmagan bo‘lsa-da, hokimiyatning real markazi sezilarli darajada siljigan.
Strategic Focus: Central Asia
Yaqin Sharqdagi oxirgi voqealar fonida ekspertlar Eronda kuzatilayotgan hokimiyat taqsimotini faol muhokama qilmoqdalar. Tahlillarga ko‘ra, Oliy rahbar Ali Xomanaiyning o‘limi va urush sharoiti mamlakatdagi an’anaviy siyosiy muvozanatni keskin o‘zgartirgan: rasmiy jihatdan hokimiyat tizimi saqlanib qolgan bo‘lsa-da, amalda qaror qabul qilish markazi tobora Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi va Oliy milliy xavfsizlik kengashi atrofida jamlanmoqda.
Ekspertlar, xususan, IIQK bosh qo‘mondoni Ahmad Vohidiy va uning atrofidagi xavfsizlik apparati bugungi Eronda urush, sulh, tashqi siyosat va mintaqadagi harbiy faoliyat bo‘yicha eng katta ta’sirga ega bo‘lgan kuchga aylanganini qayd etmoqda. Yangi Oliy rahbar Mojtaba Xomanaiy esa ko‘proq ushbu qarorlarni legitimlashtiruvchi siyosiy-diniy figura sifatida namoyon bo‘layotgani, Prezident Pezeshkiyonning esa xavfsizlik va harbiy masalalardagi real vakolatlari sezilarli darajada qisqargani ta’kidlanmoqda.
Bu jarayonni oddiy “harbiy to‘ntarish” deb baholash esa to‘liq to‘g‘ri bo‘lmasligi mumkin. Eronning o‘ziga xos tizimi hokimiyatni bir nechta institutlar o‘rtasida taqsimlab, tashqi tomondan avvalgi siyosiy arxitekturani saqlab qolish imkonini bermoqda. Parlament, prezidentlik instituti, ruhoniylar va Oliy rahbar lavozimi o‘z o‘rnida qolmoqda, biroq urush sharoitida real operativ resurslar (qurolli kuchlar, razvedka, raketa va dron salohiyati hamda xavfsizlik apparati) kimning qo‘lida bo‘lsa, siyosiy ta’sir ham tobora o‘sha markazga siljimoqda.
Eng muhim jihat shundaki, bu o‘zgarish Eronning tashqi siyosatiga ham bevosita ta’sir qilishi mumkin. Kelgusidagi AQSh bilan muzokaralar, Ho‘rmuz bo‘g‘ozi masalasi, Isroil bilan qarama-qarshilik va mintaqadagi ittifoqchilar bilan aloqalarda Tehronning rasmiy diplomatik bayonotlaridan ko‘ra, xavfsizlik apparatining pozitsiyasi muhimroq bo‘lib borishi ehtimoli yuqori. Shu sababli xalqaro aktorlar uchun asosiy savol endi “Eronning rasmiy vakili kim?” emas, balki “Eron nomidan yakuniy qarorni kim qabul qila oladi?” degan masalaga aylanmoqda.
Ekspertlar oldida turgan asosiy ochiq savol esa shunday: IIQK atrofida shakllangan ushbu hokimiyat konfiguratsiyasi urush davridagi vaqtinchalik holatmi yoki Eron siyosiy tizimining uzoq muddatli transformatsiyasiga aylanadimi? Bugungi manzara shuni ko‘rsatmoqdaki, Eronning rasmiy institutlari o‘zgarmagan bo‘lsa-da, hokimiyatning real markazi sezilarli darajada siljigan.
Strategic Focus: Central Asia
❤5🔥4👌3👍1
Forwarded from Shavkat Mirziyoyev_press-service
Prezident Shavkat Mirziyoyevning O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining o‘ttiz besh yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi nutqi
—
Выступление Президента Шавката Мирзиёева на торжественной церемонии, посвященной 35-летию государственной независимости Республики Узбекистан
Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X
—
Выступление Президента Шавката Мирзиёева на торжественной церемонии, посвященной 35-летию государственной независимости Республики Узбекистан
Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X
👏16💯14❤12👍2🔥2
“Ishonch” gazetasining 29-avgustdagi sonida G‘ulomjon Mirahmedovning “1381 oqlov yoxud tarixiy adolatni tiklashga qaratilgan umummilliy ish haqida o‘ylar” nomli maqolasi e’lon qilindi. Unda sovet davrida qatag‘on qilingan yurtdoshlarimizning nomini tiklash, ularning hayoti va merosini o‘rganish, arxiv hujjatlarini qayta ko‘rib chiqish hamda tarixiy adolatni qaror toptirish borasida amalga oshirilayotgan ishlar haqida so‘z yuritiladi. Muallif oqlash jarayonining mazmun-mohiyatini ochib berar ekan, uni shunchaki huquqiy jarayon emas, balki milliy xotirani tiklash, ajdodlar sha’nini qayta tiklash va tarix haqiqatini kelajak avlodga yetkazishga xizmat qilayotgan muhim umummilliy ish sifatida baholaydi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, amalga oshirilgan ishlar natijasida 2021-yil 25-avgustda 115 nafar, 2022-yil 6-yanvarda 120 nafar, 19-dekabrda 173 nafar, 2023-yil 19-aprelda 208 nafar, 24-avgustda 240 nafar, 2024-yilda 205 nafar hamda 2026-yilda 161 nafar shaxs oqlandi. Natijada sovet davri qatag‘onlari qurboni bo‘lgan jami 1381 nafar yurtdoshimizning nomi oqlandi. Har bir raqam ortida alohida inson taqdiri, bir oila boshidan kechirgan iztirob va yillar davomida aytilmay kelgan haqiqat mujassam. Shu ma’noda, bu oqlovlar tarixiy adolatni tiklash yo‘lidagi muhim qadamdir.
Strategic Focus: Central Asia
Ma’lumotlarga ko‘ra, amalga oshirilgan ishlar natijasida 2021-yil 25-avgustda 115 nafar, 2022-yil 6-yanvarda 120 nafar, 19-dekabrda 173 nafar, 2023-yil 19-aprelda 208 nafar, 24-avgustda 240 nafar, 2024-yilda 205 nafar hamda 2026-yilda 161 nafar shaxs oqlandi. Natijada sovet davri qatag‘onlari qurboni bo‘lgan jami 1381 nafar yurtdoshimizning nomi oqlandi. Har bir raqam ortida alohida inson taqdiri, bir oila boshidan kechirgan iztirob va yillar davomida aytilmay kelgan haqiqat mujassam. Shu ma’noda, bu oqlovlar tarixiy adolatni tiklash yo‘lidagi muhim qadamdir.
Strategic Focus: Central Asia
👍10❤6🔥4🤔1
Forwarded from Камолиддин Раббимов
“Жанубий тўртлик” доктринаси: Ўзбекистон учун бу нега муҳим?
Марказий Осиё халқлари ўзининг жанубий қўшнилари – Туркия, Эрон, Афғонистон ва Покистонга ҳалига қадар ё собиқ колония томонидан, ёки Ғарб томонидан шакллантирилган нуқтайи назар билан қарайди, шунинг учун бу давлатларга нисбатан ўзида бегоналашувни ҳис қилади.
Ваҳоланки, биз айнан мана шу тўртта давлат билан ўзликлар асосидаги, тенг ҳуқуқли фундаментал алянслар шакллантириш имкониятига эгамиз.
Сиёсатшунос Камолиддин Раббимовнинг Kun.uz'даги колонкаси
📹 ВИДЕОШАРҲНИ ТОМОША ҚИЛИНГ
Марказий Осиё халқлари ўзининг жанубий қўшнилари – Туркия, Эрон, Афғонистон ва Покистонга ҳалига қадар ё собиқ колония томонидан, ёки Ғарб томонидан шакллантирилган нуқтайи назар билан қарайди, шунинг учун бу давлатларга нисбатан ўзида бегоналашувни ҳис қилади.
Ваҳоланки, биз айнан мана шу тўртта давлат билан ўзликлар асосидаги, тенг ҳуқуқли фундаментал алянслар шакллантириш имкониятига эгамиз.
Сиёсатшунос Камолиддин Раббимовнинг Kun.uz'даги колонкаси
📹 ВИДЕОШАРҲНИ ТОМОША ҚИЛИНГ
👍10❤6💯4
Kobuldan kelgan ma’lumotlarga ko‘ra, Afg‘onistonning ayrim shimoliy va g‘arbiy viloyatlarida muxolif qurolli guruhlarning faolligi oshib bormoqda. Eng keskin o‘sish Badaxshonda kuzatilmoqda. 2026-yil yanvar-iyul oylarida viloyatda qurolli to‘qnashuvlarning 22 ta holati qayd etilgan. Taqqoslasak, 2025-yil iyun-dekabr oylarida bunday hodisalar soni atigi 4 ta bo‘lgan.
Mutaxassislar fikricha, bu o‘sishni faqat bitta mahalliy mojaro bilan izohlash noto‘g‘ri. Badaxshonda Tolibonning markazlashtirish siyosati, mahalliy qo‘mondonlarning manfaatlari, oltin konlari ustidan nazorat va aholining iqtisodiy noroziligi bir-birini kuchaytirmoqda.
Shu bilan birga, qurolli faollikning o‘sishi faqat Badaxshon bilan cheklanmayapti. Masalan, Hirotda to‘qnashuvlar soni 5 tadan 14 taga, Bag‘lon va Panjsherda esa mos ravishda 6 tadan 7 taga va 4 tadan 5 taga oshgan. Balxda ham bunday hodisalar 1 tadan 3 taga ko‘paygan.
Biroq Kobuldan kelayotgan ma’lumotlarda yana bir muhim tendensiya ko‘zga tashlanadi: vaziyat barcha hududlarda bir xil rivojlanmayapti. Qunduzda qurolli to‘qnashuvlar 23 tadan 16 taga, Toxarda esa 11 tadan atigi 2 taga kamaygan. Demak, hozircha Afg‘oniston shimolida yagona, markazlashgan muxolifat harakati shakllangani haqida gapirish qiyin.
Ekspertlar fikricha, hozirgi vaziyatni Tolibonga qarshi keng ko‘lamli qo‘zg‘olon sifatida emas, balki turli hududlarda alohida sabablarga ko‘ra yuzaga kelayotgan mahalliy qurolli qarama-qarshiliklar yig‘indisi sifatida baholash to‘g‘riroq. Biroq ularning bir vaqtda kuchayishi markaziy hokimiyat uchun xavfsizlik bosimini oshirmoqda.
Badaxshonda Juma Xon Fateh guruhining Tolibon bilan qarama-qarshiligi bunga yaqqol misol bo‘ldi. Fatehning 17-avgust kuni taslim bo‘lishi bevosita mojaroning keskinligini pasaytirgan bo‘lsa-da, hududdagi boshqa qurolli guruhlar faoliyati saqlanib qolmoqda.
Yana bir xavf - mahalliy beqarorlikdan “IShID - Xuroson” kabi radikal guruhlarning foydalanish ehtimoli. Badaxshon va Hirotdagi xavfsizlik bo‘shliqlari ularga yangi yashirin boʻlinmalarni yaratish yoki alohida hujumlar uyushtirish uchun imkoniyat berishi mumkin.
Shu sababli, Kobuldagi vaziyat bo‘yicha asosiy prognoz shundan iboratki, yaqin istiqbolda Afg‘oniston shimolida yirik front shakllanishidan ko‘ra, lokal to‘qnashuvlar davom etishi ehtimoli yuqori. Biroq markaziy hokimiyatning mahalliy qo‘mondonlarga nisbatan bosimi kuchayishi, iqtisodiy manfaatlarning cheklanishi yoki tashqi kuchlarning muxolif guruhlarni qo‘llab-quvvatlashi vaziyatni yangi bosqichga olib chiqishi mumkin. Eng katta xavf esa mahalliy beqarorlikning asta-sekin transchegaraviy muammoga aylanishidir.
Strategic Focus: Central Asia
Mutaxassislar fikricha, bu o‘sishni faqat bitta mahalliy mojaro bilan izohlash noto‘g‘ri. Badaxshonda Tolibonning markazlashtirish siyosati, mahalliy qo‘mondonlarning manfaatlari, oltin konlari ustidan nazorat va aholining iqtisodiy noroziligi bir-birini kuchaytirmoqda.
Shu bilan birga, qurolli faollikning o‘sishi faqat Badaxshon bilan cheklanmayapti. Masalan, Hirotda to‘qnashuvlar soni 5 tadan 14 taga, Bag‘lon va Panjsherda esa mos ravishda 6 tadan 7 taga va 4 tadan 5 taga oshgan. Balxda ham bunday hodisalar 1 tadan 3 taga ko‘paygan.
Biroq Kobuldan kelayotgan ma’lumotlarda yana bir muhim tendensiya ko‘zga tashlanadi: vaziyat barcha hududlarda bir xil rivojlanmayapti. Qunduzda qurolli to‘qnashuvlar 23 tadan 16 taga, Toxarda esa 11 tadan atigi 2 taga kamaygan. Demak, hozircha Afg‘oniston shimolida yagona, markazlashgan muxolifat harakati shakllangani haqida gapirish qiyin.
Ekspertlar fikricha, hozirgi vaziyatni Tolibonga qarshi keng ko‘lamli qo‘zg‘olon sifatida emas, balki turli hududlarda alohida sabablarga ko‘ra yuzaga kelayotgan mahalliy qurolli qarama-qarshiliklar yig‘indisi sifatida baholash to‘g‘riroq. Biroq ularning bir vaqtda kuchayishi markaziy hokimiyat uchun xavfsizlik bosimini oshirmoqda.
Badaxshonda Juma Xon Fateh guruhining Tolibon bilan qarama-qarshiligi bunga yaqqol misol bo‘ldi. Fatehning 17-avgust kuni taslim bo‘lishi bevosita mojaroning keskinligini pasaytirgan bo‘lsa-da, hududdagi boshqa qurolli guruhlar faoliyati saqlanib qolmoqda.
Yana bir xavf - mahalliy beqarorlikdan “IShID - Xuroson” kabi radikal guruhlarning foydalanish ehtimoli. Badaxshon va Hirotdagi xavfsizlik bo‘shliqlari ularga yangi yashirin boʻlinmalarni yaratish yoki alohida hujumlar uyushtirish uchun imkoniyat berishi mumkin.
Shu sababli, Kobuldagi vaziyat bo‘yicha asosiy prognoz shundan iboratki, yaqin istiqbolda Afg‘oniston shimolida yirik front shakllanishidan ko‘ra, lokal to‘qnashuvlar davom etishi ehtimoli yuqori. Biroq markaziy hokimiyatning mahalliy qo‘mondonlarga nisbatan bosimi kuchayishi, iqtisodiy manfaatlarning cheklanishi yoki tashqi kuchlarning muxolif guruhlarni qo‘llab-quvvatlashi vaziyatni yangi bosqichga olib chiqishi mumkin. Eng katta xavf esa mahalliy beqarorlikning asta-sekin transchegaraviy muammoga aylanishidir.
Strategic Focus: Central Asia
❤7🔥6👍2
Forwarded from Shavkat Mirziyoyev_press-service
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev AQSh Prezidentining Janubiy va Markaziy Osiyo boʻyicha maxsus vakili Serjio Gorni qabul qildi.
—
Президент Республики Узбекистан Шавкат Мирзиёев принял специального посланника Президента США по Южной и Центральной Азии Серджио Гора.
#Mirziyoyev #uchrashuv #AQSh #hamkorlik
Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X
—
Президент Республики Узбекистан Шавкат Мирзиёев принял специального посланника Президента США по Южной и Центральной Азии Серджио Гора.
#Mirziyoyev #uchrashuv #AQSh #hamkorlik
Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X
👍94🔥65❤19
Forwarded from Strategic Focus: Middle East and North Africa
Aksariyat ekspertlar qayd etishicha, Hoʻrmuz bo‘g‘ozining ochilishi masalasi bugun Eron-AQSh qarama-qarshiligida Tehronning eng muhim bosim vositasiga aylanmoqda.
Urushgacha bo‘lgan davrda jahon dengiz orqali tashiladigan neft savdosining 20-25% va suyultirilgan tabiiy gazning qariyb 20% aynan shu bo‘g‘oz orqali o‘tardi. Oddiy sharoitda bu yerda kuniga qariyb 85 ta kema harakatlangan. 23-avgust kuni esa atigi 3 ta tranzit qayd etildi.
Hisob-kitoblarga koʻra, 17-23 avgust kunlari bo‘g‘oz orqali jami 121 ta kesib o‘tish qayd etilgan. Shu bilan birga, kemalarning qariyb 80% identifikatsiya tizimlarini o‘chirgan holda harakatlangan. Harbiy xavf sug‘urtasi mukofoti esa kemaning qiymatiga nisbatan 7,5-10%gacha ko‘tarilgan. Urushgacha bu ko‘rsatkich 1-3% edi.
Vashington esa dengiz blokadasini kuchaytirmoqda: hududda 20 dan ortiq harbiy kema, qariyb 1500 ta eskort kema mavjud. Taxminan 750 mln barrel neft xavfli hududdan chiqarilgan.
Biroq Tehron blokada sharoitida ham neft eksportini davom ettirish imkoniyatiga ega ekanini ta’kidlamoqda. Eron Milliy xavfsizlik oliy kengashi kotibi Muhsin Rizoiy bir-ikki oy ichida blokadani chetlab o‘tib 70 mln barrel neft sotilganini ma’lum qilgan.
Shu sababli AQShning 30 avgust kuni Larak oroliga bergan zarbasi oddiy harbiy operatsiyadan ko‘ra muhimroq.
Vashingtonning da’vosiga ko‘ra, aynan shu hududda Hoʻrmuz bo‘g‘oziga dengiz minalarini joylashtirishga tayyorgarlik ko‘rilgan.
BMT ma’lumotlariga ko‘ra, urush boshlanganidan buyon Fors ko‘rfazida kamida 6000 nafar dengizchi qolib ketgan, 19 kishi halok bo‘lgan, kemalarga qarshi kamida 70 ta hujum qayd etilgan.
Demak, Hoʻrmuz endi nafaqat harbiy, balki global energetika uchun ham asosiy kurash maydoniga aylandi. Eron Hoʻrmuz orqali kemalar harakatiga ta’sir qila olar ekan, Tehron Vashingtonni o‘z manfaatlarini hisobga olishga majbur qiladigan eng muhim vositalardan birini saqlab qoladi.
Strategic Focus: Middle East and North Africa
Urushgacha bo‘lgan davrda jahon dengiz orqali tashiladigan neft savdosining 20-25% va suyultirilgan tabiiy gazning qariyb 20% aynan shu bo‘g‘oz orqali o‘tardi. Oddiy sharoitda bu yerda kuniga qariyb 85 ta kema harakatlangan. 23-avgust kuni esa atigi 3 ta tranzit qayd etildi.
Hisob-kitoblarga koʻra, 17-23 avgust kunlari bo‘g‘oz orqali jami 121 ta kesib o‘tish qayd etilgan. Shu bilan birga, kemalarning qariyb 80% identifikatsiya tizimlarini o‘chirgan holda harakatlangan. Harbiy xavf sug‘urtasi mukofoti esa kemaning qiymatiga nisbatan 7,5-10%gacha ko‘tarilgan. Urushgacha bu ko‘rsatkich 1-3% edi.
Vashington esa dengiz blokadasini kuchaytirmoqda: hududda 20 dan ortiq harbiy kema, qariyb 1500 ta eskort kema mavjud. Taxminan 750 mln barrel neft xavfli hududdan chiqarilgan.
Biroq Tehron blokada sharoitida ham neft eksportini davom ettirish imkoniyatiga ega ekanini ta’kidlamoqda. Eron Milliy xavfsizlik oliy kengashi kotibi Muhsin Rizoiy bir-ikki oy ichida blokadani chetlab o‘tib 70 mln barrel neft sotilganini ma’lum qilgan.
Shu sababli AQShning 30 avgust kuni Larak oroliga bergan zarbasi oddiy harbiy operatsiyadan ko‘ra muhimroq.
Vashingtonning da’vosiga ko‘ra, aynan shu hududda Hoʻrmuz bo‘g‘oziga dengiz minalarini joylashtirishga tayyorgarlik ko‘rilgan.
BMT ma’lumotlariga ko‘ra, urush boshlanganidan buyon Fors ko‘rfazida kamida 6000 nafar dengizchi qolib ketgan, 19 kishi halok bo‘lgan, kemalarga qarshi kamida 70 ta hujum qayd etilgan.
Demak, Hoʻrmuz endi nafaqat harbiy, balki global energetika uchun ham asosiy kurash maydoniga aylandi. Eron Hoʻrmuz orqali kemalar harakatiga ta’sir qila olar ekan, Tehron Vashingtonni o‘z manfaatlarini hisobga olishga majbur qiladigan eng muhim vositalardan birini saqlab qoladi.
Strategic Focus: Middle East and North Africa
❤7🔥5👍2
Forwarded from Strategic Focus: Atlantic
Hech shubhasiz, AQSh Eron ustidan ulkan harbiy ustunlikka ega. Ammo asosiy muammo boshqa joyda: uzoq davom etayotgan urush Amerika armiyasi uchun aynan katta mojaro olib borishda zarur bo‘lgan resurslarni tobora kamaytirmoqda.
Urushning 39 kunlik eng intensiv bosqichida AQSh yetti turdagi muhim yuqori aniqlikdagi o‘q-dorilardan to‘rttasi bo‘yicha urushgacha bo‘lgan zaxiraning yarmidan ko‘prog‘ini sarflagan.
Jumladan, 1000 dan ortiq Tomahawk raketasi; qariyb 1100 ta JASSM raketasi; PrSM raketalarining deyarli butun zaxirasi; THAAD raketalari zaxirasi fevral oyidan beri uchdan ikki qismdan ko‘proqqa kamaygan.
Bu endi faqat bitta harbiy kampaniyaning narxi masalasi emas.
CSISga ko‘ra, zaxiralarni tiklash 1 yildan 4 yilgacha vaqt olishi mumkin.
Tomahawk ishlab chiqarishini yiliga 1000 dan ortiq raketagacha, THAAD ishlab chiqarishini esa hozirgi 96 tadan 400 tagacha oshirish rejalashtirilmoqda. Patriot tizimi uchun PAC-3 MSE ishlab chiqarilishi esa 2030 yilga borib 2000 donaga yetkazilishi ko‘zda tutilgan.
Ammo AQSh oldida yana bir muammo bor.
Amerika qurolli kuchlari Yaqin Sharqdagi urush bilan bir vaqtda boshqa ehtimoliy mojaro yo‘nalishlarini ham hisobga olishi kerak. Eng avvalo, Hind-Tinch okeani mintaqasini(Xitoy) .
Shuning uchun Eron bilan urushning davom etishi faqat Pentagon xarajatlari bilan o‘lchanmaydi.
Yaqin Sharqdagi har bir qo‘shimcha raketa, tutib qoluvchi tizim yoki aviatashuvchi guruh - boshqa strategik yo‘nalishda ishlatilishi mumkin bo‘lgan resursdir.
Bundan tashqari, inson omili ham bor.
Abraham Lincoln aviatashuvchisi 260 kundan ortiq vaqt davomida safarbarlikda bo‘ldi. Shu davrda ta’minotdagi uzilishlar va ekipajning ruhiy holati yomonlashgani haqida xabarlar paydo bo‘ldi.
Shuning uchun Vashington tobora murakkab tanlovga duch kelmoqda: urushni davom ettirib, uzoq davom etadigan mojaroning narxini oshirish yoki harbiy ustunlik hali saqlanib turgan paytda siyosiy yechim izlash.
Shu sababli AQShning yuqori aniqlikdagi qurollar zaxirasining kamayishi Vashingtonni yana muzokaralar stoliga qaytishga undashi mumkin bo‘lgan muhim omillardan biridir.
Strategic Focus: Atlantic
Urushning 39 kunlik eng intensiv bosqichida AQSh yetti turdagi muhim yuqori aniqlikdagi o‘q-dorilardan to‘rttasi bo‘yicha urushgacha bo‘lgan zaxiraning yarmidan ko‘prog‘ini sarflagan.
Jumladan, 1000 dan ortiq Tomahawk raketasi; qariyb 1100 ta JASSM raketasi; PrSM raketalarining deyarli butun zaxirasi; THAAD raketalari zaxirasi fevral oyidan beri uchdan ikki qismdan ko‘proqqa kamaygan.
Bu endi faqat bitta harbiy kampaniyaning narxi masalasi emas.
CSISga ko‘ra, zaxiralarni tiklash 1 yildan 4 yilgacha vaqt olishi mumkin.
Tomahawk ishlab chiqarishini yiliga 1000 dan ortiq raketagacha, THAAD ishlab chiqarishini esa hozirgi 96 tadan 400 tagacha oshirish rejalashtirilmoqda. Patriot tizimi uchun PAC-3 MSE ishlab chiqarilishi esa 2030 yilga borib 2000 donaga yetkazilishi ko‘zda tutilgan.
Ammo AQSh oldida yana bir muammo bor.
Amerika qurolli kuchlari Yaqin Sharqdagi urush bilan bir vaqtda boshqa ehtimoliy mojaro yo‘nalishlarini ham hisobga olishi kerak. Eng avvalo, Hind-Tinch okeani mintaqasini
Shuning uchun Eron bilan urushning davom etishi faqat Pentagon xarajatlari bilan o‘lchanmaydi.
Yaqin Sharqdagi har bir qo‘shimcha raketa, tutib qoluvchi tizim yoki aviatashuvchi guruh - boshqa strategik yo‘nalishda ishlatilishi mumkin bo‘lgan resursdir.
Bundan tashqari, inson omili ham bor.
Abraham Lincoln aviatashuvchisi 260 kundan ortiq vaqt davomida safarbarlikda bo‘ldi. Shu davrda ta’minotdagi uzilishlar va ekipajning ruhiy holati yomonlashgani haqida xabarlar paydo bo‘ldi.
Shuning uchun Vashington tobora murakkab tanlovga duch kelmoqda: urushni davom ettirib, uzoq davom etadigan mojaroning narxini oshirish yoki harbiy ustunlik hali saqlanib turgan paytda siyosiy yechim izlash.
Shu sababli AQShning yuqori aniqlikdagi qurollar zaxirasining kamayishi Vashingtonni yana muzokaralar stoliga qaytishga undashi mumkin bo‘lgan muhim omillardan biridir.
Strategic Focus: Atlantic
🔥14❤1
Aziz doʻstlar! Sizlarni O‘zbekiston Respublikasi Mustaqilligining 35 yilligi bilan chin qalbimizdan muborakbod etamiz!
Ushbu ulug‘ va qutlug‘ ayyomda barchangizga mustahkam sog‘lik, oilaviy baxt-saodat, xonadonlaringizga fayz-u baraka, hayotingizga farovonlik va osoyishtalik tilaymiz.
Yurtimiz tinch, xalqimiz hamisha ahil va farovon bo‘lsin! O‘zbekistonimizning mustaqilligi abadiy, kelajagi buyuk, davlat bayrog‘i esa hamisha baland hilpirab tursin!
Hurmat bilan,
Strategic Focus jamoasi
Strategic Focus: Central Asia
Ushbu ulug‘ va qutlug‘ ayyomda barchangizga mustahkam sog‘lik, oilaviy baxt-saodat, xonadonlaringizga fayz-u baraka, hayotingizga farovonlik va osoyishtalik tilaymiz.
Yurtimiz tinch, xalqimiz hamisha ahil va farovon bo‘lsin! O‘zbekistonimizning mustaqilligi abadiy, kelajagi buyuk, davlat bayrog‘i esa hamisha baland hilpirab tursin!
Hurmat bilan,
Strategic Focus jamoasi
Strategic Focus: Central Asia
❤11👍6🎉4
Forwarded from Suhrob Bo‘ronov | Rasmiy kanal
🌍 Rossiya: "G'arb Afg'onistonni bahona qilib, Markaziy Osiyoda harbiy infratuzilma o'rnatmoqchi"
Rossiya Xavfsizlik kengashi kotibi o'rinbosari Aleksey Shevtsov Sharqiy iqtisodiy forumida (EEF) Yevroosiyo mintaqasidagi geosiyosiy vaziyat va logistika yo'laklari atrofidagi kurashlar haqida qator keskin bayonotlar berdi.
Asosiy tezislar:
▪️ Markaziy Osiyodagi harbiy qiziqishlar: G'arb davlatlari Afg'onistondan keladigan xavfni ataylab bo'rttirib ko'rsatmoqda. Asosiy maqsad — ushbu bahona ostida Markaziy Osiyo davlatlari hududida o'z harbiy infratuzilmasini joylashtirish.
▪️ Yevroosiyo resurslari va logistikasi: Afrikadagi ta'sir doirasini yo'qotayotgan G'arb mamlakatlari endilikda Yevroosiyoning boy resurslari va muhim logistika yo'nalishlariga chiqishga harakat qilmoqda.
▪️ Mintaqaviy ziddiyatlar: Ukraina, Kavkaz, Markaziy Osiyo, Yaqin Sharq, Afg'oniston va Tayvan bo'g'ozidagi keskinliklar — mintaqani beqarorlashtirishga qaratilgan harakatlarning bir qismidir.
▪️ Kavkazdagi tranzit loyihalari: Armanistondagi tranzit loyihasi iqtisodiy jihatdan samarasiz bo'lsa-da, u orqali AQSh Eron chegaralari yaqinida o'z razvedka va harbiy infratuzilmasini o'rnatishni ko'zlamoqda.
▪️ Xavfsizlik arxitekturasi: Mintaqaviy barqarorlik va iqtisodiy hamkorlikni ta'minlashda Kollektiv xavfsizlik shartnomasi tashkiloti (KXShT) va Shanxay hamkorlik tashkiloti (SHHT) markaziy rolni o'z zimmasiga olishi lozim.
Shevtsovning qo'shimcha qilishicha, joriy yilda NATO mamlakatlari 100 dan ortiq harbiy mashg'ulotlar o'tkazgan. Ularning aksariyati alyansning sharqiy qanotida bo'lib o'tgan va mudofaadan ko'ra ko'proq hujumkor operatsiyalarga, jumladan, mudofaa chiziqlarini yorib o'tish va hududlarni egallashga qaratilgan.
Manba: Ariana
👉@suhrob_buranov👈
Rossiya Xavfsizlik kengashi kotibi o'rinbosari Aleksey Shevtsov Sharqiy iqtisodiy forumida (EEF) Yevroosiyo mintaqasidagi geosiyosiy vaziyat va logistika yo'laklari atrofidagi kurashlar haqida qator keskin bayonotlar berdi.
Asosiy tezislar:
▪️ Markaziy Osiyodagi harbiy qiziqishlar: G'arb davlatlari Afg'onistondan keladigan xavfni ataylab bo'rttirib ko'rsatmoqda. Asosiy maqsad — ushbu bahona ostida Markaziy Osiyo davlatlari hududida o'z harbiy infratuzilmasini joylashtirish.
▪️ Yevroosiyo resurslari va logistikasi: Afrikadagi ta'sir doirasini yo'qotayotgan G'arb mamlakatlari endilikda Yevroosiyoning boy resurslari va muhim logistika yo'nalishlariga chiqishga harakat qilmoqda.
▪️ Mintaqaviy ziddiyatlar: Ukraina, Kavkaz, Markaziy Osiyo, Yaqin Sharq, Afg'oniston va Tayvan bo'g'ozidagi keskinliklar — mintaqani beqarorlashtirishga qaratilgan harakatlarning bir qismidir.
▪️ Kavkazdagi tranzit loyihalari: Armanistondagi tranzit loyihasi iqtisodiy jihatdan samarasiz bo'lsa-da, u orqali AQSh Eron chegaralari yaqinida o'z razvedka va harbiy infratuzilmasini o'rnatishni ko'zlamoqda.
▪️ Xavfsizlik arxitekturasi: Mintaqaviy barqarorlik va iqtisodiy hamkorlikni ta'minlashda Kollektiv xavfsizlik shartnomasi tashkiloti (KXShT) va Shanxay hamkorlik tashkiloti (SHHT) markaziy rolni o'z zimmasiga olishi lozim.
Shevtsovning qo'shimcha qilishicha, joriy yilda NATO mamlakatlari 100 dan ortiq harbiy mashg'ulotlar o'tkazgan. Ularning aksariyati alyansning sharqiy qanotida bo'lib o'tgan va mudofaadan ko'ra ko'proq hujumkor operatsiyalarga, jumladan, mudofaa chiziqlarini yorib o'tish va hududlarni egallashga qaratilgan.
Manba: Ariana
👉@suhrob_buranov👈
🥴14👍6😁5🤬3🤔2
Pokiston Parlamenti mamlakat tarixida ilk bor quruqlikdagi qo‘shinlar qo‘mondoni Asim Munirga misli ko‘rilmagan vakolatlarni berdi. Endilikda Munir Pokistonning quruqlikdagi qo‘shinlari, Harbiy-dengiz kuchlari va Harbiy-havo kuchlarining yagona qo‘mondoni maqomiga ega bo‘ldi.
Endi u Hukumat roziligisiz barcha qo‘shin turlaridagi harbiy xizmatchilarni lavozimidan ozod etish, zaxiraga chiqarish yoki xizmatda qoldirish huquqiga ega. Uning besh yillik vakolat muddati kamida 2030-yilgacha davom etadi.
Strategic Focus: Central Asia
Endi u Hukumat roziligisiz barcha qo‘shin turlaridagi harbiy xizmatchilarni lavozimidan ozod etish, zaxiraga chiqarish yoki xizmatda qoldirish huquqiga ega. Uning besh yillik vakolat muddati kamida 2030-yilgacha davom etadi.
Strategic Focus: Central Asia
❤8🔥8👏2
Strategic Focus: Central Asia
Pokiston Parlamenti mamlakat tarixida ilk bor quruqlikdagi qo‘shinlar qo‘mondoni Asim Munirga misli ko‘rilmagan vakolatlarni berdi. Endilikda Munir Pokistonning quruqlikdagi qo‘shinlari, Harbiy-dengiz kuchlari va Harbiy-havo kuchlarining yagona qo‘mondoni…
Munirga berilgan keng vakolatlar Pokiston harbiy siyosatida jiddiy o‘zgarishlarni anglatadi. Endilikda u parlamentning alohida roziligisiz harbiy kuchlardan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘ldi. Eng avvalo, bu vakolatlar Afg‘onistondagi TTP va boshqa qurolli guruhlarga qarshi harbiy operatsiyalarni kuchaytirish uchun qo‘llanilishi mumkin. Xullas, Tolibon uchun vaziyat ancha murakkablashmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Strategic Focus: Central Asia
👍14👎3