❗️74 мингдан ортиқ ёшларнинг халқаро имтиҳон харажатини давлат қоплаб берди

Президент қарори билан йўлга қўйилган тизим доирасида халқаро имтиҳонларда юқори натижа кўрсатган 74 102 нафар ёшга 151 млрд сўм имтиҳон харажатлари қоплаб берилди.

Эътиборлиси, бу имкониятдан қизлар кўпроқ фойдаланган: компенсация олганларнинг 38 503 нафари қизлар, 35 599 нафари йигитлар.

Ёшлар орасида энг оммабоп имтиҳон — IELTS. Ҳозиргача 54 мингдан ортиқ ёшнинг IELTS харажатлари учун 125 млрд сўм қайтарилган. SAT бўйича ҳам 9 мингдан ортиқ ёш компенсация олган.

Яна бир муҳим рақам: компенсация олганларнинг қарийб 80 фоизи 14–23 ёшдагилар. Яъни халқаро сертификат олишга интилиш мактаб ёшидан бошланяпти.

@pressuzb

Prezident Shavkat Mirziyoyev 7-oktabr kuni amaliy tashrif bilan Turkmanistonga keldi.

Turkmanboshi shahri aeroportida davlatimiz rahbarini Turkmaniston Vazirlar Mahkamasi Raisining oʻrinbosari, tashqi ishlar vaziri Rashid Meredov va boshqa rasmiylar kutib oldi.

Tashrif dasturiga muvofiq, Oʻzbekiston yetakchisi 8-oktabr kuni Markaziy Osiyo va Ozarbayjon davlat rahbarlarining sakkizinchi Maslahat uchrashuvida, 9-oktabr kuni esa Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligining navbatdagi sammitida ishtirok etadi.

Tadbirlar doirasida qator ikki tomonlama uchrashuvlar oʻtkazilishi ham rejalashtirilgan.

👉 @jahongirolimov_rasmiy 👈

The Economist: AQSH blokadasi Eron iqtisodiyotini izdan chiqarmoqda, ammo hukumatni taslim qildira olmayapti

The Economist yozishicha, AQSHning dengiz blokadasi va sanksiyalari Eronni misli ko‘rilmagan iqtisodiy inqirozga olib kelmoqda. Rial yil boshidan buyon qiymatining yarmini yo‘qotgan, sentabrda inflyatsiya 90 foizga yetgan. Oziq-ovqat va transport narxlari 115 foizdan, ayrim asosiy mahsulotlar esa 200 foizdan ko‘proqqa oshgan.

Eng katta zarba neft eksportiga berilgan. Sentabrda Eron 1979-yildan beri birinchi marta yangi neft yuklamalarini amalga oshira olmagan. Xitoyga sotilayotgan neft asosan avvaldan dengizda saqlangan zaxiralardan yetkazilmoqda. Ushbu zaxiralar 120 million barreldan taxminan 10 million barrelgacha kamaygan va bir necha hafta ichida tugashi mumkin.

Tashqi savdo ham keskin qisqarmoqda. Xitoyning Erondan neftdan tashqari mahsulotlar importi yilning dastlabki sakkiz oyida 67 foizga kamaygan. Quruqlik va Kaspiy dengizi orqali muqobil yo‘nalishlar portlarning o‘rnini bosa olmayapti. Aviatsiyaga qo‘yilgan sanksiyalar esa dori-darmon yetkazib berishni ham qiyinlashtirmoqda.

Tehron muzokaralar orqali chiqish yo‘lini izlamoqda, ammo o‘z shartlaridan voz kechmayapti. Eron AQSH muayyan talablarni bajarsa, Hormuz bo‘g‘ozini yetti kun ichida ochishni taklif qilgan, biroq Tramp buni rad etgan. Ayni paytda Eron savdo kemalariga hujumlarni kuchaytirmoqda va tomonlar yangi harbiy to‘qnashuvlarga tayyorlanmoqda.

Avvalroq e’lon qilingan soʻrovnomada faolroq ishtirok etishingizni soʻraymiz!

MDHni bugungi kunda o‘zining dastlabki integratsion salohiyatini sezilarli darajada yo‘qotgan “zombi-tuzilma” sifatida tanqid qilish uchun yetarlicha asoslar mavjud. Hamdo‘stlikning mintaqaviy xavfsizlikni ta’minlash, geoiqtisodiy ziddiyatlarni bartaraf etish va a’zo davlatlar o‘rtasidagi amaliy hamkorlikni chuqurlashtirish borasidagi imkoniyatlari cheklangan. Biroq Prezident Shavkat Mirziyoyevning Ashxobod sammitidagi faol ishtiroki hamda O‘zbekistonning 2027-yilda MDHga raislikni qabul qilishi hissiyotlarga emas, strategik hisob-kitobga asoslangan pragmatik tashqi siyosat namunasidir.

Toshkentning bunday yondashuvi, avvalo, ikki fundamental omil bilan izohlanadi. Birinchidan, MDH O‘zbekiston uchun allaqachon shakllangan, mavjud diplomatik infratuzilma va ko‘p tomonlama muloqot mexanizmlariga ega institutsional maydon hisoblanadi. Ushbu platforma davlat rahbarlariga qo‘shimcha institutsional tuzilmalarni yaratmasdan turib, dolzarb ikki tomonlama va mintaqaviy masalalarni muhokama qilish, pozitsiyalarni muvofiqlashtirish hamda norasmiy diplomatik aloqalarni saqlab qolish imkonini beradi. Ikkinchidan, postsovet makonida murakkab geosiyosiy manfaatlar to‘qnashuvi va kuchlar muvozanati saqlanib qolayotgan sharoitda mavjud ko‘p tomonlama formatlardan namoyishkorona voz kechish O‘zbekistonga sezilarli amaliy ustunlik bermasligi mumkin. Aksincha, bunday demarsh qo‘shimcha diplomatik keskinlikni yuzaga keltirib, hamkorlik kanallarining torayishiga olib kelishi ehtimoldan xoli emas.

Shu nuqtayi nazardan, O‘zbekistonning MDH doirasidagi ishtirokini tashkilotning barcha siyosiy qarashlari yoki integratsion maqsadlarini qo‘llab-quvvatlash sifatida emas, balki mavjud institutsional imkoniyatlardan milliy manfaatlar yo‘lida foydalanish strategiyasi sifatida baholash maqsadga muvofiq. Toshkent uchun asosiy vazifa muayyan tuzilmalarga ramziy sodiqlikni namoyish etish emas, balki savdo-iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish, transport-logistika imkoniyatlarini kengaytirish, mintaqaviy xavfsizlik masalalarida muloqotni davom ettirish va tashqi siyosiy manevr imkoniyatlarini saqlab qolishdan iborat.

M.Imomov, SFCA eksperti

Strategic Focus: Central Asia

O‘zbekiston va Turkmaniston o‘rtasida Strategik sheriklik bo‘yicha Oliy kengashning tashkil etilishi ikki tomonlama munosabatlarni yangi bosqichga olib chiqish uchun muhim siyosiy asos yaratadi. Biroq haqiqiy integratsiya balandparvoz bayonotlar bilan emas, amaliy natijalar bilan o‘lchanadi.

Ikki davlat o‘rtasida ikkita chegara o‘tkazish punkti mavjud bo‘lsa-da, chegaradan o‘tish tezligi, ayrim ma’muriy to‘siqlar va muntazam to‘g‘ridan-to‘g‘ri aviaqatnovning yo‘qligi o‘zaro aloqalarni rivojlantirishga xalaqit bermoqda.

Toshkentning yaqinlashuvga intilishi seziladi. Endi bu jarayon Ashxobodning ham aniq amaliy qadamlari bilan qo‘llab-quvvatlanishi muhim. Zero, strategik sheriklikning haqiqiy qiymati imzolangan hujjatlarda emas, balki fuqarolar va tadbirkorlar uchun yaratilgan qulay sharoitlarda namoyon bo‘ladi.

Siyosatchilar o‘nta Oliy kengash tuzishlari mumkin. Ammo ijtimoiy va biznes aloqalari chegara cheklovlari hamda to‘g‘ridan-to‘g‘ri transport yo‘nalishlarining yo‘qligiga borib taqalar ekan, bunday tashriflar asosan diplomatik marosim darajasida qolib ketadi.

S.Nazarov, SFCA kuzatuvchisi

Strategic Focus: Central Asia

Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining sakkizinchi Maslahat uchrashuvi mintaqaviy muloqotning asosiy tizimli muammosini ko‘rsatdi. Bosh masala - doimiy muvofiqlashtiruvchi yoki milliy davlatlardan yuqori turuvchi organlarga ega bo‘lgan to‘laqonli Markaziy Osiyo hamjamiyatini shakllantirish - hanuz hal etilgani yo‘q.

Ha, maslahatlashuv formati ishlamoqda, rahbarlar uchrashmoqda, aniq tashabbuslar ilgari surilmoqda. Biroq majburiy institutsional mexanizmlar (doimiy kotibiyat, umumiy arbitraj yoki muvofiqlashtiruvchi komissiyalar) bo‘lmasa, mintaqaviy integratsiya deklaratsiyalar to‘plamiga aylanib qolishi mumkin.

Ehtimol, bu yo‘nalishda yopiq eshiklar ortida muayyan ishlar olib borilayotgandir. Ammo davlatlar rahbarlari suverenitetning hatto bir qismini ham umumiy mexanizmlarga topshirishga tayyor bo‘lmas ekan, Markaziy Osiyo kuchli yetakchilarga, biroq zaif institutsional tuzilmalarga ega mintaqa bo‘lib qolaveradi.

S.Pinxasova, SFCA eksperti

Strategic Focus: Central Asia

Markaziy Osiyoning asosiy muammosi siyosiy iroda yetishmasligida emas, balki qabul qilingan qarorlarni ishlaydigan tizimga aylantirishda. Davlat rahbarlari vazifalarni belgilaydi, biroq ularning ijrosi uchun mas’uliyat, muddat va aniq indikatorlar belgilanmasa, eng ambitsiyali tashabbuslar ham qog‘ozda qolib ketadi. Endi har bir kelishuv uchun mas’ul institut, ijro jadvali va natijalarni baholash mexanizmi bo‘lishi shart. Eng muhimi, mintaqaviy hamkorlik faqat yuqoridan beriladigan topshiriqlarga bog‘liq bo‘lib qolmasligi, quyi va o‘rta darajadagi idoralar ham mustaqil tashabbus ko‘rsatishi kerak. Markaziy Osiyoga deklaratsiyalar diplomatiyasidan natijalar diplomatiyasiga o‘tish zarur.

B.Abdullayev, SFCA kuzatuvchisi

Strategic Focus: Central Asia

Taxmin qilishimiz mumkinki, oktabr oxiri va noyabr boshlarida mintaqadagi vaziyat keskinlashishi mumkin. Tehron ham allaqachon kutilayotgan ushbu yangi harbiy kampaniyaga tayyorgarlik ko‘rmoqda. Eron armiyasining Fors ko‘rfazi mamlakatlariga qaratilgan keskin bayonotidan ko‘rinib turibdiki, bu orqali ular qo‘shni davlatlarni ehtimoliy mojaroda betaraf pozitsiyani egallashga majbur qilmoqchi.

Strategic Focus: Central Asia

Strategic Focus: Central Asia kanalida o‘tkazilgan so‘rovnomamuhim tendensiyani ochib berdi: Markaziy Osiyoda tashqi kuchlar o‘rtasida tanlov qilishdan ko‘ra, o‘z manfaatlarini birgalikda himoya qilishga asoslangan mintaqaviy modelga talab kuchaymoqda.
 
26-sentabrdan 16-oktabrgacha davom etgan so‘rovnomada 500 dan ortiq kuzatuvchi ishtirok etdi. Natijalar uchta muhim tendensiyani ko‘rsatmoqda: Markaziy Osiyoda mintaqaviy integratsiyani kuchaytirishga ehtiyoj ortib bormoqda, mintaqaning mustaqil geosiyosiy markaz sifatida shakllanishiga intilish kuchli va O‘zbekistonning mintaqaviy hamkorlikni rivojlantirishdagi faolligi respondentlar tomonidan yuqori baholanmoqda.
  
Eng muhim natija – mintaqaviy integratsiyaga bo‘lgan talab. Respondentlarning 49% tashqi kuchlar raqobati sharoitida Markaziy Osiyo uchun eng maqbul strategiya sifatida mintaqaviy integratsiyani kuchaytirishni tanlagan. Yana 33% barcha kuch markazlari bilan muvozanatli va pragmatik munosabatlarni qo‘llab-quvvatlagan. Bu raqamlar bir-birini to‘ldiruvchi ikki yondashuvni ko‘rsatadi: mintaqa tashqi hamkorlikdan voz kechishni emas, balki o‘zaro hamjihatlik orqali tashqi siyosiy imkoniyatlarini kengaytirishni istaydi.
 
Boshqacha aytganda, Markaziy Osiyoning strategik mustaqilligi tashqi sheriklar soni bilan emas, o‘z manfaatlarini qay darajada mustaqil belgilashi va himoya qila olishi bilan o‘lchanadi. Qanchalik muvofiqlashtirilgan mintaqaviy pozitsiya shakllansa, davlatlarning xalqaro muzokaralardagi imkoniyatlari shunchalik kengayishi mumkin.
 
Bu istakning sababi ham tushunarli. Respondentlarning 67% iqtisodiyot va transport sohalaridagi yaqinlashuvga qaramay, geosiyosiy masalalarda mintaqaning yagona pozitsiyasi hali shakllanmaganini qayd etgan. Faqat 17% Markaziy Osiyo allaqachon umumiy manfaatlar asosida harakat qilmoqda, deb hisoblaydi. Demak, mintaqada hamkorlik uchun siyosiy va ijtimoiy talab mavjud, ammo uni barqaror mexanizmlar bilan mustahkamlash masalasi dolzarbligicha qolmoqda.
 
O‘zbekiston uchun bu tendensiya alohida ahamiyatga ega. Mintaqaviy hamkorlik jarayonlarida eng faol ishtirok etayotgan davlat rahbari haqidagi savolda respondentlarning 67% O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevni, 27% esa Qozog‘iston Prezidenti Qasim-Jomart Toqayevni tanlagan. Bundan O‘zbekistonning mintaqaviy hamkorlikdagi roli respondentlar nazarida sezilarli o‘rin egallayotgani ko‘rinadi.
 
Bu yerda asosiy imkoniyat shundaki, O‘zbekistonning mintaqaviy tashabbuslari faqat ikki tomonlama munosabatlar bilan cheklanmay, umumiy manfaatlarni muvofiqlashtirish, amaliy hamkorlikni chuqurlashtirish va mintaqaviy institutlarni mustahkamlashga xizmat qilishi mumkin. Respondentlarning 27% xalqaro maydondagi rolni kuchaytirish uchun umumiy manfaatlar bo‘yicha muvofiqlashtirilgan siyosatni, 26% davlatlararo hamkorlikni chuqurlashtirishni, 23% esa iqtisodiy va texnologik salohiyatni oshirishni eng muhim omil sifatida ko‘rsatgan.
 
Shu nuqtayi nazardan, O‘zbekiston uchun navbatdagi bosqich – mintaqaviy muloqotning siyosiy sur’atini aniq iqtisodiy va institutsional natijalar bilan mustahkamlashdir. Transport aloqalari, energetika, suv resurslari, savdo va xavfsizlik sohalaridagi muvofiqlashtirilgan yondashuvlar mintaqaviy hamkorlikni deklaratsiyalar darajasidan amaliy mexanizmlar darajasiga olib chiqishi mumkin.
 
Tashqi hamkorlar bo‘yicha natijalar ham Markaziy Osiyoning ko‘p vektorli yondashuvga moyilligini ko‘rsatadi. Turkiya va Turkiy davlatlar tashkilotini mintaqaning mustaqil rivojlanishi uchun eng katta imkoniyatlarni taqdim etuvchi hamkorlik yo‘nalishi sifatida 46% respondent tanlagan. Yevropa Ittifoqi 23%, Xitoy 14% ovoz olgan. Rossiya ulushi 3% tashkil etgan.
 
Biroq tashqi kuchlarning ishtiroki eng kam bosim tug‘dirishi haqidagi savolda respondentlarning 36% barcha tashqi kuchlar muayyan xavflarni keltirib chiqarishini bildirgan. Bu qarama-qarshi ko‘rinadigan natijalar aslida muhim bir fikrni ifodalaydi: mintaqa uchun tashqi hamkorlikning qiymati sherikning o‘zi bilangina emas, ushbu hamkorlikning Markaziy Osiyo manfaatlariga qanchalik mos kelishi bilan belgilanadi. Albatta, bu natijalar tashqi kuchlarning real ta’sirini emas, respondentlarning qarashlarini aks ettiradi.
 
Strategik mustaqillikning ustuvor yo‘nalishlari ham shunga mos. Respondentlarning 36% ichki siyosat va xavfsizlikni, 33% energetika va strategik resurslarni, 18% esa suv va ekologik xavfsizlikni alohida ta’kidlagan. Bu tanlov mustaqillikning amaliy asoslarini ko‘rsatadi: siyosiy qarorlarni mustaqil qabul qilish imkoniyati ichki barqarorlik, iqtisodiy salohiyat va muhim resurslar ustidan nazorat bilan chambarchas bog‘liq.

So‘rovnomaning eng istiqbolli natijalaridan biri – Markaziy Osiyoning o‘n yillik kelajagi haqidagi tasavvurlardir. Respondentlarning 35% mintaqani mustaqil geosiyosiy markaz, yana 35% esa yagona iqtisodiy makonga yaqinlashgan hudud sifatida ko‘rishni istaydi. Bu ikki maqsad o‘zaro raqobat qilmaydi, aksincha, bir-birini to‘ldiradi. Iqtisodiy integratsiya mintaqaning umumiy salohiyatini oshirsa, siyosiy muvofiqlashuv ushbu salohiyatni xalqaro maydonda samaraliroq namoyon etish imkonini beradi.
 
Asosiy xulosa shuki, Markaziy Osiyo uchun yangi imkoniyat tashqi kuchlardan birini tanlashda emas, o‘zaro hamkorlik orqali mustaqil tanlov imkoniyatlarini kengaytirishda. Mintaqa davlatlari o‘z suverenitetini saqlagan holda umumiy manfaatlar bo‘yicha ko‘proq kelishuvga erishsa, tashqi sheriklar bilan munosabatlarda ham o‘z pozitsiyalarini mustahkamlashi mumkin.
 
Ushbu so‘rovnoma butun Markaziy Osiyo aholisining fikrini ifodalovchi reprezentativ tadqiqot emas. Biroq unda qatnashgan 500 dan ortiq kuzatuvchining javoblari mintaqaning kelajagi haqida muhim savollarni kun tartibiga olib chiqadi.
 
Bugun masala Markaziy Osiyoning qaysi tashqi kuch tomonida turishida emas. Asosiy masala – Markaziy Osiyo o‘z manfaatlari atrofida qay darajada birlasha olishi va xalqaro maydonda o‘z kun tartibini shakllantirish salohiyatiga ega bo‘lishidir. O‘zbekistonning mintaqaviy hamkorlikdagi faolligi esa ushbu jarayonda umumiy manfaatlarni amaliy natijalarga aylantirish uchun muhim imkoniyat yaratadi.

Strategic Focus: Central Asia

Turkiya | Anqara, Istanbul | oktabr, 2026

—

Турция | Анкара, Стамбул | октябрь, 2026

✈️ Mayami — Oʻzbekiston: toʻgʻridan-toʻgʻri reys ochilishi mumkin

AQSh Davlat kotibi Marko Rubio Oʻzbekistonning mintaqadagi o‘rni haqida gapirdi. Asosiy tezislar:

🔹 Oʻzbekiston — mintaqaning tayanchi. Bu eng aholisi ko'p davlat. Men bu yerda ilgari bo'lmaganman, hozirgina keldim, yana kelish niyatim bor.

🔹 Iqtisodiy oʻsish haqida. YaIM oʻsishi deyarli 8 foiz. AQSh bu tendensiya davom etishini qoʻllab-quvvatlamoqchi. Rubioning fikricha, yana bir shunday oʻn yillik boʻlsa, Oʻzbekiston hozirgidan ham ajoyibroq mamlakatga aylanadi.

🔹 Turizm. Rubio Oʻzbekistonga kelayotgan sayyohlar soni uni hayratda qoldirganini, unga bu raqam syurpriz boʻlganini aytdi.

🔹 200 ta Amerika kompaniyasi. Delegatsiya tarkibida biznes vakillari ham bor. Forum yakunida aniq bitimlar eʼlon qilinishi kutilyapti. Rubio buni shunday izohladi: “Bu oxiri emas, bu boshlanishi.”

🔹 Markaziy Osiyoga eʼtibor. Rubio soʻnggi 20 yilda Vashington mintaqaga munosib eʼtibor qaratmaganini tan oldi. Uning soʻzlariga koʻra, endi vaziyat oʻzgaryapti va C5+1 uchrashuvining Oʻzbekistonda oʻtkazilayotgani ham shuning belgisi.

Video o‘zbekcha subtitr bilan.


👉 @xushnudbek 👈

Prezident Shavkat Mirziyoyev va AQSh Davlat kotibi Marko Rubio 300 nafarga yaqin tadbirkorlar bilan family photoda.