بدين ترتيب می توان گفت که کتابی مانند الکافی کلينی از چه منابعی تشکيل يافته و البته مهمتر از آن اينکه بدانيم او چه منابعی را به کناری نهاده و از آنها بهره نبرده است. در شمار راويان و نويسندگان شيعی راويان زيادی را می توان مثال زد که کلينی حتی از آنها يک حديث را هم در کتابش نقل نکرده است. دليل اين امر چه بوده است؟ در پاره ای از موارد می توان اين فرض را آزمود و به نتيجه رسيد که آن راويان در آثارشان که از عناوين آنها به خوبی اطلاع داريم، تنها ناقل احاديثی بوده اند که به طرق ديگری در اختيار کلينی بوده و او ضرورتی برای نقل از آن کتابها نمی ديده است. به ديگر سخن وی به درستی به ريشه آن مرويات دسترسی داشته و بنابراين ضرورتی برای نقل از منابع واسطه نمی ديده است. برخی نيز به اين دليل بوده که کلينی آنها را نمی شناخته و آن جريانات و نويسندگان بعدها در سنت امامی مورد "شناسايی" قرار گرفتند و ميراث آنان به عنوان ميراث مشترک مورد قبول قرار گرفت. اينجاست که شناخت منابع، مکاتب و جريانات کلی محدثان شيعی ضروری است. از ديگر سو بخشی از آن روايات مربوط به منابعی بوده است که کلينی به دلايل مذهبی نمی خواسته است از آنها نقلی در کتابهای خود ارائه دهد. بخشی از اين نقلها به طرق ديگری در اختيار ما قرار دارند، و ما با مقايسه به خوبی می توانيم درک کنيم چرا کلينی آنها را از مجموعه خود حذف کرده بوده است. بنابراين بايد از خود کتابهای حديثی آغاز کرد. اما از آنجا که بررسی همه جانبه منابع انديشه های اعتقادی و حقوقی و تفاسير مختلف شيعيان امامی هم زمان امکان پذير نيست، بايد متواضعانه کار را به صورت مونوگراف سامان داد. البته اين امر به معنی غفلت از زمينه های ديگر نبايد باشد. تحقيقاتی که پيش از اين از آنها نام برديم و ديگر تحقيقات طبعا راهنمای خوبی برای بازنويسی تاريخ تدوين منابع اعتقادی و از همه مهمتر حديثی اماميه خواهد بود. در واقع هر يک از دو دسته مطالعه تحليل تاريخی و بررسی تحليلی/ پديدارشناختی برای تکميل آن ديگری ضروری است؛ به اين اميد که در نهايت بتوان مطمئن بود که تاريخ نگاری انديشه اماميه صورت روشنتری به خود بگيرد. ارائه تصوير روشنتر از تاريخ ادبيات اماميه نيازمند حرکت از هر دو سوی اين پژوهش دو گانه است. بی ترديد آشنايی با تحول ادبيات حديثی درباره امامت و غيبت، می تواند برای بازنويسی تاريخ انديشه امامت در ميان اماميه و سهم جريانهای مختلف فکری در ارائه منظومه های مختلف امامت در تشيع امامی کمک نمايد. در اين نوع جديد از بررسيهاست که ما با تلاشهای متعدد جريانات مختلف و سنتهای گوناگون محدثان برای ارائه مفاهيم امامت و غيبت آشنا می شويم و بنابراين بهتر می توانيم درباره اشکال مختلف تشيع امامی در دوران شکل گيری آن داوری کنيم.
http://ayyam.kateban.com/post/2445
http://ayyam.kateban.com/post/2445
در قم؛
نشست بررسی و تبیین مطالعات شیعی در غرب برگزار شد
گروه اندیشه: نشست بررسی و تبیین مطالعات شیعی در غرب با تأکید بر دیدگاه دانشگاه‌های انگلستان امروز، پنجم بهمن در پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی(ص) در قم برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از قم، در این نشست دکتر رابرت گلیو، رئیس دپارتمان مطالعات اسلامی و صاحب کرسی اسلام‌شناسی دانشگاه اکستر انگلستان در جمع اساتید، فضلا و پژوهشگران جامعةالمصطفی(ص) سخنرانی کرد.
رابرت گلیو در این نشست ابراز کرد: پیش از این تنها اصول فقه اهل سنت در انگلستان بررسی می‌شد اما اکنون در مراکز علمی، پژوهشی و دانشگاهی اصول فقه شیعه هم بررسی می‌شود.
وی بیان کرد: در انگلستان در مورد مباحث شیعی اختلاف نظر وجود دارد و در مسائلی چون اخباری‌گری اختلافاتی میان صاحب نظران وجود دارد اما در قالب انتقادات سازنده برخوردهای خوبی را شاهد هستیم.
برنده کتاب سال جمهوری اسلامی ایران با اشاره به اینکه در انگلستان شیعه‌شناسان بیشتری نسبت به سایر کشورهای اروپایی داریم ابراز کرد: نگاه پژوهشگران شیعه در انگلستان با نگاهی که دولت‌ها داشته‌اند متفاوت بوده است و این در حالیست که برخی محققان اسلام‌شناس در غرب پی برده‌اند که احادیث اهل سنت منطبق با آن چه پیامبر اکرم(ص) گفته است، نیست.
وی افزود: این گرایش در غرب که همه فرق شیعه با هم به یک چشم دیده شوند از شرق‌شناسان قرن ۱۹ به ارث برده شده است که همه فرق شیعه را یک کاسه با هم می‌دیدند در حالی که در غرب حتی روی اقلیت‌های شیعه هم تحقیقات پژوهشی انجام می‌شود.
رابرت گلیو گفت: در مورد منابع تحقیق شیعی در انگلستان شاهدیم بیشتر از منابع عربی استفاده می‌شود و در مورد فقه، شرایع‌الاسلام و مبسوط شیخ طوسی مورد استفاده قرار می‌گیرد و در مورد کتب روایی نیز از کتب اربعه استفاده می‌شود.
وی اظهار کرد: دولت‌ها بودجه دانشگاه‌ها را در انگلیس کنترل می‌کنند اما کسانی که در دانشگاه‌های این کشور تدریس می‌کنند مستقل فکر می‌کنند و البته بسیاری تحقیقات آنها در راستای مصالح عمومی کشور است اما با این وجود پژوهشگران در برخی مسائل اجبار شده از سوی دولت وارد نمی‌شوند.
وی ابراز کرد: در مورد منابعی که در دانشگاه‌ها استفاده می‌شود کسانی که تازه می‌خواهند با اسلام آشنا شوند نمی‌توانیم منابع مورد استفاده در ایران را به آنها معرفی کنیم و بیشتر اختلاف در دیدگاه نیست اما اختلاف در سبکی است که بین اثر تولیدی در ایران و اثر تولیدی در انگلستان مشاهده می‌شود.
رئیس دپارتمان مطالعات اسلامی دانشگاه اکستر انگلستان افزود: مبانی بلند شیعه اکنون بیش از متونی است که سراغ داشتیم و این مذهب در خصوص انسان‌شناسی و موضوعات مختلف دیدگاه دارد.
وی ادامه داد: مشکل غرب این است که از روشنفکران و دیدگاه‌های اصلاحی در داخل ایران دارد استفاده نمی‌کند و تنها از آثار و افکار افراد اندیشمند خارج از ایران استفاده می‌کنند.
نشست بررسی و تبیین مطالعات شیعی در غرب برگزار شد
گروه اندیشه: نشست بررسی و تبیین مطالعات شیعی در غرب با تأکید بر دیدگاه دانشگاه‌های انگلستان امروز، پنجم بهمن در پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی(ص) در قم برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از قم، در این نشست دکتر رابرت گلیو، رئیس دپارتمان مطالعات اسلامی و صاحب کرسی اسلام‌شناسی دانشگاه اکستر انگلستان در جمع اساتید، فضلا و پژوهشگران جامعةالمصطفی(ص) سخنرانی کرد.
رابرت گلیو در این نشست ابراز کرد: پیش از این تنها اصول فقه اهل سنت در انگلستان بررسی می‌شد اما اکنون در مراکز علمی، پژوهشی و دانشگاهی اصول فقه شیعه هم بررسی می‌شود.
وی بیان کرد: در انگلستان در مورد مباحث شیعی اختلاف نظر وجود دارد و در مسائلی چون اخباری‌گری اختلافاتی میان صاحب نظران وجود دارد اما در قالب انتقادات سازنده برخوردهای خوبی را شاهد هستیم.
برنده کتاب سال جمهوری اسلامی ایران با اشاره به اینکه در انگلستان شیعه‌شناسان بیشتری نسبت به سایر کشورهای اروپایی داریم ابراز کرد: نگاه پژوهشگران شیعه در انگلستان با نگاهی که دولت‌ها داشته‌اند متفاوت بوده است و این در حالیست که برخی محققان اسلام‌شناس در غرب پی برده‌اند که احادیث اهل سنت منطبق با آن چه پیامبر اکرم(ص) گفته است، نیست.
وی افزود: این گرایش در غرب که همه فرق شیعه با هم به یک چشم دیده شوند از شرق‌شناسان قرن ۱۹ به ارث برده شده است که همه فرق شیعه را یک کاسه با هم می‌دیدند در حالی که در غرب حتی روی اقلیت‌های شیعه هم تحقیقات پژوهشی انجام می‌شود.
رابرت گلیو گفت: در مورد منابع تحقیق شیعی در انگلستان شاهدیم بیشتر از منابع عربی استفاده می‌شود و در مورد فقه، شرایع‌الاسلام و مبسوط شیخ طوسی مورد استفاده قرار می‌گیرد و در مورد کتب روایی نیز از کتب اربعه استفاده می‌شود.
وی اظهار کرد: دولت‌ها بودجه دانشگاه‌ها را در انگلیس کنترل می‌کنند اما کسانی که در دانشگاه‌های این کشور تدریس می‌کنند مستقل فکر می‌کنند و البته بسیاری تحقیقات آنها در راستای مصالح عمومی کشور است اما با این وجود پژوهشگران در برخی مسائل اجبار شده از سوی دولت وارد نمی‌شوند.
وی ابراز کرد: در مورد منابعی که در دانشگاه‌ها استفاده می‌شود کسانی که تازه می‌خواهند با اسلام آشنا شوند نمی‌توانیم منابع مورد استفاده در ایران را به آنها معرفی کنیم و بیشتر اختلاف در دیدگاه نیست اما اختلاف در سبکی است که بین اثر تولیدی در ایران و اثر تولیدی در انگلستان مشاهده می‌شود.
رئیس دپارتمان مطالعات اسلامی دانشگاه اکستر انگلستان افزود: مبانی بلند شیعه اکنون بیش از متونی است که سراغ داشتیم و این مذهب در خصوص انسان‌شناسی و موضوعات مختلف دیدگاه دارد.
وی ادامه داد: مشکل غرب این است که از روشنفکران و دیدگاه‌های اصلاحی در داخل ایران دارد استفاده نمی‌کند و تنها از آثار و افکار افراد اندیشمند خارج از ایران استفاده می‌کنند.
عاشورا پژوهي در غرب (۲)
عاشورا پژوهي در غرب (۲)
مراحل شيعه پژوهي غربيان
مرحله اول: سفرنامه‌اي پيشينه آشنايي اروپاييان با شيعيان و مذهب تشيع، با وقوع جنگ‌‌هاي صليبي آغاز شد. تا پيش از اين، کشور‌هاي غربي تنها با اسلام سني که دين رسمي و حکومتي کشور‌هاي مسلمان بود، آشنا بودند. اما در خلال جنگ، صليبيان با فرقه‌هايي از شيعيان، همچون فاطميان در مصر و پس از مدتي با باطني مسلکان روبه‌رو شدند. در برخي از آثار نويسندگان اين دوره مطالبي راجع به شيعيان ديده مي‌شود که نادرست بوده و با تعصب آميخته شده است. شايد بتوان گفت که اولين آشنايي جدي غرب با تشيع از طريق سفر و سفرنامه نويسي است که آغاز آن را بايد از سفرنامه مارکوپولو(1) در دهه‌‌هاي آخر قرن سيزده و اوايل قرن چهارده دانست. مارکوپولو اولين يادداشت‌هاي سفرنامه‌اي را از اسماعيليه شامات دارد.(2)اما اوج سفرنامه نويسي را عمدتاً در قرن‌هاي شانزده و هفده يعني پس از تشکيل دولت صفوي و افزايش ارتباط سياسي و اقتصادي اروپاييان با ايران شاهد هستيم. شايد بتوان معروف‌ترين اين دسته را سفرنامه ژان شاردن ناميد که اطلاعات نسبتاً خوبي از اوضاع آن روزگار ايران ارائه مي‌دهد. مشخصه اين دوره يادداشت‌هاي روزانه‌‌اي است که از نظم و موضوعيت برخوردار نيستند.
مرحله دوم: سفرنامه‌اي – علمي (قرن 19 ـ 18) در اين مرحله و در ادامه سنت سفرنامه نويسي، افرادي که تجربيات سياحان گذشته را نيز به همراه داشتند، به عنوان سفيران سياسي، اقتصادي و فرهنگي در کشور‌هاي شرقي مشغول به کار شدند. وجه تمايز اين مرحله با مرحله قبل را مي‌توان در سکونت بيشتر اين افراد در آن بلاد و تلاش در جهت نوشتن آثاري منظم درباره تاريخ شرق و ايران دانست؛ البته در ابتدا موضوعات عام، از قبيل مذهب، سياست، اقتصاد و تجارت بود، ولي بعدها اين موضوعات تخصصي‌تر و جزئي‌تر گرديد؛ براي مثال در خصوص مذهب، حيطه کار آنان در کشور‌هاي شيعه نشين، تاريخ تشيع و ديگر مطالعات شيعي بود.
مرحله سوم: شيعه پژوهي علمي (قرن 20) قرن بيستم همان طور که در سير مطالعات اسلامي هم از جايگاه مهمي برخوردار است، در مطالعات شيعي نيز اهميت فراواني دارد.در چند دهه اخير، گروهي از محققان به بعضي از ساحت‌هاي اسلام شيعي توجه جدي مبذول داشته‌اند. پيشگامان اين گروه عبارت‌اند از: رودلف اشترومان (3) (1877 ـ 1960)،(4) لوئي ماسينيون (5) (1883 ـ 1962) (6)، هانري کربن (7) (1913 ـ 1978) که سهم کربن در مطالعات شيعي از جهت شناخت ارزشمندش از انديشه شيعي، چه شيعه اسماعيلي و چه شيعه اثني عشري، منحصر و ممتاز است. (8)اين مرحله با توجه به ويژگي‌ها و شخصيت‌هايي که در آن بروز و ظهور داشته اند به سه مرحله تقسيم مي‌شود:1. از آغاز تا 1945شخصيت معروف و کليدي اين دوره دونالدسون (9) است که با نگاشتن کتاب مذهب تشيع، مطالعات مشخص اماميه شناسي در آمريکا (هارفورد) را بنيان نهاد. که به شهادت دکتر نصر کتاب فوق هنوز در مطالعات شيعه اماميه مستند و مرجع است.(10)دونالدسون اهل انگلستان و فارغ التحصيل مدرسه تبليغات کندي در هارتفورد است که مدت شانزده سال در ايران و مشهد سکونت داشت و به برخي از کشور‌هاي اسلامي نيز مسافرت كرد؛ اما آثار او بيشتر شيعه پژوهانه است.2. از 1945 تا 1979پس از جنگ جهاني دوم و پس از آنکه در سال 1972 واتيکان اعلاميه بسيار مهم خود را در قبال اسلام منتشر ساخت، (11) رويکرد علمي به شدت در ميان اسلام شناسان غرب افزايش يافت و به تبع اين رويکرد، به بخش مطالعات شيعي اسلام شناسي هم نفوذ کرد و باعث ظهور چهره‌‌هاي برجسته‌اي چون نيکي کدي، مارشال هاجسن و ويلفرد مادلونگ شد. علاوه بر شخصيت‌‌هاي پيش گفته مي‌توان به «دانشمنداني چون اتان کولبرگ، هاينس هالم، حسين محمد جعفري، موجان مومن، فرهاد دفتري، محمد علي امير معزي و ديگران که در بالابردن شناخت ما از اسلام شيعي کمک شاياني کردند اشاره نمود».(12)مشخصه برجسته اين دوره افزايش مطالعات راجع به مذهب اسماعيليه است که علاوه بر توجهي که هاجسن و مادلونگ به اسماعيليه داشتند انديشمندان ديگري چون ايوانف روسي و عرفان تامر به اين وادي توجه جدي نشان دادند.پژوهش علمي در شاخه‌‌هاي گوناگون تشيع در‌اين دوره آغاز شد؛ به طور مثال شايد بتوان آغازگر مطالعات کلامي شيعه در دهه‌‌هاي اخير را ويلفرد مادلونگ دانست که با كتاب انديشه‌‌هاي کلامي اماميه و معتزله باب اين بحث را در عصر حاضر گشود. (13)3 ـ از 1979 (پيروزي انقلاب اسلامي در ايران) تا کنونپيروزي انقلاب اسلامي در ايران به رهبري يک فرد روحاني و تشکيل حکومتي که داراي ويژگي‌‌هاي خاص ديني همراه با مشروعيت مردمي است و در کمال ناباوري غربيان با شيو‌ه‌اي دموکراتيک اداره مي‌شود، توجه جهان غرب را به چيستي و دلايل اين امر جلب كرد.
عاشورا پژوهي در غرب (۲)
مراحل شيعه پژوهي غربيان
مرحله اول: سفرنامه‌اي پيشينه آشنايي اروپاييان با شيعيان و مذهب تشيع، با وقوع جنگ‌‌هاي صليبي آغاز شد. تا پيش از اين، کشور‌هاي غربي تنها با اسلام سني که دين رسمي و حکومتي کشور‌هاي مسلمان بود، آشنا بودند. اما در خلال جنگ، صليبيان با فرقه‌هايي از شيعيان، همچون فاطميان در مصر و پس از مدتي با باطني مسلکان روبه‌رو شدند. در برخي از آثار نويسندگان اين دوره مطالبي راجع به شيعيان ديده مي‌شود که نادرست بوده و با تعصب آميخته شده است. شايد بتوان گفت که اولين آشنايي جدي غرب با تشيع از طريق سفر و سفرنامه نويسي است که آغاز آن را بايد از سفرنامه مارکوپولو(1) در دهه‌‌هاي آخر قرن سيزده و اوايل قرن چهارده دانست. مارکوپولو اولين يادداشت‌هاي سفرنامه‌اي را از اسماعيليه شامات دارد.(2)اما اوج سفرنامه نويسي را عمدتاً در قرن‌هاي شانزده و هفده يعني پس از تشکيل دولت صفوي و افزايش ارتباط سياسي و اقتصادي اروپاييان با ايران شاهد هستيم. شايد بتوان معروف‌ترين اين دسته را سفرنامه ژان شاردن ناميد که اطلاعات نسبتاً خوبي از اوضاع آن روزگار ايران ارائه مي‌دهد. مشخصه اين دوره يادداشت‌هاي روزانه‌‌اي است که از نظم و موضوعيت برخوردار نيستند.
مرحله دوم: سفرنامه‌اي – علمي (قرن 19 ـ 18) در اين مرحله و در ادامه سنت سفرنامه نويسي، افرادي که تجربيات سياحان گذشته را نيز به همراه داشتند، به عنوان سفيران سياسي، اقتصادي و فرهنگي در کشور‌هاي شرقي مشغول به کار شدند. وجه تمايز اين مرحله با مرحله قبل را مي‌توان در سکونت بيشتر اين افراد در آن بلاد و تلاش در جهت نوشتن آثاري منظم درباره تاريخ شرق و ايران دانست؛ البته در ابتدا موضوعات عام، از قبيل مذهب، سياست، اقتصاد و تجارت بود، ولي بعدها اين موضوعات تخصصي‌تر و جزئي‌تر گرديد؛ براي مثال در خصوص مذهب، حيطه کار آنان در کشور‌هاي شيعه نشين، تاريخ تشيع و ديگر مطالعات شيعي بود.
مرحله سوم: شيعه پژوهي علمي (قرن 20) قرن بيستم همان طور که در سير مطالعات اسلامي هم از جايگاه مهمي برخوردار است، در مطالعات شيعي نيز اهميت فراواني دارد.در چند دهه اخير، گروهي از محققان به بعضي از ساحت‌هاي اسلام شيعي توجه جدي مبذول داشته‌اند. پيشگامان اين گروه عبارت‌اند از: رودلف اشترومان (3) (1877 ـ 1960)،(4) لوئي ماسينيون (5) (1883 ـ 1962) (6)، هانري کربن (7) (1913 ـ 1978) که سهم کربن در مطالعات شيعي از جهت شناخت ارزشمندش از انديشه شيعي، چه شيعه اسماعيلي و چه شيعه اثني عشري، منحصر و ممتاز است. (8)اين مرحله با توجه به ويژگي‌ها و شخصيت‌هايي که در آن بروز و ظهور داشته اند به سه مرحله تقسيم مي‌شود:1. از آغاز تا 1945شخصيت معروف و کليدي اين دوره دونالدسون (9) است که با نگاشتن کتاب مذهب تشيع، مطالعات مشخص اماميه شناسي در آمريکا (هارفورد) را بنيان نهاد. که به شهادت دکتر نصر کتاب فوق هنوز در مطالعات شيعه اماميه مستند و مرجع است.(10)دونالدسون اهل انگلستان و فارغ التحصيل مدرسه تبليغات کندي در هارتفورد است که مدت شانزده سال در ايران و مشهد سکونت داشت و به برخي از کشور‌هاي اسلامي نيز مسافرت كرد؛ اما آثار او بيشتر شيعه پژوهانه است.2. از 1945 تا 1979پس از جنگ جهاني دوم و پس از آنکه در سال 1972 واتيکان اعلاميه بسيار مهم خود را در قبال اسلام منتشر ساخت، (11) رويکرد علمي به شدت در ميان اسلام شناسان غرب افزايش يافت و به تبع اين رويکرد، به بخش مطالعات شيعي اسلام شناسي هم نفوذ کرد و باعث ظهور چهره‌‌هاي برجسته‌اي چون نيکي کدي، مارشال هاجسن و ويلفرد مادلونگ شد. علاوه بر شخصيت‌‌هاي پيش گفته مي‌توان به «دانشمنداني چون اتان کولبرگ، هاينس هالم، حسين محمد جعفري، موجان مومن، فرهاد دفتري، محمد علي امير معزي و ديگران که در بالابردن شناخت ما از اسلام شيعي کمک شاياني کردند اشاره نمود».(12)مشخصه برجسته اين دوره افزايش مطالعات راجع به مذهب اسماعيليه است که علاوه بر توجهي که هاجسن و مادلونگ به اسماعيليه داشتند انديشمندان ديگري چون ايوانف روسي و عرفان تامر به اين وادي توجه جدي نشان دادند.پژوهش علمي در شاخه‌‌هاي گوناگون تشيع در‌اين دوره آغاز شد؛ به طور مثال شايد بتوان آغازگر مطالعات کلامي شيعه در دهه‌‌هاي اخير را ويلفرد مادلونگ دانست که با كتاب انديشه‌‌هاي کلامي اماميه و معتزله باب اين بحث را در عصر حاضر گشود. (13)3 ـ از 1979 (پيروزي انقلاب اسلامي در ايران) تا کنونپيروزي انقلاب اسلامي در ايران به رهبري يک فرد روحاني و تشکيل حکومتي که داراي ويژگي‌‌هاي خاص ديني همراه با مشروعيت مردمي است و در کمال ناباوري غربيان با شيو‌ه‌اي دموکراتيک اداره مي‌شود، توجه جهان غرب را به چيستي و دلايل اين امر جلب كرد.
در اين راستا اين سؤال براي غربي‌ها پيش آمد که ريشه انقلاب کجاست و چه عواملي باعث پديد آمدن انقلاب شد؟ به‌اين ترتيب حجم عظيمي از مطالعات اسلامي غربيان به سوي مطالعات شيعي جهت داده شد. کرسي‌‌هاي شيعه شناسي در مراکز آموزشي غرب تأسيس گرديد. مستشرقان غربي و شرقي مطالعات جدي را در باب تشيع به خصوص شاخه اماميه آن آغاز کردند که تحقيق حاضر در صدد به دست آوردن نمايي از اين رويکرد جديد غربيان به تشيع است.با نگاهي گذرا به سير مطالعات شيعي در غرب در مي‌يابيم که انقلاب اسلامي ايران به مثابه زنگ بيدارباشي براي جهان غرب، آنها را وادار كرد تا بخش قابل توجهي از توان تحقيقي و مطالعاتي مراکز و مؤسسات پژوهشي خود را معطوف مطالعات شيعه شناسي كنند. که نقطه عطفي در سير تاريخي مطالعات شيعي غرب به حساب مي‌آيد. تعداد قابل توجه آثار منتشر شده در باب تشيع در دو دهه اخير خود گواهي روشن بر‌اين امر است.بديهي است که پس از انقلاب اسلامي‌در ايران و ظهور جنبش‌هاي شيعي در جهان، توجه غرب به مطالعات شيعي را بيش از پيش جلب كرد؛ براي نمونه مي توان به نگارش بيش از پانصد عنوان پايان نامه در مقاطع تحصيلات تکميلي دانشگاه‌‌هاي غرب در مورد ايران و تشيع (14) اشاره کرد. اما مسئله مهم اين است که ما به عنوان کانون توجه اين مطالعات، تا چه حد از مطالعات غربيان درباره تشيع آگاهيم؛ چه افراد، مراکز و مؤسساتي، شيعه پژوهي را وجهه همت خويش قرار داده اند؛ آيا اين کارها از اصالت کافي علمي برخوردار است و….با کمال تأسف تا کنون پاسخ شايسته‌اي به‌اين پرسش‌ها داده نشده است؛ مشکل نيز از همين‌جا شروع مي‌شود، زيرا بدون شناخت توانايي‌‌هاي طرف مقابل، نمي‌توان در مقابل چشماني که ما را به ديد يک پديده تازه کشف شده مي‌نگرد، به برنامه‌ريزي مناسبي دست زد. مقاله حاضر با هدف پر كردن اين خلأ در يك حوزه خاص ـ هر چند به صورت ناقص نگارش يافته است.
پی نوشت:
1) Yule, Henry (Ed.), The Travels of Marco Polo, Dover Publications, (New York, 1983).2)رک: علي اصغر حكمت، اسلام از نظرگاه دانشمندان غرب (تهران، انتشارات امير کبير، 1357) ص 199 ـ 201.3) Rodolph Strouthmann.4) رادولف اشتروتمان دانشمند آلمانى به سبب تحقيق درباره زيديه و اسماعيليه بسيار مشهور شد با آثاري مانند رسائل و اشعار زيد بن علي، شيعه و زيديه. در زمينه اماميه مهم‌ترين دستاورد وى كتاب دوازده اماميان است كه در آن انديشه شيعيان را مطرح نموده است. او همچنين مقالات متعددى درباره عقايد شيعه نگاشت كه در ويرايش نخست دايره المعارف اسلام آمده است. (رك: محسن الويري، پيشين، ص138).5)Louis Massignon.6) در 25 ژوئيه 1883 در يکي از نواحي پاريس به دنيا آمد. در 1900 ديپلم ادبيات و فلسفه و در 1901 ديپلم رياضي و يک سال بعد ليسانس ادبيات خود را دريافت نمود. در سال 1904 ديپلم تحقيقات عالي خود را از سوربن اخذ کرد و در 1906 نيز مدرک زبان عربي خود را از مدرسه ملي زبان‌هاي شرقي گرفت و در همان سال اولين تحقيق خود را در باب شرق‌شناسي در مورد مراکش در 305 صفحه انجام داد. در سال‌هاي 1907 و 1908 در سفري که به عراق داشت با تشيع آشنا شد و در طول زندگي خويش در کنار علاقه‌اش به تصوف و به خصوص حلاج، به نگارش تحقيقاتي درباره مذهب شيعه پرداخت؛ از آن جمله مي‌توان به‌اين موارد اشاره کرد: مقالات «نصيريه» و «فهرست منابع درباره نصيريه» در دايره المعارف اسلام، «فهرست منابع قرامطه»، «اصول شيعي خانواده بني فرات»، «حضرت فاطمه (س) و جايگاه او در ميان شيعه» و «مباهله در مدينه» و نوشتاري با عنوان «سلمان پاک و شکوفه‌‌هاي معنويت اسلام در‌ايران». (براي آشنايي بيشتر با او رک: عبدالرحمان بدوي، فرهنگ کامل خاورشناسان، ترجمه شکرالله خاکرند، دفتر تبليغات اسلامي قم).7) Henry Corbin.8) ارزينه لالاني، پيشين، ص 7.9) D.M.Donaldson.10) بنابر اطلاعاتي كه در وب‌سايت دانشگاه زنجان موجود است كتاب مذهب شيعه از دونالدسون از سوي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي با ترجمه عباس احمدوند در دست چاپ مي باشد. http://www.znu.ir11) در‌اين اعلاميه جالب توجه آمده است: «تصوير کهنه اي که از اسلام به ما رسيده است و بر اثر خرافات و تهمت‌ها تغيير صورت يافته و خود مسيحيا‌ن اين تصوير را از اسلام براي خويش برساخته اند بايد طرد شود، و غرب تحت تربيت مسيحي بايد به بي عدالتي‌هايي که در گذشته نسبت به مسلمانان مرتکب شده، اعتراف کند». (عباس احمدوند، گذري بر مطالعات شيعي در غرب، مقدمه، ص5).12) ارزينه لالاني، پيشين، ص 8.13) زابينه شميتکه، انديشه‌‌هاي کلامي علامه حلي، (مشهد،آستان قدس، 1378)، ص15.14) رک: مركز اسناد انقلاب اسلامي، انقلاب اسلامي در پايان نامه‌‌هاي دانشگاهي جهان (تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامي، 1378). منبع: فصلنامه تخصصي تاريخ اسلام شماره 37
پی نوشت:
1) Yule, Henry (Ed.), The Travels of Marco Polo, Dover Publications, (New York, 1983).2)رک: علي اصغر حكمت، اسلام از نظرگاه دانشمندان غرب (تهران، انتشارات امير کبير، 1357) ص 199 ـ 201.3) Rodolph Strouthmann.4) رادولف اشتروتمان دانشمند آلمانى به سبب تحقيق درباره زيديه و اسماعيليه بسيار مشهور شد با آثاري مانند رسائل و اشعار زيد بن علي، شيعه و زيديه. در زمينه اماميه مهم‌ترين دستاورد وى كتاب دوازده اماميان است كه در آن انديشه شيعيان را مطرح نموده است. او همچنين مقالات متعددى درباره عقايد شيعه نگاشت كه در ويرايش نخست دايره المعارف اسلام آمده است. (رك: محسن الويري، پيشين، ص138).5)Louis Massignon.6) در 25 ژوئيه 1883 در يکي از نواحي پاريس به دنيا آمد. در 1900 ديپلم ادبيات و فلسفه و در 1901 ديپلم رياضي و يک سال بعد ليسانس ادبيات خود را دريافت نمود. در سال 1904 ديپلم تحقيقات عالي خود را از سوربن اخذ کرد و در 1906 نيز مدرک زبان عربي خود را از مدرسه ملي زبان‌هاي شرقي گرفت و در همان سال اولين تحقيق خود را در باب شرق‌شناسي در مورد مراکش در 305 صفحه انجام داد. در سال‌هاي 1907 و 1908 در سفري که به عراق داشت با تشيع آشنا شد و در طول زندگي خويش در کنار علاقه‌اش به تصوف و به خصوص حلاج، به نگارش تحقيقاتي درباره مذهب شيعه پرداخت؛ از آن جمله مي‌توان به‌اين موارد اشاره کرد: مقالات «نصيريه» و «فهرست منابع درباره نصيريه» در دايره المعارف اسلام، «فهرست منابع قرامطه»، «اصول شيعي خانواده بني فرات»، «حضرت فاطمه (س) و جايگاه او در ميان شيعه» و «مباهله در مدينه» و نوشتاري با عنوان «سلمان پاک و شکوفه‌‌هاي معنويت اسلام در‌ايران». (براي آشنايي بيشتر با او رک: عبدالرحمان بدوي، فرهنگ کامل خاورشناسان، ترجمه شکرالله خاکرند، دفتر تبليغات اسلامي قم).7) Henry Corbin.8) ارزينه لالاني، پيشين، ص 7.9) D.M.Donaldson.10) بنابر اطلاعاتي كه در وب‌سايت دانشگاه زنجان موجود است كتاب مذهب شيعه از دونالدسون از سوي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي با ترجمه عباس احمدوند در دست چاپ مي باشد. http://www.znu.ir11) در‌اين اعلاميه جالب توجه آمده است: «تصوير کهنه اي که از اسلام به ما رسيده است و بر اثر خرافات و تهمت‌ها تغيير صورت يافته و خود مسيحيا‌ن اين تصوير را از اسلام براي خويش برساخته اند بايد طرد شود، و غرب تحت تربيت مسيحي بايد به بي عدالتي‌هايي که در گذشته نسبت به مسلمانان مرتکب شده، اعتراف کند». (عباس احمدوند، گذري بر مطالعات شيعي در غرب، مقدمه، ص5).12) ارزينه لالاني، پيشين، ص 8.13) زابينه شميتکه، انديشه‌‌هاي کلامي علامه حلي، (مشهد،آستان قدس، 1378)، ص15.14) رک: مركز اسناد انقلاب اسلامي، انقلاب اسلامي در پايان نامه‌‌هاي دانشگاهي جهان (تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامي، 1378). منبع: فصلنامه تخصصي تاريخ اسلام شماره 37
شیعه پژوهی و شیعه پژوهان انگلیسی زبان
شیعه پژوهی و شیعه پژوهان انگلیسی زبان در دانشنامه اسلامی
شیعه پژوهی و شیعه پژوهان انگلیسی زبان
شیعه پژوهی و شیعه پژوهان انگلیسی زبان (1950-2006م) اثر پژوهشگر ایرانی غلام احیا حسینی است که با معرفی و توصیف مراکز، شخصیت ها و آثاری که مهم پنداشته شده اند، ابزاری مناسب را در اختیار شیعه پژوهان فارسی زبان قرار می دهد. به اعتراف مؤلف این اثر به هیچ رو پاسخگوی صددرصد سؤالات گوناگون و اساسی مطرح شده در باب شیعه پژوهی در غرب انگلیسی زبان نیست چراکه پاسخ به سؤالاتی از این دست، نیازمند تحقیقی دقیق، طولانی مدت و حتی میدانی خواهد بود که ممکن است در چندین جلد ارائه گردد
کتاب حاضر با دو مقدمه کوتاه از احمد بهشتی و عباس احمدوند و مقدمه مفصلی از مولف آغاز شده است. در متن اثر نیز در ضمن نه فصل، منابع، شخصیت ها و مراکز علمی و فرهنگی شیعه پژوهی مورد بررسی قرار گرفته است.
عباس احمدوند در دیباچه اش بر کتاب تذکر این نکته را ضروری می داند که استفاده از واژگان گاه نامناسب یا توهین آمیز از سوی پژوهشگران غربی در جنبه های گوناگون ادبیات موضوع، ما را به ارائه ترجمه هایی صرفاً پیشنهادی (و باتوجه به فضای فرهنگی- اعتقادی کشور) از عناوین پژوهش ها و انواع گوناگون فعالیت های پژوهشی شیعه پژوهان واداشت
نویسنده در مقدمه، مجموعه حاضر را گزارشی از شیعه پژوهی غربیان در گسترده ترین ساحت زبانی آن، یعنی زبان انگلیسی دانسته است که در طول نیم قرن اخیر انجام یافته است
وی سپس لازم دانسته است که نگاهی کلی به سیر «مطالعات اسلامی» به عنوان مادر «مطالعات شیعی» اندازد. در باب مراحل مطالعات اسلامی در غرب دیدگاه های گوناگونی ارائه شده که نویسنده آن را به پنج مرحله تقسیم کرده است
WikiNoor: شیعه‌پژوهی_و_شیعه‌پژوهان_انگلیسی_زبان
| شیعه در اسلام | شیعه در اسلام (طبع جدید) | شیعه در اسلام (کتاب) | شیعه در ایران | شیعه در برابر معتزله و اشاعره |
شیعه پژوهی و شیعه پژوهان انگلیسی زبان در دانشنامه اسلامی
شیعه پژوهی و شیعه پژوهان انگلیسی زبان
شیعه پژوهی و شیعه پژوهان انگلیسی زبان (1950-2006م) اثر پژوهشگر ایرانی غلام احیا حسینی است که با معرفی و توصیف مراکز، شخصیت ها و آثاری که مهم پنداشته شده اند، ابزاری مناسب را در اختیار شیعه پژوهان فارسی زبان قرار می دهد. به اعتراف مؤلف این اثر به هیچ رو پاسخگوی صددرصد سؤالات گوناگون و اساسی مطرح شده در باب شیعه پژوهی در غرب انگلیسی زبان نیست چراکه پاسخ به سؤالاتی از این دست، نیازمند تحقیقی دقیق، طولانی مدت و حتی میدانی خواهد بود که ممکن است در چندین جلد ارائه گردد
کتاب حاضر با دو مقدمه کوتاه از احمد بهشتی و عباس احمدوند و مقدمه مفصلی از مولف آغاز شده است. در متن اثر نیز در ضمن نه فصل، منابع، شخصیت ها و مراکز علمی و فرهنگی شیعه پژوهی مورد بررسی قرار گرفته است.
عباس احمدوند در دیباچه اش بر کتاب تذکر این نکته را ضروری می داند که استفاده از واژگان گاه نامناسب یا توهین آمیز از سوی پژوهشگران غربی در جنبه های گوناگون ادبیات موضوع، ما را به ارائه ترجمه هایی صرفاً پیشنهادی (و باتوجه به فضای فرهنگی- اعتقادی کشور) از عناوین پژوهش ها و انواع گوناگون فعالیت های پژوهشی شیعه پژوهان واداشت
نویسنده در مقدمه، مجموعه حاضر را گزارشی از شیعه پژوهی غربیان در گسترده ترین ساحت زبانی آن، یعنی زبان انگلیسی دانسته است که در طول نیم قرن اخیر انجام یافته است
وی سپس لازم دانسته است که نگاهی کلی به سیر «مطالعات اسلامی» به عنوان مادر «مطالعات شیعی» اندازد. در باب مراحل مطالعات اسلامی در غرب دیدگاه های گوناگونی ارائه شده که نویسنده آن را به پنج مرحله تقسیم کرده است
WikiNoor: شیعه‌پژوهی_و_شیعه‌پژوهان_انگلیسی_زبان
| شیعه در اسلام | شیعه در اسلام (طبع جدید) | شیعه در اسلام (کتاب) | شیعه در ایران | شیعه در برابر معتزله و اشاعره |
درآمدی بر روش شناسی تاریخ فکر با تکیه بر مطالعات شیعه شناسی
http://www.dr-jshanazari.ir/index.aspx?pid=99&articleid=80618
http://www.dr-jshanazari.ir/index.aspx?pid=99&articleid=80618
www.dr-jshanazari.ir
درآمدی بر روش شناسی تاریخ فکر با تکیه بر مطالعات شیعه شناسی
درآمدی بر روش شناسی تاریخ فکر با تکیه بر مطالعات شیعه شناسی
نویسندگان:
سیدمحمدمهدی گرامی
محمد قندهاری
چکیده
امروزه در دنیا وقتی صحبت از شیعه شناسی، اسلام شناسی و مسیحیت شناسی می شود، بیشتر از آنکه مقصود اندیشه کلامی آن ها باشد، تاریخ اندیشه آن ها مدنظر…
نویسندگان:
سیدمحمدمهدی گرامی
محمد قندهاری
چکیده
امروزه در دنیا وقتی صحبت از شیعه شناسی، اسلام شناسی و مسیحیت شناسی می شود، بیشتر از آنکه مقصود اندیشه کلامی آن ها باشد، تاریخ اندیشه آن ها مدنظر…
گذری بر مطالعات شیعی در غرب
عباس احمدوند
چکیده
از آنجا که جریان اسلام شناسی و یا به عبارت صحیح تر اسلام پژوهی در غرب ، شیعه و منابع شیعی را کمتر مورد توجه قرار داده است؛ در این گفتار مختصر تلاش می کنیم تا ضمن ارایه برخی گواهی ها و نمونه ها از این کم توجهی حتی المقدور به بررسی علل آن پرداخته ، آنگاه مراحل گوناگون شیعه پژوهی در غرب از آغاز تاکنون و عوامل مؤثر بر این مراحل را بازگوییم . بدیهی است که بررسی آراء شیعه پژوهان غربی ضرورتاً به منزله رد یا تأیید اولیه و شتابزده انها نیست ، بلکه مراد این است که با دانستن نگاه غربیها نسبت به اسلام و شیعه ، بتوانیم به نوعی غرب شناسی انتقادی دست یابیم والّا نه ردّ و تکذیب شیعه توسط غربیها باید ما را از درون تهی کند و نه تأیید بی جهت ایشان از اسلام به یک معنا امر مهمی است.
لینک متن کامل مقاله 👈👈👈 (https://telegram.me/studiesofshia/28)
عباس احمدوند
چکیده
از آنجا که جریان اسلام شناسی و یا به عبارت صحیح تر اسلام پژوهی در غرب ، شیعه و منابع شیعی را کمتر مورد توجه قرار داده است؛ در این گفتار مختصر تلاش می کنیم تا ضمن ارایه برخی گواهی ها و نمونه ها از این کم توجهی حتی المقدور به بررسی علل آن پرداخته ، آنگاه مراحل گوناگون شیعه پژوهی در غرب از آغاز تاکنون و عوامل مؤثر بر این مراحل را بازگوییم . بدیهی است که بررسی آراء شیعه پژوهان غربی ضرورتاً به منزله رد یا تأیید اولیه و شتابزده انها نیست ، بلکه مراد این است که با دانستن نگاه غربیها نسبت به اسلام و شیعه ، بتوانیم به نوعی غرب شناسی انتقادی دست یابیم والّا نه ردّ و تکذیب شیعه توسط غربیها باید ما را از درون تهی کند و نه تأیید بی جهت ایشان از اسلام به یک معنا امر مهمی است.
لینک متن کامل مقاله 👈👈👈 (https://telegram.me/studiesofshia/28)
Telegram
مطالعات شیعه در غرب
گذری بر مطالعات شیعی در غرب
عباس احمدوند
عباس احمدوند
JMB15178898457400.pdf
1.3 MB
گذری بر مطالعات شیعی در غرب
عباس احمدوند
عباس احمدوند
نگاهي_گذرا_بر_سير_مطالعات_اسلامي.docx
40.3 KB
نگاهي گذرا بر سير مطالعات اسلامي و مطالعات شيعي در غرب
مجله معارف مهر و آبانماه سال 1391 ، شماره 94
شیعه پژوهی در غرب
برخی از مهم ترین دانشگاه ها و مراکز علمی جهان غرب که دارای کرسی تخصصی شیعه شناسی[1] هستند و یا دروس مربوط به تشیع، از جایگاه و اهمیت خاصی در آنها برخوردارند، عبارتند از:
دانشگاه عبری اورشلیم (بیت المقدس/ رژیم اشغالگر قدس)
www.ol.huji.ac.ir
دانشگاه عبری اورشلیم دارای کرسی تخصصی شیعه شناسی است. «تشیع(ساختار سنتی دنیای اسلام)» و «اندیشمند مسلمان مؤثر سده های میانه: ابن طاووس و کتابخانه اش» و «کلام و فقه در شیعه امامیه» به قلم «اتان کولبرگ» و «کتاب مقدس و تفاسیر آن در شیعه امامیه اولیه» به قلم براشر، از جمله آثار منتشر شده توسط انتشارات این دانشگاه است.
دانشگاه حیفا (رژیم اشغالگر قدس)
www.haifa.ac.il
توجه این دانشگاه بیشتر بر زبان و ادبیات عرب است و در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری دانشجو می پذیرد. یکی از دروس آن «ابوالفرج اصفهانی»(صاحب الاغانی) است.
جهت گیری مقالات و اخبار این دانشگاه به سمت ایران، عراق، لبنان و شیعیان این مناطق است که عناوین بعضی از آنها عبارتند از: حزب الله کیست؟، قبایل عراقی و نظام پس از صدام.
دانشگاه بارایلان (رژیم اشغالگر قدس)
www.biu.ac.il
تمرکز تحقیقات بخش مطالعات عربی ـ اسلامی این دانشگاه و دانشکده زبان عربی، بر مسائل مربوط به ایران به عنوان مدل عینی حکومت شیعه است. در این دانشگاه مجله «مریا» در حوزه مذهب، فلسفه، کلام و عرفان منتشر می شود. از جمله طرح های مطالعاتی این دانشگاه عبارتند از: انتخابات سال 2000م (2 خرداد 1376) ایران؛ انتقال نظام سیاسی ایران به سمت مدلی جدید؛ تلاش برای ایجاد دموکراسی در جمهوری اسلامی ایران؛ ارزیابی نیروهای مسلح و نظامی جمهوری اسلامی ایران؛ مطالعه بر عکس العمل ایران نسبت به تحریم اقتصادی؛ ایران حل معما(نیکی کدی).
دانشگاه هاروارد (آمریکا)
www.harvard.edu
تمرکز این دانشگاه بر حقوق اسلامی در عصر معاصر است که با افتتاح برنامه «مطالعات حقوق اسلامی» در دانشکده حقوق این دانشگاه از سال 1991م به صورت جدی پیگیری می شود. دروس این دانشگاه نیز عمدتاً درباره نظام قضایی و حقوقی اسلام بوده و سمینارهای آن نیز اکثراً حول موضوعات حقوق اسلامی است؛ ولی به تأثیر از وقایع 11سپتامبر همایش هایی مرتبط با آن برگزار کرده اند. در این دانشگاه در باره «مفهوم سلطان عادل در جامعه چند حزبی دینی» مناظراتی میان دکتر عبدالکریم سروش و دکتر محسن کدیور در سال 2001م برگزار شد.
دانشگاه پرینستون (آمریکا)
www.princeton.edu
هدف بخش مطالعات اسلامی این دانشگاه توسعه و پیشرفت مطالعات در حوزه عقاید و آداب اسلامی با تأکید بر تاریخ و فرهنگ خاورمیانه است. برخی از مواد درسی این دانشگاه عبارتند از: شیعه در دوران میانه، درآمدی بر اسلام، زیارت و سفر به اماکن مقدس اسلام،. ...
از کتاب های الکترونیکی درباره خاورمیانه و اسلام این دانشگاه می توان به «دشمن در آینه بنیادگرایی اسلامی و محدوده های عقل گرایی مدرن» نوشته «ایبان» اشاره کرد.
دانشگاه کالیفرنیا (UCLA آمریکا)
www.ucla.edu
«مرکز مطالعات خاور نزدیک گوستاو وون گرانبوم» این دانشگاه به مطالعات اسلامی و بررسی مسائل مختلف فرهنگی ـ اجتماعی خاورمیانه مشغول است. اولین پایگاه اطلاعاتی خاورمیانه در این دانشگاه با عنوان MEORO جهت دستیابی به منابع و اطلاعات در رابطه با خاورمیانه فعال است.
عناوین بعضی از دروس کارشناسی ارشد و دکتری عبارتند از: متون اسلامی، مشکلات موجود در هنر اسلامی، بررسی خاورمیانه، نهادهای نخستین اسلامی، مردم و حکومت در خاورمیانه، و مقدمه ای بر اسلام.
از پژوهش های انجام شده در این مرکز می توان به این موارد اشاره کرد: «مطالعات اسلامی و آینده اسلام» (فضل الرحمن) و «تصوف و شهادت» (آنه ماری شیمل).
دانشگاه ییل (آمریکا)
www.yale.edu
این دانشگاه در زمینه مطالعات اسلامی در مقطع دکتری پذیرش دارد. برخی از مواد درسی آن عبارتند از: شیعیان کلاسیک، توسعه افکار شیعی، جهاد و بنیادگرایی اسلامی (با تمرکز بر ایران، لبنان و مصر)، ساختار ایران مدرن.
از موضوعات و پروژه های تحقیقی مرتبط با تشیع در این دانشگاه می توان به این موارد اشاره کرد: درآمدی بر تشیع (تاریخ و دکترین شیعیان دوازده امامی)، ریشه های انقلاب (تاریخ تشریحی ایران مدرن)، اسلام تندرو، اسلام و انقلاب در خاور میانه.
در سایت دانشگاه مقالات متعددی در مورد شیعه موجود است.
مرکز مطالعات شرقی (دانشگاه پنسیلوانیا آمریکا)
http://mec.sas.upen.edu/studies.html
شیعه پژوهی در غرب
برخی از مهم ترین دانشگاه ها و مراکز علمی جهان غرب که دارای کرسی تخصصی شیعه شناسی[1] هستند و یا دروس مربوط به تشیع، از جایگاه و اهمیت خاصی در آنها برخوردارند، عبارتند از:
دانشگاه عبری اورشلیم (بیت المقدس/ رژیم اشغالگر قدس)
www.ol.huji.ac.ir
دانشگاه عبری اورشلیم دارای کرسی تخصصی شیعه شناسی است. «تشیع(ساختار سنتی دنیای اسلام)» و «اندیشمند مسلمان مؤثر سده های میانه: ابن طاووس و کتابخانه اش» و «کلام و فقه در شیعه امامیه» به قلم «اتان کولبرگ» و «کتاب مقدس و تفاسیر آن در شیعه امامیه اولیه» به قلم براشر، از جمله آثار منتشر شده توسط انتشارات این دانشگاه است.
دانشگاه حیفا (رژیم اشغالگر قدس)
www.haifa.ac.il
توجه این دانشگاه بیشتر بر زبان و ادبیات عرب است و در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری دانشجو می پذیرد. یکی از دروس آن «ابوالفرج اصفهانی»(صاحب الاغانی) است.
جهت گیری مقالات و اخبار این دانشگاه به سمت ایران، عراق، لبنان و شیعیان این مناطق است که عناوین بعضی از آنها عبارتند از: حزب الله کیست؟، قبایل عراقی و نظام پس از صدام.
دانشگاه بارایلان (رژیم اشغالگر قدس)
www.biu.ac.il
تمرکز تحقیقات بخش مطالعات عربی ـ اسلامی این دانشگاه و دانشکده زبان عربی، بر مسائل مربوط به ایران به عنوان مدل عینی حکومت شیعه است. در این دانشگاه مجله «مریا» در حوزه مذهب، فلسفه، کلام و عرفان منتشر می شود. از جمله طرح های مطالعاتی این دانشگاه عبارتند از: انتخابات سال 2000م (2 خرداد 1376) ایران؛ انتقال نظام سیاسی ایران به سمت مدلی جدید؛ تلاش برای ایجاد دموکراسی در جمهوری اسلامی ایران؛ ارزیابی نیروهای مسلح و نظامی جمهوری اسلامی ایران؛ مطالعه بر عکس العمل ایران نسبت به تحریم اقتصادی؛ ایران حل معما(نیکی کدی).
دانشگاه هاروارد (آمریکا)
www.harvard.edu
تمرکز این دانشگاه بر حقوق اسلامی در عصر معاصر است که با افتتاح برنامه «مطالعات حقوق اسلامی» در دانشکده حقوق این دانشگاه از سال 1991م به صورت جدی پیگیری می شود. دروس این دانشگاه نیز عمدتاً درباره نظام قضایی و حقوقی اسلام بوده و سمینارهای آن نیز اکثراً حول موضوعات حقوق اسلامی است؛ ولی به تأثیر از وقایع 11سپتامبر همایش هایی مرتبط با آن برگزار کرده اند. در این دانشگاه در باره «مفهوم سلطان عادل در جامعه چند حزبی دینی» مناظراتی میان دکتر عبدالکریم سروش و دکتر محسن کدیور در سال 2001م برگزار شد.
دانشگاه پرینستون (آمریکا)
www.princeton.edu
هدف بخش مطالعات اسلامی این دانشگاه توسعه و پیشرفت مطالعات در حوزه عقاید و آداب اسلامی با تأکید بر تاریخ و فرهنگ خاورمیانه است. برخی از مواد درسی این دانشگاه عبارتند از: شیعه در دوران میانه، درآمدی بر اسلام، زیارت و سفر به اماکن مقدس اسلام،. ...
از کتاب های الکترونیکی درباره خاورمیانه و اسلام این دانشگاه می توان به «دشمن در آینه بنیادگرایی اسلامی و محدوده های عقل گرایی مدرن» نوشته «ایبان» اشاره کرد.
دانشگاه کالیفرنیا (UCLA آمریکا)
www.ucla.edu
«مرکز مطالعات خاور نزدیک گوستاو وون گرانبوم» این دانشگاه به مطالعات اسلامی و بررسی مسائل مختلف فرهنگی ـ اجتماعی خاورمیانه مشغول است. اولین پایگاه اطلاعاتی خاورمیانه در این دانشگاه با عنوان MEORO جهت دستیابی به منابع و اطلاعات در رابطه با خاورمیانه فعال است.
عناوین بعضی از دروس کارشناسی ارشد و دکتری عبارتند از: متون اسلامی، مشکلات موجود در هنر اسلامی، بررسی خاورمیانه، نهادهای نخستین اسلامی، مردم و حکومت در خاورمیانه، و مقدمه ای بر اسلام.
از پژوهش های انجام شده در این مرکز می توان به این موارد اشاره کرد: «مطالعات اسلامی و آینده اسلام» (فضل الرحمن) و «تصوف و شهادت» (آنه ماری شیمل).
دانشگاه ییل (آمریکا)
www.yale.edu
این دانشگاه در زمینه مطالعات اسلامی در مقطع دکتری پذیرش دارد. برخی از مواد درسی آن عبارتند از: شیعیان کلاسیک، توسعه افکار شیعی، جهاد و بنیادگرایی اسلامی (با تمرکز بر ایران، لبنان و مصر)، ساختار ایران مدرن.
از موضوعات و پروژه های تحقیقی مرتبط با تشیع در این دانشگاه می توان به این موارد اشاره کرد: درآمدی بر تشیع (تاریخ و دکترین شیعیان دوازده امامی)، ریشه های انقلاب (تاریخ تشریحی ایران مدرن)، اسلام تندرو، اسلام و انقلاب در خاور میانه.
در سایت دانشگاه مقالات متعددی در مورد شیعه موجود است.
مرکز مطالعات شرقی (دانشگاه پنسیلوانیا آمریکا)
http://mec.sas.upen.edu/studies.html
این مرکز بیشتر مطالعات خود را معطوف به جهان عرب نموده و در کنار آن، زبان های شرقی مانند: عربی، فارسی، ترکی، پشتو، ازبکی و ترکمنی نیز مطالعه و تدریس می شود. در موزه انسان شناسی و باستان شناسی این دانشگاه آثار و مطالبی درباره تشیع و تسنن وجود دارد. از تحقیقات و مقالات این دانشگاه می توان به این موارد اشاره کرد: «تسنن در برابر سفاهت تشیع(!!)»، «معماری قدرت در آیین تشیع: میان تعبد و تعقل»، «محرم و مناسک آن: آیین مذهبی برای روایت تاریخ مقدس در میان شیعیان آمریکا».
دانشگاه آریزونا (آمریکا)
www.asu.edu
تحقیقات این دانشگاه بیشتر در جهت مقایسه میان ادیان است که این قانون درباره دین اسلام نیز صدق می کند. عناوین برخی از دروس این دانشگاه عبارتند از: درآمدی بر اسلام؛ مذاهب جهان؛ بررسی دین اسلام؛ اسلام و دنیای مدرن؛ تمدن اسلامی؛ زن در اسلام؛ مذهب و حکومت در ایران.
عناوین برخی از کنفرانس های این دانشگاه عبارتند از: نقش اسلام در کشورهای مختلف؛ آیا آمریکا می تواند از اسلام بیاموزد؟؛ آیا مسیح مسلمان بود؟؛ از تراژدی تا استنباط، گفتمان علمی در ارتباط با جهان اسلام.
مقالات و تحقیقات قابل توجهی در این دانشگاه انجام شده که اکثراً به بحث شیعه و سنی در پاکستان پرداخته اند.
مؤسسه مطالعات اسماعیلی لندن (انگلستان)
WWW.iis.ac.uk
این مؤسسه به دنبال توسعه تحقیقات و آموزش درباره اسلام، با تأکید بر شیعه و به خصوص فرقه اسماعیلیه، متمرکز شده است. برنامه های مؤسسه مطالعات اسماعیلی، توجه خاصی به موضوعات تجددگرایی و مدرنیسم مبذول می دارد. ترجمه «دایرة المعارف بزرگ اسلامی» به زبان انگلیسی از کارهای مهم این مؤسسه است.
دانشگاه بریستول (انگلستان)
www.bristol.ac.uk
بخش اسلام شناسی این دانشگاه زیر نظر رابرت گلیو متخصص تشیع اداره می شود که هر سه پایان نامه خود را در مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری درباره تشیع نگاشته است. دروس اصلی و مهم مرتبط با تشیع در این دانشگاه عبارتند از: اندیشه کلاسیک اسلامی، مذهب و آیین اسلام، جنبش های مذهبی مدرن در ایران، فلسفه اسلامی، شیعه (که در این درس فرق شیعی به ویژه اثنی
عشریه، اسماعیله و زیدیه، مورد مطالعه عمیق قرار گرفته و دکترین رفتار افراطیون شیعه بازنگری می شود).
مرکز مطالعات اسلامی دانشگاه کمبریج (انگلستان)
www.cam.ac.uk
این دانشگاه دارای «کرسی تخصصی شیعه شناسی جان (یحیی) کوپر» است.
کنفرانس های این دانشگاه بیشتر درباره مسائل جهان عرب و حوزه ادبیات است که برای نمونه می توان به کنفرانس هایی در مورد «نظامی گنجوی» و «شاهنامه فردوسی» اشاره کرد.
از مهم ترین مقالات ارائه شده در این دانشگاه عبارتند از: «بررسی تشیع دوازده امامی در دوره جدید: فرهنگ دینی و تاریخ سیاسی»، «عوامل مؤثر بر سیاسی شدن تشیع لبنان و ظهور حزب الله»، «شیعیان اثنی عشری به عنوان یک اقلیت مسلمان در هند»، «خطابه اشک».
مرکز مطالعات اسلامی دانشگاه شفیلد (انگلستان)
www.sheffield.ac.uk
موضوع اصلی مرکز مطالعات اسلامی این دانشگاه «فقه اسلامی» است که البته هم در ضمن تحقیقات فقهی و هم غیر آن به تشیع نظر دارند؛ از این جمله می توان به پژوهش کاملی که درباره تشیع در این دانشگاه و توسط مرکز مطالعات دینی انجام شد، اشاره کرد.
مدرسه مطالعات آسیایی و آفریقایی «سوآس» (دانشگاه لندن)
www.soas.ac.uk
مرکز مطالعات اسلامی این دانشگاه به مدیریت پروفسور عبدالحکیم از سال 1995م شروع به کار نمود. در زمینه قرآن پژوهی، این مدرسه نشریه ای را با عنوان «مجله مطالعات قرآنی» منتشر می کند. بعضی از دروس این مرکز نظیر درس «عصر فاطمیان در قرون 10 تا 12میلادی» با تشیع مرتبط است.
«مباحث مذهبی در تشیع معاصر» و «عناصر شیعی در معماری پاکستان» از طرح های تحقیقاتی این مدرسه مطالعاتی است.
دانشگاه منچستر (انگلستان)
www.mmu.ac.uk
مستشرق مشهور «نورمن کالدر» استاد فقه شیعی و درگذشته در سال 1998م، دارای کرسی در این دانشگاه بود.
دروس مقطع کارشناسی این دانشگاه در دو بخش 120واحدی ارائه می شود و یکی از دروس بخش دوم، درسی است با عنوان «تشیع». از جمله پایان نامه های دفاع شده در این دانشگاه می توان به «ظهور شیعه در ایران در عصر صفوی» اشاره کرد.
دانشگاه لنکستر (انگلستان)
Relstud@lancaster.ac.uk
این مرکز اولین مرکز مطالعات دینی در انگلستان بوده و تحقیقات، دروس و مطالعات آن متمرکز بر ادیان اصلی و زنده جهان از جمله اسلام است. دوره اسلام شناسی این دانشگاه با عنوان «اسلام کلاسیک» در تابستان 2005م برگزار شد که بخشی از آن به طور خاص به «تشیع و فرقه های آن» پرداخته است.
از جمله اهداف برگزاری این دوره می توان به آشنایی با «شریعت و کلام در تفکر اهل سنت، شیعه و صوفیه» اشاره کرد.
دانشگاه گلاسکو (انگلستان)
www.gla.ac.uk
دانشگاه آریزونا (آمریکا)
www.asu.edu
تحقیقات این دانشگاه بیشتر در جهت مقایسه میان ادیان است که این قانون درباره دین اسلام نیز صدق می کند. عناوین برخی از دروس این دانشگاه عبارتند از: درآمدی بر اسلام؛ مذاهب جهان؛ بررسی دین اسلام؛ اسلام و دنیای مدرن؛ تمدن اسلامی؛ زن در اسلام؛ مذهب و حکومت در ایران.
عناوین برخی از کنفرانس های این دانشگاه عبارتند از: نقش اسلام در کشورهای مختلف؛ آیا آمریکا می تواند از اسلام بیاموزد؟؛ آیا مسیح مسلمان بود؟؛ از تراژدی تا استنباط، گفتمان علمی در ارتباط با جهان اسلام.
مقالات و تحقیقات قابل توجهی در این دانشگاه انجام شده که اکثراً به بحث شیعه و سنی در پاکستان پرداخته اند.
مؤسسه مطالعات اسماعیلی لندن (انگلستان)
WWW.iis.ac.uk
این مؤسسه به دنبال توسعه تحقیقات و آموزش درباره اسلام، با تأکید بر شیعه و به خصوص فرقه اسماعیلیه، متمرکز شده است. برنامه های مؤسسه مطالعات اسماعیلی، توجه خاصی به موضوعات تجددگرایی و مدرنیسم مبذول می دارد. ترجمه «دایرة المعارف بزرگ اسلامی» به زبان انگلیسی از کارهای مهم این مؤسسه است.
دانشگاه بریستول (انگلستان)
www.bristol.ac.uk
بخش اسلام شناسی این دانشگاه زیر نظر رابرت گلیو متخصص تشیع اداره می شود که هر سه پایان نامه خود را در مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری درباره تشیع نگاشته است. دروس اصلی و مهم مرتبط با تشیع در این دانشگاه عبارتند از: اندیشه کلاسیک اسلامی، مذهب و آیین اسلام، جنبش های مذهبی مدرن در ایران، فلسفه اسلامی، شیعه (که در این درس فرق شیعی به ویژه اثنی
عشریه، اسماعیله و زیدیه، مورد مطالعه عمیق قرار گرفته و دکترین رفتار افراطیون شیعه بازنگری می شود).
مرکز مطالعات اسلامی دانشگاه کمبریج (انگلستان)
www.cam.ac.uk
این دانشگاه دارای «کرسی تخصصی شیعه شناسی جان (یحیی) کوپر» است.
کنفرانس های این دانشگاه بیشتر درباره مسائل جهان عرب و حوزه ادبیات است که برای نمونه می توان به کنفرانس هایی در مورد «نظامی گنجوی» و «شاهنامه فردوسی» اشاره کرد.
از مهم ترین مقالات ارائه شده در این دانشگاه عبارتند از: «بررسی تشیع دوازده امامی در دوره جدید: فرهنگ دینی و تاریخ سیاسی»، «عوامل مؤثر بر سیاسی شدن تشیع لبنان و ظهور حزب الله»، «شیعیان اثنی عشری به عنوان یک اقلیت مسلمان در هند»، «خطابه اشک».
مرکز مطالعات اسلامی دانشگاه شفیلد (انگلستان)
www.sheffield.ac.uk
موضوع اصلی مرکز مطالعات اسلامی این دانشگاه «فقه اسلامی» است که البته هم در ضمن تحقیقات فقهی و هم غیر آن به تشیع نظر دارند؛ از این جمله می توان به پژوهش کاملی که درباره تشیع در این دانشگاه و توسط مرکز مطالعات دینی انجام شد، اشاره کرد.
مدرسه مطالعات آسیایی و آفریقایی «سوآس» (دانشگاه لندن)
www.soas.ac.uk
مرکز مطالعات اسلامی این دانشگاه به مدیریت پروفسور عبدالحکیم از سال 1995م شروع به کار نمود. در زمینه قرآن پژوهی، این مدرسه نشریه ای را با عنوان «مجله مطالعات قرآنی» منتشر می کند. بعضی از دروس این مرکز نظیر درس «عصر فاطمیان در قرون 10 تا 12میلادی» با تشیع مرتبط است.
«مباحث مذهبی در تشیع معاصر» و «عناصر شیعی در معماری پاکستان» از طرح های تحقیقاتی این مدرسه مطالعاتی است.
دانشگاه منچستر (انگلستان)
www.mmu.ac.uk
مستشرق مشهور «نورمن کالدر» استاد فقه شیعی و درگذشته در سال 1998م، دارای کرسی در این دانشگاه بود.
دروس مقطع کارشناسی این دانشگاه در دو بخش 120واحدی ارائه می شود و یکی از دروس بخش دوم، درسی است با عنوان «تشیع». از جمله پایان نامه های دفاع شده در این دانشگاه می توان به «ظهور شیعه در ایران در عصر صفوی» اشاره کرد.
دانشگاه لنکستر (انگلستان)
Relstud@lancaster.ac.uk
این مرکز اولین مرکز مطالعات دینی در انگلستان بوده و تحقیقات، دروس و مطالعات آن متمرکز بر ادیان اصلی و زنده جهان از جمله اسلام است. دوره اسلام شناسی این دانشگاه با عنوان «اسلام کلاسیک» در تابستان 2005م برگزار شد که بخشی از آن به طور خاص به «تشیع و فرقه های آن» پرداخته است.
از جمله اهداف برگزاری این دوره می توان به آشنایی با «شریعت و کلام در تفکر اهل سنت، شیعه و صوفیه» اشاره کرد.
دانشگاه گلاسکو (انگلستان)
www.gla.ac.uk
جهت گیری مرکز مطالعات اسلامی دانشکده الهیات و مطالعات دینی این دانشگاه در راستای اسلام شناسی است.
در میان مقالات ارائه شده در کنفرانس های برگزار شده در این دانشگاه و تحقیقات و پایان نامه های دفاع شده و رویکردهای فارغ التحصیلان آن «گرایش های شیعی» دیده می شود که از آن جمله می توان به موارد ذیل اشاره کرد: «وارثان محمد نبی(ص) و ریشه های افتراق تشیع و تسنن» و «اخطارهای رهبر تشیع».
مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل (کانادا)
این مؤسسه زیرمجموعه دانشکده هنر این دانشگاه بوده و تمرکز اصلی آن بر فرهنگ و تمدن اسلامی با توجه به محدوده جغرافیایی آن است. «ولیفرد کنت ول اسمیت» مؤسس این مرکز معتقد است تاریخ اسلام بدون در نظر گرفتن «مذهب» به عنوان یک عامل مهم و اثر گذار در رشد و شکل گیری تمدن اسلامی قابل فهم نخواهد بود.
برخی از دروس در حال تدریس و مرتبط با مذهب تشیع در این مرکز عبارتند از: تفکر شیعه در ایران، اسلام و سیاست: ایران، مشکلات تفکر شیعه.
از جمله آثار منتشر شده این مرکز می توان از «دین و قدرت در صفویه» و «محمدباقر مجلسی» را نام برد.
دانشگاه تورنتو (کانادا)
www.utoronto.ca
این دانشگاه دارای مواد درسی و دوره های آموزشی مرتبط با تشیع است؛ مانند: «اسلام شیعی» (که در این درس توجه خاصی به شیعه گری سیاسی، فاطمیان، صفویه و ایران معاصر می شود)، «مباحثی درباره اندیشه عرفانی در اسلام»، «درآمدی بر دین اسلام»، «تاریخ اسلامی تا زمان سقوط بغداد».
در این دانشگاه یک طرح تحقیقاتی در مورد فتوای امام خمینی(ره) در مورد اعدام سلمان رشدی انجام شد که حاصل آن مقاله ای است با عنوان «فتوا همچنان باقی است».
دانشگاه کونکوردیا (کانادا)
www.concordia.ca
در این دانشگاه طرح های تحقیقاتی در زمینه شیعه صورت گرفته است؛ مانند: «تفسیر نوین از حقوق شیعه در ایران، عراق و لبنان»، «سفرنامه جمهوری اسلامی ایران»، «شیعه نوین و پیشین».
«لیندا کلارک» از شیعه پژوهان برجسته غرب، از اساتید این دانشگاه است.
دانشگاه ملبورن (استرالیا)
www.unimelb.edu.au
این دانشگاه بیشتر مطالعات اسلام شناسی دارد. با توجه به آنکه این دوره در زیرمجموعه دوره های تاریخی گنجانده شده، در ضمن فرقه ها، به مذهب «تشیع» پرداخته می شود.
—------------------------------------—
[1]. منبع: کتاب شیعه پژوهی و شیعه پژوهان انگلیسی زبان (1950تا2006م)، غلام احیا حسینی، موسسه شیعه شناسی جامعة المصطفی العالمیه، ص 44-88.
در میان مقالات ارائه شده در کنفرانس های برگزار شده در این دانشگاه و تحقیقات و پایان نامه های دفاع شده و رویکردهای فارغ التحصیلان آن «گرایش های شیعی» دیده می شود که از آن جمله می توان به موارد ذیل اشاره کرد: «وارثان محمد نبی(ص) و ریشه های افتراق تشیع و تسنن» و «اخطارهای رهبر تشیع».
مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل (کانادا)
این مؤسسه زیرمجموعه دانشکده هنر این دانشگاه بوده و تمرکز اصلی آن بر فرهنگ و تمدن اسلامی با توجه به محدوده جغرافیایی آن است. «ولیفرد کنت ول اسمیت» مؤسس این مرکز معتقد است تاریخ اسلام بدون در نظر گرفتن «مذهب» به عنوان یک عامل مهم و اثر گذار در رشد و شکل گیری تمدن اسلامی قابل فهم نخواهد بود.
برخی از دروس در حال تدریس و مرتبط با مذهب تشیع در این مرکز عبارتند از: تفکر شیعه در ایران، اسلام و سیاست: ایران، مشکلات تفکر شیعه.
از جمله آثار منتشر شده این مرکز می توان از «دین و قدرت در صفویه» و «محمدباقر مجلسی» را نام برد.
دانشگاه تورنتو (کانادا)
www.utoronto.ca
این دانشگاه دارای مواد درسی و دوره های آموزشی مرتبط با تشیع است؛ مانند: «اسلام شیعی» (که در این درس توجه خاصی به شیعه گری سیاسی، فاطمیان، صفویه و ایران معاصر می شود)، «مباحثی درباره اندیشه عرفانی در اسلام»، «درآمدی بر دین اسلام»، «تاریخ اسلامی تا زمان سقوط بغداد».
در این دانشگاه یک طرح تحقیقاتی در مورد فتوای امام خمینی(ره) در مورد اعدام سلمان رشدی انجام شد که حاصل آن مقاله ای است با عنوان «فتوا همچنان باقی است».
دانشگاه کونکوردیا (کانادا)
www.concordia.ca
در این دانشگاه طرح های تحقیقاتی در زمینه شیعه صورت گرفته است؛ مانند: «تفسیر نوین از حقوق شیعه در ایران، عراق و لبنان»، «سفرنامه جمهوری اسلامی ایران»، «شیعه نوین و پیشین».
«لیندا کلارک» از شیعه پژوهان برجسته غرب، از اساتید این دانشگاه است.
دانشگاه ملبورن (استرالیا)
www.unimelb.edu.au
این دانشگاه بیشتر مطالعات اسلام شناسی دارد. با توجه به آنکه این دوره در زیرمجموعه دوره های تاریخی گنجانده شده، در ضمن فرقه ها، به مذهب «تشیع» پرداخته می شود.
—------------------------------------—
[1]. منبع: کتاب شیعه پژوهی و شیعه پژوهان انگلیسی زبان (1950تا2006م)، غلام احیا حسینی، موسسه شیعه شناسی جامعة المصطفی العالمیه، ص 44-88.
مطالعات_غرب_در_خصوص_اسلام_تشيع_دركنفرانس.docx
34.3 KB
"مطالعات غرب در خصوص اسلام تشيع "دركنفرانس شيعه شناسي تل آويو
شیعه شناسی در ایران و غرب.docx
53.1 KB
شیعه شناسی در ایران و غرب
عباس بنشاسته در گفتگو با مهر
عباس بنشاسته در گفتگو با مهر
اسلام شناس آلمانی
گسترش تفکر شیعی در غرب نیازمند فعالیت های سازمان یافته است
قزوین - ایرنا - یک اسلام شناس آلمانی گفت: گسترش تفکر شیعی در غرب، مستلزم فعالیت های منسجم و سازمان یافته، با پرهیز از تک روی ها است.
[گسترش تفکر شیعی در غرب نیازمند فعالیت های سازمان یافته است]
به گزارش ایرنا، دکتر مارکوس گرهلد روز شنبه در نشست مطالعات شیعه شناسی و سابقه تشیع در آلمان که به میزبانی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) قزوین برگزار شد، افزود: از سال 2001 به اینسو رویکرد رسانه های غربی از جمله آلمان نسبت به اسلام منفی بوده و عمده تفکر آنها نسبت به این دین بزرگ در حاشیه و تحت تاثیر رفتارهای گروههای تند رو از جمله داعش، طالبان و القاعده بوده است.
وی با بیان اینکه آلمانی ها توجه ویژه ای به رسانه های رسمی و دولتی خود دارند، اضافه کرد: البته تشکل های مسلمانان نیز تلاش زیادی دارند تا تصورهای غلط نسبت به اسلام را خنثی کنند اما به خاطر هجمه های زیاد، واکنش نسبت به این مسایل قدری مشکل بوده و برای روشن کردن افکار آنان نیاز است تا خود مسلمانان نیز چهره خوبی از اسلام ارائه دهند.
گرهلد ادامه داد: اخیرا در یکی از رادیوهای مشهور آلمان سلسله برنامه هایی در زمینه قرآن برگزار شد که بعضی از موضوعات آن مربوط به اعتقاد شیعه نسبت به قرآن بود و در چند برنامه آن سخنان تحریف شده ای توسط یک استاد ایرانی تبار مقیم فرانسه ارایه شده که اعتراض مرکز اسلامی هامبورگ و حتی برخی اهل سنت را نسبت به دیدگاه شیعه به اسلام برانگیخت.
وی شیعه پژوهی در آلمان را بسیار ضعیف دانست و گفت: در این زمینه شخصیت های چندان شاخصی نداریم و کتبی هم که منتشر می شوند توصیفی و بیشتر در مقدماتی مانند تاریخچه شیعه و چگونگی شکل گیری آن می باشند.
گرهلد خاطرنشان کرد: البته مرکز اسلامی هامبورگ در این راستا اقدامات خیلی خوبی در قالب برگزاری همایش ها، کارگروه ها و گروه های تحقیقاتی داشته و اکنون نیز تلاش دارند با تربیت طلبه های جوان در قالب آموزش های حوزوی، از آنان به عنوان مدرس و مبلغ استفاده کنند، اما بین شرق شناسان آلمان بیشتر تفکر اهل سنت نسبت به شیعه، حاکم است.
وی همچنین با اشاره به تصمیم جامعه المصطفی در دایر کردن مرکزی در برلین گفت: البته بیشتر تلاش این مرکز بر تبلیغ متمرکز خواهد بود اما به هرحال جای یک فضای آکادمیک در این زمینه خالی است و شرق شناسان آلمانی آن طور که باید به این مساله نپرداخته اند.
این اسلام شناس آلمانی ادامه داد:عربستان از سال ها پیش با موافقت دولت آلمان بودجه زیادی را برای تبلیغ وهابیت هزینه می کند و حتی یک آکادمی فهد داریم که از زمان پادشاهی ملک فهد تاسیس شده است.
این مدرس انستیتوهای اسلام شناسی آلمان افزود: الان سلفی گری در بین اهل سنت بسیار قوی است و آموزش های ساده آنها خیلی سریع جوانان غیر مطلع را جذب می کند اما تبلیغ و معرفی شیعه با عمق بالایی که دارد سخت تر بوده و ما مشکل معرفی سازمان یافته شیعه را داریم تا بحث ها بصورت عینی و ملموس مطرح شود.
وی گفت:در حال حاضر با کمک رایزنی فرهنگی ایران در آلمان تهیه و چاپ و توزیع کتب و جزواتی بصورت بوم ی سازی شده و با زبان آلمانی درحال انجام است.
این اسلام شناس آلمانی خاطرنشان کرد: مرکز مطالعات اسلامی هامبورگ با حدود 50 سال فعالیت، نهاد رسمی ایران در آلمان است و در موضوعات مختلف چه مسایل اجتماعی، دینی، تعلیم و تربیت فعالیت داشته و همایش های مختلفی را با دعوت از تمام گروه های اسلامی برپا می کند.
گرهلد ادامه داد: در فرانکفورت نیز یک مرکز نسبتا بزرگ با همکاری کنسولگری ایران تشکیل شده و در برلین هم به خاطر وجود سفارت ایران و رایزنی فرهنگی فعالیت هایی در حال انجام است اما با وجود تمام این مراکز و فعالیت ها برای گسترش شیعه نیازمند ایجاد یک فضای آکادمیک هستیم.
وی درباره آینده شیعه در آلمان گفت: تاکنون 56 درصد مسلمانان آلمان ترک تبار بوده اند، اما این نسبت هم اکنون به سوریه، لبنان و عراق تغییر کرده و شیعیان افغان به خصوص هزاره های مغول تبار که تحت فشار هستند به آلمان مهاجرت زیادی دارند.
گرهلد خاطرنشان کرد: باتوجه به اینکه اکثر مسلمانان شیعه در آلمان از فرهیختگان و تحصیل کردگان هستند، چشم انداز شیعه از نظر تعداد بیشتر خواهد شد.
وی اضافه کرد: موفقیت شیعه و تاثیر آن در آینده نیازمند آن است که شیعه روی فعالیت های سازمان یافته تمرکز و با همکاری و حس تعامل بیشتری کار کنند، چرا که در شیعیان تک روی بسیار زیاد است.
گرهلد در ادامه با اشاره به نقش صهیونیسم در غرب گفت: هم اکنون لابی های صهیونیستی با قدرتی زیاد، تمام حوزه ها را در کنترل دارند به خصوص شخصیت های کلیدی رسانه ها نزدیکی زیادی به اسرائیل دارند و این همان از دشواری هایی است که به سختی می توان با آن مبارزه کرد.
گسترش تفکر شیعی در غرب نیازمند فعالیت های سازمان یافته است
قزوین - ایرنا - یک اسلام شناس آلمانی گفت: گسترش تفکر شیعی در غرب، مستلزم فعالیت های منسجم و سازمان یافته، با پرهیز از تک روی ها است.
[گسترش تفکر شیعی در غرب نیازمند فعالیت های سازمان یافته است]
به گزارش ایرنا، دکتر مارکوس گرهلد روز شنبه در نشست مطالعات شیعه شناسی و سابقه تشیع در آلمان که به میزبانی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) قزوین برگزار شد، افزود: از سال 2001 به اینسو رویکرد رسانه های غربی از جمله آلمان نسبت به اسلام منفی بوده و عمده تفکر آنها نسبت به این دین بزرگ در حاشیه و تحت تاثیر رفتارهای گروههای تند رو از جمله داعش، طالبان و القاعده بوده است.
وی با بیان اینکه آلمانی ها توجه ویژه ای به رسانه های رسمی و دولتی خود دارند، اضافه کرد: البته تشکل های مسلمانان نیز تلاش زیادی دارند تا تصورهای غلط نسبت به اسلام را خنثی کنند اما به خاطر هجمه های زیاد، واکنش نسبت به این مسایل قدری مشکل بوده و برای روشن کردن افکار آنان نیاز است تا خود مسلمانان نیز چهره خوبی از اسلام ارائه دهند.
گرهلد ادامه داد: اخیرا در یکی از رادیوهای مشهور آلمان سلسله برنامه هایی در زمینه قرآن برگزار شد که بعضی از موضوعات آن مربوط به اعتقاد شیعه نسبت به قرآن بود و در چند برنامه آن سخنان تحریف شده ای توسط یک استاد ایرانی تبار مقیم فرانسه ارایه شده که اعتراض مرکز اسلامی هامبورگ و حتی برخی اهل سنت را نسبت به دیدگاه شیعه به اسلام برانگیخت.
وی شیعه پژوهی در آلمان را بسیار ضعیف دانست و گفت: در این زمینه شخصیت های چندان شاخصی نداریم و کتبی هم که منتشر می شوند توصیفی و بیشتر در مقدماتی مانند تاریخچه شیعه و چگونگی شکل گیری آن می باشند.
گرهلد خاطرنشان کرد: البته مرکز اسلامی هامبورگ در این راستا اقدامات خیلی خوبی در قالب برگزاری همایش ها، کارگروه ها و گروه های تحقیقاتی داشته و اکنون نیز تلاش دارند با تربیت طلبه های جوان در قالب آموزش های حوزوی، از آنان به عنوان مدرس و مبلغ استفاده کنند، اما بین شرق شناسان آلمان بیشتر تفکر اهل سنت نسبت به شیعه، حاکم است.
وی همچنین با اشاره به تصمیم جامعه المصطفی در دایر کردن مرکزی در برلین گفت: البته بیشتر تلاش این مرکز بر تبلیغ متمرکز خواهد بود اما به هرحال جای یک فضای آکادمیک در این زمینه خالی است و شرق شناسان آلمانی آن طور که باید به این مساله نپرداخته اند.
این اسلام شناس آلمانی ادامه داد:عربستان از سال ها پیش با موافقت دولت آلمان بودجه زیادی را برای تبلیغ وهابیت هزینه می کند و حتی یک آکادمی فهد داریم که از زمان پادشاهی ملک فهد تاسیس شده است.
این مدرس انستیتوهای اسلام شناسی آلمان افزود: الان سلفی گری در بین اهل سنت بسیار قوی است و آموزش های ساده آنها خیلی سریع جوانان غیر مطلع را جذب می کند اما تبلیغ و معرفی شیعه با عمق بالایی که دارد سخت تر بوده و ما مشکل معرفی سازمان یافته شیعه را داریم تا بحث ها بصورت عینی و ملموس مطرح شود.
وی گفت:در حال حاضر با کمک رایزنی فرهنگی ایران در آلمان تهیه و چاپ و توزیع کتب و جزواتی بصورت بوم ی سازی شده و با زبان آلمانی درحال انجام است.
این اسلام شناس آلمانی خاطرنشان کرد: مرکز مطالعات اسلامی هامبورگ با حدود 50 سال فعالیت، نهاد رسمی ایران در آلمان است و در موضوعات مختلف چه مسایل اجتماعی، دینی، تعلیم و تربیت فعالیت داشته و همایش های مختلفی را با دعوت از تمام گروه های اسلامی برپا می کند.
گرهلد ادامه داد: در فرانکفورت نیز یک مرکز نسبتا بزرگ با همکاری کنسولگری ایران تشکیل شده و در برلین هم به خاطر وجود سفارت ایران و رایزنی فرهنگی فعالیت هایی در حال انجام است اما با وجود تمام این مراکز و فعالیت ها برای گسترش شیعه نیازمند ایجاد یک فضای آکادمیک هستیم.
وی درباره آینده شیعه در آلمان گفت: تاکنون 56 درصد مسلمانان آلمان ترک تبار بوده اند، اما این نسبت هم اکنون به سوریه، لبنان و عراق تغییر کرده و شیعیان افغان به خصوص هزاره های مغول تبار که تحت فشار هستند به آلمان مهاجرت زیادی دارند.
گرهلد خاطرنشان کرد: باتوجه به اینکه اکثر مسلمانان شیعه در آلمان از فرهیختگان و تحصیل کردگان هستند، چشم انداز شیعه از نظر تعداد بیشتر خواهد شد.
وی اضافه کرد: موفقیت شیعه و تاثیر آن در آینده نیازمند آن است که شیعه روی فعالیت های سازمان یافته تمرکز و با همکاری و حس تعامل بیشتری کار کنند، چرا که در شیعیان تک روی بسیار زیاد است.
گرهلد در ادامه با اشاره به نقش صهیونیسم در غرب گفت: هم اکنون لابی های صهیونیستی با قدرتی زیاد، تمام حوزه ها را در کنترل دارند به خصوص شخصیت های کلیدی رسانه ها نزدیکی زیادی به اسرائیل دارند و این همان از دشواری هایی است که به سختی می توان با آن مبارزه کرد.
گرهلد با اشاره به فعالیت های انجام شده در معرفی مهدویت به آلمان با بیان اینکه مهدویت می تواند موضوع مشترک تمام ادیان باشد گفت: در حال حاضر کارگروهی با عنوان عاشورا توسط فرهیختگان و تحصیل کردگان آلمان تشکیل شده که در زمینه مهدویت هم فعالیت و هر سال در نیمه شعبان یک همایش با شرکت افراد مختلف برگزار می شود.
http://www.irna.ir/fa/News/82276177
http://www.irna.ir/fa/News/82276177
ایرنا
گسترش تفكر شيعي در غرب نيازمند فعاليت هاي سازمان يافته است
قزوين - ايرنا - يك اسلام شناس آلماني گفت: گسترش تفكر شيعي در غرب، مستلزم فعاليت هاي منسجم و سازمان يافته، با پرهيز از تك روي ها است.