#Солиҳлар_гулшани

Аллоҳдан қўрқиш

Ҳасан Басрий раҳимаҳуллоҳ айтади: «Ниҳоятда гўзал, соҳибжамол бир аёл бор эди. Бутун гўзалликнинг учдан бири унга берилган эди. Бироқ у бузуқлик қилиб, танасини сотар, ҳуснига ишониб, юз динордан камига кўнмас эди.

Бир обид банда уни кўриб, ёқтириб қолди. Обид унга етишиш учун тер тўкиб меҳнат қилиб, юз динор пул тўплади. Сўнг аёлнинг олдига борди. Унга: «Мен сени кўриб, ёқтириб қолдим. Бориб, ўз қўлларим билан меҳнат қилиб, юз динор пул тўпладим», деди.

Аёл уни ичкарига таклиф қилди. У киши ичкарига кирди. Аёлнинг тилладан ясалган каравоти бор эди. Аёл каравотга ўтириб, уни ўзи томон чорлади. Обид аёлнинг олдига яқинлашган эди, шу пайт эртага Қиёматда Роббининг ҳузурида туриб жавоб беришини эслаб, қалтираб-титрай бошлади.

Аёлга: «Мени қўйиб юбор, кетаман. Майли, шу юз динор ҳам сенга», деди. Аёл: «Сенга нима бўлди? Ахир сен мени кўриб, ёқтириб қолган экансан. Кейин бориб, пешона теринг билан меҳнат қилиб, юз динор пул тўплабсан. Энди мақсадингга етганингда нега бундай қиляпсан?» деди.

Обид: «Аллоҳдан қўрқиб, эртага Қиёматда Унинг ҳузурида туриб жавоб беришимни эслаб шундай қиляпман. Энди сени ёмон кўриб қолдим. Мен учун дунёдаги энг ёмон одам сенсан!» деди. Аёл: «Агар гапинг рост бўлса, энди мен учун сендан бошқа эр йўқ», деди. Обид: «Мени тинч қўй, кетаман», деди. Аёл: «Йўқ, менга уйланмагунингча сени қўйиб юбормайман», деди. Обид: «Йўқ, кетаман», деди. Аёл: «Агар олдингга борсам, менга уйланасанми?» деди. Обид: «Билмадим», деди ва кийимини бошига ёпиб, чиқиб кетди.

Шундан сўнг аёл тавба қилиб, қилган ишларидан пушаймон бўлди, обидни қидириб, унинг шаҳрига борди. Одамлардан унинг исмини, манзилини сўради.

Одамлар унга обиднинг уйини кўрсатишди, обидга эса: «Сенинг уйингга бир малика келяпти», дейишди. Обид аёлни кўриб, қаттиқ оҳ урди-ю, шу заҳоти жон таслим қилиб, аёлнинг қўлларига йиқилди. Аёл: «Мен бу одамни йўқотдим. Унинг бирорта яқини борми?» деб сўради.

Одамлар: «Унинг бир камбағал укаси бор», дейишди. Шунда аёл: «Акасига бўлган муҳаббатим туфайли унга турмушга чиқаман», деди ва ўша кишига турмушга чиқди».

«Солиҳлар гулшани» китобидан

Дўстларингизга ҳам улашинг:
https://t.me/joinchat/AAAAAEGj0hkBXGlopIDbXA

​​📝Ота-она сотилади: Ота 68 ёш, она 66.

Ота-она сотувга қўйилганлиги ҳақидаги эълон Токиода бир газетада чоп қилинган. Газетада:
- Ота ва она сотилади: Ота 68 ёш, Она 66. Нархи - 900 йен.
Бу эълонни ўқиган ҳар бир инсон шок ҳолатига тушди. Қандай замон бўлди! Ота оналар сотилса! Ҳукумат қаерга қараябди! Бу эълон шов-шувга сабаб бўлди.
Бу газета бир неча кун олдин автомобил ҳалокатида вафот этган ота-онасини дафн қилган бир ёш оиланинг қўлига тушиб қолди. Ота онасиз қолиб қайғуга тушган оила учун бу ҳолат ҳақида ўйлашлик дахшат эди. Шунинг учун улар бу қарияларни сотиб олиб улар меҳрибонлик қилишга қарор қилишди.
- Улар эълонда кўрсатилган ерга келиб ажабланишди. Уларнинг қаршисида данғиллама ҳовли турарди. Улар биз манзилда адашдик деган хулосага келишганда, эшикни очилди ва уларга ёши катта бир қария табассум қилди.
- Конничива! (салом) Қандайдир хатолик бўлганга ўхшайди. Аммо эълонда сизнинг манзилингиз кўрсатилган экан...
- Ҳаммаси тўғри, ичкарига киринглар! - деди қария, ҳаяжонланиб...
У меҳмонларга ўтириб туришини сўради ва аёлини чақиргани кетди.
- Кўрдингиз биз ҳақиқатда камбағал инсонлар эмасмиз. Аммо биз меъросимизни қолдиришимиз учун фарзандларимиз ва яқинларимиз йўқ. Шунинг учун биз эълон орқали меъросга номзод топишга ҳаракат қилдик. Биз бу эълонга фақат ҳақиқий меҳрибон инсонлар жавоб беришини билардик. Аммо тўғрисини айтсам, бундай инсон топилишига бироз шубҳаланиб қолгандик. Сизнинг бу ишингиз шарафга лойиқдир шунинг учун биз сизларни кўрганимиздан жуда хурсандмиз!
Аллоҳ таоло яхшиликга ошно кишиларни ҳаёти давомида кутилмаган мукофотлар билан тақдирлаб туради.

ДЎСТЛИКНИНГ 30 ТА ХАҚҚИ.
ХАДИСИ ШАРИФ АСОСИДА.

1. Янглишса, кечиради;
2. Куз ёшига рахм қилади,
3. Сирини яширади.
4. Узрини қабул килади.
5. Унга дўсти ғийбат қилинса рад этади.
6. Керак пайтда насихат қилади.
7. Дўстлигини химоя қилади.
8. Зиммасидаги вазифаларга риоя қилади.
9. Касал бўлса бориб кўради.
10. Жанозасида қатнашади.
11. Даъватини қабул этади.
12. Совғасини қабул қилади.
13. Яхшилигига эзгулик билан жавоб қайтаради.
14. Яхшилигига миннатдорчилик изхор қилади.
15. Ёрдамини чиройли қилади.
16. Зарур эхтиёжини қондиради.
17. Номуси обрусини химоя қилади.
18. Орзуларини  руёбга чиқишида кўмакдош бўлади.
19. Илтимосини қабул қилади.
20. Хохиш истакларини инкор этмайди.
21. Аксирганда ЯРХАМУКАЛЛОХ дейди.
22. Йўқотган нарсасини қидиришда ёрдам беради.
23. Саломига алик олади.
24. Сухбатини хушлайди (соғинади).
25. Яхшиликларини кўпайтиради.
26. қасамларини тасдиклайди.
27. Хар қандай холатда хам ёрдам беради.
28. Дўст булиб душманнинг ишини қилмайди.
29. Уни мусибат ёки оғир пайтида ёлгиз ташлаб қўймайди.
30. Ўзига қайси яхши амални раво кўрса дўстига хам илинади ва раво кўради.

🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃🍃
❤️ Албатта  Яқинларингизга хам юборинг!
Улашувчи ҳам амал қилганлик савобини олади, Ин Ша Аллоҳ! 🤲
@Sirli_uzz

Умар Ибн Хаттоб даврларида бир воқеа рўй берди... 👇

https://telegram.me/joinchat/AAAAAEC3FZ6kdZ99w4BwBg

АЁЛИНГИЗНИ КАМЧИЛИГИ САБАБ ЁМОН КЎРМАНГ!

«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:

«МЎМИН МЎМИНАГА (ЭР-ХОТИНИГА) ҒАЗАБ ҚИЛМАСИН, АГАР УНИНГ БИР ХУЛҚИНИ ЁҚТИРМАСА, БОШҚАСИНИ ЁҚТИРАДИ», дедилар».
Имом Муслим ривояти

Шарҳ: Аёллар ҳар тарафлама мукаммал бўлишлиги маҳол бўлган нарсадир. Бирини ҳусни гўзал бўлса, иккинчисини ахлоқи гўзал, учинчисини ахлоқи ўртача аммо эрини хурсанд қиладиган ширин таом пиширишга уста. Ҳар бир аёлни ўзига хос фазилатлари ва камчиликлари бўлади. Ҳар тарафлама мукаммал бўлишлик аёл кишига маҳолдир. Аммо бази эркаклар борки хотинини бази камчиликлари, майда чуйда хатолари сабабидан зулм қилади.

- Эркаклар огоҳ бўлсинким, қиёматда - бировни ҳаққига кирган, ғийбат қилган, зулм қилган инсонлар ҳаққини сўраб келишлигидан қўрқиб хавотирланиб атрофига қараб турган бир вақтда ёнидан бир киши бу ёққа қаранг дейди. Қараса хотини давогар бўлиб турибди. Хотинжон мен эринг эдим қўй энди кечир... деса Хотини ҳа майли деб кетмайди. Ҳаққини мукаммал қилиб савобларидан қилган зулми миқдорича тўлдириб олади.

- Эркак киши кўчада бир кишига зулм қилса ўзига кўринади, лекин хотинига қилаётган зулмлари ўзига сезилмайди. Хотиним, қандай муомала қилсам чидаши керак деб ўйлайди. Уни рози бўлиш бўлмаслиги билан қизиқиб ҳам ўтирмайди. Аммо охиратда қанча кечиришлигини сўраб ёлвориб йиғласа ҳам, хотини у кунда заррача ҳаққидан воз кечмайди. Эр қийналиб топган савобларни хотини олади.

- Ундан кўра эр дунёда хотинига зулм қилишдан сақланса ёки зулм қилиб қўйганда ҳам икки оғиз ширин гапириб қўйса кечириб юборади хотини. Охиратдаги қийинчиликдан эр қутулади. Насиҳатдан фақат ақл юргизадиганлар ибрат олади.

Дўстларингизга ҳам улашинг.

http://t.me/+ATUyDpSS5UM2NzEy

БИРИНЧИ ЖУМЛА. СУЯҚЛАР ТЎҒРИСИДА

УТТИЗ ФАСЛДАН ИБОРАТ

Биринчи фасл. Суяклар ва бўғинлар тўғрисида умумий сўз

Биз айтамиз: суяклар ичида шундайлари борки, улар гавдага асос
бўладилар ва гавда уларга қурилади. Масалан, умуртка устунининг
умуртқалари ана шундай. Умуртқа устуни гавдага асос бўлиб, гавда
унда кема дастлаб ёғоч устига курилгани каби қурилади. Баъзи суяк-
лар эса гавдага нисбатан калкон ва ҳимоя хизматини ўтайдилар, маса-
лан, бош тепа суяги; баъзи суяклар зарба ва азият берувчи [нарса-
ларни] кайтарадиган куролга ўхшайди. Масалан, умуртқаларнинг ўт-
кир ўсиғи, улар орка умурткаларида тиканакларга ўхшаб [жойлаш-
ганлар]. Баъзи суяклар бўғинлар ўртасидаги оралиқни тўлдириб ту-
радилар. Масалан, бармок бўғинлари орасидаги кунжутсимон суяк-
лар. Баъзи суяклар гавданинг осилиб туриши лозим бўлган [кисмла-
рини] [ўзларида] осиб турадилар; масалан, «лом» ҳарфи шаклидаги
тилости суягига ҳиқилдоқ, тил мушаклари ва бошка мушаклар осилиб
туради.
Суяклар мажмуи гавдага таянч бўлиб хизмат қилади. Бу суяклар-
дан суянч ва химоя учун керак бўладиган, аммо ҳаракат учун хизмат
қилмайдиганлари, гарчи бўлиши зарур бўлган ёриқ ва тешикларга эга
бўлса ҳам, яхлит килиб тузилган. Ҳаракат учун ҳам керак бўладиган
суякларда эса, коваклар ҳажми кенгайтирилган ва [суяк] ўртасидаги
ковак бир бутун қилинган. Суяк танаси бир-биридан ажралган озик
ўринларига муҳтож бўлмасин учун шундай қилинган. [Агар бир-бири-
дан ажралган озиқ ўринлари бўлганда], суяк бўш ва ғовак бўлиб қол-
ган бўлар эди. Ҳолбуки, суяк танаси мустаҳкамдир. Суякнинг озиги,
яъни илик унинг ичида йиғилган. Ковак микдорининг кенгайишидан
фойда - суякнинг енгилланишида, ковакнинг бир бутунлигидан фойда
суяк танасининг пишиқланишидадир. Суяк танасининг пишиқлигидан
фойда унинг кўпол ҳаракатлар вактида синмаслигида; суякдаги илик-
лардан фойда шундаки, у, олдин тўлиқ айтиб ўтганимиздек, суякни
озиқлантиради ва доимо намлаб туради, натижада суяк ҳаракатнинг
қуритиши орқасида уваланиб кетмайди; шундай қилиб суяк,


🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴

22-ҳадис

АЛЛОҲ МАРҲАМАТЛИ ЗОТ

"Сиз ибодатдан зерикмагунингизча Аллоҳ ҳам савоб бе-
ришдан чарчамайди”

.
Бухорий ривояти

Диний ибодатлар чин дилдан, самимият билан Аллоҳнинг
розилиги учун адо қилинади.
Ибодат қилинаётганда инсон ўзини ортиқча толиқтир-
маслиги, мажбурламаслиги керак.
Киши ибодат амалларини бемалол, хотиржам бажари-
ши зарур. Аввалига зўр бериб, бир оз вақт ўтиб, зерикадиган,
ибодат қилишдан безор бўладиган ҳолга тушишдан ҳамиша
эҳтиёт бўлиш лозим.
Аллох бандасига савоб беришдан зерикмайди, чарчамайди,
банда Раббига ибодатдан чарчаб, одатларини тарк этмаса, бас.


🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴

5
Бош оғриғи. Арслонкуйруқ ўтидан 1 г, андиз илдизидан 2, мойчечак гули-
дан 15 г олиб аралаштирилади. Ундан 20 г олиб, устига бир стакан совуқ сув ку-
йиб, 10-15 дақиқа қайнатилади ва бир соат тиндириб қўйилади. Кунига уч маҳал
овқатдан ярим соат олдин совуқ ҳолда 50 мл дан ичилади. Неврастенияда, бош
оғриғида шифо бўлади.
*
Арслонқуйруқ ва мавракдан 10 г дан, сачраткидан 5 г олиб аралаштирилади.
Ундан 10 г олиб, устига бир стакан совуқ сув қуйиб, 10-15 дақиқа қайнатилади ва
бир соат тиндириб қўйилади. Неврастенияда, бош оғриғида илиқ ҳолда кунига
3-4 маҳал 50-100 мл дан овқатдан кейин ичилади.


Арслонқуйруқ ўтидан 30 г, ялпиз баргидан 3 г ва қулмоқ ғуддасидан 20 г,
аралаштирилади. Икки
доривор валерианадан 20 г, тирноқгул гулидан 10 г олиб
ош қошиғи устига икки стакан қайноқ сув қуйилади. 3-5 дақиқа қайнатиб, икки
соат дамлаб қўйиб ичилади.

*

унинг ичида ковак бор бўлса ҳам, яхлитга ўхшайди. Ковак махкамлик
керак бўлган жойда кам бўлади, енгиллик керак бўлган жойда кўп бў-
лади.
иши учун
Найсимон суяклар юкорида айтиб ўтилган озикланиш
ана шундай қилиб тузилгандирлар. Яна, улар орқали ҳаво билан иска-
ладиган ҳид ғалвирсимон суяк оркали утгани каби, бирор нарса ути-
ши керак; миядан ҳайдаладиган чиқиндилар ҳам улар орқали чиқариб
ташланади.
ва
Барча суяклар [узаро] шундай ёпишган учрашгандирларки,
бирор суяк билан, унга ёндошиб турадиган [суяк] ўртасида катта ора-
лиқ бўлмайди. Аммо, улардан баъзилари ўртасида тоғай ёки тоғайси-
мон «қистирма» лар тўлдириб турган оз миқдордаги оралик бўлади.
Улар тоғайларга хос фойдали вазифани бажариш учун яратилганлар;
бу фойдали вазифа кўзланмаган ерда, суяклар ўртасидаги бўғинлар
«кистирма сиз яратилган. [Масалански жағ.
Суяклар ўртасида қўшниликлар2 турлича бўлади. Улардан баъзи-
лари букиладиган бўғинлар оркали, баъзилари ҳаракатсиз бўлмаса
ҳам қаттиқ бўғинлар орқали қўшиладилар, баъзилари сукиб
ган, тикилган ёки ёпиштирилган бўғинлар орқали қўшиладилар.
Букиладиган бўғин шундай [бўғиндирки], ундаги икки суякдан
киритил-
бири енгил ҳаракат қилади, бошкаси эса ҳаракатланмайди. Масалан,
билак билан билагузук суяклариз ўртасидаги бўғин. Таранг, аммо ҳа-
ракатсиз бўлмаган бўғин шундай бўғинки, [унда] суяклардан бири-
нинг ҳаракати қийинлашган ва оз бўлади. Билагузук ва кафт суяклари
ўртасидаги бўғин ёки кафт суягининг иккала суяги ўртасидаги бўғин
зна шундайдир.
Ҳаракатсиз бўғинларга келсак, у шундай бўғиндирки, унда иккала
суяклардан биронтаси ҳам айрим ҳаракат қила олмайди; масалан,
тўш суягининг бўғинлари.
Икки суякнинг бирида дунглик, бошкасида чуқурлик бўлиб, ўша
дунг жой ўша чукурчага қимирлай олмайдиган булиб урнашган бўлса,
[у] сукилиб кирган бугин булади. Масалан, тиш суяклари ўзларининг
ўсиб чиккан ерларида ана шундай жойлашганлар. Иккала суякнинг
ҳар бирида аррадагига ухшаш тишлар ва чукурчалар булиб, суяклар-
дан бирининг қирра ва тишлари мискарлар мис тахталарни бирлаш-
тиргандек, иккинчи бир суякнинг чукурчаларида жойлашади. (25)
66 Бундай бирикишни // «чок» ёки «тикма» деб аталади. Бош суяклари
ана шундай [кушилган].
Епиштирилган бўғинлар узунасига ёпиштирилади. Масалан, би-
лакнинг икки суяги ўртасидаги бугин. Баъзан кундалангига ҳам ёпиш-
ган бўлади. Масалан, умуртка устунининг думғаза суягидаги бўғинла-
ри; устки умуртқалар ҳаракатсиз бўлмаган бўғинлар билан қўшилади.



АБУ АЛИ ИБН СИНО .

🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴

26-ҳадис

ЙЎЛНИНГ ҲАҚИ

Абу Саид ал-Ҳудрийдан:
келган
“Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в): “Йўл бўйида яшашдан сақ-
ланинг”, – дедилар. Саҳобалар: “Ё Расулуллоҳ! Яшаб
жойимизда бошқа ерга кўчиб кетишимизнинг имкони йўқдир.
Чунки биз у ерда тегишли масалалар ҳақида гаплашамиз”,
дедилар Расулуллоҳга жавобан.
Аллоҳнинг Расули (с.а.в): “Йўл ёқасида яшашга мажбур
бўлсангиз, йўлнинг ҳақини беринг”, дея марҳамат қилдилар.
Саҳобалар сўрадилар: “Йўлнинг ҳақи нима, ё Расулуллоҳ?”.
"Ҳаромга қарашдан кўзни тийиш, йўлдан ўтган-қайтганни бе-
зовта қилмаслик, саломга алик олиш, кишиларни яхшиликка
даъват қилиб, ёмонликдан қайтариш (Қоидалар бўйича яшаш
ва ўзгаларнинг шундай яшашини ҳам таъминлаш...), - деб
марҳамат килдилар".

Бухорий. “Истиъзон”, 2; Муслим. “Либос”, 114;

Абу Довуд. “Адаб", 15


🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴

Сийдик тутилиши. 100 г дан бузноч, буимадорон
олинади ва икки ош қошиғини кечкурун термосга солиб, устига икки стакан қай-
ноқ сув қуйилади. Эрталаб сузиб олиб, кунига тўрт маҳал овқатдан ярим соат ол-
дин қийналиб сийганда 100 мл дан ичилади.
Суяк оғриғи. 100 г дан бўзноч ва мавракдан олинади ва уч ош қошиғИНИ
кечкурун термосга солиб, устига уч стакан қайноқ сув қуйилади. Эрталаб сузиб
олиб, кунига тўрт маҳал овқатдан ярим соат олдин 150 мл дан ичилади.

Талоқ касаллиги.

Бўзноч, кулмоқ ғуддаси ва тирноқгулдан 75 г дан олиб
аралаштирилади ва уч ош қошиғини кечкурун термосга солиб, устига уч стакан
қайноқ сув қуйилади. Эрталаб сузиб олиб, кунига тўрт маҳал овқатдан ярим соат
олдин 150 мл дан талоқ оғриганда ичилади.

Фалажлик
, титроқ касали. 100 г дан бўзноч, газанда, қирқбўғин, ялпиз ва
тограйҳон олинади ва аралаштирилади. Шундан уч ош қошиғини кечкурун тер-
мосга солиб, устидан уч стакан қайноқ сув куйиб қўйилади. Эрталаб сузиб олиб,
кунига тўрт маҳал овқатдан ярим соат олдин 150 мл дан ичилади.


🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴

28-ҳадис

АЖИБ ИМТИҲОН

Абу Мусо ал-Ашъарийдан:
"Шубҳасиз, Аллоҳ золимга фурсат беради. Аммо уни бир
қўлга туширгач, қўйиб юбормайди”.


Бухорий, 4686; Муслим, 2583


Дунёвий ҳаётда золимлар ғалаба қозонган пайтлар кўп ку-
затилади.
Аллоҳ, имтиҳон талабига биноан, баъзида зулм қилган
кимсаларга дарҳол жазо бермайди. Золимга муҳлат ва имкон
беради. Бу эса золимнинг ўзидан кетиб, зулмини орттиришига
замин яратади.
Аллоҳ золимни ва зулмни асло унутмайди, аммо маълум
муддат уни эркин қўяди. Зулм ҳаддан ошганида золимни шун-
дай жазолайдики, бу жазо бошқаларга ибрат бўлади.



🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴

#Солиҳлар_гулшани

Қалб ва тил

Луқмон исмли ҳабаш қул бор эди. Хожаси унга қўй сўйишни буюрди. Луқмон қўйни сўйди. Хожаси: «Қўйнинг энг яхши иккита гўштини олиб кел», деди. Луқмон қўйнинг юраги билан тилини олиб келди.

Орадан бир неча кун ўтгач, хожаси Луқмонга яна қўй сўйишни буюрди. У қўйни сўйди. Бу сафар хожа: «Қўйнинг энг ёмон икки гўштини олиб кел», деди. Луқмон яна қўйнинг юраги билан тилини олиб келди.

Хожаси: «Аввалги сафар қўй сўйганингда «Энг яхши иккита гўштини олиб кел» десам, юраги билан тилини олиб келгандинг. Энди «Энг ёмон икки жойини олиб кел» десам, яна юраги билан тилини олиб келибсан-ку?» деди.

Шунда Луқмон: «Шу иккиси яхши бўлса, булардан яхши нарса йўқ. Бу иккиси ёмон бўлса, булардан ёмон нарса йўқ», деб жавоб берди.

«Солиҳлар гулшани» китобидан

Дўстларингизга ҳам улашинг:
https://t.me/joinchat/AAAAAEGj0hkBXGlopIDbXA

Биринчи фан

Иккинчи фасл. Калла суягининг анатомияси ва унинг
фойдалари ҳақида
Калладаги барча суякларнинг манфаати шундаки, [улар] мия
учун қалқон бўлиб хизмат қиладилар, [и] беркитиб турадилар ва
[ҳар турли] офатлардан саклайдилар. Калла суягининг битта эмас,
бир неча суяклардан тузилганидан келадиган фойдалар икки туркум-
га бўлинади. Биринчи туркум суякнинг ўзига оид шароитлар билан
богланган, иккинчи туркуми суяк уз ичига олган нарсаларга боғлиқ.
Биринчи туркум икки фойдага булинади. Улардан бири шуки, агар
ёки чириш касаллиги
калла суягининг бир қисми зарарланиб, синиш
[юз берса], улар бутун калла суягига тарқамайди; агарда у битта су-
якдан иборат бўлганда, таркаган бўлар эди. Иккинчиси, бир суякда
каттиклик ва юмшоклик, сийраклик ва зичлик, юпкалик ва калинлик
жиҳатидан баъзи шароитлар талаб қиладиган фарқлар бўлмайди. Бу
шароитлар тўғрисида биз қуйида сўзлаб ўтамиз. Бошқа туркум-чок-
лар томонидан амалга ошириладиган фойдалардир. Улардан баъзила-
ри миянинг ўзига богликдир, чунки чоклар миядан ажрайдиган, аммо
суякларнинг калинлиги натижасида чикиб кетиш учун йўл тополмай-
диган буғларга йўл берадилар, шундай қилиб, мия, бу буғларни аж-
ратиб, ўзи тозаланади.
Чокларнинг бошка фойдаси бошнинг турли қисмларида ўсадиган
ва миядан чикадиган асаб толаларига богликдир: чоклар уларга йўл
беради. Ҳар иккала фойда мия ва бошка икки нарса учун умумийдир.
Бу фойдалардан бири бошнинг ичига кириб борадиган томирлар
ва артерияларга боглик- [чоклар] уларга йул беради. Бошка фойда
миянинг қалин ва оғир пардасига [кобигига] богликдир: у парданинг
кисмлари чокка ёпишиб турадилар ва шу тариқа мияга тегмасдан
кўтарилиб уни эзмайдилар.
Бу суякнинг2 табиий шакли юмалокдир, [юмалоклик] икки ша-
роит ва икки фойда билан аникланади. Улардан бири [калла суяги-
нинг] ички қисмига богликдир. Юмалок шакл, агар ҳажми баробар
бўлганда, тўғри чизиклар билан ўралган шакллар эгаллайдиган май-
донга караганда купрок майдонни эгаллайди.
Бошка фойда калла суягининг ташқи томонига богликдир. Юма-
лок шаклз зарбалардан бурчакли шакл таъсирланган даражадан кўра
озрок таъсирланади. Калла суяги юмалок бўлиш билан бирга чузин-
ўсиб чикадиган жой
чок шаклда ҳам тузилган, чунки мия асаблари
узунасига жойлашган, бу уларнинг сикилиб колмаслиги учун зарур-
дир. Калла суягидаа оркага чикиб турган] иккита дўнглик
бор, [улар] ҳар иккала томондан пастга тушадиган асабларни сақ-
лаб туришлари керак. Бундай шаклдаги [калла суяги] учта ҳақиқий


АБУ. АЛИ ИБН СИНО


👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍