Я ни на что не намекаю, гайз, но вы про лайки-сердещщки-огонёщщки слышали? А они есть 😉

А, еще бусты:

https://t.me/tatarish?boost

ГӨМАН – фараз, юрама, гипотеза

ГӨМАНЛАРГА / ГӨМАН КЫЛЫРГА / ГӨМАН ИТӘРГӘ – фараз кылырга, юрарга, ... дип уйларга

рус: строить догадки, предположить

«Тәңрем!» – диде – агачка табынды,
Чәчәклек гөман кылды – чүплеккә абынды (Дәрдемәнд)

Ул эшне күркәм эш дип

гөман ителде

(Һад.)

Хәдичә туташ

гөман кылганча

, Муса әфәнде шактый бетерешкән, ябыккан иде (Заһир Бигиев)

Синең бар дөньяда күргән газабың,

Гөман

юктыр, бозык булганга җаның (Тукай)

Кайбер чирләрне адәм баласы үзе уйлап,

гөманлап

китереп чыгара (”Хезмәт”)

Еракта-еракта көтүче җырлый иде. Кыз, җырның сүзләрен аермачык ишетеп бетермәсә дә, үзенчә

гөманлап

, шунда ук хәтерендә калдырды (”Мәйдан”)

Шулай да, Нургаязның бабасы элекке елларда моны үзенчә

гөманлап

аңлата торган булган, диләр. Имеш, бу – тере су, тирә-юньдәге калын урманның җаны

(

Р.Мөхәммәдиев)

Сегодня с утра от хорошей новости про рождение нового человека заговорились с коллегой, насколько некомплиментарные слова используются в нашем языке для обозначения беременности и родов. Да, вы щас кинетесь с пеной у рта доказывать, что в нашем языке нет никакого шейминга в адрес татарских женщин и свой язык надо любить и уважать в любом виде – это ради бога. Не лопните 🤗 Честь перечислять слова на эту тему оставляю вам ☺️

Но вот откуда появилось вдохновение написать про слова ”гөман” в предыдущем посте – тоже от новости про роды. В татарском языке есть еще слова ”көмән” (утроба с зародышем, беременность), и ”көмәнле” (беременная, в положении). Этимологический словарь 2015 года поясняет, что слово происходит от фар. гөман «фараз; гөман; көмән» (көмәнле булуны читләтеп әйтүдән)», то есть это значит предположить или намекнуть на беременность. Красиво же, не?

Пока пена не высохла, добавлю с того же словаря цитатой ”кырг. күмöн id. Тат. (ТРС 1931: 112) гүбән «корсак», госм. гүбä «корсак; көмән» сүзенең көмән гә кагылышы шикле”

Всё, можно ругаться в комментах 🫠 Если не на админа, то вообще на всё что угодно – на понедельник, на начальника, на Ларису Долину, на пробки, на випиэн – не держите в себе, это вредно 🙃

Сүз уңаеннан, сезнең якларда, бала тугач, ничек котлыйлар? Нәрсә бүләк итәләр? Мал чалалармы? Баш астына акча салалармы?

И сто лет назад выносили мозг админам редакторам татарского медиа

Идарәгә хат: Мөхтәрәм мөхәррир әфәнде. Ничә елдан бирле газетагызны алып киләм. Мөндәрәҗәтен яратканыма күрә, газетагызның таралуына һаман тырышам. Ләкин сез моның кадерен белмисез. Газетага тиешле акчаны юлларга онытылса, хәзер туктатасыз. Алай кирәк түгел иде. Кешесенә карап, акчасы тапшырылмаса да, җибәрергә кирәк иде. Син мине үзең беләсең бит. Акчаң югалмаслыгына да ышана торгансың. Шулай булса да, җибәрмисең. Безнең шөгыль күп. Газетаның кайсы айда туктаячагын билгеләп торып булмый. Син иң соңгы номер газетаңның бер кырыена карандаш илә генә булса да газета туктаячагын язып кую кирәк иде. Шунда бер читенә сәламеңне язып куйсаң да кулың талмас иде. Янә һәркемгә дөнья мәгълүматы юлладыгыз. Миңа килмәде. Безнең күршедә бер мужикка кадәр тапшырылды. Ә миңа юк. Еллык итеп алмаганым өчен юлламагансың. 50 тиенлек китапны кызганмау кирәк иде. Бер көн акча җибәргән хатымда бер нәрсәнең бәһәсен сорап язган идем. Җавап язмадыгыз. Махсус хат язарга вакытыгыз булмаса, үземә килә торган газетаның бер читенә язу кирәк иде. Газета мөхәррире булгач, һаваланып киттегез. Адресым идарәгездә бар. Кем икәнемне язуымнан танырсыз.

Йолдыз: Мәҗһүл әфәнде. Бик сагынып сәлам бәгыдендә хәбәрегез булсын ки, без сезнең кем икәнегезне язуыгыздан таный алмадык. Идарәгә һәр көн 10-15 хат килә. Язуларын билгеләп булмый. 3000 мөштәри арасында газета кемнәргә барганы, кемнәргә туктаганы мөхәрриребезгә мәгълүм түгел. Мөштәриләргә киткән газеталарның һичберсен мөхәррир үзе күрә алмый. Дөнья мәгълүматының кемнәргә җибәрелеп, кемнәргә җибәрелмәвеннән дә аның хәбәре юк. Еллык алучыларның һәммәсенә дөнья мәгълүматы юлланды. Моннан соң да юлланадыр. Еллык итеп түләмәгән кешеләрдән һичберсенә юлланмады. Мөстәснә юктыр. Илтифат кылып газетабызны алганыгыз өчен мөтәшәккермез. Мөштәриләрнең һәммәсенә хосусый хат язудан мәгъзүрмез. Идарәдәге шөгыльләрне уйлап белүдән сез дә мәгъзүргә охшыйсыз.

Канал выходит из вынужденного отпуска — простите за паузу.

Зато я с подарком! В новогодние праздники удалось выкроить несколько дней и сделать небольшой языковой проект.

Знакомьтесь:

КАТ-КАТ

Это тренажёр упражнений по татарской грамматике для начинающего уровня. Здесь собраны базовые темы для тех, кто только начинает изучать язык.

Важно сразу понимать несколько вещей:

1) Это не учебник и не самоучитель, а именно грамматический тренажёр. Он задуман как дополнение к занятиям, а не как их замена.

2) По каждой теме — 50 упражнений. Проект подойдет тем, кому комфортно учиться через повторение и «набивание руки». Татарский язык хорошо для этого подходит: его грамматика логична, регулярна и во многом предсказуема.

3) Уровень — A1 и немного A2. Специально для тех, кто:
— учит татарский с нуля
— учил раньше, но хочет навести порядок в грамматике
— понимает, но плохо говорит

4) Без регистрации и логина. Прогресс сохраняется автоматически, если вы пользуетесь одним и тем же устройством. Если хотите открыть на другом — просто скопируйте ссылку с главной страницы. Прогресс хранится прямо в ссылке, так что никакие личные данные не собираются. Сбросить прогресс можно кнопкой в правом верхнем углу на главном экране.

5) Ошибки возможны. В целом теорию проверила доцент татфака Эльвира Динмухаметова, так что в ней есть уверенность; но детали я вычитывал самостоятельно. Если встретите опечатку или ошибку — не ругайтесь 🙂 Лучше нажмите на треугольник в правом верхнем углу и напишите о ней. Мы всё поправим.

6) Проект должен корректно работать на любых устройствах — от телефонов до больших экранов. Если что-то ломается или выглядит странно, напишите мне.

7) В основном все на татарском, но задания в упражнениях переведены на русский и английский. Так что не пугайтесь главной страницы, заходите внутрь упражнений. Теория тоже на русском.

Это экспериментальный проект, который я буду постепенно улучшать. Пока делал, появилось ещё миллион идей, как его улучшить. К сожалению, сейчас не всё успеваю, но когда немного разгружусь, хочу добавить:

— озвучку
— уровни сложности
— по 100 упражнений на тему
— проверку уровня
— сборку курсов
— выпуск в виде приложения для телефонов

Если у вас есть идеи, чего не хватает, — пишите. С удовольствием попробуем реализовать.

АЙМЫЛ – очрашмыйча, юллары кисешмичә

аймыл булырга, аймылышырга – разминуться, не встретиться в предполагаемой точке

Бу якты дөньяда андыйлар булса да, без аймыл булганбыздыр күрәсең (Сөембикә)

Бер минутка гына соңга калган булсам да, бу ханымнан

аймыл

булып, мин монда керә алмыйча китеп барасы икәнмен (КУ)

Аэропортта

аймыл

булсак, дигән курку миндә дә бар иде (Сөембикә)

Татар теленнән Бердәм республика имтиханын (БРИ) тапшыру өчен гариза бирүгә 8 көн калды!

11нче сыйныф укучылары татар теленнән Бердәм республика имтиханын (БРИ) тапшыра ала. Имтиханга 2026 елның 1 февраленә кадәр сыйныф җитәкчесе аша язылырга мөмкин.

Интертат язуынча, 2025 уку елында татар теленнән Бердәм республика имтиханын 32 укучы тапшырган. Аларның күбесе (19 укучы) Казан мәктәпләреннән. Шулай ук Яр Чаллы, Түбән Кама, Биектау, Кайбыч, Мөслим, Актаныш, Әтнә, Чистай һәм Бөгелмә районнарыннан укучылар бар.

2024 елда татар теленнән бердәм республика имтиханын нибары 7 укучы тапшырган. Азмы-күпме үсеш булса да, Татарстанда 11 сыйныфны тәмамлаучылар саны белән чагыштырганда, бу — аяныч күренеш.

ТР Мәгариф һәм фән министрлыгы мәгълүматлары буенча, Татарстан мәктәпләрен 2025 елда 15 060 укучы тәмамлаган.

Кыйбатланды – Подорожало

Синонимнар: кыйммәтләнде; бәяләр артты; бәяләр күтәрелде; хаклар артты; хаклар күтәрелде; бәяләр менде

#админукый

Шәриф Камал, ”Буранда”

Катгый (җавап) – Категоричный (ответ)

Ыңгырашу – Стон/Стенание

Бизгәк – Лихорадка

Аһәң – Благозвучие, гармония, мелодичность

ГҮЯ – охшату, чагыштыру мөнәсәбәтен белдерә торган теркәгеч

рус: как будто, будто бы, словно, точно)

синонимнар: диярсең; гүяки; әйтерсең; әйтерсең лә; кебек; сыман; нәкъ

Бу соңгы сүзләр гүя әллә нинди аһәң белән сөйләнде. Карт моңар сихерләнгән кебек бирелде (”Буранда”, ШК)

Узган төннән бирле

гүя

 шул кайнар тамчылар тагын аның битенә тама һәм пешерә... (”Буранда”, ШК)

Икенде белән ахшам арасында тартышып-тартышып елады:

гүя

 кайдадыр аның бер дә тиңсез сөекле баласы бар, имеш, алар гомер буе күрешә алмый, кемнәрдер күрештерми, имеш (”Буранда”, ШК)

Туй күлмәге ак ефәктән,
Кызлар

гүя

аккошлар (җыр)

Гүя

аждаһа авызы алдында торам, ни эшлим? (Тукай)