TAVSIYA
188K subscribers
560 photos
8 videos
562 links
Реклама учун: @tavsiyarek

Лойиҳаларимиздан (@songfastbot @songsetbot @tavsiya) бот ва каналларимизга тушаётган рекламаларнинг қисман фоизи эҳсонга ажратилади.
Download Telegram
Меҳрли тегиниш мияда табиий оғриқ қолдирувчи гормонлар — окситоцин ва эндорфин ажралишини кескин оширади. Бу гормонлар танадаги оғриқ импульсларини мияга етиб боришини тўсади ва табиий оғриқ қолдирувчи вазифасини бажаради.

Жисмоний оғриқ пайдо бўлганда танада стресс гормони — кортизол ва адреналин кўтарилади, бу эса мушакларни сиқиб, оғриқни янада кучайтиради. Яқин кишингиз қўлингизни ушлаганда, мия "мен хавфсизликдаман" деган сигнал олади ва стресс даражаси тушиб, мушаклар бўшашади.

TAVSIYA обўна бўлинг
Ёруғликда мия жуда кўп визуал маълумотларни (ранглар, ҳаракатлар, буюмлар) қайта ишлашга мажбур бўлади ва бу ресурсларининг катта қисмини олади. Қоронғиликда эса бу "визуал шовқин" тўхтайди. Мия ташқи дунёдан узилиб, бор эътиборини ва ресурсни ички хотира, тасаввур ва образлар яратишга қаратади.

TAVSIYA обўна бўлинг
Боланинг юз тузилиши, кўз ва соч ранги доминант генлар томонидан белгиланади. Агар ота-онанинг бирида ген кучли бўлса, бола катта эҳтимол билан ўша томонга тортади.

Генетикада қора/жигарранг кўзлар, жигарранг ёки жингалак сочлар, қалин қошлар, лабларнинг тўлалиги ва иякдаги чуқурча доминант ҳисобланади. Кўк ёки яшил кўзлар, тўғри ва оқ/сарғиш сочлар эса рецессив (заиф) генлардир. Агар ота кўк кўзли, она эса жигарранг кўзли бўлса, бола 75% эҳтимол билан жигарранг кўзли бўлиб туғилади. Бироқ, агар ота-онанинг иккиси ҳам жигарранг кўзли бўлса-ю, лекин уларнинг аждодларида кўк кўзлилар бўлган бўлса, бу заиф генлар болада тўсатдан намоён бўлиши мумкин.

TAVSIYA обўна бўлинг
Агар илгари ҳайз кўрган қизда сурункали равишда 3-6 ой давомида ҳайз келмаса, бу иккинчилик аменорея дейилади. Бунинг энг кўп тарқалган сабабларидан бири - пала-партиш диеталар ва кескин озишдир. Аёллар организмида гормонлар (айниқса, эстроген) соғлом муҳитда ишлаб чиқарилиши учун танада маълум миқдорда (камида 17-22%) ёғ тўқимаси бўлиши шарт.

Тана вазни кескин камайганда, мия (гипоталамус) танани "очлик ва хавф-хатар" режимида деб қабул қилади ва насл қолдириш (ҳайз) тизимини вақтинчалик ўчириб қўяди.

TAVSIYA обўна бўлинг
Кийимлар ишлаб чиқариш жараёнида матоларнинг рангини сақлаш, уларни ғижимланмайдиган ва моғор босмайдиган қилиш учун турли кимёвий моддалар, хусусан, формальдегид смолалари ва анилин бўёқлари билан ишлов берилади. Бу моддалар тери билан бевосита алоқа қилганда кучли қичишиш, қизариш ва аллергик реакцияларни келтириб чиқариши мумкин.

Биринчи ювиш матодаги кимёвий қолдиқларни бартараф этади ва терининг кимёвий таъсирланишини олдини олади.

TAVSIYA обўна бўлинг
Битта кучли ўпишиш давомида юздаги 34 тагача мушак фаол ишлайди. Бу юз тўқималарида қон айланишини яхшилайди ва терининг эластиклигини сақлайди. Мунтазам равишда юз мушакларининг бундай ишлаши ажинлар пайдо бўлишини секинлаштиради ва юз рангини тиниқлаштиради.

Ўпишиш — бу юз териси учун бепул ва самарали "фитнес" бўлиб, у табиий равишда ёшартириш хусусиятига эга.

TAVSIYA обўна бўлинг
Психологик тадқиқотларга кўра, яқинларга бирор бир моддий буюм (масалан, қимматбаҳо кийим ёки телефон) олиб бергандан кўра, улар билан биргаликда ўтказиладиган таассуротларга (эмоцияларга) пул сарфлаш (масалан, оилавий саёҳат, яхши жойда биргаликда таомланиш ёки маданий ҳордиқ) анча узоқ муддатли бахт туйғусини беради. Моддий буюмларга одам тез кўникади (адаптация содир бўлади), аммо биргаликдаги ширин хотиралар мияда умрбод сақланиб қолади.

Пулингизни яқинларингиз билан биргаликда гўзал хотиралар яратишга сарфланг. Бу оилавий ришталарни ва ўзаро ишончни максимал даражада мустаҳкамлайди.

TAVSIYA обўна бўлинг
Инсон танасидаги қон айланишини юрак бошқарса, ички тозалаш тизими бўлган лимфа айланишини фақат мушакларнинг қисқариши ҳаракатга келтиради. Камҳаракат ҳаёт тарзида лимфа суюқлиги тўхтаб қолади (стаз), бу эса танада шишлар ва токсинлар йўналишини келтириб чиқаради. Массаж ҳаракатлари лимфа томирлари бўйлаб суюқлик оқимини бир неча баробар тезлаштиради.

Мунтазам массаж олиш танадаги ортиқча шишларни йўқотади, тери рангини яхшилайди ва ҳужайра даражасидаги тозаланишни таъминлайди.

TAVSIYA обўна бўлинг
Кўплаб инсонлар "уйимда Wi-Fi ёниқ турса, бошим оғрийди ёки уйқум қочади" деб шикоят қилишади. Илмий тадқиқотлар бу ерда тўлқинларнинг ўзи эмас, балки психосоматик омил (ноцебо эффекти - зарар ҳақида ҳаддан ташқари кўп ўйлаш) ва гаджетлардан фойдаланиш маданияти ётганини исботлади.

Инсонлар одатда Wi-Fi бор жойда ухлашдан олдин соатлаб телефон ичида ўтиришади. Смартфон экранидан тараладиган кўк нур кўз тўр пардасига таъсир қилиб, мияда уйқу гормони - мелатонин ажралишини тўхтатади. Натижада уйқусизлик ва эрталабки бош оғриғи келиб чиқади. Яъни, бу ерда айбдор Wi-Fi тўлқини эмас, балки тунда телефонни қўлдан қўймасликдир.

TAVSIYA обўна бўлинг
Қисқа ва Шиддатли Кардио

15–20 дақиқалик юқори интенсивликдаги интервалли кардио машғулотлари (масалан, 30 сония максимал тезликда югуриб, 30 сония секин юриш) эркакларда тестостерон ва ўсиш гормони ажралишини сезиларли даражада рағбатлантиради.

Бундай машғулотлар организмда ёғларни парчалаб, инсулинга бўлган сезувчанликни яхшилайди ва гормонал балансни юқори ушлайди.

TAVSIYA обўна бўлинг
Кўз макияжини (тушь, подвока) ювмаслик киприкларнинг қуришига ва синувчан бўлиб қолишига олиб келади. Шунингдек, кўз атрофидаги нозик тери макияж остида намликни йўқотади, бу эса эрта майда ажинлар тушишини тезлаштиради. Доимий макияж билан ухлаш терининг эластиклигини таъминловчи коллаген толаларининг парчаланишига сабаб бўлади.

Юзни ювмасдан ухлаш - терини камида бир неча кунга қаритадиган жараёндир.

TAVSIYA обўна бўлинг
Биз гапираётганимизда ва бировнинг гапини тушунаётганимизда бош мия пўстлоғининг иккита йирик маркази узлуксиз ишлайди. Миянинг чап ярим шарида жойлашган Брока маркази сўзларни тўғри талаффуз қилиш ва нутқни жисмонан шакллантириш (моторика) учун масъул. Вернике маркази эса эшитилаётган сўзларнинг маъносини чақиш ва мантиқий фикрлашга жавоб беради.

Ҳар қандай оддий суҳбат мия учун кучли нейрон машқи ҳисобланади. Мулоқот пайтида миядаги қон айланиши ва янги синапслар (нейрон алоқалари) ҳосил бўлиши керак даражада тезлашади.

TAVSIYA обўна бўлинг
Агар илгари ҳайз кўрган қизда сурункали равишда 3-6 ой давомида ҳайз келмаса, бу иккинчилик аменорея дейилади. Бунинг энг кўп тарқалган сабабларидан бири - пала-партиш диеталар ва кескин озишдир. Аёллар организмида гормонлар (айниқса, эстроген) соғлом муҳитда ишлаб чиқарилиши учун танада маълум миқдорда (камида 17-22%) ёғ тўқимаси бўлиши шарт.

Тана вазни кескин камайганда, мия (гипоталамус) танани "очлик ва хавф-хатар" режимида деб қабул қилади ва насл қолдириш (ҳайз) тизимини вақтинчалик ўчириб қўяди.

TAVSIYA обўна бўлинг
Тоғ сойлари ва дарё сувлари одатда салқин ёки совуқ бўлади. Совуқ сувга бирдан тушиш организм учун қисқа муддатли соғлом стресс - гормезис (hormesis) эффектини чақиради. Бу пайтда қон томирлари тез қисқариб, кейин кенгаяди, қон айланиши марказий аъзоларга йўналади ва танада яллиғланишга қарши омиллар ҳамда эндорфин ажралиши кескин ортади.

Бундай табиий чиниқиш капиллярлар фаолиятини тиклайди, маҳаллий ва умумий иммунитетни баланд кўтаради ҳамда сурункали чарчоқни занжирдек узиб ташлайди.

TAVSIYA обўна бўлинг
Иммун Тизимининг "Фалаж" Бўлиши

Инсон ички хафалик, алам ва аразни ичида сақлаб юрганда, танада сурункали равишда стресс гормони — кортизол ишлаб чиқарилади.

Юқори кортизол эса иммунитетнинг асосий ҳимоячилари бўлмиш NK-ҳужайралар (Natural Killers) фаолиятини сусайтиради. Ваҳоланки, айнан шу NK-ҳужайралар танада ҳар куни табиий равишда пайдо бўладиган мутацияга учраган (саратон) ҳужайраларни йўқ қилиш учун масъулдир.

TAVSIYA обўна бўлинг
Халқ орасида "кумуш тақинчоқ қорайса, инсонда касаллик бўлади" деган қараш бор. Аслида эса бу соф кимёвий жараёндир. Инсон терисидан чиқадиган тер таркибида олтингугурт (сера) мавжуд. Кумуш олтингугурт билан реакцияга киришганда унинг юзасида қора рангли кумуш сульфиди плёнкаси ҳосил бўлади.

Сурункали стресс, гормонал ўзгаришлар ёки баъзи таомлар (масалан, саримсоқпиёз) истеъмол қилинганда тер таркибида олтингугурт миқдори ошади ва кумуш тезроқ қораяди. Бу касаллик белгиси эмас, балки организмдаги оддий биокимёвий ўзгаришдир.

TAVSIYA обўна бўлинг
Ботулизмни келтириб чиқарувчи Clostridium botulinum бактерияси тупроқда ва сабзавотларда яшайди. Бу бактериянинг споралари фақат кислородсиз муҳитда фаоллашади ва ўзидан дунёдаги энг кучли органик заҳарлардан бири — ботулотоксин ажратади. Ёпиқ банка айнан шундай кислородсиз идеал муҳитдир.

TAVSIYA обўна бўлинг
Психологияда ўз суратларига тез-тез қараш ва турли қиёфаларда расмга тушиш инсоннинг ўз танасини борлигича қабул қилишига ва ички комплекслардан халос бўлишига ёрдам бериши исботланган.

Расмга тушиш орқали инсон ўз қиёфасини ташқаридан кузатиш имконига эга бўлади. Бу вақт ўтиши билан ўзига бўлган ишончни кучайтиради, одамлар билан мулоқотда ва камера қаршисида ўзини эркин тутиш қобилиятини шакллантиради.

TAVSIYA обўна бўлинг
Инсон табиатан ижтимоий мавжудотдир. Ёлғизликда мия автоматик равишда "хавф-хатар" ва "ҳимоясизлик" фазасига ўтади. Натижада стресс гормонлари — кортизол ва адреналин сурункали юқори даражада сақланиб қолади. Бу эса қон босимини ошириб, юрак инфаркти ва инсульт хавфини 30% га кўпайтиради.

TAVSIYA обўна бўлинг
Боланинг ошқозон-ичак тизими ва ундаги ферментлар (айниқса, крахмал ва оқсилларни парчаловчи амилаза, липазалар) фақат 6 ойлик бўлгандагина тўлиқ шаклланади.

6 ойгача берилган суюқ бўтқалар, шарбатлар ёки бошқа таомларни боланинг ошқозони ҳазм қила олмайди. Бу ичак деворларини шикастлайди, кучли дам бўлиш, қорин оғриғи, қусиш ва сурункали ич кетиши (диарея) ёки ич қотишига олиб келади.

TAVSIYA обўна бўлинг