Кўп ухлаган кунлари одам тетик бўлиш ўрнига, боши оғирлашиб, ланж бўлиб уйғонади. Бунинг сабаби - ортиқча уйқу бош миядаги нейромедиаторлар (хусусан, серотонин) балансини бузади. Узоқ вақт горизонтал ҳолатда ётиш мия қон томирларидаги босимни ўзгартиради ва қон айланишини секинлаштиради.

Ҳаддан ташқари кўп ухлаш мия тўқималарининг қаришини тезлаштиради ва хотира сусайиши, диққат тарқоқлиги ҳамда сурункали мигрен бош оғриқларини келтириб чиқаради.

TAVSIYA обўна бўлинг

Биз гапираётганимизда ва бировнинг гапини тушунаётганимизда бош мия пўстлоғининг иккита йирик маркази узлуксиз ишлайди. Миянинг чап ярим шарида жойлашган Брока маркази сўзларни тўғри талаффуз қилиш ва нутқни жисмонан шакллантириш (моторика) учун масъул. Вернике маркази эса эшитилаётган сўзларнинг маъносини чақиш ва мантиқий фикрлашга жавоб беради.

Ҳар қандай оддий суҳбат мия учун кучли нейрон машқи ҳисобланади. Мулоқот пайтида миядаги қон айланиши ва янги синапслар (нейрон алоқалари) ҳосил бўлиши керак даражада тезлашади.

TAVSIYA обўна бўлинг

Қўй гўшти табиий аминокислота - Л-Карнитин (L-Carnitine) миқдори бўйича барча гўшт турлари орасида етакчи ўринлардан бирини эгаллайди. Л-Карнитин ёғ кислоталарини ҳужайра ичидаги митохондрияларга (энергия станцияларига) ташийди ва уларни ёқиб, куч бағишлайди. Шунингдек, ундаги юқори руҳ (цинк) моддаси эркакларда асосий фаоллик гормони - тестостерон синтезини рағбатлантиради.

Бу гўшт жисмоний меҳнат қилувчилар, спортчилар ва умумий ички қувватни (иммунитетни) оширмоқчи бўлганлар учун мукаммал қувват манбаидир.

TAVSIYA обўна бўлинг

Клиник тадқиқотлар шуни кўрсатадики, Трибулус томирлар деворида азот оксиди ажралишини кучайтиради. Азот оксиди қон томирларини кенгайтиради, уларнинг эластиклигини оширади ва кичик чаноқ аъзоларида (жинсий тизимда) ҳамда мушакларда қон айланишини кескин яхшилайди.

Бу таъсир спортчиларда машғулот пайтида мушакларнинг тезроқ озиқланишига (пампинг эффектига), кундалик ҳаётда эса жинсий қувват ва эрекция сифатининг сезиларли даражада кўтарилишига олиб келади.

TAVSIYA обўна бўлинг

Арча ўзидан жуда катта миқдорда уччувчи биологик фаол моддалар - фитонцидлар ажратиб чиқаради. Илмий тадқиқотларга кўра, бир гектар майдонга экилган арчазор бир суткада ўзидан тахминан 30 кг фитонцид ажратади. Бу миқдор катта бир шаҳарнинг ҳавосини барча зарарли бактерия ва вируслардан тозалашга етарли ҳисобланади.

Арча бор жойда ҳаво таркибидаги патоген микробактериялар миқдори деярли ноль даражага тушади. Арчазорда сайр қилиш нафас йўлларини табиий равишда ингаляция қилади.

TAVSIYA обўна бўлинг

Ялпиз таркибидаги ментол эфир мойи ичакларнинг силлиқ мушакларидаги кальций каналларини блоклаш хусусиятига эга. Кальций ҳужайра ичига киролмагач, мушаклар кескин қисқаришдан тўхтайди ва бўшашади. Гастроэнтерологияда ялпиз мойи Таъсирланган ичак синдроми (СРК) касаллигини даволашда расман тан олинган.

Ялпиз ошқозондаги санчиқ, дам бўлиш (метеоризм), спазм ва қорин оғриқларини дориларсиз тез фурсатда бартараф этади.

TAVSIYA обўна бўлинг

Анор пўстлоғи кучли микробларга қарши (антибактериал) хусусиятга эга. У ошқозон-ичак тизимидаги патоген бактериялар, хусусан, хавфли ичак таёқчалари, салмонелла ва ҳатто ошқозон ярасини келтириб чиқарувчи Helicobacter pylori нинг кўпайишини блоклайди. Шу билан бирга, у соғлом ичак микрофлорасига зарар етказмайди.

У сурункали ич кетиши (диарея), дисбактериоз ва ичаклардаги чириш жараёнларига қарши энг самарали табиий воситалардан биридир.

TAVSIYA обўна бўлинг

Агар илгари ҳайз кўрган қизда сурункали равишда 3-6 ой давомида ҳайз келмаса, бу иккинчилик аменорея дейилади. Бунинг энг кўп тарқалган сабабларидан бири - пала-партиш диеталар ва кескин озишдир. Аёллар организмида гормонлар (айниқса, эстроген) соғлом муҳитда ишлаб чиқарилиши учун танада маълум миқдорда (камида 17-22%) ёғ тўқимаси бўлиши шарт.

Тана вазни кескин камайганда, мия (гипоталамус) танани "очлик ва хавф-хатар" режимида деб қабул қилади ва насл қолдириш (ҳайз) тизимини вақтинчалик ўчириб қўяди.

TAVSIYA обўна бўлинг

Тухум сариғи табиатдаги энг ноёб моддалардан бири — Холин (Витамин В4) манбаидир. Холин бош мияда хотира, диққат концентрацияси ва нейронлар ўртасидаги тезкор алоқа учун масъул бўлган асосий нейромедиатор — ацетилхолинга айланади.

Нонуштага тухум ейиш мияни "уйғотади", ақлий фаолиятни кучайтиради ва кун давомида стрессга чидамлиликни оширади. Кичик ёшдаги болалар ва ақлий меҳнат вакиллари учун бу жуда муҳим.

TAVSIYA обўна бўлинг

Ситруллин организмга киргач, буйраклар орқали бошқа бир аминокислота - L-аргининга айланади. Бу ерда қизиқ бир парадокс бор: тоза аргинин ичишга қараганда, ситруллин ичиш қонда аргинин миқдорини анча юқори даражада ва узоқроқ муддатга ошириб беради. Бу аргининдан эса қон томирларини кенгайтирувчи бош модда - Азот оксиди синтезланади.

Ситруллин қон томирлари деворини бўшаштиради ва кенгайтиради. Бу мушакларга қон, кислород ва озуқа моддалари етиб боришини кескин тезлаштиради .

TAVSIYA обўна бўлинг

Инсон танасидаги қон айланишининг энг катта қисми майда қон томирлари — капиллярлар ҳисобига тўғри келади. Камҳаракат ҳаёт тарзи, носоғлом диета ва стресс натижасида майда капиллярларда қон айланиши секинлашади ва қон димланиши (стаз) ҳосил бўлади. Хижома пайтида қўйиладиган вакуум банклари ушбу димланган ҳудудлардаги босимни ўзгартириб, қон оқимини мажбурий равишда тезлаштиради.

Муолажа тўқималарнинг кислород ва озуқа моддалари билан тўйинмаслик (гипоксия) муаммосини бартараф этади, маҳаллий қон айланишини ва ҳужайралар регенерациясини тиклайди.

TAVSIYA обўна бўлинг

Пистани қўлга олиш, чақиш, пўстлоғидан ажратиш ва истеъмол қилиш - бу бир хил такрорланувчи, монотон ҳаракатлар занжиридир. Инсон мияси бундай ритмик ва майда ҳаракатларни бажараётганда, бош мия пўстлоғидаги хавотир ва ваҳима марказларининг (айниқса, амигдаланинг) фаоллиги сезиларли даражада пасаяди.

Писта чақиш жараёни ўзига хос мануал психологик тренинг вазифасини бажаради. У мияни кундалик муаммолардан чалғитади ва асаб тизимини тинчлантиради.

TAVSIYA обўна бўлинг

Кўз тўр пардаси ҳужайралари қариганда ёки доимий чироқ / экран нури таъсирида оксидатив стрессга учрайди ва кўриш қобилияти пасаяди. Зафарон таркибидаги антиоксидантлар кўз микроциркуляциясини (қон айланишини) кескин яхшилайди ва кўз тўр пардаси ҳужайраларининг деградациясини (нобуд бўлишини) сезиларли даражада секинлаштиради.

У ёш билан боғлиқ кўриш хиралашиши ва кўз чарчоқларини бартараф этишда энг кучли табиий омиллардан бири ҳисобланади.

TAVSIYA обўна бўлинг

Клиник тадқиқотларга кўра, ҳатто бутунлай тоза бўлиб кўринган ички кийимда ҳам бир кунлик кийишдан сўнг миллионлаб микроорганизмлар, жумладан, хавфли ичак таёқчалари ва стафилококк бактериялари тўпланади. Иссиқлик ва табиий намлик бу бактерияларнинг геометрик прогрессияда кўпайиши учун идеал инкубатор вазифасини бажаради.

Кийимни ҳар куни алмаштирмаслик ва тез-тез ювмаслик эркакларда ҳам, аёлларда ҳам сийдик-таносил тизимининг юқумли касалликларини (уретрит, цистит ва бошқа яллиғланишларни) келтириб чиқаради.

TAVSIYA обўна бўлинг

Энг кўп тарқалган кўк глина таркибида инсон тўқималари учун энг зарур бўлган элемент - кремний мавжуд. Глина терига ёки шиллиқ қаватга текканда ион алмашинуви содир бўлади: глина танадаги заҳарли радикалларни ва оғир металларни ўзига тортиб олади, ўрнига эса ўзидаги соғлом минералларни (кремний, кальций, магний) ҳужайраларга ўтказади.

Кремний суяклар, томирлар ва тери эластиклиги учун пойдевор ҳисобланади. Глина ҳужайралар регенерациясини тезлаштиради.

TAVSIYA обўна бўлинг

Мумиё таркибида 85 дан ортиқ минераллар комплекс шаклда мавжуд бўлиб, улар суяк тўқимасининг тикланишини (остеогенез) фаоллаштиради. Клиник тадқиқотлар шуни кўрсатадики, мумиё синган суяклар атрофидаги (каллус) суяк қадоғи ҳосил бўлиш жараёнини оддий ҳолатга қараганда 1,5–2 баробаргача тезлаштиради.

Суяк синиши, бўғим жароҳатлари (артрит, артроз) ва юмшоқ тўқималарнинг чуқур шикастланишида мумиё энг самарали табиий регенератор вазифасини бажаради.

TAVSIYA обўна бўлинг

Югуриш ёки сакраш машқларидан фарқли ўлароқ, велосипед ҳайдашда тана вазнининг асосий қисми ўриндиққа тушади. Оёқлар педални айлантираётганда тизза ва чаноқ-сон бўғимлари ўқ бўйлаб силлиқ ҳаракат қилади ва уларда ерга урилишдан пайдо бўладиган кучли зарб (ударная нагрузка) содир бўлмайди.

Бу машғулот умуртка поғонаси, чурра (грыжа) ва тизза бўғимларида муаммоси бор ёки вазни юқори бўлган инсонлар учун бўғимларни шикастламай, кардио машқ бажаришнинг энг хавфсиз усули ҳисобланади.

TAVSIYA обўна бўлинг

Тоғ сойлари ва дарё сувлари одатда салқин ёки совуқ бўлади. Совуқ сувга бирдан тушиш организм учун қисқа муддатли соғлом стресс - гормезис (hormesis) эффектини чақиради. Бу пайтда қон томирлари тез қисқариб, кейин кенгаяди, қон айланиши марказий аъзоларга йўналади ва танада яллиғланишга қарши омиллар ҳамда эндорфин ажралиши кескин ортади.

Бундай табиий чиниқиш капиллярлар фаолиятини тиклайди, маҳаллий ва умумий иммунитетни баланд кўтаради ҳамда сурункали чарчоқни занжирдек узиб ташлайди.

TAVSIYA обўна бўлинг

Оёқ терлаганда тери юзасида табиий равишда яшайдиган бактериялар тер таркибидаги аминокислоталарни фаол парчалай бошлайди. Бу жараёнда ўзига хос ўткир ҳидга эга бўлган изовалериан кислотаси ва олтингугуртли бирикмалар ажралиб чиқади.

Нохуш ҳиднинг асосий сабабчиси тер эмас, балки тер билан озиқланиб, ўзидан газсимон чиқинди чиқарадиган мана шу бактериялардир.

TAVSIYA обўна бўлинг

Янтоқ илдизи ва ер устки қисми кучли табиий диуретик (сийдик ҳайдовчи) ҳисобланади. У буйрак калавачаларида фильтрацияни тезлаштиради, аммо танадаги калий каби муҳим электролитларни ювиб кетмайди (сунъий дорилардан фарқли ўлароқ). Энг муҳими, у сийдик йўлларидаги майда қумлар ва оксaлат тошларини эритиб, уларни механик равишда суриб чиқаради.

У буйрак ва сийдик қопидаги димланишларни бартараф этади, шишларни (отёкларни) қайтаради ва сийдик-таносил тизимини инфекциялардан тозалайди.

TAVSIYA обўна бўлинг