🔽🔽🔽

اما هنوز با تب بالای او مواجه بودیم.
در یک شرایط ایده‌آل و کتابی، اینجا جایی است که باید استامینوفن وریدی تجویز شود تا دمای بدن به‌طور ایمن کاهش یابد.

اما در دنیای واقعی، استامینوفن وریدی چیزی است که در مرکز ما تقریباً هیچ‌وقت در دسترس نیست.

شرایط سخت‌تر شد چون کودک به دلیل خواب‌آلودگی پس از تشنج، کاملاً NPO بود؛ بنابراین شربت استامینوفن خوراکی هم امکان‌پذیر نبود.

پس به اصول پایه برگشتیم.
فقط به روش قدیمی و مؤثر اسپانج کردن با آب ولرم (Tepid sponging) تکیه کردیم تا دمای بدن او را بدون آسیب به راه هوایی، از ۳۹ درجه به ۳۷ درجه سانتی‌گراد کاهش دهیم.

این، واقعیتِ عریانِ پزشکیِ خطِ مقدم است. این نیست که یک بخشِ مراقبت‌های ویژه (ICU) کاملاً مجهز یا یک چیدمانِ کتاب‌درسی داشته باشید. بلکه درکِ عملکردِ بدن، خونسردیِ ذهن وقتی تجهیزاتتان از کار می‌افتند، و استفاده از هر ابزارِ ایمنی که در دسترس است، برای نجاتِ یک زندگی، اهمیت دارد.

👩‍💻 پ ن ادمین: نمایش بسیار عالی از اولویت‌بندی ABCها (راه هوایی، تنفس، گردش خون) و سازگاری با شرایط محدود از نظر منابع بود.

تأمین راه هوایی، توقف سریع تشنج، تشخیص هیپوگلیسمی شدید (RBS = ۱.۵ میلی‌مول در لیتر) و اصلاح آن بدون تأخیر، بدون شک مداخلات کلیدی نجات‌بخش در این کودک بودند.

یک نکته مهم که ارزش تأکید دارد این است که وقتی دسترسی وریدی (IV access) در دسترس نیست، طبق گایدلاین‌های فعلی معمولاً توصیه می‌شود که در اسرع وقت دسترسی داخل استخوانی (Intraosseous access؛ IO) ایجاد شود یا در صورت امکان از ژل گلوکز باکال/خوراکی (Buccal/oral glucose gel) استفاده شود (در صورت موجود بودن)

در عین حال، رساندن گلوکز از طریق مسیر گوارشی با NGT که محل آن به‌درستی تأیید شده باشد، می‌تواند در شرایطی که خطر آسپیراسیون کنترل شده و هم‌زمان تلاش برای ایجاد دسترسی IV یا IO در حال انجام است، یک اقدام موقت منطقی باشد.

اولویت اصلی، رساندن سریع گلوکز است؛ زیرا نورُگلیکوپنی طول‌کشیده (کمبود گلوکز در مغز) به اندازه خود تشنج خطرناک است.

این کیس یادآوری خوبی است که قضاوت بالینی صحیح، تشخیص زودهنگام وخامت وضعیت بیمار و مداخله به‌موقع اغلب جان‌های بیشتری را نجات می‌دهد تا صرفاً تکیه بر تکنولوژی و تجهیزات.



🚩🚩@TebeAtfal

در بچه‌هایی که بعد از یک عفونت ویروسی دچار سرفه‌های خشک، تحریکی و پشت‌سرهم می‌شوند ولی:

- سچوریشن خوب است 
- سمع ریه نرمال است 
- گرافی نرمال است 
- تب و حال بد ندارند 

⬅️شایع‌ترین تشخیص post-viral cough است.

⏳ مدت ماندگاری سرفه
سرفه بعد از ویروس می‌تواند معمولاً ۲ تا ۳ هفته باقی بماند و گاهی تا ۴ هفته هم طول بکشد. 
اگر بیش از ۴ هفته شد یا علائم هشدار داشت، نیاز به بررسی بیشتر دارد.

✅ درمان‌های کمک‌کننده
درمان قطعی برای قطع سریع این نوع سرفه نداریم و اغلب داروهای ضدسرفه اثر زیادی ندارند.
موارد قابل توصیه:
- عسل در کودکان بالای یک سال، به‌خصوص قبل خواب 
- مایعات کافی 
- پرهیز از دود، عطر، اسپری، هوای سرد و محرک‌ها 
- شست‌وشوی بینی اگر رینیت یا ترشحات پشت حلق دارد 

🫁 چه زمانی درمان آسمی؟
اگر کودک زمینه آتوپی دارد، مثل:
- سابقه آسم یا آلرژی خانوادگی 
- اگزما 
- رینیت آلرژیک 
- سرفه شبانه
- حملات تکرارشونده مشابه 
طبق رویکرد GINA می‌توان trial کورتون استنشاقی با دوز مناسب برای حدود ۲ تا ۳ هفته داد و بعد پاسخ را ارزیابی کرد.

اگر پاسخ واضح نداشت، ادامه بی‌هدف ICS توصیه نمی‌شود.

🍆مواردی که باید بیشتر بررسی شوند
اگر سرفه بیش از ۴ هفته طول کشید، یا پاروکسیسمال شدید همراه با استفراغ بعد سرفه بود، یا تب پایدار، کاهش وزن، هموپتزی، دیسترس، سچوریشن پایین، شروع ناگهانی سرفه یا CXR غیرطبیعی وجود داشت، باید به علل دیگر مثل pertussis، جسم خارجی، سینوزیت/PND، آسم، TB و... فکر کرد.


✍️ آقای دکتر روح اله شیرزادی (فوق تخصص  ریه کودکان)

🚩🚩@TebeAtfal

در ادامه نصائح

این نصیحت را از صمیم قلب بپذیر؛ شاید به لطف خدا در کار و زندگی مالی‌ات به دردت بخورد.

پدر معنوی سرمایه‌گذاری در بورس، فردی به نام وارن بافت است. اگر به سرمایه‌گذاری علاقه داری، درباره او مطالعه کن.

او در یکی از ویدئوهایش درباره مهم‌ترین اصل سرمایه‌گذاری صحبت می‌کرد. می‌گفت:
«طلا فقط ارزش پولت را حفظ می‌کند، اما ثروتت را افزایش نمی‌دهد. این سهام شرکت‌هاست که در بلندمدت هم سرمایه‌ات را رشد می‌دهد و هم ارزش آن را حفظ می‌کند.»

او توضیح می‌دهد که برای موفقیت در بورس باید شرکت مناسبی را انتخاب کنی؛ شرکتی که از نظر مالی و عملی قوی باشد، سال‌ها در بازار حضور داشته باشد، از رقبا متمایز باشد و جایگاه قدرتمندی در بازار، چه از نظر مالی و چه از نظر سهم بازار، داشته باشد.
اما در پایان صحبتش می‌گوید:
«بهترین نوع سرمایه‌گذاری این است که روی خودت سرمایه‌گذاری کنی.»

❓یعنی چه؟
یعنی هر روز چیز جدیدی یاد بگیری؛ درباره بورس، تحلیل، الگوهای کندل‌استیک ژاپنی، رفتار بازار، اصطلاحات آن و هر مهارت دیگری که به رشدت کمک کند.

حالا بیایید این موضوع را به دنیای پزشکی خودمان تعمیم بدهیم.

تقریباً بیشتر همکاران جوان، وقتشان صرف گلایه از شرایط کشور، فکر کردن به مهاجرت، شیفت‌های کاری، و گرفتن تخصص می شود و بعد از گرفتن تخصص، دوباره همان چرخه تکرار می‌شود: گلایه، شیفت، مطب و تمام.

اگر کسی بگوید «داری از شرایط کشور تعریف می‌کنی»، فقط می‌توانم بگویم: این حرف را نفهمیده‌ای.

اگر دقت کنی، بخش بزرگی از همکاران در همین چرخه گرفتارند و شاید فقط حدود ۵ درصد واقعاً روی خودشان سرمایه‌گذاری کرده‌اند.
این افراد علاوه بر مدرک دانشگاهی، دوره‌ها و آموزش‌های مختلف دیده‌اند، مهارت‌های جدید کسب کرده‌اند، تجربه عملی به دست آورده‌اند، نیازهای بازار را شناخته‌اند و در یک زمینه خاص متخصص شده‌اند؛ مثلاً در تغذیه، دیابت، قلب یا سایر حوزه‌ها.
بعد خودشان دوره آموزشی برگزار کرده‌اند، اپلیکیشن ساخته‌اند، اشتراک آموزشی ارائه داده‌اند، به پزشکان جوان‌تر آموزش خصوصی داده‌اند و مسیر متفاوتی را انتخاب کرده‌اند.
دیگر وقتی برای گلایه، بدگویی یا ناامیدی ندارند؛ تمام تمرکزشان روی رشد خود و افزایش توانایی‌هایشان است.

ممکن است بگویی: «کشور با افراد تلاشگر همراهی نمی‌کند.»
پاسخم این است که همین حالا افراد شناخته‌شده‌ای در زمینه قلب، غدد، دیابت، تغذیه و سایر رشته‌ها در رسانه‌ها حضور دارند؛ در سراسر ایران شناخته‌شده‌اند، دوره آموزشی برگزار می‌کنند و همه آن‌ها در همین کشور و با همین شرایط زندگی کرده‌اند. حتی بعضی از آن‌ها روزی پول خرید یک گوشی لمسی یا تمدید بسته اینترنت هم نداشتند.

اگر دنبال فضای منفی رسانه‌ها و بعضی از گروه های تلگرامی و‌ واتساپی صنفی بروی، همان رسانه‌ها و‌ گروه ها تو را نابود می‌کنند.

هر کسی که فقط ناامید است، هنوز از توانایی‌های خودش خبر ندارد.

بیشتر ما کورکورانه دنبال ترندها و صفحات مجازی راه افتاده‌ایم.

بیشتر ما برای مهاجرت پول‌های زیادی خرج می‌کنیم؛ در حالی که اگر نیمی از همان پول را صرف یادگیری و رشد خودمان می‌کردیم، شاید دیگر نیازی به مهاجرت نداشتیم.

بسیاری از افراد ده ها هزار دلار هزینه می‌کنند تا مهاجرت کنند و کارهای اداری‌شان را انجام دهند، اما در عین حال می‌گویند «پول ندارم!»

من نمی‌گویم مهاجرت نکن.
فقط می‌گویم روی ذهن و توانایی‌هایت سرمایه‌گذاری کن و اجازه نده فضای منفی رسانه‌ها و گروه های صنفی فکرت را تسخیر کند.

این پست را فقط از روی خیرخواهی نوشتم.
اگر پسندیدی، خوشحال می‌شوم.
و اگر هم نپسندیدی، انگار اصلاً چیزی نخوانده‌ای.

اما این نصیحت را به خاطر بسپار؛ چون روزی برای فرزندانت به آن نیاز خواهی داشت.


✍️ ادمین کانال طب اطفال

🚩🚩@TebeAtfal

⏺کیس پنوموپاروتید


⬅️کودک ۶ ساله با شکایت از تورم در جلوی گوش مراجعه کرده است.

توضیح: پنوموپاروتید (Pneumoparotid)
یک بیماری نادر است که در آن به علت ورود هوا به داخل غده پاروتید از طریق مجرای استنسن (Stensen’s duct)، تورم و التهاب ایجاد می‌شود.

این اتفاق معمولاً به دلیل افزایش فشار هوا داخل دهان رخ می‌دهد؛ مانند نواختن سازهای بادی یا باد کردن بادکنک. ورود هوا باعث تورم، درد و گاهی ایجاد صدای «تق‌تق» یا کلیک هنگام لمس ناحیه می‌شود.

علل: اغلب با افزایش فشار داخل دهان مرتبط است، از جمله:
نواختن سازهای بادی
باد کردن بادکنک
فین کردن شدید
سرفه‌های شدید و مکرر

علائم:
تورم ناگهانی در ناحیه پاروتید
احساس صدای «کلیک» هنگام لمس محل (به علت وجود هوا زیر پوست یا آمفیزم زیرجلدی)
خروج ترشحات کف‌آلود از مجرای غده بزاقی

تشخیص: معمولاً بر اساس شرح حال و معاینه بالینی انجام می‌شود. در موارد نیاز، سی‌تی‌اسکن می‌تواند وجود هوا در غده یا اطراف آن را تأیید کند.

درمان: اغلب موارد خوش‌خیم هستند و با درمان محافظه‌کارانه برطرف می‌شوند:
پرهیز از فعالیت‌هایی که فشار داخل دهان را افزایش می‌دهند
مصرف مایعات کافی
ماساژ غده پاروتید برای کمک به تخلیه هوا


💫با سپاس از آقای دکتر سلمان داود از کشور عراق 🇮🇶 برای ارائه کیس


👏اولین پاسخ صحیح: آقای دکتر علی کشتمند (استاژر)

🚩🚩@TebeAtfal

⏺اشتباهات و نکات گمراه‌کننده در برخورد با سردرد در کودکان


🗣 آقای دکتر محمود محمدی (فوق تخصص نورولوژی کودکان)

🚩🚩@TebeAtfal

👩‍💻 ظاهراً این سبک پست را دوست داشتید چون صدها بار توسط اعضای کانال به اشتراک گذاشته شد، پس گفتم ادامه‌اش بدهم!
بیایید این بار هم به جای حفظ کردن، یک موضوع شایع را با زبان ساده و کمی شخصیت‌پردازی یاد بگیریم.

وقتی تازه وارد بخش مراقبت‌های ویژه (ICU) شده بودم...

راه‌حل‌ها فقط این بود که بگوییم:
«برای این بیمار سرم نرمال سالین یا رینگر لازم است.»

من فکر می‌کردم همه این‌ها فقط درباره جایگزین کردن آب بدن هستند، تا اینکه یک روز در هنگام ویزیت، استاد از من پرسید:
«چرا برای این بیمار نرمال سالین نوشتی و نه رینگر؟»
من همان‌جا ایستادم و سکوت کردم:
«جوابی برای پاسخ این سوال نداشتم چون خوب بلد نبودم.»

بعد از کمی تحقیق و رفت‌وبرگشت در کیس‌ها، شروع کردم این محلول‌ها را «با شخصیتشان بشناسم، نه با حجمشان».

بیایید با هم آن‌ها را بشناسیم 🤝

👮‍♂ نرمال سالین ۰/۹٪ (Normal Saline)؛ سربازی که مغز را «تمیز» می‌کند

✔️عملکرد اصلی‌اش پر کردن عروق خونی و اصلاح سریع فشار است.

☹️مشکلش این است که مغز را با سدیم و کلراید (۱۵۴ میلی‌مول در لیتر) «تمیز می‌کند»، یعنی اگر بیشتر بدهی باعث hyperchloremic metabolic acidosis می‌شود و کلیه‌ها را به هم می‌ریزد.

🙂جوکر در موارد شوک و آسیب‌های مغزی (برای حفظ فشار خون و جلوگیری از edema مغزی).

🤹‍♂️ رینگر لاکتات (Ringer's Lactate)؛ محلول دیپلمات

✔️این یک محلول سالین نزدیک به pH طبیعی بدن (فیزیولوژیک) است. حاوی سدیم، پتاسیم، کلسیم و لاکتات است. 
– در موارد سوختگی و جراحی‌های عمده می‌میرد (عالی عمل می‌کند).

🙃ولی مراقب باش! لاکتات‌های داخلش در کبد به بی‌کربنات تبدیل می‌شوند، پس اگر بیمار acute liver failure دارد، وارد این بازی نشو چون کبد نمی‌تواند هندل کند.

🕺 دکستروز ۵٪ (D5W)؛ محلول رقیق‌شونده

✅از بیرون مثل ایزوتونیک (محلول متعادل) به نظر می‌رسد، و به محض ورود به بدن، سلول‌ها گلوکز را می‌خورند و خوشحال می‌شوند و «آب آزاد» را در تمام سلول‌های بدن پخش می‌کنند (هیپوتونیک).

🙂جوکر است وقتی می‌خواهی آب را بدون بالا بردن سدیم جایگزین کنی، یا در موارد Hypernatremia.

🙃 ولی مراقب باش به بیمار شوک یا خونریزی مغزی ندهی، چون از عروق خونی فرار می‌کند و باعث cerebral edema می‌شود!

💖 سالین هایپرتونیک (۳٪ یا ۷٪)؛ نجات‌دهنده در اورژانس‌های شدید

✔️ جلوی تشنج را می‌گیرد، مخصوصاً وقتی مغز «گرفته» است و در خطر Herniation، یا وقتی سدیم خون پایین است و چشم‌ها تکان می‌خورند.
آب را با نیروی زیاد از سلول‌ها به داخل عروق خونی می‌کشد. 

🙃ولی مراقب باش وقتی می‌دهی، اگر خیلی سریع بالا ببری می‌تواند باعث Osmotic demyelination syndrome شود و سلول‌های مغز را نابود کند.

🧠 آلبومین ۵٪ یا ۲۰٪؛ اشراف‌زاده محلول‌ها

✔️با ظرافت و پرستیژ کار می‌کند (کولوئید). ذراتش بزرگ هستند، پس در عروق خونی می‌ماند و با فشار اونکوتیک آب را به سمت خودش می‌کشد.
گران و لوکس است، و وقتی کبد سخت کار می‌کند یا در موارد شدید Sepsis وقتی کریستالوئیدها شکست می‌خورند به آن نیاز داریم.

☹️ نقطه ضعفش؟ گران است و همه‌جا موجود نیست، و در آسیب‌های شدید مغزی (TBI) نمی‌توانی بدهی.


✍️ ادمین کانال طب اطفال

🚩🚩@TebeAtfal

⏺تشخیص آلرژی غذایی در بالین (قسمت ۲)


🗣آقای دکتر وحید بکرانی ( فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی)

🚩🚩@TebeAtfal

👩‍💻 وقتی در بخش مراقبت‌های ویژه تازه‌کار بودم...

برگه‌ی ABG برای من مثل درس مکانیک و استاتیک بود؛ عددهایی که برق می‌زدند، رموز  عجیب غریب، و من ایستاده بودم و هیچ‌چیز نمی‌فهمیدم! 🤯

👨‍⚕️ هر وقت استاد برگه را دست می‌گرفت و به من می‌گفت: «این بیمار وارد Mixed disorder شده»، من فقط سرم را مثل بز اَخفَش تکان می‌دادم و بدون اینکه بدونم چی‌می‌گه تایید می کردم.

تا اینکه فهمیدم ABG در واقع یک دعوا و طناب‌کشی بین اسیدیته و قلیائیت است و ما چهار شخصیت اصلی داریم که همیشه فرمانده این نبرد هستند:

👮‍♂️ pH (7.35 - 7.45) ؛ قاضی و بزرگ مجلس

این همان ترازو و معیاری است که کل ماجرا را قضاوت می‌کند.

اگر عددش پایین‌تر از 7.35 باشد، یعنی بیمار در حالت Acidosis (اسیدوز) است.

اگر بالاتر از 7.45 باشد، یعنی بیمار در حالت Alkalosis (آلکالوز) است.

این قاضی اهل پیچاندن و دور زدن نیست؛ فقط می‌سنجد خون به کدام سمت رفته. اما آن دو نفری که پایین‌تر می‌آیند، متهم‌هایی هستند که باید از آن‌ها بازجویی کنیم تا بفهمیم چه کسی تعادل ترازو را به هم زده است!

👑 PCO₂ (35 - 45) ؛ نفسِ عصبی (نماینده‌ی ریه)

این نماینده‌ی ریه در برگه است و در واقع شبیه یک اسیدِ فرّاره!

اگر این عدد بالا باشد (بیش از 45)، بدان که ریه نفس را حبس کرده و نتوانسته دی‌اکسیدکربن را بیرون کند؛ در نتیجه بیمار دچار Respiratory Acidosis (اسیدوز تنفسی) شده است (مثل بیماران COPD).

اگر این عدد پایین باشد (کمتر از 35)، بدان که بیمار با سرعت نفس می‌کشد و هوا را می‌بلعد، پس اسید را به بیرون پرتاب کرده و دچار Respiratory Alkalosis (آلکالوز تنفسی) شده است (مثل اضطراب یا Hyperventilation).

🕺 HCO₃ (22 - 26) ؛ حکیم آرام (نماینده‌ی کلیه)

این همان بی‌کربنات و نماینده‌ی کلیه در برگه است؛ نماد قلیائیت (Base) و ذاتِ خیر!

اگر این عدد پایین باشد (کمتر از 22)، بدان که قلیائیت از دست رفته و بیمار وارد Metabolic Acidosis (اسیدوز متابولیک) شده است (جوکرِ مواردی مثل DKA یا شوک سپتیک که لاکتات را بالا می‌برند).

اگر این عدد بالا باشد (بیش از 26)، یعنی کلیه قلیائیت زیادی ذخیره کرده و بیمار وارد Metabolic Alkalosis (آلکالوز متابولیک) شده است (مثل استفراغ‌های شدید که باعث از دست رفتن اسید معده می‌شوند).

💖 PO₂ (80 - 100) ؛ شاهزاده‌ی اکسیژن

این همان عددی است که به محض گرفتن برگه، چشم‌ات اول به آن می‌افتد تا مطمئن شوی بیمار «اکسیژن‌دار» است یا قرار است وارد Hypoxia شود و PaO₂ او به زمین بخورد.

این عدد به تو می‌گوید آیا باید FiO₂ دستگاه ونتیلاتور را بالا ببری یا حال بیمار از این نظر خوب است.

🧪 Compensation ؛ رفیقی که وقتِ گرفتاری به دادم می‌رسد

این یک عدد نیست؛ بلکه حرکتی است که بدن انجام می‌دهد تا قبل از اینکه pH از کنترل خارج شود، به کمکش برسد.
یعنی اگر کلیه خراب شود و Metabolic Acidosis ایجاد شود، می‌بینی که ریه مثل موتور شروع به کار می‌کند و تندتند نفس می‌کشد تا PCO₂ (اسید) را بیرون کند و کفه‌ی ترازو را متعادل کند... و برعکس.

هنر اصلی این است که به pH نگاه کنی و بفهمی چه کسی اول جرم را شروع کرده (Primary disorder) و چه کسی جوانمردانه تلاش می‌کند خرابکاری او را جبران کند (Compensation).


✍️ ادمین کانال طب اطفال

🚩🚩@TebeAtfal

پاتوفیزیولوژی کتواسیدوز: آنچه هر پزشک باید بداند (و نکاتی که اغلب اشتباه تفسیر می‌شوند) ۲۰۲۶

⬅️ پالمر و Clegg در مجموعه Core Curriculum 2026 مجله American Journal of Kidney Diseases (AJKD) مروری جامع درباره پاتوفیزیولوژی کتواسیدوز منتشر کرده‌اند. این مقاله تنها به کتواسیدوز دیابتی (DKA) نمی‌پردازد، بلکه طیف کامل کتوز را، از کتوز ناشی از گرسنگی تا کتواسیدوز مرتبط با درمان جایگزینی مداوم کلیه (CRRT)، بررسی می‌کند.

در ادامه مهم‌ترین نکات کاربردی این مقاله آمده است.

🔬 وجه مشترک تمام انواع کتواسیدوز
در همه انواع کتواسیدوز، یک مکانیسم متابولیک مشترک وجود دارد:
کاهش نسبت انسولین به گلوکاگون (Insulin/Glucagon Ratio)
این تغییر باعث می‌شود:
لیپولیز (Lipolysis) فعال شود.
اسیدهای چرب وارد بتااکسیداسیون کبدی (β-Oxidation) شوند.
استیل‌کوآنزیم A (Acetyl-CoA) تولید شود.
در نهایت اجسام کتونی (Ketone Bodies) ساخته شوند.
تفاوت انواع مختلف کتواسیدوز، نه در این مسیر، بلکه در عامل آغازکننده کاهش نسبت انسولین به گلوکاگون است.

⚠️ نکاتی که بیشترین اشتباه را در عمل ایجاد می‌کنند

1️⃣. کتواسیدوز الکلی (Alcoholic Ketoacidosis)
نوار ادراری ممکن است منفی یا فقط کمی مثبت باشد، زیرا جسم کتونی غالب در این بیماران بتاهیدروکسی‌بوتیرات (β-Hydroxybutyrate; BHB) است که توسط آزمون نیتروپروساید شناسایی نمی‌شود.
بنابراین اگر به کتواسیدوز الکلی شک دارید:BHB خون را مستقیماً اندازه‌گیری کنید.
تا زمانی که این تشخیص رد نشده، به دنبال سایر علل اسیدوز با آنیون گپ بالا نگردید.

2️⃣. کتواسیدوز دیابتی (DKA): آنیون گپ هنگام درمان می‌تواند گمراه‌کننده باشد
در زمان پذیرش:
اسیدوز متابولیک با آنیون گپ بالا وجود دارد.
اما پس از شروع درمان:
آنیون گپ به تدریج طبیعی می‌شود.
در عوض اسیدوز هیپرکلرمیک ظاهر می‌شود.
این وضعیت نشانه بدتر شدن بیمار نیست، بلکه بخشی از روند طبیعی درمان است و به دلایل زیر رخ می‌دهد:
دفع نمک‌های اجسام کتونی از کلیه
تجویز مقادیر زیاد سرم نرمال سالین
جابه‌جایی یون‌های پتاسیم و هیدروژن بین داخل و خارج سلول

❓بهترین شاخص بهبود چیست؟
بهترین شاخص رفع DKA، اندازه‌گیری BHB خون است، نه کتون ادرار.

نکته جالب اینکه با بهبود بیمار، کتون ادراری ممکن است افزایش یابد؛ زیرا BHB در جریان درمان به استواستات (Acetoacetate) تبدیل می‌شود و استواستات توسط نوار ادراری قابل شناسایی است.

3️⃣. کتواسیدوز اوگلایسمیک ناشی از مهارکننده‌های SGLT2
الگوی کلاسیک عبارت است از:
قند خون طبیعی یا نزدیک به طبیعی
کتون مثبت
اسیدوز متابولیک
مشکل اینجاست که بیمار فقط قند خون خود را کنترل می‌کند و چون مقدار آن طبیعی است، دیر مراجعه می‌کند.
مهم‌ترین عامل خطر:
شاخص توده بدنی (BMI) پایین که نشان‌دهنده کمبود نسبی ذخایر کربوهیدرات است.

4️⃣. کتواسیدوز در بیماران تحت CRRT
اگر بیماری در ICU تحت درمان جایگزینی مداوم کلیه (CRRT) باشد و:
آنیون گپ بهبود پیدا نکند،
قند خون طبیعی باشد،
باید به کتواسیدوز مرتبط با CRRT فکر کرد.
علت آن:
مایع دیالیز بدون گلوکز می‌تواند روزانه ۴۰ تا ۸۰ گرم گلوکز از بدن خارج کند.
اگر این وضعیت با:
گرسنگی،
استرس کاتابولیک،
افزایش گلوکاگون،
همراه شود، کتواسیدوز ایجاد می‌شود.

درمان
تجویز دکستروز داخل وریدی
یا استفاده از محلول دیالیز حاوی ۱۰۰ mg/dL گلوکز

🤰 بارداری: تسریع واقعی متابولیسم
در دوران بارداری:
مقاومت فیزیولوژیک به انسولین افزایش می‌یابد.
به دلیل آلکالوز تنفسی مزمن، سطح پایه بی‌کربنات (HCO₃⁻) کاهش می‌یابد و ظرفیت بافری بدن کمتر می‌شود.
در نتیجه حتی:
یک دوره کوتاه گرسنگی،
یا چند نوبت استفراغ،
می‌تواند به‌سرعت موجب کتواسیدوز اوگلایسمیک شود.
عوامل شناخته‌شده محرک عبارت‌اند از:
کورتیکواستروئیدها
داروهای توکولیتیک آگونیست β (مانند تربوتالین)

💊 مسمومیت مزمن با سالیسیلات‌ها
الگوی کلاسیک آزمایشگاهی:
آلکالوز تنفسی
اسیدوز متابولیک با آنیون گپ بالا
وجود کتوز

نکته مهم:
در سالمندانی که از فرآورده‌های موضعی سالیسیلات (کرم یا ژل) همراه با پدهای گرمایی استفاده می‌کنند، جذب سیستمیک ممکن است به اندازه‌ای باشد که مسمومیت ایجاد کند.
بنابراین در سالمندی که دچار:
وزوز گوش (Tinnitus)
تاکی‌پنه
گیجی یا اختلال هوشیاری
شده است، باید مسمومیت با سالیسیلات را تا زمان اثبات خلاف آن در نظر گرفت.

📌 خلاصه سریع

قند خون بالا ⬅️ کتواسیدوز دیابتی (DKA)
قند پایین + مصرف الکل ⬅️ کتواسیدوز الکلی (اندازه‌گیری BHB)
قند طبیعی + مصرف مهارکننده SGLT2 ⬅️ کتواسیدوز اوگلایسمیک
قند طبیعی + ICU + CRRT ⬅️ کتواسیدوز مرتبط با CRRT
قند طبیعی + بارداری ⬅️ کتواسیدوز بارداری
آلکالوز تنفسی + آنیون گپ بالا + وزوز گوش ⬅️ مسمومیت با سالیسیلات‌ها


✍️ ادمین کانال طب اطفال

🚩🚩@TebeAtfal

قسمت هفتم نوار قلب سریع از سمینار یکروزه نوار قلب سریع


قسمت ششم: 🔽
https://t.me/TebeAtfal/32492


🗣آقای دکتر محمد تقی مجنون (فوق تخصص قلب کودکان)

🚩🚩@TebeAtfal