فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.8K subscribers
1.41K photos
298 videos
13 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll
انتشار ترجمۀ آلمانی شاهنامه

دکتر نصرت‌الله رستگار، محقق ایرانی و بازنشستۀ فرهنگستان علوم اتریش و دانشگاه وین، تصحیح ترجمۀ آلمانی بخشی از شاهنامه را به پایان رسانده است.

آدام پولاک، حقوق‌دان و محقق اتریشی، در سال‌های ۱۹٣٨ تا ۱۹۴۵ ترجمۀ بخش عمدۀ شاهنامه (از قصۀ اسکندر تا پایان این کتاب) را به‌صورت منظوم و به زبان آلمانی انجام داده است. مبنای کار او نسخۀ ژول مول فرانسوی بود. پولاک با زبان‌های فارسی، فرانسوی، ایتالیایی، ترکی عثمانی و عربی آشنا بود و به دلیل علاقه به شاهنامه به ترجمۀ آن همت گماشت.

دکتر رستگار این اثر را در چهار جلد تصحیح و آمادۀ چاپ کرده که قرار است در اواخر امسال یا در ابتدای سال آیندۀ میلادی در وین و برلین منتشر شود.

http://persianacademy.ir/fa/X200496.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X200496.jpg
@theapll
گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی و آموزش مربیان استان خوزستان

یکشنبه، هجدهم تیرماه ۱۳۹۶، گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، طی یک برنامۀ آموزشی دوروزه، چهل نفر از مدرسان مناطق دوزبانۀ استان خوزستان را به مدت ۱۶ ساعت، با اصول و مبانی دوزبانگی آشنا کرد. اين برنامه به‌منظور تربیت مربي و مدرس براي گروه آموزشی مدارس نوبنیاد مؤسسۀ راه ایمان در شعيبيۀ استان خوزستان و در محل مجتمع آموزشی بانو امین اجرا شد.

http://persianacademy.ir/fa/X250496.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X250496.jpg
@theapll

ادبیات تطبیقی ـ شمارۀ ۱۴

چهاردهمین شمارۀ مجلۀ ادبیات تطبیقی، ویژه‌نامۀ نامۀ فرهنگستان، به تفکیک مقالات، شامل چکیدۀ هر مقاله و متن کامل آن، بر روی وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی قرار گرفت.

عناوین مقالات و نویسندگان چهاردهمین شمارۀ مجلۀ ادبیات تطبیقی بدین شرح است: «جستاری تطبیقی در نمایشنامه‌های مرگ یزدگرد بهرام بیضایی و اهل‌الکهف توفیق ‌الحکیم»، علی صفایی، محمد اصغرزاده؛ «مصادیق خودشرق‌شناسی در ادبيّات تطبيقی ایران»، سیروس امیری، زکریا بزدوده؛ «هنجارگریزی معنایی در گسترۀ تصویرپردازی‌های شاعرانه در شعر معاصر ایران و عراق»، رضا کیانی، علی سلیمی، سوسن جبری؛ «رویکرد تحلیلی ــ تطبیقی بر داستان «بهرام گور» در مرزبان‌نامه و فاکهة الخلفاء و مفاکهة الظرفاء»، ابوذر قاسمی‌ آرانی، وحید سبزیان‌پور، زینب خرم‌آبادی آرانی؛ «از شهر واقعی تا شهر تخیلی با تأکید بر نقد جغرافیایی»، فاطمه خان‌محمدی، سمیه رستمی‌پور؛ «بررسی تطبیقی داستان «مردگان» جیمز جویس با فیلم اقتباسی پلۀ آخر علی مصفّا»، عَذرا قندهاریون، رؤیا عباس‌زاده، زهره تائبی؛ «چگونگی بازتاب منسوجات در سروده‌های شاعران عرب عصر جاهلی و دیوان منوچهری دامغانی»، علی‌اکبر ملایی، صغری فلاحتی.

سرمقالۀ چهاردهمین شمارۀ مجلۀ ادبیات تطبیقی در موضوع «نقش تعاملی در ادبیات تطبیقی» و به قلم دکتر علی‌رضا انوشیروانی است.

علاقه‌مندان برای دسترسی به محتوای این شماره از مجلۀ ادبیات تطبیقی می‌توانند به نشانی‌های زیر مراجعه کنند:

http://www.persianacademy.ir/fa/vn.aspx
http://persianacademy.ir/fa/atpp.aspx

http://persianacademy.ir/fa/b260496.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/B260496.jpg
@theapll
دومین همایش آموزش زبان و ادبیات فارسی

چهارشنبه، بیست و یکم تیرماه ۱۳۹۶، دومین همایش ملی آموزش زبان و ادبیات فارسی، در مرکز آموزش زبان فارسی دانشگاه فردوسی مشهد، با حضور استادان و پژوهشگران داخلی و خارجی برگزار شد.

اولین دورۀ این همایش، به ابتکار انجمن علمی زبان و ادبیات فارسی، در دانشگاه تربیت مدرس انجام شد. در همایش امسال بیست سخنران در سه نشست تخصصیِ بررسی منابع آموزش زبان فارسی، روش های آموزش زبان و ادبیات فارسی و نقد و ارزیابی فرایندهای آموزش زبان و ادبیات، پژوهش‌های خود را ارائه كردند.

در این همایش دکتر حسن ذوالفقاری، مدیر گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان، دربارۀ وضعیت قبولی شركت‌كنندگان کنکور سراسری در رشته‌های زبان و ادبیات فارسی سخنرانی کرد. گزارش کامل این پژوهش در خبرنامة شمارة ۳۵ گروه آموزش آمده است.
دکتر مریم دانشگر نیز به موضوع «بررسی وضعیت مهارت‌های زبانی و ادبی دانش‌آموزان در پایان دورۀ متوسطه» پرداخت.

همچنین روز پنجشنبه، بیست و دوم تیرماه، آقایان دکتر حسن ذوالفقاری، دکتر بهروز محمودی بختیاری و دكتر رضا پیش‌قدم، سه کارگاه‌ آموزشی را برگزار کردند.

در پایان این گردهمایی، دکتر احسان قبول، دبیر همایش ملی آموزش زبان و ادبیات فارسی، بیانیۀ همایش را قرائت كرد. در این بیانیه بر اهمیت و ضرورت آموزش زبان فارسی و گسترش آن در کشور، همسویی نهادهای موازی در آموزش و همکاری آنان، و دخالت نکردن نهادهای غیر علمی و دانشگاهی در امور مربوط به آموزش زبان و ادبیات فارسی تأکید شده بود.

همچنین به ابتکار مرکز آموزش فردوسی اولین نشست رؤسای مراکز آموزشی با حضور یازده مرکز و معاون بین‌الملل وزارت علوم، آقای دکتر سالار آملی و مدیران کل مربوط، تشکیل شد. در این نشست هریک از رؤسای مراکز گزارشی از فعالیت‌ها و دانش‌آموختگان خود ارائه دادند و برنامه‌های مربوط به وزارت علوم، ازجمله آزمون «سامفا»، تشریح شد.

http://persianacademy.ir/fa/X280496.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X280496.jpg
@theapll
چهارصد و پنجاه و هفتمین نشست شورا

دوشنبه، بیست و ششم تیرماه ۱۳۹۶، چهارصد و پنجاه و هفتمین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور اعضای پیوسته و وابسته و مدیران گروه‌های علمی فرهنگستان، به ریاست دکتر غلامعلی حداد عادل، در تالار دکتر شهیدی برگزار شد.

اعلام تأثر فرهنگستان از درگذشت دکتر دادخدا سیم‌الدین، عضو پیوستۀ غیرایرانی (تاجیک) فرهنگستان، قرائت نامۀ تشکر دکتر احمد مهدوی دامغانی از اعضای شورای فرهنگستان به جهت انتخاب ایشان به‌عنوان عضو افتخاری فرهنگستان، گزارش دکتر حداد عادل، رئیس فرهنگستان، از مراسم رونمایی جلد دوم فرهنگ جامع زبان فارسی و دورۀ کامل دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، گزارش مراسم روز پاسداشت زبان فارسی و اظهار امیدواری برای هرچه با شکوه‌تر برگزار کردن این روز در سطح ملی و کشوری، گزارش جلسۀ شورای سیاست‌گذاری جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات، گزارش دورۀ کارشناسی ارشد واژه‌گزینی، گزارش دکتر دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، از مراسم روز پاسداشت زبان فارسی و روز بزرگداشت فردوسی و برنامه‌ریزی برای هرچه بهتر برگزار شدن این روز در سال آینده، گزارش جلسه‌های معاونان علمی و پژوهشی فرهنگستان‌ها و مصوّبات آن جلسه‌ها، تبریک به دکتر نصرالله پورجوادی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، به جهت انتشار کتاب کرشمۀ عشق، تبریک به استاد هوشنگ مرادی‌کرمانی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، به جهت انتشار ترجمۀ کتاب خمره به زبان عربی، دعوت از اعضای شورا برای شرکت در مراسم بزرگداشت حسن لاهوتی، در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، پیشنهاد دکتر نصرالله پورجوادی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، دربارۀ طرح مسائلی همچون استانداردسازی خط لاتین برای خط فارسی و زبان فارسی در اینترنت در جلسه‌های شورای فرهنگستان، و معرفی انتشارات فرهنگستان از مباحث پیش از دستور این نشست بود.

در این نشست که با حضور آقایان مهندس تولّایی، مهندس جودکی، مهندس محمودی، مهندس کرمانی، و خانم مهندس تاجیک و خانم فرزانه سخایی، پژوهشگر گروه واژه‌گزینی، برگزار شد، آقایان تولایی و محمودی دربارۀ خودکارسازی اداری فرهنگستان، نیازها، برنامه‌ریزی، اولویت‌ها، نرم‌افزارهای درخواستی گروه‌های فرهنگستان و راهکارها و روش‌های انجام‌یافته در این خصوص، برای اعضای شورای فرهنگستان توضیحاتی ارائه کردند.

فرهنگستان زبان و ادب فارسی در ماه‌های مرداد و شهریور جلسه‌ای نخواهد داشت.
تنظیم: شیرین عاصمی


http://www.persianacademy.ir/fa/X2804961.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/Haqqani01.jpg
@theapll
همایش ملی نگاهی نو به زبان و ادب عامه

دومین همایش ملی «نگاهی نو به ادب عامه» به همت گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خلیج فارس بوشهر، در اسفندماه ۱۳۹۶ برگزار خواهد شد.

محورهای این همایش که با حمایت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی و انجمن علمی زبان و ادبیات فارسی برگزار می‌شود، عبارت‌اند از:

ــ تعاریف و ویژگی‌ها، چارچوب‌ها، عناصر، گونه‌ها (شامل روش‌شناسی مطالعه و تحقیق در ادبیات عامه، نسبت و تعامل ادبیات رسمی و عامه، مخاطب‌شناسی و ادبیات عامه، تاریخچۀ پژوهش در ادبیات عامه)؛

ــ نقد و بررسی ادبیات عامه (شامل ادبیات داستان عامه، شعرها و بومی‌سروده‌ها، بررسی زیبایی‌شناختی ادبیات عامه، ادبیات عامه و نقش آن در وحدت ملی، ادبیات عامه و اسطوره، ادبیات عامه و ادبیات کودک و نوجوان)؛

ــ ادبیات عامه و مطالعات بینارشته‌ای (شامل ادبیات عامه و پویانمایی، ادبیات عامه و زبان‌شناسی، رابطه و نسبت هنرهای عامه با ادبیات عامه، ادبیات عامه و روان‌شناسی، ادبیات عامه و رسانه، ادبیات عامه و جامعه‌شناسی، مطالعات تطبیقی در ادبیات عامه)؛

ــ محورهای ویژه (شامل معرفی و تحلیل اشعر شاعران و نویسندگان بوشهر و بررسی و تحلیل گویش‌ها تنوع زبانی در استان بوشهر، بررسی ادب عامه در استان بوشهر و...)

علاقه‌مندان می‌توانند مقالات خود را تا تاریخ ۳۰ آذرماه ۱۳۹۶ به دبیرخانۀ همایش، به نشانی: بوشهر، دانشگاه خلیج فارس، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، گروه زبان و ادبیات فارسی، ارسال کنند. همچنین علاقه‌مندان می‌توانند برای اطلاعات بیشتر با شماره‌های ۰۷۷۳۱۲۲۲۱۰۴ و ۰۹۱۰۷۱۰۲۴۸۹ تماس بگیرند.

http://persianacademy.ir/fa/X310496.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X310496.jpg
@theapll
مجموعه‌واژه‌های آینده‌پژوهی

گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی در طول بیش از دو دهه فعالیت خود نزدیک به پنجاه‌ و پنج ‌هزار واژه را در حوزه‌های مختلف علمی به تصویب رسانده است. مجموعۀ حاضر شامل واژه‌هایی است که از سال ۱۳۸۸ تا سال ۱۳۹۴ در حوزۀ آینده‌پژوهی در شورای واژه‌گزینی و شورای عالی فرهنگستان زبان و ادب فارسی تصویب شده است.

این مجموعه شامل ۳۲۲ واژه است که ۲۶۷ در گارگروه آینده‌پژوهی و ۵۵ واژۀ آن مربوط به کارگروه‌های جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، ریاضی، زبان‌شناسی، شیمی، علوم سلامت، علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، و برخی گروه‌های دیگر است که در پیکرۀ کارگروه آینده‌پژوهی قرار داشته و به این مجموعه اضافه شده است.

مطالب مجموعۀ حاضر بدین شرح تنظیم شده است: ۱. واژه‌نامۀ توصیفی به ترتیب الفبای فارسی، که شامل ضبط فرنگی واژۀ بیگانه، معادل مصوّب فرهنگستان و تعریف واژه است. تعریف واژه‌ها را اعضای کارگروه در اختیار فرهنگستان قرار داده‌اند. البته، با صلاحدید فرهنگستان، تعریف‌ها عمومی‌شده و قابل درک برای افرادی با تحصیلات کارشناسی است و صرفاً برای روشن شدن مطلب ارائه شده است و تعریف دقیق و جامع علمی نیست. ۲. فهرست واژه‌ها به ترتیب الفبای لاتین.

کتاب مجموعه‌واژه‌های آینده‌پژوهی به کوشش گروه واژه‌گزینی گردآوری و ویرایش شده که انتشارات فرهنگستان آن را در ۷۸ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه، به بهای ۸۰۰۰۰ ریال منتشر کرده است.

http://persianacademy.ir/fa/B310496.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/B310496.jpg
@theapll
باور نمی‌کنم که فرومرده شعله‌ها

دکتر غلامعلی حداد عادل

قلم به دست گرفته‌ام تا در غروب غمگین جمعه، سی‌ام تیرماه ۱۳۹۶، به یاد مریم میرزاخانی چیزی بنویسم.
به یاد روز سی‌ام تیرماه سال ۷۳، یعنی دقیقاً ۲۳ سال پیش‌تر می‌افتم که به افتخار او و همراهانش در «تیم المپیاد ریاضی ایران» مطلبی با عنوان «باور کنیم رویش سبز جوانه را» نوشتم که در همان روز در روزنامۀ اطلاعات چاپ شد. با این تفاوت که آن نوشته رنگ شادی داشت و سرشار از امید و نوید بود و این نوشته رنگ اندوه و غم دارد.

نوشتۀ سی‌ام تیر ۷۳ خبر از رویش سبز جوانه‌ای می‌داد پرطراوت و بالنده و نوشتۀ سی‌ام تیر ۹۶ آکنده از درد وداع جانکاهی است که خبر درگذشت مریم میرزاخانی بر دل‌ها نشانده است.

مقالۀ سال هفتاد و سه چنین آغاز می‌شد:

«در تیرماه هفتاد و سه تیم دانش‌آموزان جمهوری اسلامی ایران در المپیاد ریاضی جهان، در جمع بیش از هفتاد کشور جهان، به مقام چهارم رسید. همچنین تیم‌های فیزیک و شیمی و کامپیوتر کشور ما به مقام‌های پنجم و ششم و سیزدهم رسیدند. از نوزده دانش‌آموزی که امسال به‌صورت چهار تیم به این چهار المپیاد اعزام شدند پانزده نفر با مدال‌های طلا و نقره و برنز و سه نفر با دیپلم افتخار به میهن خود بازگشتند...»

در بخشی از آن مقاله آمده بود:

«خصوصیت مهمی که در ترکیب تیم‌های امسال جمهوری اسلامی ایران به چشم می‌خورد حضور دختران ایرانی در صحنۀ مسابقات جهانی است. در سال‌های گذشته ما قلباً علاقه‌مند به عضویت دختران در تیم ایران بودیم، اما هیچ‌گاه نخواستیم برای آنکه دختری عضو تیم شود به او ارفاق کنیم، حتی بیست و پنج صدم نمره هم ارفاق نکردیم. امسال دختران ما با تکیه بر دانش و توانائی خود به طور طبیعی از رقیبان پسر خود پیش افتادند و با پیروزی در مراحل مقدماتی و ماقبل نهایی و نهایی به عضویت تیم درآمدند و نهایتاً با پیروزی در عرصۀ جهانی بر افتخارات ملت ایران افزودند و زنان ایران را سربلند ساختند. مریم میرزاخانی با کسب ۴۱ نمره از حداکثر ۴۲ نمرۀ مسابقات ریاضی جهان به مدال طلا دست یافت و رؤیا بهشتی زواره با ۳۵ نمره مدال نقره گرفت... سال گذشته که مریم میرزاخانی و رؤیا بهشتی در کلاس دوم دبیرستان فرزانگان درس می‌خواندند، دکتر محمودیان، استاد ریاضی دانشگاه صنعتی شریف، ما را از استعداد شگرف آن دو باخبر کرد و به ما گفت مریم میرزاخانی در کلاس دوم دبیرستان توانسته است برای یک مسئلۀ حل‌نشدۀ جهانی راه‌حل پیدا کند...»

یادم هست که در آن سال‌ها، بر طبق مقرراتی که خود ما تصویب کرده‌ بودیم، دانش‌آموزان سال دوم دبیرستان (کلاس دهم) اجازۀ شرکت در مسابقات داخلی را نداشتند. من با اطلاع از...

علاقه‌مندان می‌توانند برای مطالعۀ کامل این خبر به نشانی زیر مراجعه کنند:

http://www.persianacademy.ir/fa/Y310496.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/Y061293.jpg
@theapll
اختصاص ۳۱۰ سکۀ بهار آزادی به مطبوعات برگزیده در جایزۀ درست‌نویسی فرهنگستان

با هماهنگی‌های به‌عمل‌آمده در شورای سیاست‌گذاری پنجمین جشنوارۀ جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات و حمایت‌های معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مقرر شد در پنجمین دورۀ این جایزه ۳۱۰ سکۀ بهار آزادی به برگزیدگان جایزۀ درست‌نویسی فرهنگستان به مطبوعات، در هشت گروه اعطا شود.

علاقه‌مندان می‌توانند برای اطلاع کامل از جزئیات این خبر به نشانی زیر مراجعه کنند:

http://www.persianacademy.ir/fa/X3104961.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/ARM.JPG
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۳۵

سی و پنجمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (تیر ۱۳۹۶) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: ظرفیت‌های موجود آموزشی در خدمت كتاب درسی و معلم، در حاشیۀ دیدار با حكیم توس (دكتر مریم دانشگر)؛ مَثَلی که در جایش نیست، بررسی و ریشه‌یابی درسِ «چوپان درستکار» فارسی دوم دبستان (علی کفشگر)؛ گفت‌وگو با مؤلفان کتاب‌های درسی (۲۴): فاطمه‌صغری علیزاده (گیتی قریب)؛ برگزاری دومین همایش ملی آموزش زبان و ادبیات فارسی به میزبانی مرکز آموزش زبان فارسی به غیر‌فارسی‌زبانان دانشگاه فردوسی مشهد (دکتر زهرا حامدی شیروان)؛ برگزاری اولین نشست رؤسای مراکز آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان دانشگاه‌های کشور در مرکز فردوسی (دکتر زهرا حامدی شیروان)؛ معرفی کتاب درآمدی بر نگرۀ آموزش ادبیات جستارهایی در شناخت متن ادبی ساختار علم ادب و روش‌شناسی (مرضیه مدنی رزاقی)؛ معرفی مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی: ۱. واژه‌های عمومی؛ ۲. واژه‌های بیگانه در کتاب‌های درسی (شیما شریفی)؛ آشنایی با دانشگاه‌های ایران (۲۷): معرفی مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان دانشگاه فردوسی مشهد (دکتر زهرا حامدی شیروان)؛ نقد و تحلیل متون درسی (۸): درس «دریادلان صف‌شکن و خاک آزادگان»، سال دهم (عبدالحسین موحد)؛ کارگاه نویسندگی دانش‌آموزان (۵): سنجش و مقایسه (سید رضا باقریان موحد)؛ معرفی «هیَجامَد» به‌عنوان ابزاری مؤثر در پذیرش نوواژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ همایش ملی پژوهش‌های شعر معاصر فارسی؛ جلسۀ شورای سیاست‌گذاری جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات؛ اختصاص ۳۱۰ سکۀ بهار آزادی به مطبوعات برگزیده در جایزۀ درست‌نویسی فرهنگستان؛ دومین همایش آموزش زبان و ادبیات فارسی؛ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی و آموزش مربیان استان خوزستان؛ بنیاد پژوهشی شهریار به روایت تصویر؛ معلمان شاعر: معرفی عبدالجبار کاکایی به‌همراه گزیدۀ اشعار (داریوش گودرزی).

علاقه‌مندان می‌توانند سی و پنجمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان و همچنین شماره‌های پیشین آن را از نشانی زیر بارگیری کنند:
http://www.persianacademy.ir/fa/azx.aspx

http://www.persianacademy.ir/fa/B020596.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/B020496.jpg
@theapll
پیام تسلیت دکتر حداد عادل به مناسبت درگذشت دکتر گلستانیان

سه‌شنبه، سوم مردادماه ۱۳۹۶، دکترنعمت‌الله گلستانیان، استاد پیش‌کسوت فیزیک و عضو سابق کارگروه فیزیک فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در سن ۸۳سالگی دار فانی را وداع گفت. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی درگذشت این استاد فرزانه را تسلیت گفت. متن پیام مذکور بدین شرح است:

بسمه‌تعالی
درگذشت استاد ارجمند و پیش‌کسوت فیزیک کشور، شادروان دکتر نعمت‌الله گلستانیان، نویسنده و مترجم و عضو سابق گروه واژه‌گزینی فیزیک فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مایۀ دریغ و تأسف شد.

آثار ارزشمندی که از ایشان بر جای مانده یادآور خدمات بی‌شائبۀ آن استاد فقید در این عرصه خواهد بود. فرهنگستان درگذشت ایشان را به جامعۀ فیزیک کشور و به بازماندگان ایشان تسلیت می‌گوید و برای آن فقید سعید از خداوند طلب رحمت وآمرزش روان می‌کند.
غلامعلی حداد عادل
http://persianacademy.ir/fa/X050596.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X050596.jpg
@theapll
گنجینۀ گویش‌های ایرانی ـ استان اصفهان ۳

گنجینۀ گویش‌های ایرانی عنوان عمومی مجموعه فرهنگ‌هایی است که نخستین دفتر آن در سال ۱۳۸۴ با عنوان گنجینۀ گویش‌شناسی فارس به همّت آقای عبدالنبی سلامی در فرهنگستان منتشر شد و تا کنون هفت دفتر آن به سرانجام رسیده است. هدف از انتشار گنجینۀ گویش‌های ایرانی، که درواقع ادامۀ همان کار پیشین در دیگر استان‌های ایران است، صرفاً ارائۀ مواد خام (حدود ۲۵۰۰ واژه و ۱۰۰ جمله) از گویش‌های اصیل ایرانی است که می‌تواند از جنبه‌های مختلف آوایی، صرفی، نحوی، واژگانی و معنایی مورد بررسی قرار گیرد و پژوهشگران عرصه‌های گوناگون، به‌خصوص زبان‌شناسان و مردم‌شناسان از آن بهره گیرند.

گنجینۀ گویش‌های ایرانی بر اساس پرسش‌نامه‌ای فراهم آمده که در وبگاه فرهنگستان تحت عنوان «راهنمای گردآوری گویش‌ها» موجود است. این پرسش‌نامه درواقع الگوی گروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی برای گردآوری مواد خام گویش‌های ایرانی است.

کاشان، یکی از شهرستان‌های استان اصفهان است که شاید بتوان آن‌ را از توابع گویش‌خیز ایران به‌حساب آورد که هم شهرها و هم روستاهای کوهستانی و هم بخش‌ها و روستاهای حاشیۀ کویر، جزء توابع آن محسوب می‌شوند. در این دفتر که سومین مجموعه از مجموعه‌های گنجینۀ گویش‌های ایرانی استان اصفهان است، به بررسی و توصیف دستوری نُه گویش این ناحیه پرداخته شده است که عبارت‌اند از: آذرانی، ابوزیدآبادی، اُزواری، بَرزُکی، تُتماجی، تَجِره‌ای، قُهرودی، ویدوجی، ویدوجایی.

کتاب گنجینۀ گویش‌های ایرانی: استان اصفهان ۳، تألیف سیّد طیّب رزاقی است که انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی آن را در ۳۹۲ صفحه و به بهای ۲۰۰هزار ریال منتشر کرده است.

http://persianacademy.ir/fa/B070596.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/B070596.jpg
@theapll
پیام تسلیت دکتر حداد عادل به مناسبت درگذشت مدیا کاشیگر

شنبه، هفتم مردادماه ۱۳۹۶، مدیا کاشیگر، مترجم، نویسنده، شاعر و فعال فرهنگی، که به دلیل مشکلات تنفسی در بیمارستان بستری بود، دار فانی را وداع گفت. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی درگذشت وی را تسلیت گفت. متن پیام مذکور بدین شرح است:

بسمه‌تعالی
درگذشت شاعر و نویسنده و مترجم محترم، شادروان مدیا کاشیگر، فرزند استاد محترم جناب آقای دکتر لطیف کاشیگر، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی را به ایشان و دیگر بازماندگان تسلیت می‌گوید. برای آن مرحوم رحمت و مغفرت و برای استاد کاشیگر شکیبایی و دوام سلامت آرزو می‌کنیم.
غلامعلی حداد عادل

http://persianacademy.ir/fa/X080596.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X080596.jpg
@theapll
برگزاری دوره‌های واژه‌گزینی برای دانش‌آموزان مدارس استعدادهای درخشان

به ‌درخواست مرکز آموزش مدارس استعدادهای درخشان و طی نشست‌های مشترک با گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی مقرر شد، با همکاری گروه واژه‌گزینی فرهنگستان، کارگاه‌های آموزشی واژه‌گزینی ویژۀ دانش‌آموزان پایۀ دهم این دسته از مدارس طراحی و اجرا شود.

این کارگاه‌ها در چهار قطب کشور و به مدت ۱۶ ساعت به‌صورت نظری و عملی اجرا می‌شود و طی آن دانش‌آموزان با تاریخچه و فرایند واژه‌گزینی، روش‌ها و مبانی نظری و عملی آن آشنا می‌شوند و به شکل کارگاهی و مهارتی، یک پروژۀ تحقیقاتی اجرا می‌کنند. هدف از برگزاری این دوره‌ها آشناسازی دانش‌آموزان با توانایی‌های زبان فارسی در واژه‌سازی و علاقه‌مند کردن آن‌ها به زبان ملی است.

http://persianacademy.ir/fa/X090596.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X090596.jpg
@theapll
نقد و بررسی کتاب «صدسال دگر: دفتری از اشعار منتشرنشدۀ نیما یوشیج»

چهارشنبه، چهارم مردادماه ۱۳۹۶، نشست نقد و بررسی کتاب«صدسال دگر: دفتری از اشعار منتشرنشدۀ نیما یوشیج»، تصحیح دکتر سعید رضوانی و دکتر مهدی علیا‌ئی‌مقدم، با حضور کامیار عابدی، حسن میرعابدینی، مسعود جعفری و سعید رضوانی، در سرای اهل قلم، موسسۀ خانه‌کتاب برگزار شد.

در ابتدای این نشست دکتر سعید رضوانی، دربارۀ چگونگی تصحیح این کتاب بر اساس دست‌نوشته‌های نیما، اظهار کرد: فرهنگستان زبان و ادب فارسی در دهۀ ۱۳۷۰ مجموعه‌ای از اسناد متعلق به نیما یوشیج را از فرزند وی، شراگیم یوشیج، خریداری کرد. این اسناد از آن زمان در بایگانی کتابخانۀ فرهنگستان نگهداری می‌شد تا اینکه از سال ۱۳۹۳ طرح بررسی و انتشار این دست‌نوشته‌ها در دستور کار گروه ادبیات معاصر فرهنگستان قرار گرفت. این کار با تهیۀ تصاویر رقمی(دیجیتال) از اسناد و دسته‌بندی موضوعی آن‌ها آغاز شد، اما درهم‌ریختگی و آشفتگی اسناد، از سویی، و کیفیت نامطلوب تحریر آن‌ها، از سوی دیگر، موجب شد که تصحیح آن‌ها وقت‌گیر باشد.

وی دربارۀ حق نشر این کتاب به این نکته اشاره کرد که این کتاب با استفاده از اسناد خریداری‌شده توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده و حق انتشار این مجموعه نیز فقط بر عهدۀ فرهنگستان است.

در ادامه دکتر مسعود جعفری، عضو وابستۀ فرهنگستان، از تلاش های دکتر سعید رضوانی و دکتر مهدی علیائی‌مقدم، برای کوشش‌های شبانه‌روزی آنها در تهیۀ این کتاب تقدیر کرد، و سپس نسبت به واکنش‌ها و انکار برخی از افراد که نسبت به این اثر اظهار تعجب کرده‌اند، و در پاسخ به این افراد افزود: کسانی که با زندگی و شخصیت نيما آشنا باشند، می‌دانند که او در بیشتر لحظات عمرش در حال نوشتن شعر بوده و حجم زیاد اشعارش اجازۀ ویرایش همۀ آنها را به او نداده است و همان‌طور که خودش هم بارها به این نکته که گونی‌گونی شعر دارد، اشاره کرده بود. شاید جالب باشد که بدانید فرهنگستان سندهای این کتاب را در قالب یک گونی از شراگیم یوشیج خریداری کرده بود.

علاقه‌مندان می‌توانند برای مطالعۀ کامل این خبر به نشانی زیر مراجعه کنند:

http://www.persianacademy.ir/fa/Y110596.aspx
http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/Y110596.jpg
@theapll
نشست مشترک انجمن صنفی ویراستاران با گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی

چهارشنبه، یازدهم مرداد ماه ۱۳۹۶، نشست مشترکی با حضور اعضای هیئت‌مدیرۀ انجمن صنفی ویراستاران در گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی برگزار شد.

در این نشست بر همکاری‌های دوجانبۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و انجمن صنفی ویراستاران، در جهت بهره‌گیری اعضای انجمن صنفی از مصوبات فرهنگستان تأکید شد. همچنین طرفین بر آموزش مداوم ویراستاران و به‌روز کردن دانش‌ آنان، یکدست کردن روش‌ها، ارتباط مؤثر با سازمان کتاب‌های درسی، مطبوعات، رسانه‌ها و ناشران در جهت خدمات‌ ویرایشی و کاربرد درست خط و زبان فارسی تأکید کردند. اعضای انجمن صنفی نیز علاقه‌مندی خود را در جهت فعالیت‌های مشترک و امضای تفاهم‌نامۀ مشترک اعلام کردند.

http://persianacademy.ir/fa/X150596.aspx
http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X150596.JPG
@theapll
اعلام اسامی اعضای پیوسته و وابستۀ آکادمی علوم جمهوری تاجیکستان

آکادمی علوم جمهوری تاجیکستان اسامی اعضای پیوسته و وابستۀ خود را اعلام کرد. آزمون انتخابی اعضای این آکادمی در تاریخ چهاردهم ژوئیۀ ۲۰۱۷ برگزار شد که بر اساس اطلاعیۀ این آکادمی نتایج آن به شرح زیر اعلام شده است:

بر مبنای نظام‌نامۀ انتخابات در آکادمی علم‌های جمهوری تاجیکستان و با هدف جلب پژوهشگران ورزیدۀ کشور به فعالیت علمی آکادمی و تقویت راهنمایی تحقیقات بنیادی و عملی در رشته‌های مختلف و تکمیل هیئت آکادمی علم‌های جمهوری تاجیکستان، در تاریخ چهاردهم ژوئیۀ سال ۲۰۱۷ انتخابات اعضای پیوسته و اعضای وابستۀ آکادمی علم‌ها برگزار شد.

در نتیجه محققان زیر، طبق تخصص‌های اعلام‌شده، به‌عنوان اعضای پیوسته و اعضای وابستۀ آکادمی علم‌های جمهوری تاجیکستان انتخاب گردیدند:

۱. اعضای پیوستۀ آکادمی علم‌های جمهوری تاجیکستان
مؤمین‌اف ـ حکمت (فیزیک)
رحمان‌اف ـ زر‌الله (ریاضی)
یعقوب‌اف ـ یوسف‌شاه (تاریخ)

۲. اعضای وابستۀ آکادمی علم‌های جمهوری تاجیکستان
عبدالامان‌اف ـ قاضی‌محمد (ژنتیک)
عبدالله‌اف ـ حبیب‌الله (فیزیک نظری)
بدل‌اف ـ عبدالخیر )شیمی غیر ارگانیک)
بابایف ـ تاشْ‌بای (فیزیک حالت‌های کندنسی)
گل‌اف ـ سعیدعلی (رستنی‌ (=گیاه)پروری)
دولتزاده ـ سیف‌الدین (گیاه‌شناسی و زیست‌شناسی)
زاهدی ـ نظام‌الدین (شرق‌شناسی)
عیدی‌یف ـ خیر‌الدین (فلسفۀ اجتماعی)
اسحاق‌اف ـ سلیمان (ریاضی)
کابلی‌یف ـ زین‌العابدین (زیست‌شناسی)
کوچراف ـ الم‌خان (ادبیات‌شناسی)
قاهراوا ـ گلچهره (نجوم)
مَدولی‌یف ـ عمرخان (فیزیک تجربی)
منصوری ـ دلربا (ماشین‌سازی)
محمّد ـ عبدالرحمان (سیاست‌شناسی)
محمّدعلی ـ مظفّر (آنتروپولوژی فلسفی)
نظرزاده ـ سیف‌الدّین (زبان‌شناسی)
نصرالدین‌زاده ـ امامعلی (حقوق‌شناسی)
پیرومشاه‌اف ـ حیدرشاه (تاریخ)
رحیم‌زاده ـ محمد (حقوق‌شناسی)
رحیم‌اف ـ عصمت‌الله (شیمی داروسازی)
رحمت‌الله‌زاده ـ سخیداد (زبان‌شناسی)
سعید نور‌الدّین ـ سعید (آنتروپولوژی فلسفی)
سعیدمراداف ـ لطف‌الله (اقتصادیات)
سعیداو ـ عبدالسّتار (جانورشناسی)
صالحاو ـ تغای‌مراد (فیزیک نظری)
سلطاناو ـ میرزاحسن (زبان‌شناسی)
طبری ـ عبدالله‌ (متیمتیک)
تویْچی‌یف ـ شراف‌الدین (فیزیک حالت‌های کندنسی)
جمعه‌یف ـ بخش‌الله (فیزیولوژی و بیوشیمی رستنی‌ها)
شریفزاده ـ عبدالفتاح (تاریخ)
شریف‌اف ـ خدایی (ادبیات‌شناسی)
یتیم‌اف ـ سَیْمؤمن (سیاست‌شناسی)
http://persianacademy.ir/fa/X160596.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X160596.jpg
@theapll
فرهنگ موضوعی فارسی: راهنمای واژه‌یابی

فرهنگ موضوعی فارسی فرهنگی است که در آن واژه‌ها و اصطلاحات فارسی امروز بر اساس دسته‌بندی موضوعی و معنایی مرتب شده‌اند، نه بر اساس ترتیب الفبایی؛ بدین معنی که در این فرهنگ واژه‌هایی که ازلحاظ موضوعی و معنایی با یکدیگر در ارتباط‌اند در کنار هم می‌آیند. مهم‌ترین کاربرد فرهنگ موضوعی این است که به مخاطب در یافتن واژه‌ها و اصطلاحات مناسب برای بیان اندیشه‌هایش یاری می‌رساند.

فرهنگ حاضر گنجینهٔ دسته‌بندی‌شده و مقوله‌بندی‌شده‌ای از ۳۵٬۰۰۰ واژه و اصطلاح رایجِ فارسی امروز است که در قالب ۲۲ فصل و ۱۲۵۰ مقوله آمده‌اند؛ بدین صورت که ابتدا تمام مفاهیم زبان در یک دسته‌بندی کلی به ۲۲ دستۀ موضوعی تقسیم شده‌اند، سپس دسته‌بندی‌ها جزئی‌تر شده و «مقوله‌ها» یا «خوشه‌های معنایی» تشکیل گشته‌اند و نهایتاً واژه‌ها و اصطلاحات هر مقوله، به ترتیب الفبا، آمده و تعریف شده‌اند.

چهارچوب فرهنگ حاضر فارسی امروز است، اما مؤلف، برای تنوع و اطلاع‌رسانی بیشتر، در بعضی از مدخل‌ها معادل‌های قدیمی واژه را هم آورده است. دسته‌بندی ۲۲گانۀ فرهنگ موضوعی فارسی عبارت است از: ۱. زندگی، تولد، مرگ؛ ۲. جانداران، گیاهان، جانوران، انسان؛ ۳. بدن، اندام‌ها و کارهایشان؛ ۴. بیماری‌ها، پزشکی، بهداشت، آرایش؛ ۵. خوردن، خوردنی‌ها، آشپزی؛ ۶. جهان، طبیعت، نور، رنگ، دما؛ ۷. مکان، جهت، حرکت، فشار، ضربه، حمل و نقل، سفر، وسایل نقلیه؛ ۸. زمان، تاریخ، تقویم، شروع، پایان؛ ۹. مقدار، تعداد، اعداد، ریاضیات، شکل، حجم؛ ۱۰. ماده، صنعت، وسایل، ابزارها، سلاح، ساختمان، خانه و لوازمش، پوشش؛ ۱۱. داشتن، مالکیت، بخشیدن، خریدوفروش، اقتصاد، پول؛ ۱۲. کار، توانایی، فعالیت، تصمیم، نیاز؛ ۱۳. سرگرمی، بازی، ورزش؛ ۱۴. کشور، جامعه، خانواده، فامیل، دوستی، رفت‌وآمد، ازدواج؛ ۱۵. قانون، حکومت، سیاست، جرم، مجازات، جنگ، ارتش؛ ۱۶. فکر، ذهن، آگاهی، اطلاع‌رسانی، توجه، جست‌وجو؛ ۱۷. زبان، خواندن و نوشتن، آموزش، ادبیات، تصویر، هنر؛ ۱۸. احساس، عواطف، اخلاق، رفتار؛ ۱۹. اعتقاد، دین، خرافات، افسانه؛ ۲۰. وجود، حقیقت، روی دادن، شدن، تغییر؛ ۲۱. آشکار، پنهان، نشان دادن، به نظر رسیدن؛ ۲۲. مقولات دیگر: تأثیر، رابطه، شباهت، ویژگی.

مطابق فهرست، محتوای فرهنگ موضوعی فارسی از این قرار است: پیشگفتار؛ منابع؛ دسته‌بندی بیست‌ودوگانهٔ مفاهیم؛ مقولات؛ فرهنگ موضوعیِ فارسی (متن کتاب)؛ نمایۀ الفبایی که با استفاده از آن می‌توان جایگاه هر واژه و اصطلاح را در متن فرهنگ یافت.

فرهنگ موضوعی فارسی: راهنمای واژه‌یابی، نوشتۀ بهروز صفرزاده است که نشر نو با همکاری نشر آسیم آن را در ۲۰۸۰ صفحه و با شمارگان ۷۷۰ نسخه، به بهای ۲۰۰هزار تومان منتشر کرده است.
http://www.persianacademy.ir/fa/B160596.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/B160596.jpg
@theapll
توضیح فرهنگستان دربارۀ ربات تلگرامی واژه‌یاب

به‌تازگی خبری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است مبنی بر اینکه فرهنگستان زبان و ادب فارسی رباتی را در نرم‌افزار پیام‌رسان تلگرام راه‌اندازی کرده تا کاربران فارسی‌زبان بتوانند از طریق آن هم معنای واژه‌ها و هم معادل مصوّب فرهنگستان را برای واژگان بیگانه بیابند.

روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی ضروری می‌داند که به اطلاع برساند که این نهاد رباتی را با چنین مشخصاتی طراحی نکرده است و رباتی که در فضای مجازی به نام فرهنگستان معرفی می‌شود در واقع متعلق به وبگاه واژه‌یاب (www.vajehyab.com) است.

همکاری مسئولان وبگاه «واژه‌یاب» با فرهنگستان، به‌منظور رواج واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از سال ۱۳۹۲ آغاز شد. در پی گسترش این همکاری‌ها مجموعۀ فرهنگ‌های واژه‌های مصوّب فرهنگستان بر روی این وبگاه قرار گرفت. پس از آن، در سال ۱۳۹۴، این وبگاه محصولی نو برای شبکۀ پیام‌رسان تلگرام عرضه کرد که در عین سادگی، کارایی‌های بسیاری دارد. ربات تلگرام واژه‌یاب امکان دسترسی به بیش از یک‌میلیون واژه را فراهم کرده است که بخشی از بانک اطلاعاتی آن را واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان و ادب فارسی تشکیل می‌دهد. ربات تلگرام واژه‌یاب به نشانی زیر در دسترس است:
www.telegram.me/vajehyabbot

http://www.persianacademy.ir/fa/X170596.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X2605941.jpg
@theapll
مجلۀ پیوند ـ شمارۀ ۲۸

بیست و هشتمین شمارۀ مجلۀ پیوند، نامۀ انجمن تاجیکان و فارسی‌زبانان جهان، در تاجیکستان منتشر شد. این شماره از مجلۀ پیوند شامل بخش‌ها و مطالب زیر به دو خط سیریلیک و فارسی است:

سال جوانان
سخنرانی امامعلی رحمان، پریزیدنت جمهوری تاجیکستان به افتخار روز جوانان

وحدت ملی
برگ و ساز کائنات از وحدت است (عثمان صالح)

استاد عینی در ایران
همایش بزرگداشت استاد صدرالدین عینی در ایران؛ متن پیام به مناسبت برگزاری مراسم تجلیل از استاد صدرالدین عینی (حجت‌الله فغانی)؛ «بزرگداشت استاد عینی در ایران» (حسن قریبی)؛ «عینی، پرچم‌دار زبان و ادبیات فارسی تاجیکی در تاجیکستان» (مهدی محقق)؛ «ما در ایران کسی را نداریم که نقش عینی در تاجیکستان را ایفا کرده باشد» (غلامعلی حداد عادل)؛ «عینی، هویت ملی تاجیک‌ها» (علی‌اشرف مجتهد شبستری)؛ «صدرالدین عینی عملی معجزه‌گون کرد» (اصغر دادبه)؛ «کتاب نمونۀ ادبیات تاجیک» (عبدالنبی ستارزاده).

اندیشه‌های ادبی
رودکی، شاعر جهانی (سبحان امیرزاده)
خدایی شریف‌زاده عاید به پیوند ادبیات نوشتاری و گفتاری (روشن رحمانی)

زبان من، جهان من
بازنگری اصول اصطلاح‌سازی (سیف‌الدین نظرزاده)
مخارج الحروف ابن‌سینا در زبان‌شناسی عرب و تاجیک (سعیدرحمان سلیمان‌اف)

تاریخ
هنرمندی بیکی‌گری قبادیان (سعیدجان زبیدالله‌اف)
نقش میرزا سراج حکیم در تنویر افکار و بیداری تاجیکان (اعظم‌جان عظیم‌اف، نعمان‌جان فغاراف)

نظم
با اشعاری از: سعیدعلی مأمور (تاجیکستان)؛ نورمحمد نیازی (تاجیکستان)؛ گلبهار ملک‌زاده (تاجیکستان)؛ گریز صفر (تاجیکستان)؛ مریم جعفری آزرمانی (ایران)؛ مهدی مظاهری (ایران)؛ فریدون مشیری (ایران)؛ الهه احرار (افغانستان)؛ کریمه ملزم پرکار (افغانستان)؛ مسعود سپند (امریکا).

نثر
تیاتیا کلاوا (حکایه) ـ ظریف غلام

نشانی پایگاه اینترنتی نشریه: www.payvandgar.tj
http://persianacademy.ir/fa/B180596.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/B180596.jpg