فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.7K subscribers
1.4K photos
297 videos
13 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll
فرهنگستان زبان و ادب فارسی در سی‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب

انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی بیش از سی عنوان کتاب چاپ اول و نشریه را در سی‌ویکمین‌ دورۀ نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران عرضه می‌کند.

به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، جلد سوم فرهنگ جامع زبان فارسی؛ ذیلِ دانشنامۀ زبان و ادب فارسی؛دفتر پانزدهم فرهنگ واژه‌هاى مصوّب فرهنگستان؛ گنجینۀ گویش‌های ایرانی (هفت گویش از ناحیۀ زاگرس)، نوشتۀ سلمان علی‌یاری بابُلقانی؛ واژه‌نامۀ گویش تون (فردوس)، نوشتۀ محمدجعفر یاحقی؛ تک‌چهرۀ نویسنده (دفتر دوم)، به قلم حسن میرعابدینی؛ حدیث قدسی؛ دفتر کمال، هر دو کتا به کوشش دکتر محسن ذاکرالحسینی؛ واژه‌نامۀ موضوعی زبان‌های باستانی ایران (دفترهای ۱، ۲، ۳)؛ صد سال دگر: مجموعهٔ اشعار منتشرنشدهٔ نیما یوشیج؛ به کوشش دکتر سعید رضوانی و دکتر مهدی علیائی‌مقدم؛ مجموعه واژه‌های آینده‌پژوهی؛ مجموعه واژه‌های مهندسی بسپار، شاخۀ تایر؛ مجموعه واژه‌های مهندسی بسپار، شاخۀ علوم و فنّاوری رنگ؛ پس از سکوت تا کوچ؛ هزارواژۀ علوم انسانی (۱)؛ نثر گفتاری تاجیکان بخارا، به کوشش دکتر روشن رحمانی؛ هزارواژۀ زبان‌شناسی؛ هزارواژۀ علوم انسانی (۱)؛ هزارواژۀ علوم انسانی (۲)؛ هزارواژۀ زیست‌شناسی (۲)؛ هزارواژۀ پزشکی (۳)؛ فرهنگ اصطلاحات زبانی در ادبیات داستانی (جلد اول)، از جملۀ آثار تازه انتشاریافتۀ فرهنگستان‌اند که در سی‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران عرضه خواهند شد.

همچنین سیزدهمین شماره از مجلۀ دستور، ویژه‌نامۀ ادبیات تطبیقی (شمارۀ ۱۵)، هفتمین شمارهٔ مجلهٔ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی؛ ششمین و هفتمین شمارۀ ویژه‌نامۀشبه‌قاره، و نیز شماره‌های ۶۰، ۶۱ و ۶۲ نامۀ فرهنگستان، از دیگر عناوین جدید فرهنگستان در این دوره از نمایشگاه بین‌المللی کتاب است.

انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی در سی‌‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، در راهروی ۲۱، غرفۀ ۸ شبستان حضور یافته است.

http://yon.ir/fkPq8
قابل توجه اعضای محترم کانال فرهنگستان زبان و ادب فارسی

برای دستیابی به کانال‌های رسمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی در پیام‌رسان‌های داخلی به نشانی‌های زیر مراجعه کنید.

پیام‌رسان ایتا:
https://eitaa.com/theapll

پیام‌رسان سروش:
https://sapp.ir/theapll
فرهنگستان زبان و ادب فارسی pinned «قابل توجه اعضای محترم کانال فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای دستیابی به کانال‌های رسمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی در پیام‌رسان‌های داخلی به نشانی‌های زیر مراجعه کنید. پیام‌رسان ایتا: https://eitaa.com/theapll پیام‌رسان سروش: https://sapp.ir/theapll»
@theapll
برگزاری آزمون ارزشیابی مهارت‌های زبانی و ادبی دانش‌آموختگان نظام متوسطهٔ کشور

در طی روزهای یکشنبه و دوشنبه، دهم و یازدهم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۷، آزمون ارزشیابی مهارت‌های زبانی و ادبی دانش‌آموختگان نظام متوسطهٔ کشور (امزا)، با حضور دکتر مریم دانشگر، معاون گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی و همچنین عضو هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با همکاری دبیرخانهٔ راهبری زبان و ادبیات فارسی کشور در استان مرکزی، شهر اراک، برگزار شد.

به گزارش دبیرخانهٔ راهبری زبان و ادبیات فارسی کشور دکتر دانشگر،‌ مجری طرح پژوهشی «امزا»، هدف از این آزمون را سنجش و ارزیابی دانش‌آموزان فارغ‌التحصیل در مهارت‌های چهارگانهٔ نوشتن و خواندن و شنیدن و سخن گفتن دانست. این آزمون منطبق بر استانداردهای جهانی است و برای اولین بار در ایران اجرا می‌شود. طرح مذکور همسو با اهداف سند تحول آموزش‌وپرورش است که طراحی و اجرای آن را فرهنگستان زبان و ادب فارسی بر عهده داشته است.

اجرای این طرح از سال ۱۳۹۱ در کشور آغاز شده است و جامعهٔ آماری آن فقط شامل دانش‌آموختگان دورهٔ متوسطه (دیپلم) است. آمار و داده‌های این طرح مواد باارزشی برای پژوهش‌های دیگر به شمار می‌رود.
@theapll
رونمایی ۵۰ عنوان کتاب از پنج مؤسسهٔ فعال در حوزهٔ زبان فارسی و علوم انسانی

بیش از ۵۰ عنوان کتاب و مجله از آخرین تألیفات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، بنیاد سعدی، شورای تحول و ارتقاء علوم انسانی، کتاب مرجع و بنیاد دایرةالمعارف اسلامی، با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، در سی‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران رونمایی خواهد شد.
رونمایی ۵۰ عنوان کتاب از پنج مؤسسهٔ فعال در حوزهٔ زبان فارسی و علوم انسانی

به گزارش روابط عمومی بنیاد سعدی، به نقل از دفتر دکتر حداد عادل، در این نشست که روز یکشنبه، شانزدهم اردیبهشت ماه ۱۳۹۷ در سالن سرای ملل نمایشگاه بین‌المللی کتاب برگزار می‌شود، آخرین کتاب‌های منتشرشده در حوزهٔ زبان فارسی و علوم انسانی رونمایی خواهد شد.

فرهنگستان زبان و ادب فارسی با کتاب‌هایی چون جلد سوم فرهنگ جامع زبان فارسی، مثنوی معنوی به کوشش دکتر محمدعلی موحد، ذیل دانشنامهٔ زبان و ادب فارسی، دفتر پانزدهم فرهنگ واژه‌های مصوب، چهار عنوان از مجموعهٔ هزارواژه‌ها و چندین کتاب و مجلهٔ دیگر در سی‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران شرکت خواهد کرد. مراسم رونمایی این آثار با حضور دکتر علی‌اشرف صادقی، دکتر محمدرضا نصیری و خانم نسرین پرویزی برگزار می‌شود.

بنیاد سعدی نیز در این نشست آخرین کتاب‌های تخصصی آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان را با سخنرانی دکنر رضامراد صحرایی رونمایی خواهد کرد. از جملهٔ این کتاب‌هاجلد دوم کتاب مینا، گلستان در دو مجلد، چارچوب، گام اول با زبان واسط عربی، و چاپ دوم کتاب ایران‌شناسی هستند.

شورای تحول و ارتقاء علوم انسانی نیز با حضور دکتر غلامرضا شمس و با رونمایی یازده عنوان کتاب در این نشست حضور خواهد یافت. کتاب‌های تازه منتشرشدهٔ شورای تحول عبارتند از: اصول و مبانی روابط بین الملل (۱) و (۲)، مبانی و اصول سیاست‌گذاری عمومی، فقه سیاسی، اندیشهٔ سیاسی در ایران باستان، مسائل آموزش‌وپرورش ایران، بانکداری اسلامی، مبانی و اصول مدیریت آموزشی، روان‌شناسی، دین و معنویت، روان‌شناسی سالمندان و تکنولوژی آموزشی پیشرفته.

انتشارات کتاب مرجع نیز با حضور دکتر محمد جوهرچی کتاب ترجمهٔ تاریخ عثمانی، به کوشش پروفسور احسان اوغلو را در این نشست رونمایی خواهد کرد.

آثار بنیاد دایرةالمعارف اسلامی نیز سه مجلد ۲۱، ۲۲ و ۲۳ دانشنامهٔ جهان اسلام و ترجمهٔ مجلد ١٠ این دانشنامه به زبان عربی است.

همچنین نشر کتاب مرجع از دورهٔ دوجلدی کتاب دولت و جامعه در دورهٔ عثمانی، با حضور حجت‌الاسلام حسن طارمی رونمایی خواهد کرد.

بنا بر این گزارش، زمان شروع مراسم رونمایی این آثار از ساعت ۱۰ تا ١٢:۳۰ در سالن «سرای ملل»، واقع در سالن ۱۵ شبستان، نیم‌طبقهٔ شبستان، بخش بین‌الملل، برگزار خواهد شد.
@theapll
نشست «بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و روز پاسداشت زبان فارسی» در فرهنگستان برگزار خواهد شد.

سه‌شنبه، بیست‌وپنجم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۷، به‌مناسبت روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و پاسداشت زبان فارسی نشستی با حضور رؤسای فرهنگستان‌‌ها، اعضای پیوسته و وابستهٔ آن‌ها برگزار خواهد شد.

در این نشست دکتر آبتین گلکار، پژوهشگر گروه ادبیات تطبیقی، در موضوع «مقایسهٔ حماسه‌های روسی و فارسی» و دکتر فرزین غفوری، پژوهشگر گروه واژه‌گزینی، در موضوع «سنجش منابع تاریخی شاهنامه در پادشاهی خسروانوشیروان» سخنرانی خواهند کرد.

در ادامۀ این نشست مدیران گروه‌های پژوهشی فرهنگستان دربارۀ فعالیت‌های گروه‌های خود سخن خواهند گفت. آقایان دکتر محمدرضا ترکی، دکتر غلامعلی حدادعادل، دکتر محمد دبیرمقدم، دکتر حسن ذوالفقاری، دکتر محمدتقی راشدمحصل، استاد اسماعیل سعادت، استاد احمد سمیعی (گیلانی)، خانم دکتر مهرنوش شمس‌فرد، دکتر علی‌اشرف صادقی، دکتر محمود عابدی و دکتر محمدرضا نصیری سخنرانان این بخش خواهند بود.

نشست مذکور از ساعت ۹:۰۰ تا ۱۲:۰۰ روز سه‌شنبه، بیست‌وپنجم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۷، در محل باغ کتاب تهران برگزار خواهد شد.
نشانی: تهران، بزرگراه حقانی، بلوار کتابخانۀ ملی، باغ کتاب، سالن شمارۀ ۱

http://apll.ir/?p=2601
@theapll
فرهنگستان در سیمای خانواده

شنبه، بیست و دوم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۷، به‌مناسبت نزدیک شدن روز پاسداشت زبان فارسی، برنامۀ سیمای خانواده میزبان خانم نسرین پرویزی، معاون گروه‌های واژه‌گزینی و فرهنگ‌نویسی فرهنگستان بود.

وی با حضور در این برنامه، ضمن تشریح کار فرهنگستان زبان و ادب فارسی اظهار کرد: واژه‌گزینی یکی از فعالیت‌های این فرهنگستان است و ۱۲ گروه پژوهشی دیگر، از جمله فرهنگ‌نویسی، ادبیات معاصر، دانشنامۀ تحقیقات ادبی، شبه‌قاره و مطالعات آسیای صغیر در فرهنگستان مشغول به کار هستند. این گروه‌ها نتیجۀ تلاش یک‌سالۀ خود را در مراسم روز پاسداشت زبان فارسی (۲۵ اردیبهشت) عرضه خواهند کرد.

خانم پرویزی همچنین به نقش مادران و پدران در حفظ و حراست از زبان فارسی در خانواده‌ها اشاره و اظهار کرد: والدین می‌توانند با به کار بردن واژه‌های فارسی فرزندان را از سنین کودکی با ارزش زبان فارسی و لزوم احترام‌گذاشتن به این میراث فرهنگی آشنا کنند.

برنامۀ سیمای خانواده هر روز از ساعت ۱۰ تا ۱۲ صبح از شبکۀ یک سیما به‌طور زنده پخش می‌شود.
http://apll.ir/?p=2614
@theapll
فرهنگستان، میزبان دانشجویان خارجی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)

یکشنبه، بیست و سوم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۷، شماری از دانشجویان خارجی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) قزوین میهمان فرهنگستان زبان و ادب فارسی بودند. این دانشجویان که از کشورهای هند و پاکستان و سوریه به ایران آمده‌اند در دوره‌های کارشناسی ارشد و دکتری زبان و ادبیات فارسی مشغول به تحصیل‌اند.

در این بازدید دانشجویان پس از حضور در کتابخانۀ فرهنگستان و شنیدن توضیحات کتابدار و کارشناس کتابخانه، خانم میترا محبیان، و آشنایی با سازوکار و جزئیات آن، در نشست صمیمانه‌ای با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان شرکت کردند.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در این نشست با اشاره به اهمیت وجود نهاد یا سازمانی که بتواند مسائل مربوط به زبان و خط را رصد کند کار حفظ و نگهبانی از زبان فارسی و استاندارسازی آن را از وظایف فرهنگستان دانست و در ادامه به معرفی اجمالیِ گروه‌های پژوهشی فرهنگستان پرداخت.
http://apll.ir/?p=2659
قابل توجه اعضای محترم کانال فرهنگستان زبان و ادب فارسی

برای دستیابی به کانال‌های رسمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی در پیام‌رسان‌های داخلی به نشانی‌های زیر مراجعه کنید.

پیام‌رسان ایتا:
https://eitaa.com/theapll

پیام‌رسان سروش:
https://sapp.ir/theapll
فرهنگستان زبان و ادب فارسی pinned «قابل توجه اعضای محترم کانال فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای دستیابی به کانال‌های رسمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی در پیام‌رسان‌های داخلی به نشانی‌های زیر مراجعه کنید. پیام‌رسان ایتا: https://eitaa.com/theapll پیام‌رسان سروش: https://sapp.ir/theapll»
@theapll
بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و روز پاسداشت زبان فارسی در فرهنگستان

سه‌شنبه، بیست و پنجم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۷، فرهنگستان زبان و ادب فارسی به مناسبت بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و روز پاسداشت زبان فارسی مراسمی را در محل باغ کتاب تهران برگزار کرد.

این مراسم با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، رئيس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، اعضای پیوسته و وابستۀ فرهنگستان و شماری از سفرای فارسی‌دان کشورهای خارجی برگزار شد.

در ابتدای این همایش دکتر غلامعلی حداد عادل با اشاره به پیشینۀ این روز گفت: بیست و پنجم اردیبهشت‌ماه از دو سال پیش با پیشنهاد شورای فرهنگ عمومی و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی در تقویم رسمی کشور روز حکیم ابوالقاسم فردوسی و پاسداشت زبان فارسی نامیده شد که فرصتی برای تجدید عهد با زبان فارسی است و امروز باید هم به فردوسی بزرگ و هم به زبان فارسی ادای احترام کرد.

وی در ادامه افزود: اینکه بیش از هزار سال پیش شاعری بزرگ در منظومه‌ای حماسی با بیش از ۶۰هزار بیت، گنجینه‌ای از ادب و حکمت برای ایرانیان به یادگار گذاشته، خدمتی بزرگ است و امروز بعد از هزار سال می‌توان گفت که فردوسی به نیتی که داشته رسیده و عجم را زنده کرده است.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به اینکه هر کسی با توجه به نگاه خودش از شاهنامه بهره می‌برد گفت: من به عنوان دانشجوی فلسفه از خردورزیِ فردوسی بهره می‌برم و حکیمی که حماسه را با ستایشِ خرد آغاز می‌کند در خور همه گونه ستایش است.

دکتر حداد عادل در پایان افزود: در طول ۲۸ سالی که از تأسیس فرهنگستان می‌گذرد تمام همت آن حمایت از زبان فارسی بوده است. ازاین‌رو بر پایۀ آگاهی از گذشتۀ زبان فارسی و شناخت وضع موجود تلاش می‌کنیم مسیر پیش رو را طی کنیم و به حفاظت از زبان فارسی بپردازیم. فرهنگستان دستگاهی کاملاً علمی و پژوهشی است که به دور از تبلیغات نادرست و با وجود دشواری‌های تحمیلی از سوی دشمن، فعالیت کرده‌ایم و کوشیده‌ایم فرزندان خلفی برای نیاکان خود باشیم.

در ادامۀ این نشست دو سنخنرانی علمی ارائه شد. دکتر آبتین گلکار، پژوهشگر گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان، نخستین سخنرانی را در موضوع «مقایسۀ حماسه‌های روسی و فارسی» و پس از آن دکتر فرزین غفوری، پژوهشگر گروه واژه‌گزینی، دومین سخنرانی را در موضوع «سنجش منابع تاریخی شاهنامه در پادشاهی خسرو انوشیروان» ارائه کردند.

پس از آن دو کتابِ سنجش منابع تاریخی شاهنامه در پادشاهی خسرو انوشیروان، نوشتۀ دکتر فرزین غفوری، و ترجمۀ منظوم شاهنامه به زبان آلمانی، که به کوشش دکتر نصرت‌الله رستگار در برلین منتشر شده است، رونمایی شد.

در پایان این همایش میزگردی با حضور مدیران گروه‌های پژوهشی فرهنگستان برگزار شد. در این میزگرد هریک از مدیران به فعالیت‌های گروه خود به‌اختصار بیان کردند. رونمایی کتاب‌های تازه انتشاریافتۀ فرهنگستان پایان‌بخش مراسم بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و روز پاسداشت زبان فارسی بود.
http://apll.ir/?p=2711
@theapll
پیام تسلیت دکتر حداد عادل به مناسبت درگذشت استاد مؤمن قناعت

استاد مؤمن قناعت، شاعر پارسی‌گوی تاجیکستان درگذشت. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی درگذشت وی را تسلیت گفت. متن پیام مذکور بدین شرح است:

بسمه‌تعالی

خبر درگذشت شاعر گران‌قدر تاجیک، استاد مؤمن قناعت، موجب تأسف شد. ایشان از نماینده‌های غیرتمند شعر معاصر تاجیکستان بود که در دوران حکومت سوسیالیستی، علی‌رغم تنگناها، به پیروی از استادانی چون صدرالدین عینی و میرزا تورسون‌زاده، از جریان شعر و‌ ادب دیرسالۀ دیار استاد رودکی پاسبانی کرد و پس از استقلال آن را همچون امانتی به نسل‌های بعدی منتقل کرد.

آثار متعدد آن مرحوم، به‌خصوص شعر ماندگار او دربارۀ خلیج فارس، همچون یادگاری باارزش در میان ادب‌دوستان ایران است که از آن همواره به‌عنوان خاطرۀ مهربانی و نشان دوستیِ هم‌زبانان یاد می‌شود.

ضایعۀ درگذشت این شاعر فقید را به ملت و دولت تاجیکستان و همچنین به خانوادۀ آن مرحوم تسلیت عرض می‌کنم و از خداوند متعال برای او رحمت و غفران مسئلت دارم.
غلامعلی حداد عادل
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی
و بنیاد سعدی

زنده‌یاد استاد مؤمن قناعت در سال ۱۹۵۶ در رشتۀ زبان و ادبیات فارسی تاجیکی از دانشگاه ملی تاجیکستان فارغ‌التحصیل شد و در همان سال به عضویت اتحادیۀ نویسندگان درآمد. پس از اتمام تحصیلات در مجلۀ «صدای شرق» مشغول به کار و پس از مدتی سردبیر این نشریه شد. نخستین دفتر شعر او با نام «شراره» در سال ۱۹۶۰ به چاپ رسید.

وی ده‌ها دفتر شعر و داستان حماسی دیگر نیز منتشر کرد که برخی از مشهورترین آن‌ها عبارت‌اند از: «تاجیکستان، اسم من»، «سروش استالین‌گراد»، «حماسۀ داد» و «مسعودنامه». او همچنین با نوشتن داستان «گهوارۀ سینا» در سال ۱۹۷۸ جایزۀ رودکی را دریافت کرد.
http://apll.ir/?p=2731
استاد مؤمن قناعت
@theapll
بزرگداشت دکتر حسن انوری در بنیاد پژوهشی شهریار

پنجشنبه، بیست و هفتم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۷، سی و چهارمین نشست از سلسله بزرگداشت‌های مفاخر علمی و فرهنگی آذربایجان در بنیاد پژوهشی شهریار که به بزرگداشت استاد دکتر حسن انوری، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، اختصاص داشت.

در این مراسم که با حضور جمعی از استادان دانشگاه و ادیبان و فعالان فرهنگی برپا شده بود، دکتر توفیق سبحانی، قائم‌مقام انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، دکتر سیکنه رسمی، استاد دانشگاه تبریز، دکتر محمد ابراهیم‌پور نمین و دکتر رحمان مشتاق‌مهر دربارۀ فضائل علمی و اخلاقی و آثار و تألیفات دکتر انوری سخن گفتند.

سخنرانی دکتر حسن انوری و دکتر مهری باقری، رئیس بنیاد پژوهشی شهریار، و قرائت پیام دکتر محمدعلی موحد، دیگر عضو پیوستۀ فرهنگستان، بخش‌های پایانی این مراسم بود. همچنین در پایان جلسه لوح تقدیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با امضای دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به دکتر انوری تقدیم شد. متن لوح مذکور بدین شرح است:

بسمه‌تعالی

استاد محترم جناب آقای دکتر حسن انوری
عضو محترم پیوستهٔ فرهنگستان

اکنون که بنیاد پژوهشی شهریار، به‌حکم حق‌شناسی و دانش‌دوستی، برای تقدیر از مقام علمی و ادبی جناب‌عالی مراسمی را برگزار کرده، فرهنگستان زبان و ادب فارسی خوشوقت است که می‌تواند با اهداء این لوح تقدیر مراتب احترام و حق‌شناسی خود را نسبت به آن استاد دانشمند اعلام دارد. دوام سلامت و توفیق روزافزون جناب‌عالی را از خداوند بزرگ مسئلت می‌نماید.

غلامعلی حدّاد عادل
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی

http://apll.ir/?p=2751
@theapll
فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان ـ دفتر پانزدهم

مجموعۀ حاضر، حاصل تلاش بیش از چهارصد استاد و صاحب‌نظر در حوزه‌های مختلف زبانی و علمی در هفتاد کارگروه تخصصی، و همچنین کارشناسان گروه واژه‌گزینی است که حدود ۲۰۰۰ واژه را شامل می‌شود. دفتر حاضر، همچون چهارده دفتر پیشین، در سه بخش جداگانه تنظیم شده است. بخش اول، واژه‌های مصوّب به ترتیب الفبای فارسی، همراه با تعریف است. بخش دوم، فهرست واژه‌ها به ترتیب الفبای لاتینی و بخش سوم، فهرست واژه‌ها بر اساس حوزۀ کاربرد و به ترتیب الفبای لاتینی است. در ترتیب و تنظیم واژه‌های این دفتر نیز مانند دفترهای پیشین مترادف‌ها در زیر مدخل اصلی ذکر شده و درعین‌حال در جایگاه الفبایی خود نیز آمده است.

نکته‌ای که همچون دفترهای قبل ذکر آن ضرورت دارد، شیوۀ تعریف‌نگاری است. تعریف واژه‌های این دفتر تعریف‌های دقیق علمی و مناسب برای فرهنگ تخصصی نیست، بلکه برای روشن شدن مطلب و توضیح و توجیه معادل مصوّب آمده است. تعریف‌ها عمومی‌شده و در حدی است که برای افرادی در مقطع تحصیلی کارشناسی قابل درک باشند. در تعریف‌ها، در مقابل برخی از واژه‌های فارسی، صورت لاتینی آن‌ها در داخل دوکمان آمده است. این بدان معناست که این واژه‌ها هنوز به تصویب نهایی فرهنگستان نرسیده و صرفاً پیشنهاد گروه تخصصی است. از ذکر صورت لاتینی برخی از اصطلاحات معمول و رایج علمی و فنی نیز به علت مأنوس بودن آن‌ها برای اهل فن خودداری شده است.

دفتر پانزدهم فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان، با تدوین و ویرایش گروه واژه‌گزینی است که فرهنگستان زبان و ادب فارسی آن را در ۳۶۴ صفحه و با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، به بهای ۳۶هزار تومان منتشر کرده است.

http://apll.ir/?p=2735
@theapll
نثر گفتاری تاجیکان بخارا

با وجود آنکه مردم بخارا در کشور ازبکستان از محیط مدارس و کتابخانه‌ها و دیگر عواملی که در افزایش دایرۀ واژگانیِ فارسی آنان مؤثر است دور مانده‌اند، همچنان فارسی/تاجیکی در گفت‌وگوهای آنان پایه‌های استوار دارد. لهجه‌ای که مردمان امروزی بخارا به آن تکلم می‌کنند نه فقط برای فولکلورشناسان، بلکه برای زبان‏‌شناسان، متن‌‏شناسان ادبیات و مردم‏‌شناسان نیز اهمیت علمی فراوان دارد. در ادبیات عامیانۀ بخارا تأثیر ادبیات نوشتاری، یعنی ادبیات کلاسیک، و همچنین متون دینی بسیار زیاد بوده است و ادبیات کلاسیک ــ که اصولاً بخارا در پیدایش آن نقش مهمی داشت ــ در تفکر مردم تأثیر زیادی کرده است.

در مجموعۀ حاضر که حاصل پژوهش‌های پروفسور روشن رحمانی، پژوهشگر اهل تاجیکستان، در طی سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۰ میلادی است، سه نوع ادبیات عامه آورده شده است: ۱. افسانه‏‌ها؛ ۲. قصه‏‌ها؛ ۳. روایت‏‌ها. اکثر متن‏‌های نثر شفاهی را در بخارا «شُگ = شُک، اُشُگ، افسانه، قصه، مَتَل یا حکایه» می‌‏نامند. امروزه، با وارد شدن وسایلی چون رادیو، تلویزیون، ویدئو و غیره، خواندن افسانه و گفتنِ شُگ در میان تاجیکانِ بخارا بسیار کم شده و شاید تنها شمار اندکی از پیرزنان و پیرمردان ۶۰ تا ۹۰ساله، و گاه میان‌سالان و جوانان، رسمِ افسانه‏‌گویی بخارائیان ادامه داشته باشد. ضمن اینکه آن افرادی که هنوز در قید حیات‌اند این افسانه‏‌ها را در خردسالی شنیده‌اند و بعضی از آن‌ها را در یاد دارند. ضرورت گردآوری و نشر این افسانه‌ها از همین‌جا معلوم و مشخص می‌شود. کتاب نثر گفتاری تاجیکان بخارا (افسانه‌ها، قصه‌ها، روایت‌ها) با همین هدف تدوین و منتشر شده است.

بر اساس فهرست کتاب، این مجموعه با مقدمه‌ای از شادروان محمدجان شکوری، عضو پیوستۀ فقید فرهنگستان زبان و ادب فارسی، آغاز می‌شود. پس از آن مقدمه‌ای مفصل در باب پژوهش انجام‌گرفته و گویش و لهجۀ تاجیکان بخارا، به قلم دکتر روشن رحمانی آمده است. در ادامه بخش‌های افسانه‌ها ( شامل ۲۹ افسانه)، قصه‌ها (شامل ۸ قصه) و روایت‌ها (شامل ۲۶ روایت) دیده می‌شود. توضیحات و لغت‌نامه بخش‌های پایانی این کتاب را تشکیل می‌دهند.

کتاب نثر گفتاری تاجیکان بخارا (افسانه‌ها، قصه‌ها، روایت‌ها) نوشتۀ دکتر روشن رحمانی است که آماده‌سازی آن برای نشر زیر نظر حسن قریبی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی، در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، انجام پذیرفته و انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی آن را در ۶۱۴ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه، به بهای ۷۰هزار تومان منتشر کرده است.

http://apll.ir/?p=2747