@theapll
انتصاب دکتر مسعود قیّومی به مدیریت گروه زبان و رایانۀ فرهنگستان
دکتر مسعود قیّومی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، با حکمی از طرف رئیس فرهنگستان، دکتر غلامعلی حداد عادل، به مدیریت گروه زبان و رایانۀ فرهنگستان منصوب شد. متن حکم مذکور چنین است:
بسمه تعالی
جناب آقای دکتر مسعود قیّومی
احتراماً،
به‌موجب این حکم به سمت ودیر گروه زبان و رایانۀ فرهنگستان منصوب می‌شوید.امیدوارم که این گروه بتواند با بهره‌مندی از دانش و تجربۀ جناب‌عالی، بیش از پیش به اهدافی که در تأسیس آن منظور بوده است دست یابد.
توفیق جناب‌عالی را در این مسئولیت از خداوند بزرگ مسئلت می‌کند.
غلامعلی حداد عادل
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10221
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/11/X160800-1200x675.jpg
انتصاب دکتر مسعود قیّومی به مدیریت گروه زبان و رایانۀ فرهنگستان
دکتر مسعود قیّومی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، با حکمی از طرف رئیس فرهنگستان، دکتر غلامعلی حداد عادل، به مدیریت گروه زبان و رایانۀ فرهنگستان منصوب شد. متن حکم مذکور چنین است:
بسمه تعالی
جناب آقای دکتر مسعود قیّومی
احتراماً،
به‌موجب این حکم به سمت ودیر گروه زبان و رایانۀ فرهنگستان منصوب می‌شوید.امیدوارم که این گروه بتواند با بهره‌مندی از دانش و تجربۀ جناب‌عالی، بیش از پیش به اهدافی که در تأسیس آن منظور بوده است دست یابد.
توفیق جناب‌عالی را در این مسئولیت از خداوند بزرگ مسئلت می‌کند.
غلامعلی حداد عادل
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10221
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/11/X160800-1200x675.jpg
@theapll
مراسم رونمایی کتاب «غزلیات بیدل» در فرهنگستان زبان و ادب فارسی
سه‌شنبه، هجدهم آبان‌ماه ۱۴۰۰، مراسم رونمایی کتاب غزلیات بیدل، با تصحیح سیدمهدی طباطبایی و علیرضا قزوه، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی و با حضور محدود استادان و به‌صورت برخط برگزار شد. دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر کاووس حسن‌لی، مدیر مرکز حافظ‌شناسی و استاد دانشگاه شیراز، دکتر محمدرضا ترکی، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و محمدکاظم کاظمی، عضو وابستۀ خارجی شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، درباره بیدل، شاعر سبک هندی، شعر و زبان این شاعرِ اواخر قرن یازدهم و اوایل قرن دوازدهم و اهمیت و دشواری‌های خوانش شعر او صحبت کردند.
در ابتدای این مراسم دکتر حداد عادل، با طرح سؤالی دربارۀ بیدل دهلوی گفت: یکی از نکاتی که در بررسی بیدل و شعر او باید به آن توجه بسیار داشته باشیم طرح این سؤال است که چرا بیدل در ایران قبل از انقلاب اسلامی رواج نداشت و معروف نبود، اما در چهار دهۀ اخیر در ایران شناخته، مطرح و از اشعار او استقبال شده و نسخه‌های متعددی از وی و شرح آثارش به چاپ رسیده است؟
وی افزود: من تلاش کرده‌ام در مقاله‌ای مفصل با عنوان «آشتی با بیدل» در کتاب حدیث سرو و نیلوفر به این سؤال پاسخ دهم. قبل از انقلاب صاحب‌نظران بنام به وجه صعوبت و پیچیدگی شعر بیدل نظر داشتند. برای این افراد و در آن دوران، بیدل مانند قله‌ای بلند می‌نمود که فتح آن دشوار بود. اما بیدلِ بعد از انقلاب، در کنار صعوبت شعر، با نوعی از عظمت و اهمیت جلوه‌گر شده است. از طرفی، شعر فارسی پس از انقلاب اسلامی به قالب و صورت شعر سنتی وفادار ماند؛ زیرا تمایل و گرایشی که از دهه‌های قبل از انقلاب به سمت شعر نو پدیده آمده بود، بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، رنگ باخت و شاعران پس از انقلاب عموماً سعی کردند در قالب‌های سنتی شعر بگویند، زیرا شعر را برای عموم جامعه و برای مردم می‌سرودند.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی تأکید کرد: برخلاف شعر نو که بیشتر مناسب جمع روشنفکر بود، شعر سنتی برای عامۀ مردم بود و انقلاب اسلامی ایران، به دلیل خصلت مردمی و توده‌ای بودن نیاز به این سبک (سنتی) داشت. شاعران پس از انقلاب، ضمن تقید به وزن و موسیقی شعر، در معنا، از زبان شعر قاجاری و صفوی فاصله گرفتند. شعر پس از انقلاب تکرار بی روح مضامین گذشته نبود، بلکه شاعران پس از انقلاب دنبال شعر جدیدی بودند که یکی از منابع ایشان شعر بیدل بود و یکی از کسانی که واسط شاعری و شعر بیدل و شاعران دهۀ ۶۰ شد شادروان سهراب سپهری بود. او زبانی را از بیدل الهام گرفت که طرزی نو بود.
وی افزود: از جملۀ نکات دیگر در مورد شعر این شاعر این است که فهم بیدل دشوار است؛ براین اساس بیدل دست‌کم در ایران هرگز شاعر مردم کوچه و بازار نخواهد شد، بلکه شعر او شعری مخصوص اهل ادب و تأمل خواهد بود؛ کسانی که ژرف‌اندیشی در شعر دارند، عاشق او و در اقیانوس شعر او غرق می شوند. درواقع برای فهم شعر بیدل ممارست لازم است و باید از شارحان کمک گرفت و کلیدهای فهم شعر او را باید کشف کرد.
دکتر حداد عادل اظهار داشت: روح شعرِ بیدل عرفان اسلامی است؛ در نتیجه هرکه با عرفان اسلامی آشناتر باشد در فهم شعر بیدل موفق‌تر خواهد بود. من بیدل را مفسر عالم درون انسان می‌دانم که گوهرشناس و معدن‌شناس عالم درون انسان است و کمتر شاعری به چنین جایگاه برجسته‌ای رسیده است. هنر بزرگ بیدل قدرت تخیل اوست. قدرت زبان فارسی در شعر بیدل قابل مشاهده و تصدیق است و این قدرت در گسترش زبان فارسی بسیار موثر بوده است.
کاووس حسن‌لی، دیگر سخنران این نشست، دربارۀ تصحیح جدید غزلیات بیدل بیان کرد: سال‌هاست که محققان و ادبیان منتظر چنین کتابی بوده‌اند و خوشحالیم که امروز مجامع ادبی ما می‌تواند برخوردار از چنین منبعی باشد. این کتاب و این تصحیح بر اساس ۴ نسخه تدوین شده است.
مدیر مرکز حافظ‌شناسی و استاد دانشگاه شیراز با اشاره به برجستگی‌های این کتاب در مقایسه با چاپ‌ها و نسخ قبلی بیدل، آن را منبعی قابل وثوق برای ادیبان، پژوهشگران و علاقمندان به شعر بیدل دهلوی دانست و گفت: در برخی موارد به نظر می‌رسد مشکل از شعر بیدل است (به دلیل سختی‌هایی که خوانش این شعر دارد)، اما وقتی به نسخۀ حاضر نگاه می‌کنیم می‌بینیم تصحیحِ درست و به‌سامان شدن اشعار چگونه باعث خوانش صحیح شده و مشکلات پیشین را رفع کرده است. این چاپ، در مقایسه با کتاب‌های پیشین، بهترین و صحیح‌ترین چاپ از ابیات و اشعار بیدل است.
دکتر محمدرضا ترکی، مدیر گروه ادبیات انقلاب اسلامی فرهنگستان، در سخنانی تصریح کرد: کسانی که کار تخصصی در زمینۀ بیدل داشته‌اند مانند تشنه‌کامانی هستند که این کتاب را چون چشمه‌ای می‌بینند؛ زیرا این کتاب می‌تواند خوانش بیدل را روان‌تر و صحیح‌تر کند.
مراسم رونمایی کتاب «غزلیات بیدل» در فرهنگستان زبان و ادب فارسی
سه‌شنبه، هجدهم آبان‌ماه ۱۴۰۰، مراسم رونمایی کتاب غزلیات بیدل، با تصحیح سیدمهدی طباطبایی و علیرضا قزوه، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی و با حضور محدود استادان و به‌صورت برخط برگزار شد. دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر کاووس حسن‌لی، مدیر مرکز حافظ‌شناسی و استاد دانشگاه شیراز، دکتر محمدرضا ترکی، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و محمدکاظم کاظمی، عضو وابستۀ خارجی شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، درباره بیدل، شاعر سبک هندی، شعر و زبان این شاعرِ اواخر قرن یازدهم و اوایل قرن دوازدهم و اهمیت و دشواری‌های خوانش شعر او صحبت کردند.
در ابتدای این مراسم دکتر حداد عادل، با طرح سؤالی دربارۀ بیدل دهلوی گفت: یکی از نکاتی که در بررسی بیدل و شعر او باید به آن توجه بسیار داشته باشیم طرح این سؤال است که چرا بیدل در ایران قبل از انقلاب اسلامی رواج نداشت و معروف نبود، اما در چهار دهۀ اخیر در ایران شناخته، مطرح و از اشعار او استقبال شده و نسخه‌های متعددی از وی و شرح آثارش به چاپ رسیده است؟
وی افزود: من تلاش کرده‌ام در مقاله‌ای مفصل با عنوان «آشتی با بیدل» در کتاب حدیث سرو و نیلوفر به این سؤال پاسخ دهم. قبل از انقلاب صاحب‌نظران بنام به وجه صعوبت و پیچیدگی شعر بیدل نظر داشتند. برای این افراد و در آن دوران، بیدل مانند قله‌ای بلند می‌نمود که فتح آن دشوار بود. اما بیدلِ بعد از انقلاب، در کنار صعوبت شعر، با نوعی از عظمت و اهمیت جلوه‌گر شده است. از طرفی، شعر فارسی پس از انقلاب اسلامی به قالب و صورت شعر سنتی وفادار ماند؛ زیرا تمایل و گرایشی که از دهه‌های قبل از انقلاب به سمت شعر نو پدیده آمده بود، بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، رنگ باخت و شاعران پس از انقلاب عموماً سعی کردند در قالب‌های سنتی شعر بگویند، زیرا شعر را برای عموم جامعه و برای مردم می‌سرودند.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی تأکید کرد: برخلاف شعر نو که بیشتر مناسب جمع روشنفکر بود، شعر سنتی برای عامۀ مردم بود و انقلاب اسلامی ایران، به دلیل خصلت مردمی و توده‌ای بودن نیاز به این سبک (سنتی) داشت. شاعران پس از انقلاب، ضمن تقید به وزن و موسیقی شعر، در معنا، از زبان شعر قاجاری و صفوی فاصله گرفتند. شعر پس از انقلاب تکرار بی روح مضامین گذشته نبود، بلکه شاعران پس از انقلاب دنبال شعر جدیدی بودند که یکی از منابع ایشان شعر بیدل بود و یکی از کسانی که واسط شاعری و شعر بیدل و شاعران دهۀ ۶۰ شد شادروان سهراب سپهری بود. او زبانی را از بیدل الهام گرفت که طرزی نو بود.
وی افزود: از جملۀ نکات دیگر در مورد شعر این شاعر این است که فهم بیدل دشوار است؛ براین اساس بیدل دست‌کم در ایران هرگز شاعر مردم کوچه و بازار نخواهد شد، بلکه شعر او شعری مخصوص اهل ادب و تأمل خواهد بود؛ کسانی که ژرف‌اندیشی در شعر دارند، عاشق او و در اقیانوس شعر او غرق می شوند. درواقع برای فهم شعر بیدل ممارست لازم است و باید از شارحان کمک گرفت و کلیدهای فهم شعر او را باید کشف کرد.
دکتر حداد عادل اظهار داشت: روح شعرِ بیدل عرفان اسلامی است؛ در نتیجه هرکه با عرفان اسلامی آشناتر باشد در فهم شعر بیدل موفق‌تر خواهد بود. من بیدل را مفسر عالم درون انسان می‌دانم که گوهرشناس و معدن‌شناس عالم درون انسان است و کمتر شاعری به چنین جایگاه برجسته‌ای رسیده است. هنر بزرگ بیدل قدرت تخیل اوست. قدرت زبان فارسی در شعر بیدل قابل مشاهده و تصدیق است و این قدرت در گسترش زبان فارسی بسیار موثر بوده است.
کاووس حسن‌لی، دیگر سخنران این نشست، دربارۀ تصحیح جدید غزلیات بیدل بیان کرد: سال‌هاست که محققان و ادبیان منتظر چنین کتابی بوده‌اند و خوشحالیم که امروز مجامع ادبی ما می‌تواند برخوردار از چنین منبعی باشد. این کتاب و این تصحیح بر اساس ۴ نسخه تدوین شده است.
مدیر مرکز حافظ‌شناسی و استاد دانشگاه شیراز با اشاره به برجستگی‌های این کتاب در مقایسه با چاپ‌ها و نسخ قبلی بیدل، آن را منبعی قابل وثوق برای ادیبان، پژوهشگران و علاقمندان به شعر بیدل دهلوی دانست و گفت: در برخی موارد به نظر می‌رسد مشکل از شعر بیدل است (به دلیل سختی‌هایی که خوانش این شعر دارد)، اما وقتی به نسخۀ حاضر نگاه می‌کنیم می‌بینیم تصحیحِ درست و به‌سامان شدن اشعار چگونه باعث خوانش صحیح شده و مشکلات پیشین را رفع کرده است. این چاپ، در مقایسه با کتاب‌های پیشین، بهترین و صحیح‌ترین چاپ از ابیات و اشعار بیدل است.
دکتر محمدرضا ترکی، مدیر گروه ادبیات انقلاب اسلامی فرهنگستان، در سخنانی تصریح کرد: کسانی که کار تخصصی در زمینۀ بیدل داشته‌اند مانند تشنه‌کامانی هستند که این کتاب را چون چشمه‌ای می‌بینند؛ زیرا این کتاب می‌تواند خوانش بیدل را روان‌تر و صحیح‌تر کند.
وی در ادامه افزود: بیدل متأسفانه هنوز جایگاه درخوری در دانشگاه‌های ما ندارد؛ ما کلاً از ۱۳۶ واحد درسی دو واحد سبک هندی، با اشاره‌ای بسیار کوچک به بیدل، برای دانشجویان زبان فارسی داریم که خود این دو واحد برای این در نظر گرفته شده است که به دانشجوی ادبیات اثبات کند این سبک (هندی)، در مقایسه با سبک‌های دیگر، سخت‌تر فهمیده می‌شود. این تلقی رسمی دانشکده‌های ادبیات ماست. قبل از انقلاب قطعاً همین تفکر وجود داشته و امروز اگرچه این رویکرد و نگاه تا حدود زیادی تلطیف شده، همچنان وجود دارد.
این پژوهشگر و شاعر خاطرنشان کرد: متولی شدن فرهنگستان زبان برای این موضوع و توجه به بیدل و به‌صورت کلی دورۀ هندی، هم به‌لحاظ محتوایی و هم از نظر نمادین بسیار مهم است؛ چرا که توجه به سبک و شاعران منزوی شده را نشان می‌دهد.
محمدکاظم کاظمی، شاعر و نویسنده نیز در انتها به موضوع قرائت درست شعر بیدل (به‌عنوان شعری با دشواری‌های خاص، همراه با ترکیب‌سازی‌های خاص) به کمک نقطه‌گذاری و اعراب‌گذاری در کتاب حاضر پرداخت و گفت: بسیار اهمیت دارد که با این شیوۀ مناسب (نقطه‌گذاری و اعراب گذاری) قدرت تأویل شعر را بالا ببریم و خوانش آن را برای مخاطبان صحیح و درست کنیم.
این عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب تأکید کرد: پیش‌تر متنی که مرحوم حسن حسینی به‌صورت دکلمه از این متن خوانده است را شنیده‌ام، به‌علاوۀ اینکه تمام متن کتاب حاضر را خوانده‌ام و بر این اساس امروز می‌توانم بگویم گام مؤثری در راستای درست‌خوانی و شناخت شعر بیدل برداشته شده است.
وی در پایان افزود: مصححان در این کتاب کاری ارزشمند و خطیر، با نقطه‌گذاری و اعراب‌گذاری شعر بیدل، برای زبان فارسی انجام داده‌اند که بسیار راهگشاست و ما را از قرائت‌های نادرست بازمی‌دارد.
سیدمهدی طباطبایی و علیرضا قزوه دو سخنور پایانی این مراسم بودند که به اهمیت جایگاه بیدل در ادبیات فارسی، ماهیت کتابِ غزلیات بیدل و ضرورت چنین تصحیحی در راستای شناخت بیدل و اصلاح بدخوانی و بدفهمی اشعار وی پرداختند.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10238
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/11/X190800-1200x675.jpg
این پژوهشگر و شاعر خاطرنشان کرد: متولی شدن فرهنگستان زبان برای این موضوع و توجه به بیدل و به‌صورت کلی دورۀ هندی، هم به‌لحاظ محتوایی و هم از نظر نمادین بسیار مهم است؛ چرا که توجه به سبک و شاعران منزوی شده را نشان می‌دهد.
محمدکاظم کاظمی، شاعر و نویسنده نیز در انتها به موضوع قرائت درست شعر بیدل (به‌عنوان شعری با دشواری‌های خاص، همراه با ترکیب‌سازی‌های خاص) به کمک نقطه‌گذاری و اعراب‌گذاری در کتاب حاضر پرداخت و گفت: بسیار اهمیت دارد که با این شیوۀ مناسب (نقطه‌گذاری و اعراب گذاری) قدرت تأویل شعر را بالا ببریم و خوانش آن را برای مخاطبان صحیح و درست کنیم.
این عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب تأکید کرد: پیش‌تر متنی که مرحوم حسن حسینی به‌صورت دکلمه از این متن خوانده است را شنیده‌ام، به‌علاوۀ اینکه تمام متن کتاب حاضر را خوانده‌ام و بر این اساس امروز می‌توانم بگویم گام مؤثری در راستای درست‌خوانی و شناخت شعر بیدل برداشته شده است.
وی در پایان افزود: مصححان در این کتاب کاری ارزشمند و خطیر، با نقطه‌گذاری و اعراب‌گذاری شعر بیدل، برای زبان فارسی انجام داده‌اند که بسیار راهگشاست و ما را از قرائت‌های نادرست بازمی‌دارد.
سیدمهدی طباطبایی و علیرضا قزوه دو سخنور پایانی این مراسم بودند که به اهمیت جایگاه بیدل در ادبیات فارسی، ماهیت کتابِ غزلیات بیدل و ضرورت چنین تصحیحی در راستای شناخت بیدل و اصلاح بدخوانی و بدفهمی اشعار وی پرداختند.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10238
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/11/X190800-1200x675.jpg
@theapll
قدردانی فرهنگستان از پویش برنامۀ کافه‌هنر
اخیراً برنامۀ کافه‌هنر در شبکۀ رادیویی ایران با راه‌اندازی پویشی تلاش کرد توجه مخاطبان خود را به نام‌ها و واژه‌های ایرانی جلب کند.
در این پویش از شنوندگان این شبکۀ رادیویی در سراسر کشور خواسته شد تا واژه‌های زیبا و معنادار گویش خود را برای استفادۀ صاحبان کالاها و ویژند‌ها (برندها) اعلام کنند تا بیش از این شاهد کاربرد واژه‌های ناموزون بیگانه بر روی کالاهای ایرانی نباشیم. بخشی از این واژه‌های پیشنهادی در اختیار فرهنگستان قرار گرفته و در گروه‌های پژوهشی «زبان‌ها و گویش‌های ایرانی» و «واژه‌گزینی» فرهنگستان در دست بررسی است.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10248
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/02/arm-akhbar-1200x675.jpg
قدردانی فرهنگستان از پویش برنامۀ کافه‌هنر
اخیراً برنامۀ کافه‌هنر در شبکۀ رادیویی ایران با راه‌اندازی پویشی تلاش کرد توجه مخاطبان خود را به نام‌ها و واژه‌های ایرانی جلب کند.
در این پویش از شنوندگان این شبکۀ رادیویی در سراسر کشور خواسته شد تا واژه‌های زیبا و معنادار گویش خود را برای استفادۀ صاحبان کالاها و ویژند‌ها (برندها) اعلام کنند تا بیش از این شاهد کاربرد واژه‌های ناموزون بیگانه بر روی کالاهای ایرانی نباشیم. بخشی از این واژه‌های پیشنهادی در اختیار فرهنگستان قرار گرفته و در گروه‌های پژوهشی «زبان‌ها و گویش‌های ایرانی» و «واژه‌گزینی» فرهنگستان در دست بررسی است.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10248
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/02/arm-akhbar-1200x675.jpg
@theapll
جشنوارۀ کتاب در فرهنگستان زبان و ادب فارسی
فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به‌مناسبت هفتۀ کتاب، کلیۀ آثار منتشرشدۀ خود را با ۴۰ درصد تخفیف و آثار دیگر ناشران را با ۲۰ درصد، از تاریخ ۲۵ آبان‌ماه تا ۳۰ آذرماه ۱۴۰۰، عرضه می‌کند.
علاقه‌مندان می‌توانند برای حضور در این جشنواره به کتاب‌فروشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی مراجعه کنند.
نشانی: تهران، بزرگراه حقانی، بعد از ایستگاه مترو، ورودی کتابخانۀ ملی، بلوار دکتر حسن حبیبی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، واحد انتشارات.
تلفن: ۸۸۶۴۲۴۹۷
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10251
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/02/arm-akhbar-1200x675.jpg
جشنوارۀ کتاب در فرهنگستان زبان و ادب فارسی
فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به‌مناسبت هفتۀ کتاب، کلیۀ آثار منتشرشدۀ خود را با ۴۰ درصد تخفیف و آثار دیگر ناشران را با ۲۰ درصد، از تاریخ ۲۵ آبان‌ماه تا ۳۰ آذرماه ۱۴۰۰، عرضه می‌کند.
علاقه‌مندان می‌توانند برای حضور در این جشنواره به کتاب‌فروشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی مراجعه کنند.
نشانی: تهران، بزرگراه حقانی، بعد از ایستگاه مترو، ورودی کتابخانۀ ملی، بلوار دکتر حسن حبیبی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، واحد انتشارات.
تلفن: ۸۸۶۴۲۴۹۷
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10251
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/02/arm-akhbar-1200x675.jpg
@theapll
بازگشت به پنج‌رود
بازگشت به پنج‌رود شرح و توصیفی است هنری بر احوال رودکی، شاعر نامدار ایرانی، و اوضاع زمانۀ او در نخستین سال‌هایی که ایرانیانِ فرارودان رفته‌رفته می‌کوشیدند خود را از زیر یوغ دستگاه خلافت بغداد رها سازند. نویسنده در یادداشت‌ّهای پایانی خود بر کتاب تصریح کرده است که هدفش به‌هیچ‌وجه نوشتن کتابی مستند یا تحقیقی دربارۀ رودکی نبوده است و ازاین‌رو نباید در آن به‌دنبال صحت‌وسقم واقعیات و نکات تاریخی بود، بلکه باید متن را همانند رمانی خیالی خواند. بسیاری از وقایع یا شخصیت‌های کتاب زمینۀ تاریخی و مستند دارند و بسیاری دیگر کاملا خیالی‌اند و بسیاری از اوقات تشخیص مرز خیال و واقعیت کاری دشوار و یا حتی ناممکن می‌نماید. به فراموشی سپردن واقعیت در این رمان البته برای خوانندۀ ایرانی، که نسبت به خوانندگان روس آشنایی به‌مراتب بیشتری با صحنه‌ها و رخدادهای کتاب دارد، کار آسانی نیست؛ ما ممکن است از توصیف باده‌نوشی شاعران برآشوبیم، برخی اتفاق‌ها را مطابق واقعیت نپنداریم یا آن‌ها را در تناقض با باورهای خود ببینیم، از مشاهدۀ برخی اسامی تحریف شده یا نامعمول برای آن زمان شگفت‌زده شویم و سرانجام نویسنده را متهم کنیم که بدون مطالعه و اطلاعات کافی به نوشتن کتابی دربارۀ شاعر بزرگ ما دست زده است، ولی حقیقت آن است که وُلوس (نویسندۀ کتاب)، گذشته از مطالعۀ گسترده دربارۀ خود رودکی، با بسیاری از منابع شرقی و ایرانی از قبیل تاریخ بخارای نرشخی، نصیحة‌الملوک امام محمد غزالی، سیرالملوک (سیاحت‌نامه) خواجه نظام‌الملک طوسی آشناست و از آن‌ها در نگارش رمان بهره جسته است، اما پیوسته باید به یاد داشت که رودکی و شرح زندگی و زمانۀ او برای نویسنده فقط محمل و دستمایه‌ای است برای بیان تأملاتش در باب موضوعات مختلفی مانند سیاست و حکمرانی، تقریب مذاهب و هنر شاعری.
دیگر کار مهم نویسندۀ این کتاب ثبت برخی از آیین‌ها و باورهای مربوط به ازدواج، خاک‌سپاری، زایمان و نیز حکایت‌ها و داستان‌‌های محلی است که از منابع مختلف گرد آمده‌اند.
کتاب بازگشت به پنج‌رود، نوشتۀ آندری وُلوس و ترجمۀ دکتر آبتین گلکار، پژوهشگر گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که نشر برج آن را در ۵۳۰ صفحه و با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، به بهای ۱۳۵هزار تومان منتشر کرده است.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10256
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/11/B3008001-1200x675.jpg
بازگشت به پنج‌رود
بازگشت به پنج‌رود شرح و توصیفی است هنری بر احوال رودکی، شاعر نامدار ایرانی، و اوضاع زمانۀ او در نخستین سال‌هایی که ایرانیانِ فرارودان رفته‌رفته می‌کوشیدند خود را از زیر یوغ دستگاه خلافت بغداد رها سازند. نویسنده در یادداشت‌ّهای پایانی خود بر کتاب تصریح کرده است که هدفش به‌هیچ‌وجه نوشتن کتابی مستند یا تحقیقی دربارۀ رودکی نبوده است و ازاین‌رو نباید در آن به‌دنبال صحت‌وسقم واقعیات و نکات تاریخی بود، بلکه باید متن را همانند رمانی خیالی خواند. بسیاری از وقایع یا شخصیت‌های کتاب زمینۀ تاریخی و مستند دارند و بسیاری دیگر کاملا خیالی‌اند و بسیاری از اوقات تشخیص مرز خیال و واقعیت کاری دشوار و یا حتی ناممکن می‌نماید. به فراموشی سپردن واقعیت در این رمان البته برای خوانندۀ ایرانی، که نسبت به خوانندگان روس آشنایی به‌مراتب بیشتری با صحنه‌ها و رخدادهای کتاب دارد، کار آسانی نیست؛ ما ممکن است از توصیف باده‌نوشی شاعران برآشوبیم، برخی اتفاق‌ها را مطابق واقعیت نپنداریم یا آن‌ها را در تناقض با باورهای خود ببینیم، از مشاهدۀ برخی اسامی تحریف شده یا نامعمول برای آن زمان شگفت‌زده شویم و سرانجام نویسنده را متهم کنیم که بدون مطالعه و اطلاعات کافی به نوشتن کتابی دربارۀ شاعر بزرگ ما دست زده است، ولی حقیقت آن است که وُلوس (نویسندۀ کتاب)، گذشته از مطالعۀ گسترده دربارۀ خود رودکی، با بسیاری از منابع شرقی و ایرانی از قبیل تاریخ بخارای نرشخی، نصیحة‌الملوک امام محمد غزالی، سیرالملوک (سیاحت‌نامه) خواجه نظام‌الملک طوسی آشناست و از آن‌ها در نگارش رمان بهره جسته است، اما پیوسته باید به یاد داشت که رودکی و شرح زندگی و زمانۀ او برای نویسنده فقط محمل و دستمایه‌ای است برای بیان تأملاتش در باب موضوعات مختلفی مانند سیاست و حکمرانی، تقریب مذاهب و هنر شاعری.
دیگر کار مهم نویسندۀ این کتاب ثبت برخی از آیین‌ها و باورهای مربوط به ازدواج، خاک‌سپاری، زایمان و نیز حکایت‌ها و داستان‌‌های محلی است که از منابع مختلف گرد آمده‌اند.
کتاب بازگشت به پنج‌رود، نوشتۀ آندری وُلوس و ترجمۀ دکتر آبتین گلکار، پژوهشگر گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که نشر برج آن را در ۵۳۰ صفحه و با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، به بهای ۱۳۵هزار تومان منتشر کرده است.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10256
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/11/B3008001-1200x675.jpg
@theapll
فردوسی و شاهنامه‌سرایی
گروه دانشنامۀ تحقیقات ادبی، پس از به پایان رساندن تألیف دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، به سرپرستی و مدیریت زنده‌یاد استاد اسماعیل سعادت، عضو پیوستۀ فقید فرهنگستان، در دو نسخۀ ۷ و ۱۲جلدی، در حال سامان دادن به مجموعه‌های تخصصی مندرج در دانشنامه است. از جملۀ این موضوعات است: انواع ادبیات و سبک‌های ادبی، ادبیات معاصر، ایران‌شناسان، ادبیات ایران پیش از اسلام، مداخل مربوط به حوزۀ بلاغت و فنون و آرایه‌های ادبی، دستور زبان فارسی، کتاب‌های تاریخی و تذکره‌های فارسی، زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، اعلام قرآنی و دینی، نویسندگان و شاعران پارسی‌گوی، اهم کتاب‌های نظم و نثر فارسی، جای‌های تاریخی و افسانه‌ای، فرهنگ‌ها.
فردوسی و شاهنامه‌سرایی مجموعه‌ای است از گزیدۀ مقالات دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، که مستقیم یا غیرمستقیم، مرتبط با شاهنامۀ فردوسی است. بخشی از این مقالات در سه جلد اول دانشنامه منتشر شده است و بخش دیگر مربوط به جلد‌های چهارم تا ششم دانشنامه است که به‌تدریج در آینده انتشار خواهد یافت.
گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در نظر دارد که مجموعه‌های دیگری از مقالات دانشنامه را هم که مرتبط با موضوع واحدی است جداگانه به‌صورت کتاب‌های مستقل منتشر کند.
این مجموعه بالغ‌بر یکصد و پنجاه مقاله است که در یازده بخش تنظیم شده و به‌طور کلی جامعِ مهم‌ترین اطلاعات مربوط به شاهنامۀ فردوسی است و سه دورۀ تاریخی پیش از شاهنامه، سرایش شاهنامه، و بعد از سرایش شاهنامه را در بر می‌گیرد.
مجموعۀ فردوسی و شاهنامه‌سرایی، برگزیده‌ای از مقالات دانشنامۀ زبان و ادب فارسی است که فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با همکاری انتشارات سخن، آن را در ۱۲۰۴ صفحه و با شمارگان ۷۰۰ نسخه، به بهای ۲۲۵هزار تومان منتشر کرده است.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10253
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/11/B300800-1200x675.jpg
فردوسی و شاهنامه‌سرایی
گروه دانشنامۀ تحقیقات ادبی، پس از به پایان رساندن تألیف دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، به سرپرستی و مدیریت زنده‌یاد استاد اسماعیل سعادت، عضو پیوستۀ فقید فرهنگستان، در دو نسخۀ ۷ و ۱۲جلدی، در حال سامان دادن به مجموعه‌های تخصصی مندرج در دانشنامه است. از جملۀ این موضوعات است: انواع ادبیات و سبک‌های ادبی، ادبیات معاصر، ایران‌شناسان، ادبیات ایران پیش از اسلام، مداخل مربوط به حوزۀ بلاغت و فنون و آرایه‌های ادبی، دستور زبان فارسی، کتاب‌های تاریخی و تذکره‌های فارسی، زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، اعلام قرآنی و دینی، نویسندگان و شاعران پارسی‌گوی، اهم کتاب‌های نظم و نثر فارسی، جای‌های تاریخی و افسانه‌ای، فرهنگ‌ها.
فردوسی و شاهنامه‌سرایی مجموعه‌ای است از گزیدۀ مقالات دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، که مستقیم یا غیرمستقیم، مرتبط با شاهنامۀ فردوسی است. بخشی از این مقالات در سه جلد اول دانشنامه منتشر شده است و بخش دیگر مربوط به جلد‌های چهارم تا ششم دانشنامه است که به‌تدریج در آینده انتشار خواهد یافت.
گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در نظر دارد که مجموعه‌های دیگری از مقالات دانشنامه را هم که مرتبط با موضوع واحدی است جداگانه به‌صورت کتاب‌های مستقل منتشر کند.
این مجموعه بالغ‌بر یکصد و پنجاه مقاله است که در یازده بخش تنظیم شده و به‌طور کلی جامعِ مهم‌ترین اطلاعات مربوط به شاهنامۀ فردوسی است و سه دورۀ تاریخی پیش از شاهنامه، سرایش شاهنامه، و بعد از سرایش شاهنامه را در بر می‌گیرد.
مجموعۀ فردوسی و شاهنامه‌سرایی، برگزیده‌ای از مقالات دانشنامۀ زبان و ادب فارسی است که فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با همکاری انتشارات سخن، آن را در ۱۲۰۴ صفحه و با شمارگان ۷۰۰ نسخه، به بهای ۲۲۵هزار تومان منتشر کرده است.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10253
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/11/B300800-1200x675.jpg
@theapll
رونمایی سردیس استاد احمد سمیعی (گیلانی) و پروفسور مجید سمیعی
دوشنبه، اول روز آذرماه ۱۴۰۰، با حضور استاد احمد سمیعی (گیلانی) و جمعی از مدیران و دانشگاهیان دانشگاه گیلان، سردیس استاد سمیعی و پروفسور مجید سمیعی که توسط نسیم واحدی و فاطمه شفیعی ثابت، دانش‌آموختگان دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه ساخته شده است، رونمایی شد.
دکتر احمد رضی، رئیس دانشگاه گیلان، در این مراسم ضمن تشکر از حضور استاد احمد سمیعی، وی را از مفاخر کشور و از چهره‌های ماندگار علمی و فرهنگی کشور دانست.
رئیس دانشگاه گیلان گفت: استاد احمد سمیعی زندگی خود را وقف پژوهش و تألیف و ترجمه کرده و به‌عنوان پدر ویراستاری ایران شناخته می‌شود.
وی همچنین ضمن یادآوری سابقۀ تدریس استاد سمیعی در گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان، تعهد اجتماعی، دقت نظر و فروتنی را از خصوصیات اخلاقی بارز این استاد دانست و ابراز امیدواری کرد که پیشنهاد انجمن صنفی ویراستاران در خصوص تعیین روز تولد استاد احمد سمیعی به‌عنوان روز ویراستار و ثبت آن در تقویم ملی ایران به‌زودی محقق شود.
در این مراسم استاد احمد سمیعی (گیلانی) نیز ضمن ابراز خرسندی از حضور در جمع دانشگاهیان استان گیلان، دانشجویان را به استفاده از دوران جوانی و فراگیری زبان انگلیسی توصیه کرد.
وی اینترنت و شبکه‌های اجتماعی را باعث سرعت و شکوفایی روزافزون علم و دانش دانست و دانشجویان را به استفاده از این ظرفیت توصیه کرد.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10270
رونمایی سردیس استاد احمد سمیعی (گیلانی) و پروفسور مجید سمیعی
دوشنبه، اول روز آذرماه ۱۴۰۰، با حضور استاد احمد سمیعی (گیلانی) و جمعی از مدیران و دانشگاهیان دانشگاه گیلان، سردیس استاد سمیعی و پروفسور مجید سمیعی که توسط نسیم واحدی و فاطمه شفیعی ثابت، دانش‌آموختگان دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه ساخته شده است، رونمایی شد.
دکتر احمد رضی، رئیس دانشگاه گیلان، در این مراسم ضمن تشکر از حضور استاد احمد سمیعی، وی را از مفاخر کشور و از چهره‌های ماندگار علمی و فرهنگی کشور دانست.
رئیس دانشگاه گیلان گفت: استاد احمد سمیعی زندگی خود را وقف پژوهش و تألیف و ترجمه کرده و به‌عنوان پدر ویراستاری ایران شناخته می‌شود.
وی همچنین ضمن یادآوری سابقۀ تدریس استاد سمیعی در گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان، تعهد اجتماعی، دقت نظر و فروتنی را از خصوصیات اخلاقی بارز این استاد دانست و ابراز امیدواری کرد که پیشنهاد انجمن صنفی ویراستاران در خصوص تعیین روز تولد استاد احمد سمیعی به‌عنوان روز ویراستار و ثبت آن در تقویم ملی ایران به‌زودی محقق شود.
در این مراسم استاد احمد سمیعی (گیلانی) نیز ضمن ابراز خرسندی از حضور در جمع دانشگاهیان استان گیلان، دانشجویان را به استفاده از دوران جوانی و فراگیری زبان انگلیسی توصیه کرد.
وی اینترنت و شبکه‌های اجتماعی را باعث سرعت و شکوفایی روزافزون علم و دانش دانست و دانشجویان را به استفاده از این ظرفیت توصیه کرد.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10270
@theapll
ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی ـ شمارۀ ۱۷
هفدهمین شمارۀ ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی، از مجموعۀ ویژه‌نامه‌های نامۀ فرهنگستان، منتشر شد. این مجموعه شامل چهار بخش کلى است. در بخش «مقالات» این شماره عناوین زیر به چشم مى‌خورد: «پسوندهای تحبیبی فارسی در دورﮤ اسلامی (۵)»؛ علی‌اشرف صادقی؛ «بررسی مزایا و معایب استفاده از منابع اینترنتی به‌عنوان بخشی از پیکرۀ فرهنگ‌نویسی»، سارا شریف‌پور؛ «معرفی معیار لغات قویم؛ فرهنگ واژگان شاهنامه»، مرتضی چرمگی عمرانی.
در بخش «پژوهش‌های لغوی» این مقالات درج شده است: «گوریدن، سپس ـ باسپس، الدنگ، زردمبو ـ زردنبو، آبتین ـ اثفیان»، علی‌اشرف صادقی؛ «پرستار (بحث لغوی و دستوری)»، سید احمدرضا قائم‌‌مقامی؛ «دربارۀ واژۀ طاس/ تاس»، فرهاد قربان‌زاده؛ «چند واژه در واج‌شناسی شاهنامه»، وحید عیدگاه طرقبه‌ای؛ «چند واژه و اصطلاح نظامی در دورۀ قاجار»، عبدالرسول فروتن؛ «ویژگی‌های لغوی تفسیر شریف لاهیجی»، زهرا اکبرپور بقایی.
در بخش «نقد و بررسی» این شماره از ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی دو مقاله آمده است: «نقد و بررسی فرهنگ فارسی‌آموز دهخدا»، معصومه امینیان؛ «نقد و بررسی فرهنگ نظام»، سیده نرگس رضایی.
«تازه‌های نشر» بخش پایانی این شماره از ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی است. علاقه‌مندان می‌توانند هفدهمین شمارۀ ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی فرهنگستان را از پیوند زیر در وبگاه فرهنگستان بارگیری کنند.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10273
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/11/B100900-1200x675.jpg
ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی ـ شمارۀ ۱۷
هفدهمین شمارۀ ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی، از مجموعۀ ویژه‌نامه‌های نامۀ فرهنگستان، منتشر شد. این مجموعه شامل چهار بخش کلى است. در بخش «مقالات» این شماره عناوین زیر به چشم مى‌خورد: «پسوندهای تحبیبی فارسی در دورﮤ اسلامی (۵)»؛ علی‌اشرف صادقی؛ «بررسی مزایا و معایب استفاده از منابع اینترنتی به‌عنوان بخشی از پیکرۀ فرهنگ‌نویسی»، سارا شریف‌پور؛ «معرفی معیار لغات قویم؛ فرهنگ واژگان شاهنامه»، مرتضی چرمگی عمرانی.
در بخش «پژوهش‌های لغوی» این مقالات درج شده است: «گوریدن، سپس ـ باسپس، الدنگ، زردمبو ـ زردنبو، آبتین ـ اثفیان»، علی‌اشرف صادقی؛ «پرستار (بحث لغوی و دستوری)»، سید احمدرضا قائم‌‌مقامی؛ «دربارۀ واژۀ طاس/ تاس»، فرهاد قربان‌زاده؛ «چند واژه در واج‌شناسی شاهنامه»، وحید عیدگاه طرقبه‌ای؛ «چند واژه و اصطلاح نظامی در دورۀ قاجار»، عبدالرسول فروتن؛ «ویژگی‌های لغوی تفسیر شریف لاهیجی»، زهرا اکبرپور بقایی.
در بخش «نقد و بررسی» این شماره از ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی دو مقاله آمده است: «نقد و بررسی فرهنگ فارسی‌آموز دهخدا»، معصومه امینیان؛ «نقد و بررسی فرهنگ نظام»، سیده نرگس رضایی.
«تازه‌های نشر» بخش پایانی این شماره از ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی است. علاقه‌مندان می‌توانند هفدهمین شمارۀ ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی فرهنگستان را از پیوند زیر در وبگاه فرهنگستان بارگیری کنند.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10273
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/11/B100900-1200x675.jpg
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
@theapll ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی ـ شمارۀ ۱۷ هفدهمین شمارۀ ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی، از مجموعۀ ویژه‌نامه‌های نامۀ فرهنگستان، منتشر شد. این مجموعه شامل چهار بخش کلى است. در بخش «مقالات» این شماره عناوین زیر به چشم مى‌خورد: «پسوندهای تحبیبی فارسی در دورﮤ اسلامی…
@theapll
وب‌نشست‌های تخصصی اصطلاح‌شناسی و واژه‌گزینی مرکز نشر دانشگاهی و فرهنگستان زبان و ادب فارسی
اصطلاح‌شناسی علم بررسی مفاهیم و طبقه‌بندی نظام‌مند آن‌ها و ارتباط این مفاهیم با اصطلاحات مربوطه است. می‌توان گفت اصطلاح‌شناسی ابزاری کارآمد برای بررسی انبوه اصطلاحات گونۀ علمی زبان است. گونۀ علمی زبان که گونه‌ای برنامه‌ریزی شده و غیرخودکار محسوب می‌شود در بستر زبان طبیعی آن‌ها شکل می‌گیرد و تفاوت‌ها و تمایزهایی در سطح واژگان، نحو، گفتمان و … با زبان طبیعی دارد.
تاریخ واژه‌گزینی علمی در ایران پس از اسلام پیوندی تنگاتنگ با دو دورۀ عمده در تاریخ علم این کشور دارد. در دورۀ اول (فاصلۀ قرون چهارم تا ششم) با گرایش دانشمندانی چون اخوینی، بیرونی و ابن‌سینا به فارسی‌نویسی کتب علمی، واژه‌گزینی فارسی تا حد زیادی به شکوفایی رسید. در دورۀ دوم تاریخ علمی ایران (از آغاز دارالفنون تا کنون) انجمن¬ها و کارگروه¬های مختلف، در قالب‌های رسمی، نیمه‌رسمی و غیررسمی و بر حسب نیاز به واژه‌سازی پرداخته‌اند. با صدور فرمان رسمی مظفرالدین شاه قاجار مبنی بر تأسیس مجلس آکادمی در سال ۱۲۸۳ شمسی، واژه‌گزینی رسمی و برنامه‌ریزی شده در ایران پایه‌گذاری شد. بعدها سازمان‌های رسمی دیگر مانند «فرهنگستان ایران» موسوم به فرهنگستان اول (۱۳۱۴ تا ۱۳۳۲)، «فرهنگستان زبان ایران» موسوم به فرهنگستان دوم (۱۳۴۹ تا ۱۳۵۷) و «فرهنگستان زبان و ادب فارسی» موسوم به فرهنگستان سوم (۱۳۶۹ تا کنون) همگی توسط دولت‌ها و برای سازمان‌دهی و نظم‌بخشی به زبان رسمی و علمی فارسی و واژه‌گزینی برنامه‌ریزی‌شده، شکل گرفتند.
با توجه به اهمیت دانش اصطلاح‌شناسی و واژه‌گزینی، به‌ویژه برای مترجمان و ویراستاران، مرکز نشر دانشگاهی و فرهنگستان زبان و ادب فارسی از چهارشنبه، دهم آذرماه ۱۴۰۰، وب‌نشست‌ها‌یی تخصصی برگزار می‌کنند که هشت هفته (هر چهارشنبه) ادامه خواهد داشت. سخنرانی‌های این وبنشستها در چهار بخش عمده برنامه‌ریزی شده‌اند: دربخش اول مبانی نظری اصطلاح‌شناسی و همچنین مکاتب و رویکردهای مختلف آن معرفی می‌شود؛ در بخش دوم به رابطۀ اصطلاح‌شناسی با برخی از شاخه‌های دیگر زبان‌شناسی مانند صرف و معنی‌شناسی پرداخته می‌شود؛ بخش سوم جنبه‌های شناختی و آموزشی اصطلاح‌شناسی را از نظر می‌گذراند؛ و بخش چهارم تاریخچۀ نسبتاً مفصلی از فعالیت‌های مرتبط با برنامه‌ریزی زبان و واژه‌گزینی‌های رسمی، نیمه‌رسمی و غیررسمی در دورۀ دوم علمی در ایران است که بیشتر نتیجۀ جنبش‌های نوگرایانه و تجددخواهانه و نیز ورود علوم جدید اروپایی در اواسط دورۀ قاجار بوده است. در این بخش تلاش خواهد شد تا پیوستگی ساختاری و عملکردی نهادهای مختلف واژه‌گزینی در این دورۀ صد و هشتاد ساله بیان شود.َ
با وجود آن که مخاطبین این نشست‌ها غالبا مترجمان و ویراستاران متون علمی هستند، اما عموم علاقه‌مندان به اصطلاح‌شناسی و واژه‌گزینی نیز می‌توانند از آن بهره‌مند شوند. شرکت در این نشست‌ها رایگان است.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10283
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/12/X100900-1200x675.jpg
وب‌نشست‌های تخصصی اصطلاح‌شناسی و واژه‌گزینی مرکز نشر دانشگاهی و فرهنگستان زبان و ادب فارسی
اصطلاح‌شناسی علم بررسی مفاهیم و طبقه‌بندی نظام‌مند آن‌ها و ارتباط این مفاهیم با اصطلاحات مربوطه است. می‌توان گفت اصطلاح‌شناسی ابزاری کارآمد برای بررسی انبوه اصطلاحات گونۀ علمی زبان است. گونۀ علمی زبان که گونه‌ای برنامه‌ریزی شده و غیرخودکار محسوب می‌شود در بستر زبان طبیعی آن‌ها شکل می‌گیرد و تفاوت‌ها و تمایزهایی در سطح واژگان، نحو، گفتمان و … با زبان طبیعی دارد.
تاریخ واژه‌گزینی علمی در ایران پس از اسلام پیوندی تنگاتنگ با دو دورۀ عمده در تاریخ علم این کشور دارد. در دورۀ اول (فاصلۀ قرون چهارم تا ششم) با گرایش دانشمندانی چون اخوینی، بیرونی و ابن‌سینا به فارسی‌نویسی کتب علمی، واژه‌گزینی فارسی تا حد زیادی به شکوفایی رسید. در دورۀ دوم تاریخ علمی ایران (از آغاز دارالفنون تا کنون) انجمن¬ها و کارگروه¬های مختلف، در قالب‌های رسمی، نیمه‌رسمی و غیررسمی و بر حسب نیاز به واژه‌سازی پرداخته‌اند. با صدور فرمان رسمی مظفرالدین شاه قاجار مبنی بر تأسیس مجلس آکادمی در سال ۱۲۸۳ شمسی، واژه‌گزینی رسمی و برنامه‌ریزی شده در ایران پایه‌گذاری شد. بعدها سازمان‌های رسمی دیگر مانند «فرهنگستان ایران» موسوم به فرهنگستان اول (۱۳۱۴ تا ۱۳۳۲)، «فرهنگستان زبان ایران» موسوم به فرهنگستان دوم (۱۳۴۹ تا ۱۳۵۷) و «فرهنگستان زبان و ادب فارسی» موسوم به فرهنگستان سوم (۱۳۶۹ تا کنون) همگی توسط دولت‌ها و برای سازمان‌دهی و نظم‌بخشی به زبان رسمی و علمی فارسی و واژه‌گزینی برنامه‌ریزی‌شده، شکل گرفتند.
با توجه به اهمیت دانش اصطلاح‌شناسی و واژه‌گزینی، به‌ویژه برای مترجمان و ویراستاران، مرکز نشر دانشگاهی و فرهنگستان زبان و ادب فارسی از چهارشنبه، دهم آذرماه ۱۴۰۰، وب‌نشست‌ها‌یی تخصصی برگزار می‌کنند که هشت هفته (هر چهارشنبه) ادامه خواهد داشت. سخنرانی‌های این وبنشستها در چهار بخش عمده برنامه‌ریزی شده‌اند: دربخش اول مبانی نظری اصطلاح‌شناسی و همچنین مکاتب و رویکردهای مختلف آن معرفی می‌شود؛ در بخش دوم به رابطۀ اصطلاح‌شناسی با برخی از شاخه‌های دیگر زبان‌شناسی مانند صرف و معنی‌شناسی پرداخته می‌شود؛ بخش سوم جنبه‌های شناختی و آموزشی اصطلاح‌شناسی را از نظر می‌گذراند؛ و بخش چهارم تاریخچۀ نسبتاً مفصلی از فعالیت‌های مرتبط با برنامه‌ریزی زبان و واژه‌گزینی‌های رسمی، نیمه‌رسمی و غیررسمی در دورۀ دوم علمی در ایران است که بیشتر نتیجۀ جنبش‌های نوگرایانه و تجددخواهانه و نیز ورود علوم جدید اروپایی در اواسط دورۀ قاجار بوده است. در این بخش تلاش خواهد شد تا پیوستگی ساختاری و عملکردی نهادهای مختلف واژه‌گزینی در این دورۀ صد و هشتاد ساله بیان شود.َ
با وجود آن که مخاطبین این نشست‌ها غالبا مترجمان و ویراستاران متون علمی هستند، اما عموم علاقه‌مندان به اصطلاح‌شناسی و واژه‌گزینی نیز می‌توانند از آن بهره‌مند شوند. شرکت در این نشست‌ها رایگان است.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10283
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/12/X100900-1200x675.jpg
چهارشنبه، هفدهم آذرماه ۱۴۰۰، دکتر اکبر نحوی، عضو وابستۀ فقید فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در سن ۶۶سالگی درگذشت. به همین مناسب دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی درگذشت این استاد ارجمند را تسلیت گفت. متن پیام مذکور بدین شرح است:
بسمه تعالی
استاد ارجمند و دانشمند گران‌قدر، دکتر اکبر نحوی، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و استاد دانشگاه شیراز، دار فانی را بدرود گفت. این ضایعۀ نابهنگام و فقدان ایشان مایۀ تأثر و تأسف آشنایان و دوستداران ایشان شد. این استاد بزرگوار و پژوهشگر زبان و ادب فارسی از جملۀ مصححان متون کهن و ادبیات حماسی بود که در طی سالیان کوتاه حیات علمی، کارنامۀ درخشانی از خود بر جای نهاد.
تصحیح مجمل التواریخ و القصص، شیرازنامۀ زرکوب شیرازی، برزونامه (بخش کهن)، همایون‌نامه (تاریخ منظوم)، آیین دبیری و بیش از هفتاد مقالۀ علمی و پژوهشی از جملۀ آثار ایشان است.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با اندوه بسیار، درگذشت این استاد ارجمند را به دوستان و شاگردان و همکاران و به‌ویژه به خانوادۀ محترمشان تسلیت می‌گوید و برای وی از خداوند کریم آمرزش و آرامش روان مسئلت می‌کند.
غلامعلی حداد عادل
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10332
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/12/X200900.jpg
بسمه تعالی
استاد ارجمند و دانشمند گران‌قدر، دکتر اکبر نحوی، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و استاد دانشگاه شیراز، دار فانی را بدرود گفت. این ضایعۀ نابهنگام و فقدان ایشان مایۀ تأثر و تأسف آشنایان و دوستداران ایشان شد. این استاد بزرگوار و پژوهشگر زبان و ادب فارسی از جملۀ مصححان متون کهن و ادبیات حماسی بود که در طی سالیان کوتاه حیات علمی، کارنامۀ درخشانی از خود بر جای نهاد.
تصحیح مجمل التواریخ و القصص، شیرازنامۀ زرکوب شیرازی، برزونامه (بخش کهن)، همایون‌نامه (تاریخ منظوم)، آیین دبیری و بیش از هفتاد مقالۀ علمی و پژوهشی از جملۀ آثار ایشان است.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با اندوه بسیار، درگذشت این استاد ارجمند را به دوستان و شاگردان و همکاران و به‌ویژه به خانوادۀ محترمشان تسلیت می‌گوید و برای وی از خداوند کریم آمرزش و آرامش روان مسئلت می‌کند.
غلامعلی حداد عادل
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10332
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/12/X200900.jpg
@theapll
پیام تسلیت فرهنگستان زبان و ادب فارسی به‌مناسبت درگذشت دکتر احمد روستا
متأسفانه دکتر احمد روستا، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی و پیش‌کسوت رشتۀ بازاریابی در ایران، دار فانی را وداع گفت. وی از سال ۱۳۹۵ به‌عنوان عضو کارگروه واژه‌گزینی تخصصی بازاریابی با گروه واژه‌گزینی فرهنگستان همکاری داشت و فرهنگستان زبان و ادب فارسی در طی این سال‌ها از دانش ایشان بهرۀ فراوان برد.
فرهنگستان این مصیبت را به جامعۀ علمی کشور و خانوادۀ گرامی‌شان تسلیت می‌گوید و برای ایشان از خداوند متعال طلب آمرزش دارد.
پیام تسلیت فرهنگستان زبان و ادب فارسی به‌مناسبت درگذشت دکتر احمد روستا
متأسفانه دکتر احمد روستا، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی و پیش‌کسوت رشتۀ بازاریابی در ایران، دار فانی را وداع گفت. وی از سال ۱۳۹۵ به‌عنوان عضو کارگروه واژه‌گزینی تخصصی بازاریابی با گروه واژه‌گزینی فرهنگستان همکاری داشت و فرهنگستان زبان و ادب فارسی در طی این سال‌ها از دانش ایشان بهرۀ فراوان برد.
فرهنگستان این مصیبت را به جامعۀ علمی کشور و خانوادۀ گرامی‌شان تسلیت می‌گوید و برای ایشان از خداوند متعال طلب آمرزش دارد.
@theapll
نامۀ تشکر دکتر حداد عادل به رئیس سازمان صداوسیما
در روزهای اخیر خبر تغییر نام یک مجموعۀ تلویزیونی از «اپیدمی» به «موج اول» در خبرگزاری‌ها منتشر شد. این مجموعه به تهیه‌کنندگی سعید کمانی ساخته شده و به روایت بحران کرونا و تلاش شبانه‌روزی کادر درمان و نیرو‌های جهادی برای مقابله با این بیماری می‌پردازد. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در نامه‌ای از رئیس محترم سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، دکتر پیمان جبلی، تشکر کرد. متن نامۀ مذکور بدین شرح است:
بسمه تعالی
جناب آقای دکتر پیمان جبلی
رئیس محترم سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران
با سلام و احترام،
در خبرها آمده بود که نام یک مجموعۀ تلویزیونی که قرار بود با عنوان «اپیدمی» از شبکۀ سۀ سیما پخش شود، به نام فارسی «موج اول» تغییر یافته است.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ضمن استقبال از این اقدام، از سازمان صداوسیما و شبکۀ سه قدردانی می‌کند و آن را نشانه‌ای از توجه سازمان به ایفای وظیفۀ خطیر خود در پاسداری از زبان فارسی می‌داند. امید است این نگرش در صداوسیما گسترش یابد و الگو شود. توفیق جناب‌عالی را از خداوند متعال خواستارم.
غلامعلی حداد عادل
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
https://apll.ir/?p=10337
yun.ir/srd8sf
نامۀ تشکر دکتر حداد عادل به رئیس سازمان صداوسیما
در روزهای اخیر خبر تغییر نام یک مجموعۀ تلویزیونی از «اپیدمی» به «موج اول» در خبرگزاری‌ها منتشر شد. این مجموعه به تهیه‌کنندگی سعید کمانی ساخته شده و به روایت بحران کرونا و تلاش شبانه‌روزی کادر درمان و نیرو‌های جهادی برای مقابله با این بیماری می‌پردازد. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در نامه‌ای از رئیس محترم سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، دکتر پیمان جبلی، تشکر کرد. متن نامۀ مذکور بدین شرح است:
بسمه تعالی
جناب آقای دکتر پیمان جبلی
رئیس محترم سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران
با سلام و احترام،
در خبرها آمده بود که نام یک مجموعۀ تلویزیونی که قرار بود با عنوان «اپیدمی» از شبکۀ سۀ سیما پخش شود، به نام فارسی «موج اول» تغییر یافته است.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ضمن استقبال از این اقدام، از سازمان صداوسیما و شبکۀ سه قدردانی می‌کند و آن را نشانه‌ای از توجه سازمان به ایفای وظیفۀ خطیر خود در پاسداری از زبان فارسی می‌داند. امید است این نگرش در صداوسیما گسترش یابد و الگو شود. توفیق جناب‌عالی را از خداوند متعال خواستارم.
غلامعلی حداد عادل
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
https://apll.ir/?p=10337
yun.ir/srd8sf
@theapll
انتشار استاندارد ملی «کار اصطلاح‌شناسی و علم اصطلاح‌شناسی ـ واژگان»
استاندارد ملی ایران با عنوان «کار اصطلاح‌شناسی و علم اصطلاح‌شناسی ـ واژگان» با شمارۀ ۸۰۹۹ در مجموعۀ استانداردهای ملی ایران منتشر شد.
پس از آنکه در سال ۱۳۹۸ سازمان ملی استاندارد ایران، مسئولیت کارگروه فنی متناظر ۳۷ (زبان و اصطلاح‌شناسی) را به فرهنگستان زبان و ادب فارسی سپرد این کارگروه، همگام با بررسی پیش‌نویس‌های استانداردهای بین‌المللی این حوزه، ترجمه و تدوین تعدادی از استانداردهای اصطلاح‌شناسی را در برنامۀ کاری خود قرار داد. نخستین استاندارد از این مجموعه، با توجه به اهمیت محتوا و کاربری آن برای پژوهشگران، حوزۀ اصطلاح‌شناسی «واژگان اصطلاح‌شناسی» بود. این استاندارد را بهتاب بلمکی، از دانش‌آموختگان رشتۀ واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی فرهنگستان، زیر نظر مهدیه قنات‌آبادی، پژوهشگر گروه واژه‌گزینی ترجمه کرده است.
استاندارد ترجمه‌شده در جلسات کمیسیون‌های سازمان ملی استاندارد ایران، با حضور جمعی از متخصصان بررسی شد و پس از طی مراحل مختلف، در جلسۀ کارگروه (کمیته) ملی در تاریخ ۱۹ مهر ۱۴۰۰ به تصویب رسید.
مدیریت کارگروه فنی متناظر ۳۷ را خانم‌ها مهنوش تهرانی، شیما شریفی و آقای محمود ظریف بر عهده دارند. استاندارد ملی ایران به شمارۀ ۸۰۹۹: سال ۱۴۰۰ در نشانی زیر به‌رایگان در دسترس است.
http://standard.isiri.gov.ir/standardview.aspx?1d=55060
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10344
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/02/arm-akhbar-1200x675.jpg
انتشار استاندارد ملی «کار اصطلاح‌شناسی و علم اصطلاح‌شناسی ـ واژگان»
استاندارد ملی ایران با عنوان «کار اصطلاح‌شناسی و علم اصطلاح‌شناسی ـ واژگان» با شمارۀ ۸۰۹۹ در مجموعۀ استانداردهای ملی ایران منتشر شد.
پس از آنکه در سال ۱۳۹۸ سازمان ملی استاندارد ایران، مسئولیت کارگروه فنی متناظر ۳۷ (زبان و اصطلاح‌شناسی) را به فرهنگستان زبان و ادب فارسی سپرد این کارگروه، همگام با بررسی پیش‌نویس‌های استانداردهای بین‌المللی این حوزه، ترجمه و تدوین تعدادی از استانداردهای اصطلاح‌شناسی را در برنامۀ کاری خود قرار داد. نخستین استاندارد از این مجموعه، با توجه به اهمیت محتوا و کاربری آن برای پژوهشگران، حوزۀ اصطلاح‌شناسی «واژگان اصطلاح‌شناسی» بود. این استاندارد را بهتاب بلمکی، از دانش‌آموختگان رشتۀ واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی فرهنگستان، زیر نظر مهدیه قنات‌آبادی، پژوهشگر گروه واژه‌گزینی ترجمه کرده است.
استاندارد ترجمه‌شده در جلسات کمیسیون‌های سازمان ملی استاندارد ایران، با حضور جمعی از متخصصان بررسی شد و پس از طی مراحل مختلف، در جلسۀ کارگروه (کمیته) ملی در تاریخ ۱۹ مهر ۱۴۰۰ به تصویب رسید.
مدیریت کارگروه فنی متناظر ۳۷ را خانم‌ها مهنوش تهرانی، شیما شریفی و آقای محمود ظریف بر عهده دارند. استاندارد ملی ایران به شمارۀ ۸۰۹۹: سال ۱۴۰۰ در نشانی زیر به‌رایگان در دسترس است.
http://standard.isiri.gov.ir/standardview.aspx?1d=55060
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10344
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/02/arm-akhbar-1200x675.jpg
@theapll
بازدید دکتر حداد عادل از موزۀ هنرهای معاصر فلسطین
دوشنبه، بیست و دوم آذرماه ۱۴۰۰، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از اثر حبیب‌الله صادقی در موزۀ هنرهای معاصر فلسطین بازدید کرد.
به گزارش روابط‌عمومی فرهنگستان هنر، دکتر حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به‌همراه دکتر سیّد مجتبی حسینی، دبیر فرهنگستان، با حضور در موزۀ هنرهای معاصر فلسطین از مراحل آماده‌سازی نقاشی «در رثای سیمرغ تجلی»، اثر حبیب‌الله صادقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان هنر، بازدید کرد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در این بازدید، ضمن تشکر از این هنرمند پیش‌کسوت به‌جهت خلق این اثر ارزشمند، پیشنهادهایی نیز به‌منظور عرضۀ این اثر فاخر در سطح جامعه و برای قشرهای مختلف مردم ارائه کرد. در ادامه حبیب‌الله صادقی به روایت تصویرسازی این اثر یکصدمترمربعی پرداخت.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10348
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/12/X230900-1200x675.jpg
بازدید دکتر حداد عادل از موزۀ هنرهای معاصر فلسطین
دوشنبه، بیست و دوم آذرماه ۱۴۰۰، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از اثر حبیب‌الله صادقی در موزۀ هنرهای معاصر فلسطین بازدید کرد.
به گزارش روابط‌عمومی فرهنگستان هنر، دکتر حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به‌همراه دکتر سیّد مجتبی حسینی، دبیر فرهنگستان، با حضور در موزۀ هنرهای معاصر فلسطین از مراحل آماده‌سازی نقاشی «در رثای سیمرغ تجلی»، اثر حبیب‌الله صادقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان هنر، بازدید کرد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در این بازدید، ضمن تشکر از این هنرمند پیش‌کسوت به‌جهت خلق این اثر ارزشمند، پیشنهادهایی نیز به‌منظور عرضۀ این اثر فاخر در سطح جامعه و برای قشرهای مختلف مردم ارائه کرد. در ادامه حبیب‌الله صادقی به روایت تصویرسازی این اثر یکصدمترمربعی پرداخت.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10348
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/12/X230900-1200x675.jpg
@theapll
پیام تسلیت فرهنگستان زبان و ادب فارسی به مناسبت درگذشت پروفسور برت فراگنر
پنجشنبه، بیست و پنجم آذرماه ۱۴۰۰، پروفسور برت فراگنر (۱۹۴۱ ـ ۲۰۲۱)، ایران‌شناس و اسلام‌شناس اتریشی، در سن ۸۰ سالگی درگذشت.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی فقدان این دانشمند شرق‌شناس و چهرۀ ماندگار ایران‌شناسی را به ایران‌شناسان و استادان و دوستداران و خانوادۀ ایشان تسلیت می‌گوید.
پروفسور فراگنر در حوزه‌های شرق‌شناسی، ترک‌شناسی، عرب‌شناسی و ایران‌شناسی و همچنین قوم‌شناسی و ایران‌شناسی صاحب‌نظر و متخصص بود و سال‌های متمادی کرسی رشتۀ ایران‌شناسی در دانشگاه‌های وین، فرایبورگ، برلین، برن و بامبرگ را در اختیار داشت.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10362
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/12/X270900-1200x675.jpg
پیام تسلیت فرهنگستان زبان و ادب فارسی به مناسبت درگذشت پروفسور برت فراگنر
پنجشنبه، بیست و پنجم آذرماه ۱۴۰۰، پروفسور برت فراگنر (۱۹۴۱ ـ ۲۰۲۱)، ایران‌شناس و اسلام‌شناس اتریشی، در سن ۸۰ سالگی درگذشت.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی فقدان این دانشمند شرق‌شناس و چهرۀ ماندگار ایران‌شناسی را به ایران‌شناسان و استادان و دوستداران و خانوادۀ ایشان تسلیت می‌گوید.
پروفسور فراگنر در حوزه‌های شرق‌شناسی، ترک‌شناسی، عرب‌شناسی و ایران‌شناسی و همچنین قوم‌شناسی و ایران‌شناسی صاحب‌نظر و متخصص بود و سال‌های متمادی کرسی رشتۀ ایران‌شناسی در دانشگاه‌های وین، فرایبورگ، برلین، برن و بامبرگ را در اختیار داشت.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10362
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/12/X270900-1200x675.jpg
@theapll
رئیس فرهنگستان میهمان برنامۀ «به وقت ایران»
یکشنبه، بیست و هشتم آذرماه ۱۴۰۰، دکتر حداد عادل میهمان برنامۀ «به وقت ایران» در شبکۀ آموزش بود. وی در این برنامه دربارۀ نقش فرهنگستان در ارتقای زبان فارسی صحبت کرد.
در این برنامۀ یک‌ساعته، ناصر خیرخواه، مجری باسابقۀ صداوسیما، دربارۀ شرایط امروز زبان فارسی و تأکید مقام معظم رهبری بر حفظ زبان فارسی و فعالیت‌های پژوهشی و آموزشی فرهنگستان با دکتر حداد عادل گفت‌وگو و پرسش‌هایی را مطرح کرد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در سخنان خود در باب زبان فارسی این زبان را عامل وحدت و هم‌بستگی ملت ایران خواند و اظهار کرد: زبان فارسی درختی تناور و همیشه‌زنده است. برای آنکه این درخت شاداب و زنده بماند باید به مدارس و معلمان زبان و ادبیات فارسی توجه ویژه‌ای شود. به درس‌های انشا و املا اهمیت داده شود و امتحانات شفاهی کنار گذاشته نشود تا دانش‌آموزان شیوه‌های بیان مقصود را یاد بگیرند.
وی در ادامه افزود: رسانه‌ها، فضای مجازی، صاحبان حرفه‌ها و مشاغل، تولیدکنندگان کالاها، همگی در حفظ زبان فارسی نقش دارند و نباید با بی‌توجهی در جهت عکس بکوشند.
دکتر حداد عادل در بخش دیگری از سخنان خود به سابقۀ سی‌ویک‌سالۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی اشاره کرد و تصویب ۶۰هزار واژه در برابر واژه‌های بیگانه و انتشار فرهنگ‌های واژه‌های مصوب، تألیف دانشنامه‌های زبان و ادب فارسی و فرهنگ جامع زبان فارسی و انتشار فصلنامه‌های تخصصی را از فعالیت‌های فرهنگستان برشمرد.
وی در بخشی از سخنان خود اظهار کرد: در ابتدای شیوع کرونا فرهنگستان با گردآوری واژه‌های مربوط به کوید ـ ۱۹ و معادل‌گزینی آن‌ها تلاش کرد از رواج واژه‌های بیگانۀ جدید جلوگیری کند.
وی همچنین افزود: فرهنگستان در صدد است با تهیۀ زیرساخت رایانه‌ای مناسب، پیکرۀ فارسی گردآوردۀ خود را در اختیار پژوهشگران زبان فارسی قرار دهد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی اعلام کرد: فرهنگستان چند سال است در سطح کارشناسی ارشد به آموزش واژه‌گزینان و اصطلاح‌شناسان همت گمارده است. این فرهنگستان سال‌ها برای تصویب واژه‌های فارسی کوشیده است و اخیراً برای ترویج واژه‌های مصوب نیز تلاش می‌کند و در این راه به همراهی رسانه‌ها، به‌ویژه رسانۀ ملی، نیاز دارد.
نسخۀ کامل این گفت‌وگو را می‌توانید در پیوند زیر ببینید.
https://www.aparat.com/v/P8kIQ
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
yun.ir/wmvjra
yun.ir/fmo07c
رئیس فرهنگستان میهمان برنامۀ «به وقت ایران»
یکشنبه، بیست و هشتم آذرماه ۱۴۰۰، دکتر حداد عادل میهمان برنامۀ «به وقت ایران» در شبکۀ آموزش بود. وی در این برنامه دربارۀ نقش فرهنگستان در ارتقای زبان فارسی صحبت کرد.
در این برنامۀ یک‌ساعته، ناصر خیرخواه، مجری باسابقۀ صداوسیما، دربارۀ شرایط امروز زبان فارسی و تأکید مقام معظم رهبری بر حفظ زبان فارسی و فعالیت‌های پژوهشی و آموزشی فرهنگستان با دکتر حداد عادل گفت‌وگو و پرسش‌هایی را مطرح کرد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در سخنان خود در باب زبان فارسی این زبان را عامل وحدت و هم‌بستگی ملت ایران خواند و اظهار کرد: زبان فارسی درختی تناور و همیشه‌زنده است. برای آنکه این درخت شاداب و زنده بماند باید به مدارس و معلمان زبان و ادبیات فارسی توجه ویژه‌ای شود. به درس‌های انشا و املا اهمیت داده شود و امتحانات شفاهی کنار گذاشته نشود تا دانش‌آموزان شیوه‌های بیان مقصود را یاد بگیرند.
وی در ادامه افزود: رسانه‌ها، فضای مجازی، صاحبان حرفه‌ها و مشاغل، تولیدکنندگان کالاها، همگی در حفظ زبان فارسی نقش دارند و نباید با بی‌توجهی در جهت عکس بکوشند.
دکتر حداد عادل در بخش دیگری از سخنان خود به سابقۀ سی‌ویک‌سالۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی اشاره کرد و تصویب ۶۰هزار واژه در برابر واژه‌های بیگانه و انتشار فرهنگ‌های واژه‌های مصوب، تألیف دانشنامه‌های زبان و ادب فارسی و فرهنگ جامع زبان فارسی و انتشار فصلنامه‌های تخصصی را از فعالیت‌های فرهنگستان برشمرد.
وی در بخشی از سخنان خود اظهار کرد: در ابتدای شیوع کرونا فرهنگستان با گردآوری واژه‌های مربوط به کوید ـ ۱۹ و معادل‌گزینی آن‌ها تلاش کرد از رواج واژه‌های بیگانۀ جدید جلوگیری کند.
وی همچنین افزود: فرهنگستان در صدد است با تهیۀ زیرساخت رایانه‌ای مناسب، پیکرۀ فارسی گردآوردۀ خود را در اختیار پژوهشگران زبان فارسی قرار دهد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی اعلام کرد: فرهنگستان چند سال است در سطح کارشناسی ارشد به آموزش واژه‌گزینان و اصطلاح‌شناسان همت گمارده است. این فرهنگستان سال‌ها برای تصویب واژه‌های فارسی کوشیده است و اخیراً برای ترویج واژه‌های مصوب نیز تلاش می‌کند و در این راه به همراهی رسانه‌ها، به‌ویژه رسانۀ ملی، نیاز دارد.
نسخۀ کامل این گفت‌وگو را می‌توانید در پیوند زیر ببینید.
https://www.aparat.com/v/P8kIQ
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
yun.ir/wmvjra
yun.ir/fmo07c
آپارات - سرویس اشتراک ویدیو
حضور رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در برنامه «به وقت ایران» شبکه آموزش
دکتر حدادعادل شامگاه یکشنبه 28 آذر 1400 در برنامه زنده «به وقت ایران» در شبکه آموزش حضور یافت و توضیحاتی را دربارۀ عملکرد فرهنگستان زبان و ادب فارسی ارائه کرد
@theapll
همایش بین‌المللی «تأثیر زبان و ادب فارسی بر فرهنگ و زبان بنگالی»
شنبه، چهارم دی‌ماه ۱۴۰۰، فرهنگستان زبان و ادب فارسی با همکاری سفارت بنگلادش در ایران، به مناسبت یکصدمین سال تولد مجیب الرّحمان، همایش بین‌المللی را در موضوع «تأثیر زبان و ادب فارسی بر فرهنگ و زبان بنگالی» به‌صورت مجازی برگزار خواهد کرد.
در این همایش که با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و آقای گوسال اعظم سارکار، سفیر جمهوری بنگلادش در ایران، برگزار می‌شود جمعی از استادان و صاحب‌نظران حوزۀ شبه‌قاره دربارۀ موضوعات مختلف ادبی و فرهنگی سخنرانی خواهند کرد.
علاقه‌مندان می‌توانند این همایش را به‌صورت زنده و از طریق پیوند زیر پیگیری نمایند.
https://www.skyroom.online/ch/alirezatybi/bengali
زمان: شنبه، چهارم دی‌ماه، از ساعت ۹ تا ۱۲
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
https://apll.ir/?p=10369
همایش بین‌المللی «تأثیر زبان و ادب فارسی بر فرهنگ و زبان بنگالی»
شنبه، چهارم دی‌ماه ۱۴۰۰، فرهنگستان زبان و ادب فارسی با همکاری سفارت بنگلادش در ایران، به مناسبت یکصدمین سال تولد مجیب الرّحمان، همایش بین‌المللی را در موضوع «تأثیر زبان و ادب فارسی بر فرهنگ و زبان بنگالی» به‌صورت مجازی برگزار خواهد کرد.
در این همایش که با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و آقای گوسال اعظم سارکار، سفیر جمهوری بنگلادش در ایران، برگزار می‌شود جمعی از استادان و صاحب‌نظران حوزۀ شبه‌قاره دربارۀ موضوعات مختلف ادبی و فرهنگی سخنرانی خواهند کرد.
علاقه‌مندان می‌توانند این همایش را به‌صورت زنده و از طریق پیوند زیر پیگیری نمایند.
https://www.skyroom.online/ch/alirezatybi/bengali
زمان: شنبه، چهارم دی‌ماه، از ساعت ۹ تا ۱۲
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
https://apll.ir/?p=10369