نوزدهم اسفند، زادروز حسن انوشه (۱۳۲۳-۱۳۹۹)

بیست و یکم اسفند، روز بزرگداشت نظامی گنجوی

بیست و دوم اسفند، سالگرد درگذشت حسین گل‌گلاب (۱۲۷۶-۱۳۶۳)

گروهی چنین می‌پندارند که برگزیدن واژه‌های نو و به کار بردن آن‌ها در دانش‌های نوین، زبان را تباه می‌کند و کوشش مردمی میهن‌دوست را که در این کار کمر بسته و بدین کار پرداخته‌اند زیان‌آور می‌شمارند... آنان نمی‌دانند که پیشرفت برق‌آسای دانش‌های نوین چنان خیره‌کننده است که اگر هرچه زودتر به ‌خود نیایند و چاره‌ای نیندیشند آب از سر گذشته است. واژه‌های بیگانه چون موج‌های سهمگین سراسر زبان را فراخواهد گرفت و ریشه‌های آن را روزبه‌روز سست خواهد ساخت.

«گزارشی دربارۀ فرهنگستان ایران»، حسین گل‌گلاب، فرهنگستان ایران و فرهنگستان زبان ایران، ۱۳۵۵، انتشارات فرهنگستان زبان ایران، ص ۱۳.

@theapll

نکته‌هایی از دستور خطّ فارسی

فاصله‌‏گذاری پیشوندها و پیشوندواره‏‌ها (۱)

ــ پیشوندها و پیشوندواره‌‏هایی که امکان پیوستن به جزء پس‌از خود را دارند با نیم‌فاصله نوشته می‌‏شوند:
برون-، بوم-، تک-، درون-، زیست-، میان-، نیم-

برون‏‌مرزی، بوم‌‏شناسی، تک‌‏درس، درون‏‌مداری، زیست‌‏فنّاوری، میان‌‏‌واکه‌ای، نیم‌بند

ــ پیشوندواره‌‌های پس- و پیش- با نیم‌فاصله از کلمۀ پس‌از خود نوشته می‌‌شوند، ولی کاربرد این پیشوندواره‌‌ها به‌‌صورت پیوسته در برخی از ترکیب‌‌ها رایج‌‌تر است:
پیشاب، پیشامد، پیشاهنگ، پیشایند، پیشباز/ پیشواز، پیشبرد، پیشتاز، پیشدار، پیشرفت، پیشرفته، پیشرو، پیشروی، پیشکار، پیشکوه، پیشگاه، پیشگو، پیشگیری، پیشنهاد، پیشوا، پیشوند، پساب، پسرفت، پسماند، پسوند

@theapll

بیست و پنجم اسفند، زادروز پروین اعتصامی (۱۲۸۵-۱۳۲۰)

بیست و پنجم اسفند، زادروز هوشنگ گلشیری (۱۳۱۶-۱۳۷۹)

بیست و هفتم اسفند، زادروز مهدی آذریزدی (۱۳۰۰-۱۳۸۸)

بیست و هفتم اسفند، زادروز عبدالحسین زرین‌کوب (۱۳۰۱-۱۳۷۸)

عبدالحسین زرّین‌کوب، مورّخ اندیشه‌ها و ادبیات

مقاله‌ای از دانشنامۀ زبان و ادب فارسی
به قلم روزبه زرّین‌کوب

🔸 عبدالحسین زرّین‌کوب، ادیب، مورخ و نویسندۀ معاصر و استاد دانشگاه تهران، در روزهای پایانی اسفند ۱۳۰۱ش. در بروجرد زاده شد. گاه، تاریخ تولد او را ۲۷ اسفند این سال نوشته‌اند اما دراین‌باره سند دقیقی وجود ندارد و به قول خود او، «هر سال، یک دو روز از نوروز پیرتر بود». زرّین‌کوب در زادگاهش به مدرسه رفت و تحصیل خود را تا پایان سال پنجم متوسطه در «رشتۀ علمی» در بروجرد ادامه داد. به سبب تعطیل شدن کلاس ششم متوسطه در تنها دبیرستان شهر، برای ادامۀ تحصیل، به تهران رفت، اما «رشتۀ ادبی» را برگزید و در ۱۳۱۹ش، تحصیلات متوسطه را به پایان برد و در میان دانش‌آموزان رشتۀ ادبی سراسر کشور رتبۀ دوم را به دست آورد.

🔴برای دیدن متن مقاله به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=15549

بیست و نهم اسفند، زادروز پرویز ناتل خانلری (۱۲۹۲-۱۳۶۹)

من فارسی را عزیز می‌دارم و به خود می‌بالم که این زبان من و کسان من است. زبانی که شیرینی آن را دشمن و دوست و خویش و بیگانه چشیده‌اند، زبانی که سعدی بدان غزل سروده است و در دورترین نقطهٔ آسیا، قرن‌ها پیش از این مطربان چینی غزلش را به گوش جهان‌گردان اندلس خوانده‌اند.
نزد من وطن آن نیست که شما می‌پندارید. این چهار خط فرضی که دور ایران کشیده‌اند وطن مرا محدود نمی‌کند. هر جا که فرهنگ ایرانی هست وطن من است؛ زیرا در آنجاست که روح من و ذوق من آشنا می‌یابد و به گمان من وطن آنجاست که آشنایی هست. نمی‌گویم که فرهنگ همان زبان است؛ اما زبان هم یکی از اجزاء فرهنگ است و جزء بزرگی است.

منبع: زبان‌شناسی و زبان فارسی، پرویز ناتل خانلری، چ دوم، توس، تهران، ۱۳۶۶، ص ۱۷۵.
@theapll

نوروز ۱۴۰۳ فرخنده باد.
@theapll

فصل دوم «سروستان» منتشر می‌شود

🔸فصل دوم برنامۀ شنیداری «سروستان؛ دریچه‌ای به باغ فرهنگ و ادب ایرانی» در ایام نوروز منتشر می‌شود.

🔸بخش اول سروستان نوروزی شامل گفتارهایی از خانم دکتر ژاله آموزگار، استادان علی بهرامیان و جویا جهانبخش و داستان‌خوانی استاد هوشنگ مرادی کرمانی است.

🔸در بخش‌های دوم تا سیزدهم سروده‌هایی را از شاعران گذشته و امروز ایران دربارۀ نوروز و بهار خواهیم شنید.

🔸فصل دوم برنامۀ «سروستان» را در شنوتو و کست‌باکس بشنوید.
@theapll

نوروزستان: گفتاری از دکتر ژاله آموزگار
@theapll

دوم فروردین، سالگرد درگذشت احمد سمیعی (گیلانی) (۱۲۹۹-۱۴۰۲)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

نوروزستان: داستان‌خوانی استاد هوشنگ مرادی کرمانی
@theapll

نوروزستان: سعدی‌خوانی دکتر محمود عابدی
@theapll