اول شهریورماه، زادروز بدرالزمان قریب (۱۳۰۸-۱۳۹۹)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۷۶/۱۲/۲۵)

برخی از آثار:
تحلیل ساختاری فعل در زبان سُغدی؛ زبان‌های خاموش، یوهان فریدریش (ترجمه، با همکاری شادروان یداللّٰه ثمره)؛ وسنتره جاتکه، داستان تولد بودا به روایت سُغدی؛ فرهنگ سُغدی (سُغدی ـ فارسی ـ انگلیسی)؛ تاریخچۀ گویش‌شناسی در ایران؛ مطالعات سُغدی؛ پژوهش‌های ایرانی باستان و میانه.
@theapll

اول شهریورماه، سالگرد درگذشت پرویز ناتل خانلری (۱۲۹۲-۱۳۶۹)

زبان فارسی متعلق به یک نسل یا یک فرد نیست، زبانی است که همۀ فارسی‌زبانان نسل‌های گذشته و حال و آینده در آن سهیم هستند و هر فردی بر عهده دارد تا آنجا که دانش و ادراک او اقتضا می‌کند، در حفظ این میراث عظیم و عزیز کوشش کند و به نظر من خطا و خیانت است که کسانی بتوانند این وظیفه را انجام بدهند و از روی سهل‌انگاری و بی‌مبالاتی یا به ملاحظات فردی و شخصی از ادای آن غفلت کنند.

نقد بی‌غش، مجموعه گفت‌وگوهای دکتر پرویز ناتل خانلری با صدرالدین الهی، چ دوم، نشر معین، تهران ۱۳۹۳، صص ۱۸۰ – ۱۸۱.
@theapll

به‌مناسبت اول شهریور، روز پزشک، با چند واژۀ مصوّب فرهنگستان زبان و ادب فارسی آشنا شویم:

همه‌‏گیرشناسی (epidemiology)
مطالعۀ شیوۀ انتشار بیماری‌ها و عوامل بیماری‌‏زا یا هر عاملی که با تندرستی پیوند داشته باشد.

شنوایی‌‏شناسی (audiology)
مطالعۀ اختلالات شنوایی از راه شناسایی و سنجش کاستی کارکرد شنوایی و توان‌بخشی آن.

بینایی‌سنجی (optometry)
آزمایش چشم و ساختارهای مربوط به آن برای یافتن اختلالات بینایی و تجویز عدسی‌های مناسب یا دیگر ابزار کمک‏کننده به بینایی یا تمرین‌های چشمی برای جبران کاستی‌های دید.

پایش (monitoring)
۱. اندازه‌گیری و تحلیل پیوستۀ داده‌ها و سنجش‌های روزمره برای تعیین تغییرات صورت‌گرفته در وضعیت تندرستی افراد یا محیط فیزیکی و اجتماعی آن‌ها.
۲. تحلیل و بررسی اثر یا اثرات یک مداخله بر وضع تندرستی جامعۀ هدف.


ماهینگی، قاعدگی (menstruation)
خروج طبیعی و دوره‏ای خون و بافت‌های مخاطی از زهدان ناباردار.

شهربندان (lock down)
نوعی سیاست محدودسازی که برابر آن افراد مجبورند در جایی که هستند بمانند تا خطرات احتمالی، خود آن‌ها و دیگران را تهدید نکند.

@theapll

پایم نرسد همی به شادی
تا پای غم تو در میان است
انوری

#بحر_در_کوزه
@theapll

سوم شهریورماه، زادروز محمدعلی اسلامی ندوشن (۱۳۰۳-۱۴۰۱)

#شاهنامه
@theapll

چهارم شهریورماه، سالگرد درگذشت مهدی اخوان ثالث (۱۳۰۷-۱۳۶۹)

شادی نماند و شور نماند و هوس نماند
سهل است این سخن، که مجال نفس نماند
فریاد از آن کنند که فریادرس رسد
فریاد را چه سود، چو فریادرس نماند؟

@theapll

ز داروخانهٔ لطفش چو‌ دارو جان نمی‌یابد
بسازم با غم دردش بنالم زار چه‌تْوان کرد؟
عراقی

#بحر_در_کوزه
@theapll

ششم شهریورماه، زادروز محمد دبیرمقدم (۱۳۳۲)
عضو پیوسته و معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۸۸/۳/۲۷)

برخی از آثار:
زبان‌شناسی نظری: پیدایش و تکوین دستور زایشی (در سه ویراست)؛ پژوهش‌های زبان‌شناختی فارسی، رده‌شناسی زبان‌های ایرانی (۲ جلد)؛ کتابشناسی توصیفی آزفا (آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان)؛ زبان‌شناسی: منظری ایرانی (نظریۀ تعاملی زبان)؛ مجموعه‌مقاله‌های نخستین، سومین، پنجمین، هفتمین و هشتمین کنفرانس زبان‌شناسی (۵ جلد).
@theapll

فارسی را پاس بداریم (۶)

پیوند یا لینک؟

بگوییم ✅ پیوند
نگوییم ❌ لینک

@theapll

درست بنویسیم (۸)

باتری یا باطری؟

✅ باتری ساعت از کار می‌افتد نه 
❌ باطری!

@theapll

دهم شهریور، سالگرد درگذشت احسان یارشاطر (۱۲۹۹-۱۳۹۷)
@theapll

پیام تسلیت غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به مناسبت درگذشت شاعر معاصر، استاد محمدعلی بهمنی

باسمه تعالی
درگذشت شاعر پیشکسوت معاصر، روان‌شاد محمدعلی بهمنی، موجب اندوه و تأثر شد.
استاد بهمنی به همراه تنی چند از شاعران هم‌روزگارش جانی تازه به قالب غزل بخشید و کوشید از ظرفیت‌های این گونۀ کهن برای بیان‌ سخن انسان معاصر بهره گیرد. زبان او در غزل‌ها و ترانه‌هایش نرم و روان و آهنگین و سرمشق شاعران جوان‌تر بود و یکی از رازهای توجه شعردوستان و شعرخوانان به سروده‌هایش، زبان و بیان تازه و امروزین او و نزدیکی آن به هنجار گفتار بود.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی با نکوداشت بیش‌از پنج دهه کوشش پربار ادبی زنده‌یاد محمدعلی بهمنی، درگذشت این شاعر پیشکسوت را به جامعۀ ادبی ایران و قلمرو زبان فارسی و فرهنگ ایرانی، دوستان و شاگردان و به‌ویژه بازماندگان ارجمندشان تسلیت می‌گوید و از درگاه پروردگار مهربان برای آن استاد درگذشته آرامش و آمرزش روان آرزو می‌کند.
@theapll

به یاد محمدعلی بهمنی (۱۳۲۱-۱۴۰۳)

دل من یه روز به دریا زد و رفت
پشت پا به رسم دنیا زد و رفت
زنده‌ها خیلی براش کهنه بودن
خودشو تو مرده‌ها جا زد و رفت

#بحر_در_کوزه

@theapll

شما که غریبه نیستید
آیین نکوداشت هشتادمین زادروز استاد هوشنگ مرادی کرمانی
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

دوشنبه، ۱۹ شهريورماه ۱۴۰۳
ساعت ۱۰
فرهنگستان زبان و ادب فارسی، کتابخانهٔ مرکزی

حضور علاقه‌مندان در این نشست آزاد است.

@theapll

دوازدهم شهریورماه، سالگرد درگذشت اسماعیل سعادت (۱۳۰۴-۱۳۹۹)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۷۶/۱۲/۲۵)

برخی از آثار:
زندگی میکل‌آنژ، رومن رولان (ترجمه)؛ تلخ‌کامی‌های سوفی، کنتس دوسگور (ترجمه)؛ ایزابل، آندره ژید (ترجمه)؛ کشفیات نوین در روان‌پزشکی، کلیفورد آلن (ترجمه)؛ شیر و جادوگر، سی. اس. لویس (ترجمه از متن انگلیسی)؛ عصر بدگمانی، ناتالی ساروت (ترجمه)؛ اخلاق، جورج ادوارد مور (ترجمه از متن انگلیسی)؛ بخشی از سیر فلسفه در جهان اسلام، ماجد فخری (ترجمه از متن انگلیسی)؛ مونتنی، پیتر برک (ترجمه از متن انگلیسی)؛ سرود نیبلونگن (ترجمه)؛ رساله در اصلاح فاهمه، اسپینوزا (ترجمه)؛ اسپینوزا، راجر اسکروتن (ترجمه)؛ در کون و فساد، ارسطو (ترجمه)؛ در آسمان، ارسطو (ترجمه)؛ ژان غرغرو و ژان خنده‌رو، کنتس دوسگور (ترجمه)؛ مسئلۀ اختیار در تفکر اسلامی و پاسخ معتزله به آن، شیخ بوعمران (ترجمه)؛ خطابه، ارسطو (ترجمه)؛ گفتارهایی دربارۀ رسالت دانشمند، یوهان گوتلیب فیشته (ترجمه)؛ آثار علْوی، ارسطو (ترجمه)؛ دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در ۷ مجلد (طرح، مقدمه، ویرایش نهایی، سرپرستی)، فیزیک، ارسطو (ترجمه).
@theapll

۱۲ شهریور، زادروز بهمن سرکاراتی (۱۳۱۶- ۱۳۹۲)
عضو پیوسته و معاون پیشین علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی

اسطوره، بازگویی واقعیت‌های مشاهده‌نشدنی زندگی و گیتی است، از طریق پدیده‌های مشهود و هریک از این واقعیت‌های نادیدنی حیات، در عین اینکه ممکن است ساده و ابتدایی و یک‌یاخته جلوه کند، پدیده‌ای است بغرنج و انبوه و هزارتو... به‌نظر من، هر اسطوره‌شناس وابسته به یک مکتب و دبستان خاص در هر تفسیر یک‌جانبه از اسطوره و تأویل آن به یک چیز یا یک اصل یا یک واقعۀ معیّن و واحد، درواقع، گرایش از پیش‌پرداختۀ ذهن خود را، یا یکی از ارزش‌های پذیرفته‌افتادۀ زمانۀ خود را، آگاهانه یا ناآگاهانه، جایگزین پیام و معنیِ شاید دست‌نیافتنی اسطوره می‌کند.
اسطورۀ رویارویی پهلوان و اژدها می‌تواند تعبیری از تقابل و رویارویی هزاران واقعیت متضاد و دوگانۀ زندگی و گیتی و ذهن آدمی باشد: تقابل روشنی و تاریکی، سیری و گرسنگی، جوانی و پیری، داد و بیداد، مردمی و دَدمنشی، آزادی و بندگی و بالاخره، شکوهمندترین پهلوان پهلوان‌ها و مخوف‌ترین اژدهای اژدهایان، یعنی: زندگی و مرگ.

منبع: سایه‌های شکارشده، بهمن سرکاراتی، قطره، ۱۳۷۸، صص ۲۳۷ و ۲۴۹.
@theapll