پایم نرسد همی به شادی
تا پای غم تو در میان است
انوری

#بحر_در_کوزه
@theapll

سوم شهریورماه، زادروز محمدعلی اسلامی ندوشن (۱۳۰۳-۱۴۰۱)

#شاهنامه
@theapll

چهارم شهریورماه، سالگرد درگذشت مهدی اخوان ثالث (۱۳۰۷-۱۳۶۹)

شادی نماند و شور نماند و هوس نماند
سهل است این سخن، که مجال نفس نماند
فریاد از آن کنند که فریادرس رسد
فریاد را چه سود، چو فریادرس نماند؟

@theapll

ز داروخانهٔ لطفش چو‌ دارو جان نمی‌یابد
بسازم با غم دردش بنالم زار چه‌تْوان کرد؟
عراقی

#بحر_در_کوزه
@theapll

ششم شهریورماه، زادروز محمد دبیرمقدم (۱۳۳۲)
عضو پیوسته و معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۸۸/۳/۲۷)

برخی از آثار:
زبان‌شناسی نظری: پیدایش و تکوین دستور زایشی (در سه ویراست)؛ پژوهش‌های زبان‌شناختی فارسی، رده‌شناسی زبان‌های ایرانی (۲ جلد)؛ کتابشناسی توصیفی آزفا (آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان)؛ زبان‌شناسی: منظری ایرانی (نظریۀ تعاملی زبان)؛ مجموعه‌مقاله‌های نخستین، سومین، پنجمین، هفتمین و هشتمین کنفرانس زبان‌شناسی (۵ جلد).
@theapll

فارسی را پاس بداریم (۶)

پیوند یا لینک؟

بگوییم ✅ پیوند
نگوییم ❌ لینک

@theapll

درست بنویسیم (۸)

باتری یا باطری؟

✅ باتری ساعت از کار می‌افتد نه 
❌ باطری!

@theapll

دهم شهریور، سالگرد درگذشت احسان یارشاطر (۱۲۹۹-۱۳۹۷)
@theapll

پیام تسلیت غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به مناسبت درگذشت شاعر معاصر، استاد محمدعلی بهمنی

باسمه تعالی
درگذشت شاعر پیشکسوت معاصر، روان‌شاد محمدعلی بهمنی، موجب اندوه و تأثر شد.
استاد بهمنی به همراه تنی چند از شاعران هم‌روزگارش جانی تازه به قالب غزل بخشید و کوشید از ظرفیت‌های این گونۀ کهن برای بیان‌ سخن انسان معاصر بهره گیرد. زبان او در غزل‌ها و ترانه‌هایش نرم و روان و آهنگین و سرمشق شاعران جوان‌تر بود و یکی از رازهای توجه شعردوستان و شعرخوانان به سروده‌هایش، زبان و بیان تازه و امروزین او و نزدیکی آن به هنجار گفتار بود.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی با نکوداشت بیش‌از پنج دهه کوشش پربار ادبی زنده‌یاد محمدعلی بهمنی، درگذشت این شاعر پیشکسوت را به جامعۀ ادبی ایران و قلمرو زبان فارسی و فرهنگ ایرانی، دوستان و شاگردان و به‌ویژه بازماندگان ارجمندشان تسلیت می‌گوید و از درگاه پروردگار مهربان برای آن استاد درگذشته آرامش و آمرزش روان آرزو می‌کند.
@theapll

به یاد محمدعلی بهمنی (۱۳۲۱-۱۴۰۳)

دل من یه روز به دریا زد و رفت
پشت پا به رسم دنیا زد و رفت
زنده‌ها خیلی براش کهنه بودن
خودشو تو مرده‌ها جا زد و رفت

#بحر_در_کوزه

@theapll

شما که غریبه نیستید
آیین نکوداشت هشتادمین زادروز استاد هوشنگ مرادی کرمانی
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

دوشنبه، ۱۹ شهريورماه ۱۴۰۳
ساعت ۱۰
فرهنگستان زبان و ادب فارسی، کتابخانهٔ مرکزی

حضور علاقه‌مندان در این نشست آزاد است.

@theapll

دوازدهم شهریورماه، سالگرد درگذشت اسماعیل سعادت (۱۳۰۴-۱۳۹۹)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۷۶/۱۲/۲۵)

برخی از آثار:
زندگی میکل‌آنژ، رومن رولان (ترجمه)؛ تلخ‌کامی‌های سوفی، کنتس دوسگور (ترجمه)؛ ایزابل، آندره ژید (ترجمه)؛ کشفیات نوین در روان‌پزشکی، کلیفورد آلن (ترجمه)؛ شیر و جادوگر، سی. اس. لویس (ترجمه از متن انگلیسی)؛ عصر بدگمانی، ناتالی ساروت (ترجمه)؛ اخلاق، جورج ادوارد مور (ترجمه از متن انگلیسی)؛ بخشی از سیر فلسفه در جهان اسلام، ماجد فخری (ترجمه از متن انگلیسی)؛ مونتنی، پیتر برک (ترجمه از متن انگلیسی)؛ سرود نیبلونگن (ترجمه)؛ رساله در اصلاح فاهمه، اسپینوزا (ترجمه)؛ اسپینوزا، راجر اسکروتن (ترجمه)؛ در کون و فساد، ارسطو (ترجمه)؛ در آسمان، ارسطو (ترجمه)؛ ژان غرغرو و ژان خنده‌رو، کنتس دوسگور (ترجمه)؛ مسئلۀ اختیار در تفکر اسلامی و پاسخ معتزله به آن، شیخ بوعمران (ترجمه)؛ خطابه، ارسطو (ترجمه)؛ گفتارهایی دربارۀ رسالت دانشمند، یوهان گوتلیب فیشته (ترجمه)؛ آثار علْوی، ارسطو (ترجمه)؛ دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در ۷ مجلد (طرح، مقدمه، ویرایش نهایی، سرپرستی)، فیزیک، ارسطو (ترجمه).
@theapll

۱۲ شهریور، زادروز بهمن سرکاراتی (۱۳۱۶- ۱۳۹۲)
عضو پیوسته و معاون پیشین علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی

اسطوره، بازگویی واقعیت‌های مشاهده‌نشدنی زندگی و گیتی است، از طریق پدیده‌های مشهود و هریک از این واقعیت‌های نادیدنی حیات، در عین اینکه ممکن است ساده و ابتدایی و یک‌یاخته جلوه کند، پدیده‌ای است بغرنج و انبوه و هزارتو... به‌نظر من، هر اسطوره‌شناس وابسته به یک مکتب و دبستان خاص در هر تفسیر یک‌جانبه از اسطوره و تأویل آن به یک چیز یا یک اصل یا یک واقعۀ معیّن و واحد، درواقع، گرایش از پیش‌پرداختۀ ذهن خود را، یا یکی از ارزش‌های پذیرفته‌افتادۀ زمانۀ خود را، آگاهانه یا ناآگاهانه، جایگزین پیام و معنیِ شاید دست‌نیافتنی اسطوره می‌کند.
اسطورۀ رویارویی پهلوان و اژدها می‌تواند تعبیری از تقابل و رویارویی هزاران واقعیت متضاد و دوگانۀ زندگی و گیتی و ذهن آدمی باشد: تقابل روشنی و تاریکی، سیری و گرسنگی، جوانی و پیری، داد و بیداد، مردمی و دَدمنشی، آزادی و بندگی و بالاخره، شکوهمندترین پهلوان پهلوان‌ها و مخوف‌ترین اژدهای اژدهایان، یعنی: زندگی و مرگ.

منبع: سایه‌های شکارشده، بهمن سرکاراتی، قطره، ۱۳۷۸، صص ۲۳۷ و ۲۴۹.
@theapll

پیام تسلیت غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به مناسبت درگذشت دکتر جلیل تجلیل

باسمه تعالی
استاد پیشکسوت و چهرهٔ ماندگار ادبیات فارسی، شادروان دکتر جلیل تجلیل، پس از عمری پربرکت و سرشار از تلاش علمی و شاگردپروری و خدمت فرهنگی به دیار باقی شتافت.
او زادهٔ آذربایجان و از دل‌بستگان سخن دل‌انگیز فارسی بود و برای اعتلای زبان و ادب فارسی به جان کوشید. بسیاری از استادان کنونی زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه‌ها افتخار نشستن بر سر درس و بهره بردن از افاضات او را داشته‌اند و از او که شناخته شده به دیانت، تقوا و اخلاق بود، ادب و شیوهٔ معلمی آموخته‌اند.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی درگذشت دکتر جلیل تجلیل را به جامعۀ علمی و دانشگاهی، همکاران و شاگردان او در دانشگاه تهران، به‌ویژه بازماندگان ارجمندشان تسلیت می‌گوید و برای این استاد درگذشته از درگاه پروردگار مهربان آمرزش و آرامش روان آرزو می‌کند.

@theapll

فارسی را پاس بداریم (۷)

فنّاوری یا تکنولوژی؟

بگوییم ✅ فنّاوری
نگوییم ❌ تکنولوژی

@theapll

چهاردهم شهریور، زادروز بدیع‌الزمان فروزانفر (۱۲۷۶-۱۳۴۹)

فردوسی بزرگترین شاعر و نامی‌ترین سخنوران ایران و استاد همۀ گویندگان و سخن‌سرایان پارسی است و به گردن کلیۀ شعرای متأخرین یا پارسی‌گویان حقی عظیم دارد... حس وطن‌خواهی او نمی‌گذارد که زبان ملی خود را با مفردات زبان اجنبی آمیخته یا مانند بعضی از شعرای عرب‌دوست، فارسی را در عربی تباه کند و می‌خواهد به نویسندگان و شعرا بیاموزد که زبان شیرین فارسی از دیگر زبان‌ها کم نیست.

برگرفته از: سخن و سخنوران، بدیع‌الزمان فروزانفر، انتشارات خوارزمی، ۱۳۵۸، صص ۴۵-۴۸.
@theapll

پانزدهم شهریورماه، سالروز درگذشت ژیلبر لازار (۱۹۲۰-۲۰۱۸)
عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی

من نیز مثل همۀ مردم حافظ را دوست دارم. فردوسی را نیز دوست دارم. داستان‌هایش بسیار زیباست. مولوی نیز همین‌طور است. با این قدرت تخیل لایزال، با این روانی کلام، با این زبان آهنگین، شخصیتی فوق‌العاده و واقعاً یک نابغۀ استثنایی است. من در احساسات عارفانه‌اش شریک نیستم، ولی حرف‌هایش انسان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. مثل رودخانه‌ای که تا ابد جاری است.
خیام را خیلی دوست دارم. خودم را نزدیک به خیام احساس می‌کنم تا به فردوسی. فهم اشعار حافظ دشوار است. هرکس هرچه را که می‌خواهد در آن درمی‌یابد، ولی اشعار خیام صاف و زلال است. در اشعار خیام نوعی الهام خاص وجود دارد که یکی از جنبه‌های ادبیات فارسی به شمار می‌رود. لحن خیام در برابر عقاید جزمی بسیار طنزآمیز است. طرز تفکر او عقلایی و با حساسیتی بسیار ظریف آمیخته است. حافظ از او چندان دور نیست. بین آن دو خویشاوندی وجود دارد، اما اشعار حافظ پیچیده‌تر و پوشیده‌تر است.

«گفت‌و‌گو با پروفسور ژیلبر لازار»، هما ناطق، ترجمۀ عبدالرضا هوشنگ مهدوی، بخارا، بهمن ۱۳۷۷، شمارۀ ۴، ص ۳۷۱
@theapll