فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.8K subscribers
1.41K photos
297 videos
13 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
ششم مهرماه، زادروز اسماعیل سعادت (۱۳۰۴-۱۳۹۹)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۷۶/۱۲/۲۵)

برخی از آثار:
زندگی میکل‌آنژ، رومن رولان (ترجمه)؛ تلخ‌کامی‌های سوفی، کنتس دوسگور (ترجمه)؛ ایزابل، آندره ژید (ترجمه)؛ کشفیات نوین در روان‌پزشکی، کلیفورد آلن (ترجمه)؛ شیر و جادوگر، سی. اس. لویس (ترجمه از متن انگلیسی)؛ عصر بدگمانی، ناتالی ساروت (ترجمه)؛ اخلاق، جورج ادوارد مور (ترجمه از متن انگلیسی)؛ بخشی از سیر فلسفه در جهان اسلام، ماجد فخری (ترجمه از متن انگلیسی)؛ مونتنی، پیتر برک (ترجمه از متن انگلیسی)؛ سرود نیبلونگن (ترجمه)؛ رساله در اصلاح فاهمه، اسپینوزا (ترجمه)؛ اسپینوزا، راجر اسکروتن (ترجمه)؛ در کون و فساد، ارسطو (ترجمه)؛ در آسمان، ارسطو (ترجمه)؛ ژان غرغرو و ژان خنده‌رو، کنتس دوسگور (ترجمه)؛ مسئلۀ اختیار در تفکر اسلامی و پاسخ معتزله به آن، شیخ بوعمران (ترجمه)؛ خطابه، ارسطو (ترجمه)؛ گفتارهایی دربارۀ رسالت دانشمند، یوهان گوتلیب فیشته (ترجمه)؛ آثار علْوی، ارسطو (ترجمه)؛ دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در ۷ مجلد (مقدمه، ویرایش نهایی، سرپرستی)، فیزیک، ارسطو (ترجمه).
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
بی‌تو مهتاب‌شبی باز از آن کوچه گذشتم
همه‌ تن چشم شدم خیره به دنبال تو گشتم
شوق دیدار تو لبریز شد از جام وجودم
شدم آن عاشق دیوانه که بودم...
فریدون مشیری

#بحر_در_کوزه
@theapll
هفتم مهرماه، روز بزرگداشت شمس تبریزی

از عالم معنی الفی بیرون تاخت که هرکه آن الف را فهم کرد همه را فهم کرد، هرکه این الف را فهم نکرد هیچ فهم نکرد. طالبان چون بید می‌لرزند از برای فهم آن الف.

برگرفته از: مقالات شمس تبریزی، تصحیح محمدعلی موحد، دفتر اول، انتشارات خوارزمی، ۱۳۶۹، ص ۹۹.
@theapll
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
هشتم مهرماه، روز بزرگداشت مولانا

ز سبو فغان برآمد، که ز تفّ می شکستم
هله ای قدح به پیش آ، بستان عقار، باری

چو شکار گشت باید، به کمند شاه اولی
چو برهنه گشت باید به چنین قمار، باری
@theapll
اندیشۀ نو با ترجمه؟

یادداشتی از دکتر آبتین گلکار
عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

🔸مترجمان ما در غنا بخشیدن به زبان و ادبیات فارسی و ارتقای آن نیز بسیار کوشیده‌اند و سهمشان در این راه شاید از نویسندگان کمتر نباشد. کاری که مترجمانی چون ابوالحسن نجفی، محمد قاضی، ابراهیم یونسی، نجف دریابندری و ده‌ها مترجم دیگر چون اینان برای زبان فارسی کرده‌اند جایگزین ندارد. اینان، از یک‌سو، با بینش درست و انتخاب‌های هوشمندانه اندیشه‌های نو به جامعۀ کتاب‌خوان ایران ارزانی داشتند و آن را با نگرش‌های تازه و متفاوت آشنا کردند و از سوی دیگر، با تسلط کم‌نظیرشان بر زبان فارسی و غوطه‌ای که در زبان و ادب کشورهای دیگر خورده بودند شیوه‌هایی نو، چه در انتخاب یا ساخت واژه‌ها و تعبیرها، چه در تحول ساختارهای صرفی و نحوی و چه در طرز بیان، ارائه کردند که به‌رغم «وارداتی» بودن، بر قامت زبان فارسی خوش می‌نشست و ناساز نبود و از همین رو به‌سرعت هم پذیرفته می‌شد و زبان را شکوفاتر می‌کرد.

🔴 متن کامل یادداشت را در وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بخوانید:
🌐 https://apll.ir/?p=16924
دهم مهرماه، زادروز مهرداد بهار (۱۳۰۸-۱۳۷۳)
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
دهم مهرماه، زادروز ابوالحسن نجفی (۱۳۰۶-۱۳۹۴)
عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۶۹/۵/۲)
@theapll
یازدهم مهر، سالگرد درگذشت یحیی ماهیار نوابی (۱۲۹۱-۱۳۷۹)
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
یازدهم مهرماه، سالگرد درگذشت عمران صلاحی (۱۳۲۵-۱۳۸۵)
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
درست بنویسیم (۱۱)

سرمه‌ای یا سورمه‌ای
؟

✅ سرمه‌ای رنگ زیبایی است نه
❌ سورمه‌ای!

@theapll
به‌مناسبت سیزدهم مهرماه، روز نیروی انتظامی

فرهنگستان ایران یا فرهنگستان اول اندکی پس‌از بنیان‌گذاری (۲۹ اردیبهشت ۱۳۱۴)، کار واژه‌گزینی برای واژه‌های بیگانه را آغاز کرد. در نخستین ماه‌های آغاز به کار فرهنگستان ایران، واژه‌های مربوط به نظمیه در دستور کار قرار گرفت و برابرهایی برای آن‌ها تصویب شد و از تصویب دربار نیز گذشت. درجه‌های کارکنان این سازمان نیز به گونه‌ای نام‌گذاری شد که با درجه‌های ارتش تفاوت داشته باشد. نمونه‌هایی از این واژه‌ها و برابرهای فارسی آن‌ها را بخوانیم:
👮🏻نظمیه / شهربانی
👮🏻ادارۀ تأمینات/ ادارۀ آگاهی
👮🏻ادارۀ پلیس/ ادارۀ سرکلانتری
👮🏻پلیس مخفی/ کارآگاه
👮🏻آژان/ پاسبان
👮🏻کمیسر/ کلانتر
👮🏻کمیساریا/ کلانتری
👮🏻تفتیش/ وارسی-بازرسی
👮🏻تفتیش کتبی/ بازجویی
👮🏻مفتش/ بازرس
👮🏻داکتیلوسکوپی/ انگشت‌نگاری
👮🏻کشیک/ نگهبان
👮🏻کشیک‌چی/ نگاهبانی
👮🏻پست (محل)/ پاسگاه
👮🏻موعد قراولی/ پاس
👮🏻تذکره/ گذرنامه
👮🏻سرتیپ/ سرپاس
👮🏻سرهنگ/ پاسیار‌ یک
👮🏻وکیل اول/ سرپاسبان یک
👮🏻وکیل دوم/ سرپاسبان دو
👮🏻وکیل سه/ سرپاسبان سه
@theapll
نکته‌هایی از دستور خطّ فارسی

کسرۀ اضافه

🔸 نشانۀ کسرۀ اضافه در خط آورده نمی‌شود، مگر برای رفع ابهام و پرهیز از بدخوانی:
حکومتِ نظامی/ حکومت‌نظامی

🔸 واژه‌هایی مانند رهرو، پرتو، جلو، در حالت مضاف، گاهی با هم‌خوان (صامت) میانجی «ی» می‌آید، مانند «پرتوی آفتاب» و گاهی بدون آن، مانند «پرتوِ آفتاب». آوردن یا نیاوردن هم‌خوان میانجی «ی» به تلفظ بستگی دارد.

🔸 واژه‌هایی که «ها»ی پایانی آن‌ها تلفظ نمی‌شود، در حالت اضافه، علامت «ۀ/ ‍ۀ» می‌گیرند. این علامت کوتاه‌شدۀ «ی» (یای کوتاه) است و نباید آن را با نشانۀ همزه اشتباه گرفت:
برنامۀ روزانه

🔸 واژه‌هایی که «ها»ی پایانی آن‌ها تلفظ می‌شود، در حالت اضافه، کسره می‌‏گیرند، امّا گذاشتن این کسره در نگارش الزامی نیست:
بازدهِ تولید

🔸 واژه‌هایی که واج پایانی آن‌ها همزه است، در حالت اضافه، کسره می‌‌گیرند، امّا گذاشتن این کسره در نگارش الزامی نیست:
تلألؤِ افکار

🔸 «ی» در وام‌واژه‌های عربی که واج پایانی آن‌ها الف مقصوره «یٰ» است (و «آ» تلفّظ می‌شود)، در هنگام اضافه شدن به کلمۀ پس‌از خود، به «الف» تبدیل می‌شود:
عیسای مسیح
@theapll
پانزدهم مهر، سالگرد درگذشت آذرتاش آذرنوش (۱۳۱۶-۱۴۰۰)
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
پانزدهم مهر، زادروز سهراب سپهری (۱۳۰۷- ۱۳۵۹)

اهل کاشانم
روزگارم بد نیست
تکه‌نانی دارم
خرده‌هوشی
سر سوزن ذوقی
مادری دارم بهتر از برگ درخت
دوستانی بهتر از آب روان
و خدایی که در این نزدیکی‌ست...

@theapll
شانزدهم مهر، سالگرد درگذشت محمد دبیرسیاقی (۱۲۹۸-۱۳۹۷)
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
فارسی را پاس بداریم (۱۰)

فرایند یا پروسه؟

بگوییم ✅ فرایند
نگوییم ❌ پروسه

@theapll