واژه‌‌نامۀ شکوری

@theapll
پژوهشگاه فرهنگ فارسی ــ تاجیکی در تاجیکستان نرم‌افزار واژه‌نامۀ شکوری را با بیش از ۴۹۰هزار واژه و ترکیب و اصطلاح تاجیکی، همراه با املای آن‌ها به خط فارسی منتشر کرد. این واژه‌نامه در زمینه‌های مختلفی از جمله فنون، پزشکی، فرهنگی و... تهیه شده و در وبگاه پژوهشگاه قرار گرفته است.

کاربران تاجیک یا کسانی که با الفبای سیریلیک آشنایی دارند می‌توانند از طریق وبگاه پژوهشگاه به نشانی http://pertaj.com/payvand/lugatnoma از امکان جستجوی واژه‌های تاجیکی مورد نظر و معنای آن، همراه با معادل‌های روسی، آلمانی، انگلیسی و یا برعکس، در این برنامه استفاده کنند. همچنین در این نرم‌افزار امکان به‌روزرسانی داده‌ها برای کاربران پیش‌بینی شده است که پس از تأیید به واژه‌نامه افزوده خواهد شد.

این نرم‌افزار، به پاس خدمات استاد محمد‌جان شکوری بخارایی، عضو فقید پیوستۀ آکادمی علم‌های تاجیکستان و فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران، به نام ایشان منتشر شده است.

پژوهشگاه فرهنگ فارسی ــ تاجیکی در طول سه سال اخیر، پس از بازگشایی توسط بنیاد سعدی، برنامه‌های کاربردی‌ای چون نرم‌افزار بهروزیان، ویژۀ نویسه‌گردانی از فارسی به سیریلیک و برعکس؛ فانوس، حاوی آثار پژوهشگاه به دو خط فارسی و سیریلیک؛ و برنامۀ نمایان را به‌منظور تهیۀ نمایه و پیکره‌های زبانی تهیه و در وبگاه پژوهشگاه قرار داده است.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/11/X270897-1200x675.jpg
yon.ir/1OvKb پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان

@theapll
چهارصد و شصت‌ و پنجمین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی

دوشنبه، بیست‌ویکم آبان‌ماه ۱۳۹۷، چهارصد و شصت و پنجمین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور اکثر اعضای پیوسته و وابسته و به ریاست دکتر غلامعلی حداد عادل در تالار دکتر شهیدی برگزار شد.

گزارش دکتر حداد عادل، رئیس فرهنگستان، از نشست مشترک فرهنگستان با استادان آموزش زبان فارسی دانشگاه فرهنگیان، گزارش جلسه با مسئولان اداره و مدیران مدارس استعدادهای درخشان استان خوزستان، گزارش دیدار رئیس فرهنگستان و جمعی از مدیران و کارشناسان فرهنگستان از پژوهشگاه علوم و فنّاوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، اعلام تصمیم فرهنگستان برای برگزاری مراسم بزرگداشت شادروان دکتر محمد دبیرسیاقی، گزارش استاد احمد سمیعی (گیلانی) و دکتر مهدی محقق، اعضای پیوستۀ فرهنگستان، از مراسم یادبود مرحوم دکتر دبیرسیاقی در قزوین، گزارش دکتر مهدی محقق از سفر به روسیه و دیدار از مراکز آموزش عالی مسکو و گفت‌وگو با رؤسا و استادان دانشگاه‌های علوم انسانی مسکو، گزارش دکتر محمد دبیرمقدم، عضو پیوسته و معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، از سفر به برلین و شرکت در سومین همایش بین‌المللی زبان‌ها و گویش‌های در خطر، دعوت از اعضای شورای فرهنگستان برای شرکت در مراسم اهدای قلم برتر به استاد احمد سمیعی (گیلانی)، در چهارمین جشنوارۀ نشان دهخدا، تبریک به دکتر محمدجعفر یاحقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، به‌جهت انتشار کتاب حدیقة الحقیقه، تبریک به استاد هوشنگ مرادی کرمانی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، به‌جهت انتشار کتاب شنیداری داستان‌های مجید و دعوت از اعضای شورا برای شرکت در سخنرانی دکتر محمد دبیرمقدم در موضوع «تحلیلی دیگر از منشأ پیدایش و ساخت کُنایی (ارگتیو) در زبان‌های ایرانی»، از مباحث پیش از دستور این نشست بود.

در این نشست که با حضور خانم زهرا زندی‌مقدم، دکتر حسن ذوالفقاری، دکتر مهرنوش شمس‌فرد، مهدی صالحی، دکتر فرزین غفوری، ایرج فرجی و مرتضی قاسمی، اعضای کارگروه بازنگری دستور خطّ مصوب فرهنگستان، برگزار شد، گزارش دکتر محمد دبیرمقدم از جلسه‌های کارگروه بازنگری دستور خط و گزارش خانم دکتر مهرنوش شمس‌فرد، مدیر گروه زبان و رایانۀ فرهنگستان، از نرم‌افزارنگار دستور جلسه بود.

تنظیم: شیرین عاصمی
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/05/ARM-800x480.jpg
yon.ir/9gE5n پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان

نمایشگاه انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به‌مناسبت هفتهٔ کتاب، تا پایان آبان‌ماه در محل کتابخانهٔ فرهنگستان برپا شده است.

در این نمایشگاه تمامی آثار فرهنگستان با تخفیف ۴۰ درصد به فروش می‌رسد.

نشانی: بزرگراه شهید حقانی، بعد از ایستگاه مترو، خروجی کتابخانهٔ ملی، بلوار دکتر حسن حبیبی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی (ساعت بازدید: ۸-۱۴)

@theapll
بازدید دکتر حداد عادل از گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان

شنبه، بیست و ششم آبان‌ماه ۱۳۹۷، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان بازدید کرد و دربارۀ فعالیت‌ها و اهداف اصلی این گروه با سرکار خانم دکتر ایلمیرا دادور، مدیر گروه ادبیات تطبیقی، و دیگر پژوهشگران آن گفت‌وگو کرد.

رئیس فرهنگستان در سخنان خود ابتدائاً به اهدافی که در گروه ادبیات تطبیقی دنبال می‌شود اشاره کرد و گفت: غرض ما از این دیدار بیشتر بحث و مشورت دربارۀ مسیر و جهت کلی گروه ادبیات تطبیقی است. سؤال اصلی ما این است که هدف در این گروه چیست و چه می‌خواهد بکند. ما در همه جا داریم می‌بینیم که تمام آن درس‌ها و رشته‌هایی که پسوند «تطبیقی» دارند چندان چارچوب مشخص و معیّنی ندارند. مثلاً در درس «فلسفۀ تطبیقی» که خود من آن را تدریس می‌کنم هنوز چارچوب مشخصی نداریم. در ادبیات هم همین مشکل وجود دارد. حالا سؤال من این است که آیا شما برای سامان‌دهی برنامۀ درسی یا گروه‌های ادبیات تطبیقی سراسر کشور برنامه‌ای دارید؟ آیا برای پذیرش مقالات در مجلۀ گروه معیاری وجود دارد؟ آیا می‌توان به این جمع‌بندی رسید که تا پنج سال آینده راهبرد حاکم بر گروه راهبرد آموزشی است؟

پس از آن دکتر دادور با اشاره به برخی برنامه‌های بلندمدت گروه ادبیات تطبیقی اظهار کرد: هدف ما در واقع این است که بتوانیم مشخص کنیم ادبیات تطبیقی چیست تا بتوانیم آن را به وزارت علوم هم انتقال دهیم. مرحوم حدیدی تمام تلاش خود را برای نشان دادن تأثیر ادبیات فارسی بر ادبیات فرانسه انجام داد و کتاب بسیار ارزشمندی هم در همین زمینه تألیف کرد که متأسفانه ناتمام ماند. همچنین کتاب تاریخ ادبیات مرحوم صفا نیز در فرانسه ترجمه شده که آن هم در بخش ملک‌الشعرا بهار متوقف شد. یکی از اهداف ما تمام کردن این دو کار نیمه‌تمام است.

وی در ادامه به این نکته نیز اشاره کرد که برگزاری دوره‌‌های کوتاه‌مدت در جهت تعیین چارچوبی برای ادبیات تطبیقی است. دکتر دادور هدف از برگزاری این دوره‌ها را تدوین برنامه‌های مدون برای این رشته و ارائۀ آن به وزارت علوم عنوان کرد و و گفت: ما کوشیده‌ایم که دریابیم در دانشگاه‌های سراسر دنیا چه دروسی در رشتۀ ادبیات تطبیقی تدریس می‌شود تا بر مبنای آن ابتدا از دوره‌های کوتاه‌مدت شروع کنیم و در نهایت برسیم به یک برنامۀ مدوّن ادبیات تطبیقی برای ایران.

پس از آن دکتر حداد عادل با اشاره به موضوع سامان‌دهی رشتۀ ادبیات تطبیقی در دانشگاه‌ها افزود: به‌این‌ترتیب ما می‌توانیم بگوییم که راهبرد حاکم بر فرهنگستان زبان و ادب فارسی و گروه ادبیات تطبیقی تا پنج سال آینده راهبردی آموزشی است. یعنی یک برنامۀ آموزشی برای دانشگاه‌ها و بعد از آن تدوین یک برنامۀ درسی. اگر ما این راهبرد را مشخص کنیم آن‌گاه اولویت‌های گروه ادبیات تطبیقی نیز معلوم خواهد شد و هرآنچه در چارچوب این راهبرد نباشد در اولویت قرار نخواهد گرفت.

وی در ادامه افزود: قدم دوم شما باید این باشد که بعد از گذر از این مرحلۀ سامان‌دهی که عناوین مشترک و خاص بین رشته‌ها را مشخص کردید، بروید به سراغ طراحی یک دورۀ کارشناسی ارشد ادبیات تطبیقی و ارائۀ آن به وزرات علوم و پس از آن جهت دادن به پایان‌نامه‌ها.

در پایان دکتر حداد با تأکید بر توجه گروه ادبیات تطبیقی به دیگر زبان‌ها اظهار کرد: گروه ادبیات تطبیقی می‌بایست علاوه بر زبان انگلیسی و فرانسوی و روسی به زبان‌های دیگری مثل عربی و ترکیِ عثمانی و اردو و اصولاً زبان‌های غیراروپایی نیز بپردازد و از متخصصان این حوزه‌ها بهره بگیرد.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/05/ARM-800x480.jpg
yon.ir/rrqGO پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان

@theapll
بیست و پنجمین جشنوارۀ ملی کتاب سال دانشجویی

دوشنبه، بیست و هشتم آبان‌ماه ۱۳۹۷، بیست و پنجمین دورۀ جشنوارۀ ملی کتاب سال دانشجویی در دانشگاه تهران برگزار شد.

در این مراسم برگزیدگان و شایستگان تقدیر کتاب سال دانشجویی در شش گروه اصلی (علوم پایه، علوم کشاورزی و منابع طبیعی، هنر و معماری، فنی و مهندسی، علوم پزشکی و دام‌پزشکی، و علوم انسانی) بخش ویژه، بخش جنبی، ناشر برتر، مؤلف پرکار، مؤلف جوان، و استاد خادم کتاب معرفی شدند.

در این دوره از جشنوارۀ ملی کتاب سال دانشجویی کشور عبدالعزیز تاتار، عضو هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با کتاب مقدمه‌ای بر تجربۀ فرهنگی عمیق، در بخش اصلی (فرهنگ عمومی و آسیب‌های اجتماعی) شایستۀ تقدیر معرفی شد.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/11/X030997-1-1200x675.jpg
yon.ir/NqRj8 پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان

@theapll
استاد سمیعی (گیلانی)، صاحب قلم برتر در چهارمین دورۀ جشنوارۀ نشان دهخدا

سه شنبه، بیست و نهم آبان‌ماه ۱۳۹۷، چهارمین دورۀ کتاب سال اعضای هیئت علمی دانشگا‌ه‌های سراسر کشور (نشان دهخدا) در دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد.

کتاب تأثیر ادبیات فارسی بر ادبیات انگلیسی، اثر حسین جوادی، ارزشیابی عملکرد دولت و حکومت، نوشتۀ علی‌اصغر پورعزت و میر یعقوب سیّدرضایی، نظارت و ارزشیابی در آموزش عالی، به قلم عباس بازرگان و مسعود فراستخواه، برگزیدگان چهارمین دورۀ کتاب سال اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های کشور بودند.

همچنین در این دوره از جشنوارۀ نشان دهخدا جایزۀ قلم برتر به استاد احمد سمیعی (گیلانی)، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، اختصاص یافت.

http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/11/2915566-1.jpg
yon.ir/ebjsu پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان

@theapll
هشتادمین نشست ماهانۀ فرهنگستان برگزار شد

دوشنبه، بیست و هشتم آبان‌ماه ۱۳۹۷، هشتادمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد. در این نشست دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی و عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در موضوع «تحلیلی دیگر از منشأ پیدایش ساخت کُنایی (ارگتیو) در زبان‌های ایرانی» سخنرانی کرد.

در ابتدای این نشست دکتر دبیرمقدم به پیشینۀ این مقاله در سال‌های دور اشاره کرد و گفت: مقالۀ «تحلیلی دیگر از منشأ پیدایش ساخت کُنایی در زبان‌های ایرانی» دربارۀ موضوعی است که دل‌مشغولی یکصد و بیست‌ و پنج سال گذشتۀ نامورانی همچون: گایگر، هیگ و یوگل (در آلمان)، بنونیست (در فرانسه)، کاردونا و شروُ (در امریکا)، و باینن (در انگلستان) بوده است. این دانشمندان ایران‌شناس، خاورشناس و زبان‌شناس متخصص در حوزۀ مطالعات تاریخی در زبان‌های ایرانی، مجموعاً شش نظریه و تحلیل دربارۀ منشأ و چگونگی پیدایش ساخت کنائی در زبان‌های ایرانی ارائه نموده‌اند.

معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان در ادامه اظهار کرد: با استناد به شواهد و داده‌های زبانی تعدادی از زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو که بسیاری از ویژگی‌های زبانی کهن را در خود همچنان حفظ کرده‌اند نظریه و تحلیلی دیگر از منشأ و چگونگی پیدایش ساخت کُنائی در زبان‌های ایرانی پدید آمده است.

این مقاله دو ماه پیش به زبان انگلیسی در کتاب Endangered Iranian Languages ویراستۀ دکتر سالومه غلامی، استاد دانشگاه گوته آلمان، توسط انتشارات Reichert چاپ شده است که علاقه‌مندان می‌توانند نسخۀ انگلیسی این مقاله را از پیوند زیر بارگیری کنند:
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/05/ARM-800x480.jpg
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/11/Mohammad-Dabir-Moghaddam.pdf از اینجا بارگیری کنید
yon.ir/SY2jE پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان

@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۵۱

پنجاه و یکمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (آبان ۱۳۹۷) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: ضرورت تدوین اصول و مبانی نثر آموزشی (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ گزارش آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان با روش و کتاب‌های پَرفا؛ معرفی مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی: ۱. واژه‌های عمومی؛ ۲. واژه‌های بیگانه در کتاب‌های درسی (شیما شریفی)؛ آشنايي با دانشگاه‌هاي ايران و جهان (۳۳): دانشگاه کمبریج (مینا گلستانی)؛ نقد و تحليل متون درسي (۲۱): درس «شكر نعمت» سال دوازدهم (عبدالحسین موحد)؛ کارگاه نویسندگی (۲۱): مهارت تصویرخوانی (سید رضا باقریان موحد)؛ برگزاری نشست مشترک فرهنگستان با استادان آموزش زبان فارسی دانشگاه فرهنگیان؛ نشست مشترک سمپاد و فرهنگستان؛ برگزاری نخستین نشست «فعالان ویرایش و درست‌نویسی در فضای مجازی»؛ بنیاد پژوهشی شهریار به روایت تصویر؛ معرفی کتاب درسی: آیین نگارش برای سال سوم دبیرستان (۱۳۵۹) (محدثه طاهری)؛ شعر پایانی: کیش مهر (علامه طباطبایی).

علاقه‌مندان می‌توانند پنجاه و یکمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان را از پیوند زیر بارگیری کنند:
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/11/B050997-1200x675.jpg
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/11/khabarname51.pdf از اینجا بارگیری کنید
yon.ir/SXHEG پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان

@theapll
گویش ملایر

ملایر در غرب ایران و بین شهرهای همدان، بروجرد، اراک و نهاوند و تویسرکان واقع شده، و جزو استان همدان است. در غرب ایران مردم به زبان‌های مختلفی مانند کردی، لری، لکی و بختیاری صحبت می‌کنند و گویش‌ها و لهجه‌های فراوانی در آنجا وجود دارد از جملۀ آن‌ها لهجۀ ملایری است هدف اصلی این کتاب است.

در مقدمۀ این کتاب این مباحث طرح شده است: آوانگاری ــ واج‌نگاری، دوصوتی، آواشناسی، ضمایر (ضمایر شخصی، ضمایر پیوسته، ضمایره اشاره)، صرف فعل، شناسه‌های فعل، صفت مفعولی، فعل امر، نفی فعل، حرف پیوند «و»، معرفه کردن، پسوند تصغیر، پسوند مکان، اِتباع و در آخر معرفی لغات ملایری.

کتاب گویش ملایر، نوشتۀ صادق امین‌مدنی است که انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی آن را در ۱۱۲ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه، به بهای ۲۵۰هزار ریال منتشر کرده است.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/11/B060997-1200x675.jpg
yon.ir/aSqnx پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان

@theapll
واژه‌نامۀ گویش تون (فردوس)

تون کهن‌ یا فردوس نوین یک از شهرهای قدیمی قهستان است که در ۳۴۰کیلومتری جنوب مشهد و کنار کویر، بر سر راه مشهد ــ بندرعباس و مشهد ــ یزد واقع شده و از روزگاران کهن مورد توجه جغرافی‌دانان و سفرنامه‌نویسان بوده است.

گویش تون (فردوس) از شاخۀ گویش‌های مرکزی ایران است که به دلایل گوناگون جغرافیایی و تاریخی، دست‌نخورده باقی مانده و به همین جهت ارزش‌های فراوان زبانی و فرهنگی خود را حفظ کرده است. با مطالعۀ دقیق این گویش از نظر آوایی، دستوری، واژگانی و بررسی ساخت و نحو و صرف آن می‌توان به بهره‌های فراوان زبان‌شناختی دست یافت و واژه‌ها و ترکیبات جدیدی بر واژگان زبان فارسی افزود. در واقع، مطالعۀ جنبه‌های فرهنگی و شناخت ابعاد اجتماعی و تاریخی این گویش می‌تواند بر غنای فرهنگ بومی و پشتوانۀ فکری و تاریخی زبان و اندیشۀ فارسی بیفزاید.

بخش‌های مختلف این واژه‌نامه، پس از مقدمه‌ای کوتاه، شامل این موارد است: جنبه‌‌های زبانی (چند نکتۀ آوایی، برخی نکته‌های دستوری، فعل، اتباع یا واژه‌های مهمل، ترکیبات، لغات و مفردات)؛ جنبه‌های فرهنگی (مقیاس‌ها و سنجش‌ها)؛ محدوده و شیوۀ کار؛ کوته‌نوشته‌ها و در ادمه متن‌واژها.

کتاب واژه‌نامۀ گویش تون (فردوس)، تألیف محمدجعفر یاحقی و با همکاری رحمت‌الله ابریشمی و احمد ارمغانی است که انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی آن را در ۴۸۸ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه، به بهای ۳۵۰هزار ریال منتشر کرده است.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/11/B0609971-1200x675.jpg
yon.ir/j1ING پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان

@theapll
حکایت بر دار کردن حسنک وزیر با خوانش دکتر غلامعلی حداد عادل

داستان حسنک وزیر و چگونگی کشته شدن او یکی از بخش‌های مشهور و تأثیرگذار تاریخ بیهقی است. به‌ درخواست ایران‌صدا، دکتر غلامعلی حداد عادل این حکایت را قرائت کرد و اکنون می‌توان آن را در پایگاه کتاب گویا، به‌ نشانی book.iranseda.ir شنید.

ضبط این اثر با حضور تهیه‌کنندگان کتاب گویا، خانم مهرنوش محتشمی و آقای مهدی شیبانی‌زاده، انجام پذیرفت و سپس در دیدار با آقای مهدی شاملو، مدیر ایران‌صدا و خانم سارا عشقی‌نیا، مدیر پایگاه کتاب گویا، گفت‌وگوهایی در زمینهٔ همکاری بیشتر فرهنگستان برای یاری‌رسانی به این پایگاه در امر خوانش درست آثار کهن ایرانی انجام پذیرفت.

کتاب گویا، بخش پرطرفداری در شبکهٔ ایران‌صداست که آثار ادبی مشهور و مهم ایرانی و غیرایرانی را می‌توان در آن شنید. داستان زندگی بزرگان ادب ایران، علامه دهخدا، دکتر محمد معین و تنی چند از استادان دیگر جزو زندگی‌نامه‌هایی است که در این پایگاه روایت شده است.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X1009971-1200x675.jpg
yon.ir/pJ1lt پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان

@theapll
توضیح فرهنگستان دربارهٔ آثار نیما یوشیج

سه‌شنبه، ششم آذرماه ۱۳۹۷، گزارشی در خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منتشر شد با عنوان «چالش بر سر میراث نیما». در بخشی از این گزارش آقای شراگیم یوشیج ادعا کرده است که اسناد مربوط به نیما و دست‌نوشته‌های او را به فرهنگستان نسپرده و هیچ پولی از این نهاد نگرفته است.

در رد این مدّعا، فرهنگستان زبان و ادب فارسی اسناد مالی و اداری مربوط به این توافق را که در آبان‌ماه ۱۳۷۳ صورت پذیرفته بود، در اختیار خبرگزاری ایسنا قرار می‌دهد.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X100997-1-1200x675.jpg

پیوند خبر در خبرگزاری ایسنا:
https://www.isna.ir/news/97090703418/فرهنگستان-ادعای-فرزند-نیما-یوشیج-را-رد-کرد
yon.ir/pJ1lt پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان

@theapll
فرهنگستان، میزبان رئیس شورای روابط فرهنگی هند (ICCR)

شنبه، دهم آذرماه ۱۳۹۷، فرهنگستان زبان و ادب فارسی میزبان هیئت بلندپایۀ مقامات فرهنگی و سیاسی هندی بود. در این دیدار دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، پذیرای دکتر وینی ساهاسْرابودﮪﮧ، رئیس شورای روابط فرهنگی (ICCR) و نمایندۀ مجلس هند، سائوراب کومار، سفیر هند در ایران، و کومار سینگ، رایزن فرهنگی هند در ایران بود.

در ابتدای این دیدار دکتر حداد عادل، با اشاره به دیدارهای منظم با سفیر هند و گفت‌وگو در باب مسائل فرهنگی با وی، بر گسترش این روابط تأکید کرد و گفت: امروزه در ایران سازمان‌های متعددی وجود دارند که علاقه‌مند مسائل مربوط به شبه‌قاره و هندوستان هستند و در حوزۀ مطالعات فرهنگی و زبانی این کشور فعالیت می‌کنند. از جملۀ این سازمان‌ها فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که در حال تألیف دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قاره است. این دانشنامه مجموعه‌ای است هفت‌جلدی که تا کنون چهار مجلد آن منتشر شده و جلد پنجم آن نیز آمادۀ انتشار است. همچنین دانشنامۀ جهان اسلام نیز که تاکنون ۲۵ جلد آن به چاپ رسیده است، بخشی دارد مختص به مسائل جهان اسلام در شبه‌قاره و کشور هندوستان.

وی در ادامه با اشاره به اهمیت شناخت بیشتر پژوهشگران و محققان دو کشور نسبت به یکدیگر، بر تأسیس دوره‌های هندشناسی در ایران و دوره‌های ایران‌شناسی در هندوستان تأکید کرد.

دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان نیز از حاضران این نشست بود که دربارۀ موضوعات مربوط به حوزۀ زبان‌شناسی و دستور و فعالیت‌ها و پیشرفت‌های حاصل‌شده در این زمینه سخن گفت.

در پایان این نشست دکتر وینی ساهاسْرابودﮪﮧ، نسخۀ دست‌نویس کتاب کلیله و دمنه را که به خط محمد ابن محمد نور، شاگرد سلطان‌علی مشهدی است، به دکتر حداد عادل تقدیم کرد.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X1009972-1200x675.jpg
yon.ir/fPTvO پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان

@theapll
بازدید دکتر حداد عادل از گروه دانشنامۀ تحقیقات ادبی

شنبه، دهم آذرماه ۱۳۹۷، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از گروه دانشنامۀ تحقیقات ادبی فرهنگستان بازدید کرد. در این دیدار که با حضور استاد اسماعیل سعادت،عضو پیوسته و مدیر گروه دانشنامه، و دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، صورت پذیرفت دربارۀ مسائل گروه و فعالیت‌های در دست انجام آن بحث و گفت‌وگو شد.

گروه دانشنامۀ تحقیقات ادبی پس از به پایان رساندن تألیف دانشنامۀ زبان و ادب فارسی که در ۷ مجلد منتنشر شده است، در حال آماده‌سازی این مجموعه در ۱۲ مجلد و با قطع وزیری است که اصلاحاتی نیز در آن صورت پذیرفته است. همچنین این گروه در صدد تهیۀ مجموعه‌های تخصصی از میان مقالات دانشنامۀ زبان و ادب فارسی است. از جملۀ این موضوعات است: انواع ادبیات و سبک‌های ادبی، ادبیات معاصر، ایران‌شناسان، ادبیات ایران پیش ز اسلام، مداخل مربوط به حوزۀ بلاغت و فنون و آرایه‌های ادبی، دستور زبان فارسی، کتاب‌های تاریخی و تذکره‌های فارسی، زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، اعلام قرآنی و دینی، نویسندگان و شاعران پارسی‌گوی، اهم کتاب‌های نظم و نثر فارسی، جای‌های تاریخی و افسانه‌ای، فرهنگ‌ها. پیش از این مجموعۀ مقالات حوزۀ شاهنامه و شاهنامهسرایی در دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، به مناسبت همایش هزارۀ شاهنامه، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده بود.

انتشار مجله‌ای تحت عنوان تحقیقات ادبی، بررسی و بازنگری مداخل دانشنامه و اصلاح و احیاناً تألیف مجدد برخی از آن‌ها، ادغام جلدِ ذیل در فایل اصلی دانشنامه، و ویراست دوم دانشنامه با تجدید نظر در برخی مقالات و افزودن مقالات دیگر از برنامه‌های آتی گروه دانشنامۀ تحقیقات ادبی است.

دکتر آمنه بیدگلی، معاون گروه دانشنامۀ تحقیقات ادبی، خانم‌ها مژگان گله‌داری، سمیه ربیعی، فرزانه رشیدی و شهره فلاحتی، از پژوهشگران گروه دانشنامه، و مرتضی قاسمی، سرپرست روابط عمومی فرهنگستان، از دیگر حاضران این جلسه بودند.

http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X1009975-1200x675.jpg
yon.ir/OxV1u پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان

@theapll
بازدید دکتر حداد عادل از گروه تصحیح متون

شنبه، هفدهم آذرماه ۱۳۹۷، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از گروه تصحیح متون فرهنگستان بازدید کرد. در این دیدار که با حضور دکتر محمود عابدی، عضو پیوسته و مدیر گروه تصحیح متون، دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، و دکتر محمدرضا نصیری، دبیر فرهنگستان، صورت پذیرفت دربارۀ مسائل گروه و روند پیشرفت طرح‌های در دست انجام آن بحث و گفت‌وگو شد.

در ابتدای این دیدار دکتر عابدی در باب پیشینۀ گروه تصحیح متون و آغاز طرح‌های آن، شامل تصحیح کتاب‌های حدایق السّیَر و دیوان قطران تبریزی و سیَر الملوک، توضیحاتی داد و به دشواری‌های مربوط به کار تصحیح این متون، به‌ویژه دو کتاب اخیر اشاره کرد.
در ادامه دکتر حداد عادل با اشاره به هدف اصلی فرهنگستان از تأسیس گروه تصحیح متون اظهار کرد: نیت ما از تأسیس این گروه این بود که در کل کشور بر روی کار تصحیح متن اثرگذاری بکنیم. هزاران نسخۀ خطی در کتابخانه‌های کشور وجود دارد که این‌ها منتظر تصحیح شدن‌اند. در واقع این کار، یعنی تصحیح متن، یک کار دائمی است و تمامی ندارد؛ به این معنی که فردا نسخه یا نسخه‌های تازه‌تری پیدا می‌شود و این کار همچنان ادامه خواهد یافت. از طرفی، تصحیح متون، هم برای ادبیات فارسی لازم است و هم از مقدمات کار و تحقیق ادبی است.

ادامۀ این جلسه به بحث در باب تبیین مشکلات موجود در گروه تصحیح متون و ارائۀ راهکارهای لازم برای رفع موانع و مشکلات مذکور سپری شد.

در پایان این جلسه دکتر محمود عابدی، مدیر گروه تصحیح متون، اعلام کرد که دو کتاب سیر الملوک و دیوان قطران تبریزی تا پایان سال به اتمام خواهند رسید و برای چاپ به انتشارات فرهنگستان سپرده خواهند شد. دیگر طرح این گروه، یعنی تصحیح کتاب حدایق السّیر پیش از این به اتمام رسیده و منتشر شده بود.

دکتر محمدرضا نصیری، دبیر فرهنگستان، دکتر مسعود جعفری جزی، عضو فرهنگستان، خانم‌ها شهرت معرفت و تهمینه عطایی، عضو هیئت علمی، و معصومه اسدنیا، پژوهشگر گروه تصحیح متون، و مرتضی قاسمی، سرپرست روابط عمومی فرهنگستان، از دیگر حاضران این جلسه بودند.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X170997-1200x675.jpg
yon.ir/VmaXC

@theapll
اولین جلسۀ کارگروه آزمون بسندگی مهارت‌های زبانی دانش‌آموزان


دوشنبه، دوازدهم آذرماه ۱۳۹۷، اولین جلسۀ کارگروه آزمون بسندگی مهارت‌های زبانی دانش‌آموزان پایان مقطع ابتدایی پایۀ ششم (آزمون اَمزا) در گروه آموزش فرهنگستان زبان و ادب فارسی تشکیل شد.

هدف این کارگروه ارزشیابی سطح مهارت‌های چهارگانۀ خواندن، نوشتن، شنیدن و سخن گفتن دانش‌آموزان پایۀ ششم دبستان و ارائۀ راهکارهایی برای رشد و ارتقای سطح مهارت‌های دانش‌آموزان است.

این جلسه با حضور آقای عبدالرحمان صفارپور و خانم‌ها فرح نجاران، پریچهر جبلی، راحله محمدی، نازیلا بهروان، دکتر سمیه لیاقت، دکتر حسن ذوالفقاری، دکتر مریم دانشگر و گروه فنی سامانۀ آزمون، ناظر تولایی و نگار تاجیک، تشکیل شد.

نکتۀ قابل ذکر این است که آزمون بسندگی اَمزا از سال ۱۳۹۲ در پایۀ دوازدهم آغاز شده و هم‌اکنون در حال اجرا به‌صورت کشوری است.

http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X180997.jpg
yon.ir/yMAgp پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان

@theapll
حدیقة‌الحقیقة

تا کنون چاپ‌های متعددی از کتاب حدیقة‌الحقیقة، سرودۀ مجدود ابن آدم سنائی (۴۷۳-۵۲۵ق) منتشر شده است، از جملۀ آن‌هاست: چاپ عبداللطیف عباسی، برخی چاپ‌های هندی، چاپ جدید محمد روشن بر اساس نسخۀ کهن کابل، و از همه مهم‌تر چاپ استاد محمدتقی مدرس رضوی.

به گفتۀ مصحح در مقدمۀ کتاب، با وجود چاپ‌های پیش‌گفته از این کتاب، علی‌الخصوص چاپ مرحوم مدرس رضوی، اقدام به تصحیح مجدد حدیقه به دو دلیل صورت گرفته است. یکی زمان درازی که از چاپ استاد مدرس رضوی می‌گذشت؛ یعنی نزدیک به هفتاد سال (چاپ اول این تصحیح در سال ۱۳۲۸ منتشر شده است). دوم اینکه استاد مدرس رضوی در مقدمۀ چاپ دوم حدیقه خاطرنشان کرده که «از چاپ اول حدیقة‌الحقیقه، که از آثار معتبر عرفانی زبان فارسی است، بیش از سی سال می‌گذرد. با وجود آنکه در طول این مدت، نسخه‌های تازه‌ای از این متن فراهم آمده بود و اهتمامی در تصحیح و مقابلۀ مجدد آن به کار رفته بود، ضعف و قوۀ باصره و علت نابینایی، مجال بازبینی را از من سلب کرد. بدین‌جهت با تجدیدچاپ کتاب بدین‌صورت رضایت دادم». یعنی استاد مدرس رضوی هم با امکاناتی که چهل سال پیش برای ایشان فراهم شده بود، تجدیدنظر در این چاپ را ضروری دانسته بوده است.

حدیقة‌الحقیقة و طریقة‌الشریعة که در واپسین سال‌های حیات شاعر به نظم درآمده، نامی است که از نام منتخب خودِ سنائی، یعنی الحدیقة فی الحقیقة و الشریعة فی الطریقة گرفته شده است. محمد بن علی رفّاء که کار گردآوری حدیقه را به دستور سلطان بهرامشاه، اندکی پس از درگذشت سنائی آغاز کرده و بر آن مقدمه نوشته، یکی از نام‌های کتاب را «فخری‌نامه» گفته که به‌مناسبت لقب بهرامشاه، یعنی فخرالدوله به این نام نامیده شده است. عبداللطیف عباسی فخری‌نامه را نام پارسی حدیقة‌الحقیقة دانسته، اما مولانا جلال‌الدین در مثنوی، از آن به الهی‌نامه یاد کرده است.

کتاب حدیقة‌الحقیقة، تألیف مجدود ابن آدم سنائی، و با تصحیح دکتر محمدجعفر یاحقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و دکتر سیّد مهدی زرقانی، استاد دانشگاه فردوسی مشهد است که نشر سخن آن را در دو جلد و در ۱۵۳۴ صفحه و با شمارگان ۱۱۰۰ نسخه، به بهای ۱میلیون و ۸۵۰هزار ریال منتشر کرده است.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/B180997.jpg
yon.ir/eW5Uc پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان

@theapll
دکتر حداد عادل، میزبان سفیر آلمان در ایران

شنبه، هفدهم آذرماه ۱۳۹۷، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، میزبان میخائیل کلورـ برختولد (Michael Klor-Berchtold)، سفیر آلمان در ایران و دکتر توماس دیت (Thomas Ditt)، دبیر اوّل بخش سیاسی سفارت آلمان در ایران بود.

در این دیدار یک‌ساعته دکتر حداد عادل و سفیر آلمان دربارۀ مسائل مختلف سیاسی و فرهنگی بحث و تبادل نظر کردند و به‌ویژه بر مسائل مربوط به زبان فارسی و آلمانی و آموزش این دو زبان تأکید کردند.
دکتر حداد عادل در بخشی از سخنان خود، در مقام رئیس بنیاد سعدی، به معرفی این نهاد و بیان اهداف و وظایف آن در حوزۀ آموزش زبان فارسی در خارج از ایران پرداخت و آن را با مؤسسۀ گوته در آلمان مقایسه کرد. در پی آن مقرر شد که دو کشور در آیندۀ نزدیک در حوزۀ آموزش زبان‌های ایرانی و آلمانی با یکدیگر همکاری‌های بیشتری داشته باشند.

خانم آزاده جلالی، کارشناس روابط بین‌الملل، و مرتضی قاسمی، سرپرست روابط‌عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از دیگر حاضران این جلسه بودند.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X1809971.jpg
yon.ir/zMC7U پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان

@theapll
بزرگداشت دکتر محمدرضا نصیری در دانشگاه پنجاب لاهور

دوشنبه، بیست و هشتم آبان‌ماه ۱۳۹۷، مراسم تکریم و تجلیل جناب آقای دکتر محمدرضا نصیری، استاد دانشگاه پیام نور و عضو وابستۀ فرهنگستان و مدیر گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قاره، به پاس اهتمام ایشان در تحکیم روابط بین ایران و کشورهای حوزۀ شبه‌قاره و نیز شناساندن آثار و تصحیح متون تاریخی این منطقه، در دانشکدۀ خاورشناسی دانشگاه پنجاب لاهور در کشور پاکستان برگزار شد.

در این مراسم که با حضور دکتر محمدرضا زمانی (رئیس دانشگاه پیام نور)، دکتر محمدرضا نصیری (عضو وابسته و دبیر فرهنگستان و مدیر گروه شبه‌قاره) و پروفسور دکتر سلیم مظهر (مدیر گروه ادبیات فارسی و رئیس دانشکدۀ خاورشناسی دانشگاه پنجاب)، پروفسور محمد اقبال شاهد (رئیس کرسی زبان و استاد ادبیات فارسی دانشگاه جی. سی لاهور)، پروفسور دکتر اکرام اکرم‌شاه (از استادان پیش‌کسوت زبان و ادبیات فارسی)، و جمعی دیگر از استادان دانشگاه لاهور در سالن اجتماعات آن دانشگاه برگزار شد، پس از سخنرانی دکتر سلیم مظهر، دکتر اقبال شاهد، دکتر محمدرضا زمانی و دکتر اکرم‌شاه و برخی دیگر استادان و نیز تجلیل از مقام علمی و فرهنگی دکتر محمدرضا نصیری، کتاب‌های تاریخ فرشته (مجموعه‌ای چهارجلدی در تاریخ هند) و کتاب تاریخ و جغرافیای پنجاب که هردو به همت دکتر محمدرضا نصیری تصحیح شده است، رونمایی شدند و پس از آن لوح دانشگاه پنجاب، سپاس‌نامه و نیز مدال (نشان) طلایی دانشگاه پنجاب به دکتر نصیری اهدا گشت. این مدال برای نخستین بار است که به فردی خارجی تعلق می گیرد. متن پیام سپاس‌نامۀ دانشگاه پنجاب بدین قرار است:

استاد دکتر محمدرضا نصیری، دبیر محترم فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران و استاد دانشگاه پیام نور ایران، یک شخصیت برجستۀ علمی و پژوهشی ایران، کشور عزیز، برادر و همسایۀ ما پاکستانیان است. او در گسترش و اعتلای زبان، ادب و فرهنگ فارسی که ابزار صیقلگری اخلاق نوع بشر و سرچشمۀ رشد دانش و معرفت است، بسیار خدمت کرده و در حال حاضر نیز خودش را وقف همین رسالت درخشان کرده است. تلاش‌های خستگی‌ناپذیرش در تألیف، چاپ و نشر دانشنامۀ شبه‌قاره شایستۀ ستایش فراوان است. او در واقع با انجام این امر خطیر، تاریخِ در حالِ فراموشیِ مشرق‌زمین، به‌ویژه آسیای جنوبی را احیا کرده است. کار تصحیح متون فارسی این استاد بزرگ مانند تاریخ فرشته (در چهار جلد)، تاریخ فیروزشاهی، تاریخ و جغرافیای پنجاب و جز آن، از نظر تصحیح متون، مقدمه، تعلیقات و توضیحات‌نویسی بر آن، جایگاهی نمونه برای تصحیح‌کنندگان متون کلاسیک قدیم فارسی و پژوهشگران روزگارهای بعدی دارد. سخن کوتاه که او در حال حاضر یکی از شبه‌قاره‌شناسان بزرگ در ایران است که این موضوع را به‌عنوان یک نهضت پیش‌ گرفته و در شناسایی آن سنگ‌تمام می‌گذارد.

استاد دکتر نصیری در بنیان‌گذاری و استحکام روابط علمی، ادبی و فرهنگی جامعۀ دانشگاهی ایران و پاکستان نقش بسیار مهم و ستودنی ایفا کرده و می‌کند. در شخصیت او نسبت به فرهنگیان و دانشگاهیان پاکستان یک انس و الفت عمیقی رسوخ یافته که منحصر به خود اوست. دانشگاه پنجاب لاهور که یکی از قدیمی‌ترین و بزرگترین مراکز آموزش عالی در منطقۀ آسیای جنوبی است و هم‌زمان با تأسیس آموزش و پژوهش زبان‌ها و ادب مشرق‌زمین، به‌ویژه زبان و ادب فارسی را در دانشکدۀ خاورشناسی به عهده دارد، به اعتراف و قدردانی حُسن خدمات آن استاد ارجمند و فرهیخته «نشان دانشگاه پنجاب» (مدال طلا) به ایشان تقدیم می‌کند.

طول عمر و توفیق روزافزون استاد دکتر محمدرضا نصیری را برای ادامۀ این رسالت خطیر از خدای متعال خواهانیم.
پروفسور دکتر نیاز احمد اختر
رئیس دانشگاه پنجاب

برای مشاهدۀ کامل این یادداشت به پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی به نشانی زیر مراجعه کنید:
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X210997-1200x675.jpg
yon.ir/6UuM7 پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان