فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.8K subscribers
1.41K photos
297 videos
13 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll
هشتادویکمین نشست ماهانه برگزار می‌شود

دوشنبه، بیست‌وششم آذر‌ماه ۱۳۹۷، هشتادویکمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. در این نشست استاد حسن میرعابدینی، پژوهشگر گروه ادبیات معاصر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در موضوع «نخستین قلم‌های ژورنالیستی» سخن خواهد گفت.

هشتادویکمین نشست ماهانۀ فرهنگستان از ساعت ۱۱:۰۰ تا ۱۲:۱۵ روز دوشنبه، بیست‌وششم آذرماه ۱۳۹۷، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. شرکت در این سلسله نشست‌ها برای عموم آزاد است.

http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/05/ARM.jpg
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
yon.ir/BfpSy
@theapll
نکوداشت استاد دکتر محمدعلی موحد برگزار می‌شود

سه‌شنبه، بیست‌وهفتم آذرماه ۱۳۹۷، مراسم نکوداشت استاد دکتر محمدعلی موحد، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به همت کمیسیون ملی یونسکو ـ ایران، در سالن فردوسی دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران برگزار خواهد شد.

هم‌زمان با برپایی مراسم نکوداشت این استاد فرهیخته، آیین رونمایی ترجمۀ مقالات شمس تبریزی به زبان فرانسه، به قلم استاد هانری دوفوشه کور، و نیز چاپ سوم مثنوی معنوی برگزار می‌شود.

استاد محمدعلی موحد، حقوقدان، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان وادب فارسی، تاریخ نگار و عرفان‌پژوه است که در طول زندگی پربار خویش همواره مشغول تحقیق و تألیف و ترجمه بوده و آثار شاخصی از خود به یادگار گذاشته‌ است. بخش مهمی از این آثار به مولوی‌پژوهشی و تحقیق در متون عرفانی اختصاص دارد. تصحیح مثنوی معنوی و چاپ انتقادی مقالات شمس تبریزی نمونه‌هایی از این پژوهش‌ها به شمار می‌روند.

مکان: خیابان انقلاب، دانشگاه تهران، دانشکدۀ ادبیات، تالار فردوسی
زمان: سه‌شنبه، ۲۷ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۳۰-۱۴

http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/IMG_20181215_172217_750.jpg
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
yon.ir/PnVlh
@theapll
گزارش مراسم بزرگداشت دکتر فتح‌الله مجتبائی

پنجشنبه، بیست‌ودوم آذرماه ۱۳۹۷، مراسم بزرگداشت استاد دکتر فتح‌الله مجتبائی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به همت انجمن علمی مطالعات تطبیقی در ادیان جهان، در دانشگاه آزاد (واحد علوم و تحقیقات)، با حضور و سخنرانی دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، برگزار شد. دکتر ژاله آموزگار، استاد فرهنگ و زبان‌های باستانی و عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، سیّد محمدکاظم موسوی بجنوردی، رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، دکتر اصغر دادبه، استاد فلسفۀ اسلامی و ادبیات عرفانی، دکتر شهرام پازوکی، استاد فلسفه و عرفان تطبیقی، و دکتر محمدتقی راشد محصل، استاد فرهنگ و زبان های باستانی و مدیر گروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی فرهنگستان، از دیگر سخنرانان این مراسم بودند.

نخستین سخنران این نشست دکتر ژاله آموزگار، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود. وی با اشاره به مباحث کتاب شهر زیبای افلاطون، نوشتۀ دکتر مجتبائی، به وصف زندگی ایشان پرداخت و در بخشی از سخنان خود اظهار کرد: قدیمی‌ترین کتاب‌های دکتر مجتبائی هنوز هم جزو کتاب‌های مرجع محسوب می شوند.

این استاد فرهنگ و زبان‌های باستانی با توصیف جنبه‌های مختلف از زندگی علمی و عملی دکتر مجتبائی گفت: ایشان هندشناس، شاعر، عارف و استاد اخلاق است که کارنامۀ درخشانی از خود به جا گذاشته، اما هیچ‌گاه مغرور نشده است.

سیّد محمدکاظم بجنوردی، رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، دیگر سخنران این نشست بود که در سخنانی اظهار کرد: دکتر مجتبائی در طول ۳۲ سال عضویت در شورای عالی مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی ۴۵ مقالۀ بسیار ارزشمند نوشته که باید آن‌ها را با آب طلا نوشت.

وی ادامه داد: در همین مدت استاد ۲۷۱ مقاله ویرایش کرده‌اند و این نشانگر نقش کارساز و برجستۀ ایشان بوده است.
برای مشاهدۀ کامل این یادداشت به پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی به نشانی زیر مراجعه کنید:
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X250997.jpg
yon.ir/E1iDa پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
چه خوب شد که به دنیا آمدید!

اشاره: پنجشنبه، بیست‌ودوم آذرماه ۱۳۹۷، مراسم بزرگداشت استاد دکتر فتح‌الله مجتبائی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به همت انجمن علمی مطالعات تطبیقی در ادیان جهان، در دانشگاه آزاد (واحد علوم و تحقیقات) برگزار شد. نخستین سخنران این نشست دکتر ژاله آموزگار، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود. وی با اشاره به مباحث کتاب شهر زیبای افلاطون، نوشتۀ دکتر مجتبائی، به وصف زندگی ایشان پرداخت. متن کامل سخنرانی ایشان در ادامه خواهد آمد.

تولد آدمی یکی از شگفتی‌های بزرگ طبیعت است. هر روز در سراسر جهان میلیون‌ها بار این معجزه به وقوع می‌پیوندد. هر روز میلیون‌ها انسان پا به عرصۀ وجود می‌گذارند. از این میان بسیار کسان روزمرّگی می‌کنند، زندگی نبات‌گونه‌ای را ادامه می‌دهند، مدار زندگی را طی می‌نمایند و تولد را به مرگ می‌رسانند.

گروهی دیگر، زندگی، این ودیعۀ خداوندی را به انواع شرارت‌ها و نامردمی‌ها می‌آمیزند و آرزویی در دل اطرافیان آن‌ها موج می‌زند که کاش این معجزه دربارۀ این گروه انسان‌ها اتفاق نیفتاده بود.

اما خدا را شکر، گروه قابل توجهی از این انسان‌ها، به این معجزۀ حیات، معنی می‌بخشند. اطرافیان آن‌ها، یا در دل یا به آوای بلند می‌گویند: چه خوب شد که به دنیا آمدید! چه خوب شد که ما شما را در کنار خود داریم! دکتر فتح‌الله مجتبائی یکی از آن‌هاست!

وقتی چهرۀ گشاده و مهربان او را می‌بینید با لبخندی شیرین و هستی‌بخش، وقتی به گوشتان می‌رسد که در پشت سر شما بدون هیچ‌گونه چشمداشتی فقط از خوبی‌هایتان سخن گفته است، وقتی کارنامۀ درخشان علمی او را می‌بینید که با تبار فراهانی خود، چگونه برمی‌خیزد، با مشکلات تحصیلی آن زمان، نه گام‌به‌گام، که افتان‌وخیزان، به هر دری می‌کوبد تا به بالاترین درجات علمی برسد، اما مغرور نمی‌شود، از آغاز جوانی شعر می‌گوید، می‌نویسد، ترجمه می‌کند و آثاری به وجود می‌آورد که حتی قدیمی‌ترین آن‌ها هم پس از گذشت حدود نیم قرن هنوز مرجع به حساب می‌آیند...

برای مشاهدۀ کامل این یادداشت به پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی به نشانی زیر مراجعه کنید:

http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/jaleh.jpg
yon.ir/3Cm8s پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
جلسۀ دفاع پایان‌نامه: استعاره‌های مفهومی و دستوری در زبان علمی فارسی

شنبه، اوّل دی‌ماه ۱۳۹۷، نخستین جلسۀ دفاع از پایان‌نامۀ دورۀ کارشناسی ارشد رشتۀ واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد.
در این جلسۀ دفاع، خانم معصومه شیری، از نخستین دانشجویان این دوره، از پایان‌نامۀ خود در موضوع «استعاره‌های مفهومی و دستوری در زبان علمی فارسی» دفاع خواهد کرد. دکتر محمد دبیرمقدم، استاد راهنما، دکتر محمدرضا رضوی، استاد مشاور، و دکتر شهین نعمت‌زاده، داور این پایان‌نامه هستند.

مکان: بزرگراه شهید حقانی، خروجی کتابخانۀ ملّی، بلوار دکتر حسن حبیبی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، تالار دکتر شهیدی
زمان: شنبه، اوّل دی‌ماه ۱۳۹۷، ساعت ۱۰-۱۲
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/Arm-P-1.jpg
yon.ir/HjI4T پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
آغاز ثبت برخط پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دانش‌آموختگان ایرانی بیرون از کشور

با همکاری سازمان امور دانشجویان، سامانۀ ملی ثبت پیشنهاده‌ها، پایان‌نامه‌ها، و رساله‌ها در نشانی SABT.IRANDOC.AC.IR از آبان ۱۳۹۷ پذیرای ثبت برخط این مدارک شده است و از این پس، دانش‌آموختگان ایرانی بیرون از کشور می‌توانند نسخۀ الکترونیکی پایان‌نامه و رسالۀ خود را در این سامانه بارگذاری کنند. این مدارک پس از بررسی در مؤسسۀ ایرانداک و تأیید سازمان امور دانشجویان، در سامانه ثبت می‌شوند.

این بایگانی در ایرانداک، نمادی از تحصیل ایرانیان در کشورهای دیگر است و تحلیل اطلاعات آن‌ها می‌تواند دست‌مایۀ ارزشمندی در اختیار سیاست‌گذاران علم و فنّاوری، برای ارزیابی عملکرد این بخش از آموزش عالی کشور قرار بدهد.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/irandak.jpg
yon.ir/LDjzB پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
مراسم بزرگداشت دکتر احمد احمدی
سه‌شنبه، بیست و هفتم آذرماه
ساعت ۲۰-۱۷
سالن فردوسی
خانه اندیشمندان علوم انسانی
@theapll
هشتاد و یکمین نشست ماهانۀ فرهنگستان برگزار شد

دوشنبه، بیست ‌و‌ ششم آذر‌ماه ۱۳۹۷، هشتاد و یکمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد. در این نشست استاد حسن میرعابدینی، پژوهشگر گروه ادبیات معاصر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در موضوع «نخستین قلم‌های ژورنالیستی» سخنرانی کرد.

در ابتدای این نشست استاد حسن میرعابدینی با اشاره به طرحی که در گروه ادبیات معاصر فرهنگستان در حال اجراست اظهار کرد: بحث من در واقع مقدمۀ دفتر اول طرح ژورنالیسم است که در گروه ادبیات معاصر در حال اجراست و در آن، سعی بر شناسائی نخستین قلم‌هایی داریم که با کار خود زمینه‌ساز پیدایش زبان ژورنالیستی شدند.

وی در ادامه به تاریخچۀ تحول ویژگی‌های نویسندگی در جراید پرداخت و گفت: به گفتۀ ملک‌الشعراء بهار «انقلاب نویسندگی» از اواخر قرن سیزدهم هجری قمری «در میانۀ روزنامه‌ها و جراید پدید آمد». محققان دیگر نیز بر این قول‌اند که عامل عمدۀ پیشرفت نثر ادبی، بیشتر رسالات سیاسی و روزنامه‌ای بوده تا آثار صرفاً ادبی. بنابراین، در سخن از ادبیات معاصر ایران، ناگزیر باید از نویسندگان این‌گونه آثار هم نام برد، زیرا اهمیت آنان در ایجاد سبک نثر ادبی نوین اگر بیشتر از داستان‌نویس‌ها نباشد کمتر نیست.

پژوهشگر گروه ادبیات معاصر در ادامه افزود: در دورۀ قاجاریه، بر اثر برخورد جلوه‌های تجدد اروپا به پیکر جامعۀ ایرانی، و گام نهادنِ تدریجی به «روزگار نو»، زبان نیز، در پیوند با تحول اجتماعی، روی به تغییر و سادگی نهاد. در این دوره شاهد جنبشی فرهنگی هستیم که هم ریشه در تحولات درونی و بومی جامعۀ ایرانی دارد و هم از توسعۀ روابط ایران با فرنگستان تأثیر پذیرفته است. اعزام محصل به اروپا، شکل‌گیری نهضت ترجمه، پیدایش مدارس جدید، و چاپ روزنامه از نمودهای این جنبش فرهنگی است. روزنامه‌ها هم در ساده شدن زبان نوشتار ذی‌نقش بودند و هم عقاید اجتماعی تازه‌ای را در جامعه رواج دادند و گفتمان‌هایی را پراکندند که در انقلاب مشروطه به بار نشستند.

وی سپس به ویژگی‌های نثر نویسندگان مختلف در دوره‌های روزنامه‌نگاری در ایران اشاره کرد و گفت: نخستین روزنامه‌نگاران ایرانی، برآمده از مکتب منشیان درباری، زبانی پرتصنع داشتند. اما به‌تدریج چهره‌هایی در عالم مطبوعات سر برآوردند که قلمی گزارشی و پرتحرک و زبانی موجز داشتند. آنان گاه برای گریز از سد سانسور حکومتی و گاه برای نوآوری نوشتاری، شیوه‌هایی را ابداع کردند. مثلاً انتقادهای خود به حکومت را در ستون «نامه‌های وارده» به صورتی مطرح می‌کردند که گرفتار نشوند. میرزا ملکم‌خان، در روزنامۀ قانون، پدیدآورندۀ سبک خاصی در نثرنویسی شد و به شیوۀ سؤال و جوابِ مکالمه‌ای ادای مقصود کرد. نویسندگان روزنامۀ اختر، طنز و محاورۀ عامیانه را به نثر نوشتاری وارد کردند. محمدحسین فروغی در روزنامۀ تربیت، مسائل مورد نظر خود را در قالبی داستانی و به صورت «خواب‌نامه» مطرح می‌کرد.

استاد میرعابدینی در پایان تأکید کرد که این بحث حول تلاش‌های نخستین قلم‌های مطبوعاتی برای ایجاد تحول در زبان و ادبیات فارسی می‌گردد.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X260997-1200x675.jpg
yon.ir/dS6H5 پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
دکتر دبیرمقدم، پژوهشگر برتر نوزدهمین جشنوارۀ پژوهشگران و فنّاوران

یکشنبه، بیست و پنجم آذرماه ۱۳۹۷، نوزدهمین جشنوارۀ تجلیل از پژوهشگران و فنّاوران برگزیدۀ سراسر کشور، با حضور اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهوری، حسن قاضی‌زادۀ هاشمی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، منصور غلامی، وزیر علوم، تحقیقات و فنّاوری، سورنا ستاری، معاون علمی و فنّاوری ریاست جمهوری، رؤسای دانشگاه‌های برتر کشور و معاونان پژوهشی دانشگاه‌های کل کشور برگزار شد.

در این دوره از جشنوارۀ پژوهشگران و فنّاوران برگزیدۀ کشور دکتر محمد دبیرمقدم، عضو پیوسته و معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی به‌عنوان پژوهشگر برتر گروه علوم انسانی و هنر برگزیده شد.

دیگر برگزیدگان نوزدهمین جشنوارۀ پژوهشگران و فنّاوران برگزیدۀ سراسر کشور عبارت بودند از: رضا محمودی در گروه فنی و مهندسی، فریدون عزیزی در گروه علوم پزشکی، محمدعلی زلفی‌گل در گروه علوم پایه، محمد جلال‌الدین ظهوریان‌مهر در گروه فنی و مهندسی، محمد پورکاظمی در گروه کشاورزی و منابع طبیعی، آرش شاهین در گروه علوم انسانی و هنر، گئورک قره‌پتیان در گروه فنی و مهندسی، نظال صراف‌زادگان در گروه علوم پزشکی، حمید گورابی در گروه علوم پایۀ پزشکی، محمد صال مصلحیان در گروه علوم پایه، سعید صاحب‌دل‌فر در گروه فنی و مهندسی، سیّد لطیف موسوی کرکری در گروه علوم پایه، سیّد حمیدرضا صادقی در گروه کشاورزی و منابع طبیعی.

همچنین امید عودباشی در گروه علوم انسانی و هنر، رضا درویش‌زاده در گروه کشاورزی و منابع طبیعی، فرزین رضایی در گروه علوم پزشکی، و بهرام فلاحت‌کار در گروه کشاورزی و منابع طبیعی پژوهشگران برتر نوزدهمین جشنوارۀ تجلیل از پژوهشگران و فنّاوران برگزیدۀ کشور بودند.

در بخش فنّاوران برگزیده حمیدرضا ربیعی، سیروس خرّم، نوید نجات‌بخش آزادانی، سیّد عباس شاهمرادی زواره، معصومه پرتوی و حسن محمدی مجد به‌عنوان فنّاوران برگزیده معرفی شدند.

در بخش حامیان برگزیدۀ پژوهش و فنّاوری محمدمهدی شهریاری، استاندار آذربایجان غربی، رحیم حبّ‌نقی، رئیس دانشگاه ارومیه، یدالله رحمانی، سرپرست استانداری فارس، حمید نادگران، رئیس دانشگاه شیراز، قربان میرزایی، سرپرست استانداری استان خراسان رضوی، و محمد کافی، رئیس دانشگاه فردوسی مشهد، به‌عنوان حامیان برگزیده معرفی شدند.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X2609971.jpg
yon.ir/lrTsB پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
گزارش مراسم بزرگداشت دکتر محمدعلی موحد

سه‌شنبه، بیست و هفتم آذرماه ۱۳۹۷، مراسم بزرگداشت دکتر محمدعلی موحد به پاس هفت دهه خدمات فرهنگی و ادبی این چهرۀ پیش‌کسوت حقوق‌دان، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، تاریخ‌نگار و عرفان‌پژوه در دانشگاه تهران برگزار شد.

در ابتدای این مراسم پیامی ویدئویی از مصطفی ملکیان پخش شد. ملکیان در این پیام اظهار کرد: بدون سر سوزنی مبالغه، استادی مانند دکتر محمدعلی موحد نیافته‌ام. ویژگی‌های اخلاقی‌ای در استاد موحد وجود دارد که اگر یکی از این ویژگی‌ها در کسی باشد باید از این نصیب خدای متعال شاد باشد. یک ملاقات کافی است تا به ویژگی‌های اخلاقی او پی ببریم.

این استاد دانشگاه با اشاره به شخصیت علمی و فرهنگی دکتر موحد گفت: استاد موحد در عین اینکه جامع‌الاطراف است، در همۀ آن جنبه‌ها متخصصانه سخن گفته‌ است و در عین جامع‌الاطرافی نوعی علامگی در او وجود دارد. او در هیچ‌کدام از حوزه‌ها قلم نزده الا اینکه متخصصانه سخن گفته باشد.

ملکیان در ادامه خاطرنشان کرد: محمدعلی موحد نظیر خواجه نصیرالدین طوسی است و در هر حوزه‌ای متخصص است. او با طبع مقالات شمس، شمس را به جهانیان معرفی و شمس‌شناسی و مولوی‌شناسی را دستخوش تحول کرد.

او ویژگی دیگر موحد را روشنفکری او عنوان و بیان کرد: او برخلاف روشنفکران دیگر که به سنّت پشت کرده‌اند نه‌تنها به سنّت فرهنگی پشت نکرده، بلکه به دنبال بازخوانی فرهنگی است. ویژگی دیگر او سخت‌کوشی اوست. روشنفکران اندکی که به رفاه می‌رسند زندگی راحت‌طلبانه‌ای را پیش می‌گیرند و از مساعی اولیۀ خود ارتزاق می‌کنند، اما استاد موحد از روشنفکران سخت‌کوش است.

برای مشاهدۀ کامل این یادداشت به پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی به نشانی زیر مراجعه کنید:

http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X011097.jpg
yon.ir/VfdVm پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
نخستین همایش ملّی تحقیقات ادبی
با رویکرد مطالعات تطبیقی
۵-۶ اسفندماه ۱۳۹۷
دانشکدهٔ ادبیات و زبان‌های خارجی
دانشگاه علامه طباطبائی
مهلت ارسال مقالات: ۱۵ بهمن
@theapll
جلسۀ دفاع پایان‌نامه: استعاره‌های مفهومی و دستوری در زبان علمی فارسی

شنبه، اوّل دی‌ماه ۱۳۹۷، نخستین جلسۀ دفاع از پایان‌نامۀ دورۀ کارشناسی ارشد رشتۀ واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.

در این جلسۀ دفاع، خانم معصومه شیری، از نخستین دانشجویان این دوره، از پایان‌نامۀ خود در موضوع «استعاره‌های مفهومی و دستوری در زبان علمی فارسی» دفاع کرد. دکتر محمد دبیرمقدم، استاد راهنما، دکتر محمدرضا رضوی، استاد مشاور، و دکتر شهین نعمت‌زاده، داور این پایان‌نامه بودند.

در ابتدای جلسه دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ضمن خوشامدگویی به میهمانان، به معرفی اجمالی دورۀ کارشناسی ارشد واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی پرداخت و اظهار کرد: واژه‌گزینی به برکت تلاش حداقل ۲۵سالۀ فرهنگستان به‌صورت یک تخصص و یک علم درآمده است. این دستاورد در قالب یک برنامۀ آموزشیِ کارشناسی ارشد مدوّن شده و اکنون چهار سال است که دانشجوی کارشناسی ارشد واژه‌گزینی می‌پذیرد.

وی در ادامه به این نکته اشاره کرد که در شورای علمی دورۀ کارشناسی ارشد واژه‌گزینی، موضوعی برای پایان‌نامه انتخاب می‌شود که مفید و کاربردی باشد و علاوه‌ بر نظر استاد و دانشجو در انتخاب موضوع، نظر شورا نیز در آن اعمال می‌شود.

پس از آن و پس از سخنان کوتاه دکتر محمد دبیرمقدم، استاد مشاور این پایان‌نامه، خانم معصومه شیری به دفاع از پایان‌نامۀ خود پرداخت. وی ابتدائاً در توصیف آنچه در این پایان‌نامه به آن توجه کرده است بیان کرد:

زبان علم، به‌عنوان یکی از گونه‌های کاربردی زبان، دارای ویژگی‌های خاص خود است که آن را از زبان‌های دیگر متمایز می‌کند. از جملۀ این ویژگی‌ها استعارۀ دستوری و استعارۀ مفهومی است که باعث می‌شود ساخت دستوری و اصطلاحات یک حوزه با حوزۀ دیگر کاملا متمایز شود. استعاره‌های مفهومی و دستوری هریک به‌ روش خاص خود، یکی با استفاده از مشابهت‌ها و دیگری با استفاده از نقش و ساختار، تأثیر بسزایی در زبان علم و نحوۀ اصطلاح‌سازی و اصطلاح‌گزینی دارند.

وی در ادامه افزود: به‌ دلیل نقش‌ استعاره در زبان علم و ارتباط مستقیم این حوزه با اصطلاح‌شناسی و اصطلاح‌گزینی، خصوصاً در بسط و تغییر معنایی، این تحقیق به استعاره می‌پردازد.

این دانشجوی رشتۀ واژه‌گزینی با اشاره به ساختار زبان علم در حوزه‌های مختلف افزود: ساختار زبان علم بر اساس حوزۀ علمی و فنی و حتی نوع ساخت‌ واژه‌ها در هر حوزه، با حوزه‌های دیگر متفاوت است.

گاهی ساختارها بر اساس حوزۀ مورد مطالعه متفاوت هستند. بنابراین، بهره‌گیری از استعاره‌های دستوری و مفهمومی ابزاری مناسب برای نشان دادن این تفاوت‌هاست. هریک از این استعاره‌ها می‌توانند نقش بسزایی در شکل‌گیری زبان علم داشته باشند. برای نمونه، استعارۀ دستوری به‌عنوان شاخصی برای متون علمی عمل می‌کند و متمایزکنندۀ یک گفتمان از گفتمان‌های دیگر است. از طرفی دیگر، استعاره‌های مفهومی عنصری بنیادین در مقوله‌بندی ما از جهان خارج و فرایند اندیشیدن است.

وی هدف از این تحقیق را بررسی انواع استعاره‌های مفهومی و دستوری و نیز کاربرد و کارایی این استعاره‌ها در زبان علم بیان کرد.

در پایان و پس از سخنان داور و استاد مشاور، پایان‌نامۀ خانم معصومه شیری با نمرۀ ۲۰ پذیرفته شد.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X021097.jpg
yon.ir/xjEjc پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۵۲

پنجاه و دومین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (آذر ۱۳۹۷) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: چگونه می‏توان دانش‌آموزان را به درس ادبیات فارسی علاقه‌مند کرد؟ (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ گفت‌وگو با مؤلفان کتاب‌های درسی (۳۱): دکتر سید بهنام علوی مقدم (گیتی قریب)؛ گزارش اهدای نشان عالی یونسکو به دکتر محمدعلی موحد، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان وادب فارسی؛ گزارش مراسم بزرگداشت دکتر فتح‌الله مجتبائی؛ معرفی کتاب هفت‌پیکر نظامی گنجوی (پروانه فخام‌زاده)؛ معرفی کتاب‌های آموزش زبان فارسی در خارج از ایران (۶): برلیتس فارسی (قسم ۱) (دکتر سیّده زیبا بهروز)؛ معرفی مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی: واژه‌های عمومی (شیما شریفی)؛ آشنایی با دانشگاه‌های ايران و جهان (۳۴): دانشگاه تورنتو (مینا گلستانی)؛ نقد و تحليل متون درسی (۲۲): درس «مست و هوشیار» سال دوازدهم (عبدالحسین موحد)؛ دکتر دبیرمقدم، پژوهشگر برتر نوزدهمین جشنوارۀ پژوهشگران و فنّاوران؛ دکتر حداد عادل میزبان سفیر آلمان در ایران؛ اولین جلسۀ کارگروه آزمون بسندگی مهارت‌های زبانی دانش‌آموزان؛ حکایت بر دار کردن حسنک وزیر با خوانش دکتر غلامعلی حداد عادل؛ اولین جلسۀ دفاع از پایان‌نامۀ دورۀ کارشناسی ارشد رشتۀ واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی؛ برگزاری هشتادمین نشست ماهانۀ فرهنگستان؛ برگزاری هشتاد و یکمین نشست ماهانۀ فرهنگستان؛ توضیح فرهنگستان دربارۀ آثار نیما یوشیج؛ استاد احمد سمیعی (گیلانی)، صاحب قلم برتر در چهارمین دورۀ جشنوارۀ نشان دهخدا؛ بیست و پنجمین جشنوارۀ ملی کتاب سال دانشجویی؛ سومین همایش بین‌المللی آموزش زبان فارسی؛ معرفی کتاب درسی فارسی برای سال سوم دبیرستان (۱۳۶۱) (محدثه طاهری)؛ روزشمار رویدادهای ادبی مهر و آبان (فاطمه نیک‌خواه)؛ شعر پایانی: درآمد (حمید مصدق).

علاقه‌مندان می‌توانند پنجاه و دومین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان را از پیوند زیر بارگیری کنند:
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/B031097.jpg
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/khabarname52.pdf
yon.ir/xhvgf پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
هشتمین همایش مهر مولانا برگزار می‌شود

شنبه و یکشنبه، هشتم و نهم دی‌ماه ۱۳۹۷، هشتمین همایش «مهر مولانا» به همّت مؤسسۀ فرهنگی ـ هنری سروش مولانا برگزار خواهد شد.

هشتمین دورۀ همایش مهر مولانا در موضوع «صلح از نظرگاه مولانا»، با حضور مولوی‌پژوهان و عرفان‌پژوهانی از کشورهای ایران و افغانستان و تاجیکستان و ترکیه، در کتابخانۀ ملی جمهوری اسلامی ایران برپا خواهد شد.

مؤسسۀ سروش مولانا پیش از این هفت همایش مهر مولانا را در موضوعات «به یاد سه قلۀ ادب پارسی»، «نسبت عرفان و اخلاق»، «آغازی برای نظام اخلاقی مولانا»، «قلمروهای حاکمیت اخلاق»، «از سراب تا سرچشمه: سیر مولانا از توهّم تا واقعیت»، «مولانا از آنِ کیست؟»، «حافظ و مولانا: آیینه‌های هستی» برگزار کرده است.

علاقه‌مندان برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به وبگاه مؤسسۀ سروش مولانا به نشانی www.rumi.ir مراجعه کنند.

مکان: تهران، بزرگراه شهید حقانی، بلوار کتابخانۀ ملی، کتابخانۀ ملی جمهوری اسلامی ایران
زمان: ۸ و ۹ دی‌ماه ۱۳۹۷، ساعت ۱۵ تا ۱۹:۳۰
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X041097.jpg
yon.ir/WcdG4 پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
چهارصد و شصت و ششمین نشست شورا

دوشنبه، سوم دی ‌ماه ۱۳۹۷، چهارصد و شصت و ششمین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور اعضای پیوسته و وابسته و به ریاست دکتر غلامعلی حداد عادل در تالار دکتر شهیدی برگزار شد.

تبریک به دکتر مسعود جعفری جزی، عضو پیوستۀ جدید فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به جهت دریافت حکم عضویت از سوی ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران، تبریک به استاد دکتر محمدعلی موحد، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به جهت برگزاری مراسم بزرگداشت ایشان از سوی کمسیون ملی یونسکو در ایران و دریافت نشان عالی یونسکو، تبریک به استاد دکتر فتح‌الله مجتبائی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به جهت برگزاری مراسم بزرگداشت ایشان از سوی انجمن علمی مطالعات تطبیقی در ادیان جهان، تبریک به دکتر محمد دبیرمقدم، عضو پیوسته و معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به جهت کسب عنوان پژوهشگر برتر گروه علوم انسانی و هنر در نوزدهمین جشنوارۀ تجلیل از پژوهشگران و فنّاوران برتر، تبریک به دکتر محمدرضا نصیری، عضو وابسته و دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، جهت برگزاری مراسم بزرگداشت ایشان در دانشگاه پنجاب لاهور و دریافت نشان طلای این دانشگاه، گزارش دکتر غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان، از جلسۀ هیئت امنای مشترک فرهنگستان‌ها، گزارش بازدید از گروه‌های ادبیات تطبیقی، دانشنامۀ تحقیقات ادبی و تصحیح متون فرهنگستان، گزارش از نخستین جلسۀ دفاع از پایان‌نامۀ دورۀ کارشناسی ارشد رشتۀ واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی، گزارش سخنرانی‌های برگزار شده در فرهنگستان زبان و ادب فارسی و معرفی انتشارات جدید فرهنگستان از مباحث طرح شده در این نشست بود.
تنظیم: شیرین عاصمی

http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/05/arm-asli-1.jpg
yon.ir/wmYDF پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
فرهنگستان، میزبان دست‌اندرکاران برنامۀ «صبح به خیر ایران»

سه‌شنبه، چهارم دی‌ماه ۱۳۹۷، فرهنگستان زبان و ادب فارسی میزبان دست‌اندرکاران و عوامل برنامۀ «صبح به خیر ایران» بود. در این جلسه که با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل برگزار شد طرفین دربارۀ مسائل مربوط به زبان فارسی و برنامۀ فرهنگستان در «صبح به خیر ایران» به بحث و تبادل نظر پرداختند.

در ابتدای این نشست خانم مهنوش تهرانی، رئیس دفتر ارتباط با صداوسیمای فرهنگستان، با ابراز خوشوقتی از استمرار یافتن برنامۀ مشترکی که فرهنگستان زبان و ادب فارسی با گروه اجتماعی شبکۀ اول سیما اجرا می‌کند اظهار کرد: ما تا اول دی‌ماه در حدود ۱۳۰ برنامه با دوستان در برنامۀ «صبح به خیر ایران» کار کرده‌ایم. این برنامه‌ها تماماً به زبان و ادب فارسی اختصاص داشته است و موضوعات انتخابی هم یا به‌صورت مناسبتی بوده یا همکاران ما در فرهنگستان در حوزه‌های مختلف مطالب و برنامه‌هایی را آماده کرده بودند.

پس از آن دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ضمن خوشامدگئویی به میهمانان فرهنگستان، اظهار کرد: کاری که ما مشترکاً آغاز کردیم و چهارده ماه آن را ادامه دادیم یک نمونۀ همکاری موفق دو دستگاه است. هر دو گروه، با نیّت خوب، دست به دست هم دادیم و بدون حاشیه‌سازی کار را پیش بردیم. نفس اجرای این برنامه برای ما جای خوشحالی و تشکر دارد و من از همۀ عوامل روی صحنه و پشت صحنۀ هم سازمان صداوسیما و هم فرهنگستان تشکر می‌کنم.

برای مشاهدۀ کامل این یادداشت به پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی به نشانی زیر مراجعه کنید:
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X0510971-1200x675.jpg
yon.ir/ynAw6 پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
زبان فارسی به کدام سو می‌رود؟

این روزها انواع تبلیغات برای غذاخوری‌ها و قهوه‌سراها و اماکنی ازاین‌دست به صورت‌های مختلف برای عموم ارسال می‌شود. هنگامی که قدم به درون هریک از این مکان‌ها بگذارید فهرستی از انواع خوراکی‌ها در برابرتان نهاده می‌شود که برای درک معنای آنها به‌ناچار باید از مسئول آنجا سؤال کنید تا بفهمید چه می‌خورید و چه می‌نوشید. زمانی فقط نام غذاها فرنگی بود ولی محتویات آن‌ها را به زبان همه‌فهم می‌نوشتند و اگر تلفظ نامش سخت بود از محتوا آگاه می‌شدیم. اما دریغ که محتوای غذاها نیز برایمان ناآشنا و نامأنوس شده است و برای رفتن به این گونه مکان‌ها ناچاریم فرهنگ لغت همراه داشته باشیم!
واقعاً چه کسی مسئول است؟ آیا کسی هست که به داد زبان فارسی برسد؟ آیا می‌دانیم که چه بر سر زبانی می‌آوریم که قرن‌هاست مایۀ افتخارمان بوده و در بسیاری از کشورها کرسی دانشگاهی دارد؟ چه پاسخی برای نسل‌های بعدی خواهیم داشت؟ کمی بیندیشیم و ببینیم این‌گونه غرب‌زدگی و این‌گونه افتخار کردن به زبان بیگانه چه هویتی برایمان در پی دارد. اگر در همۀ زمینه‌ها به همین نحو قدم برداریم آیا سال‌ها بعد جز چند حرف اضافه و فعل ربط چیزی از این زبان که قرن‌ها از عمر پرافتخار آن می‌گذرد باقی خواهد ماند؟! سواد فرنگی‌مان را در جای دیگر خرج کنیم و اجازه بدهیم روزگارمان با زبان شیرین فارسی طی شود. سواد واقعی در تسلط بر زبان خود است، نه در به کار بردن کلمات شکسته‌بستۀ فرنگی. به قول یکی از بزرگان زبان و ادبیات و فلسفه، کسانی که واقعاً به یک زبان خارجی مسلط باشند، مرزهای میان زبان مادری و زبان بیگانه را حفظ می‌کنند و در گفتار و نوشتار آنها را درنمی‌آمیزند.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X101097-1-1200x675.jpg
yon.ir/Tkrzn پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
ماجرای رفته

کتاب ماجرای رفته اثری مفید و مختصر در موضوع تاریخ معاصر تاجیکستان است که عبدالخلیل خالق‌زاده آن را تألیف کرده است و حسن قریبی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی در تاجیکستان، به خط فارسی برگردانده و تصحیح کرده است. این کتاب بازتاب پاره‌ای از تاریخ معاصر شفاهی تاجیکستان است که به‌صورت بیان خاطرات و مشاهدات دیدگاه‌های مؤلف گرد آمده و برای آشنایی خواننده با عرف و عادت‌ها مردم تاجیک و حوادث تاریخی کشور آنان بسیار مفید است.

در باب این کتاب، از نظر زبانی، بایستی به این نکته اشاره کرد که تاجیکستان، علاوه بر چنین تاریخ و سرگذشتی که در دوران معاصر از سر گذرانده، یک تهدید سنگینِ زبانی را نیز در کارنامه‌اش دارد. این آسیب از بیرون به مناطق تاجیک‌نشین تحمیل شد؛ تهدیدی که از پیش از روسیۀ تزاری آغاز و در دوران انقلاب ۱۹۱۷ م. روسیه تشدید شد و امروز نیز همچنان آثار آن به جا مانده است. البته به دلیل همین تهدیدها و فضای بسته و دوری از سایر هم‌زبانان، تاجیکان این فرصت را داشتند که از برخی از آسیب‌های زبانی که بعضاً در ایران نیز شاهد آن بوده‌ایم و هستیم، در امان باشند. عکس این قضیه نیز در برخی موارد صادق است؛ آنجا که واژه‌های بسیاری از زبان روسی وارد دایرۀ لغات تاجیکان شده است.

در مجموع، این کتاب نمایشگاهی از فرصت‌ها و تهدیدهای واژگانی و صرفی و نحوی است که فارغ از محتوا، به‌عنوان نمونۀ ادبیات نوشتاری تاجیکان در سال ۲۰۱۸ م. به شمار می‌رود.

کتاب ماجرای رفته، تألیف عبدالخلیل خالق‌زاده و با تصحیح و برگردان حسن قریبی به خط فارسی است که انتشارات آروَن آن را در ۲۴۲ صفحه و با شمارگان ۱۱۰۰ نسخه، به بهای ۳۴۰هزار ریال منتشر کرده است.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2019/01/%E2%80%8C%E2%80%8CB151097.jpg
yon.ir/GkGsl پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
فرجام دست‌نوشته‌های منتشرنشدۀ نیما

مسئول پروژۀ تصحیح و انتشار دست‌نوشته‌های نیما یوشیج در فرهنگستان زبان و ادب فارسی از آخرین وضعیت انتشار این دست‌نوشته‌ها سخن گفت و ماجرای مواجهه با این اسناد در فرهنگستان را بازگو کرد.

خبرگزاری مهر-گروه فرهنگ: چندی پیش نامه‌ای که از سوی جمعی که خود را دوستداران نیما یوشیج معرفی کرده بودند در رسانه‌ها و از جمله خبرگزاری مهر منتشر شد که محتوای آن تقاضا از فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای انتشار دست‌نوشته‌های نیما یوشیج بود. پیگیری‌ها و بررسی‌های بعدی نشان داد که این دست‌نوشته‌ها در واقع ماترک معنوی نیما یوشیج، شاعر نامدار ایرانی هستند که از سوی فرزندش ابتدا به سازمان اسناد ملی واگذار شده و در نهایت در سفری که وی به ایران داشته است طبق تفاهم‌نامه‌ای به فرهنگستان زبان و ادب فارسی فروخته می‌شود و فرهنگستان نیز پس از مدتی بررسی تصمیم به استخراج و تهیۀ کتاب‌ از آن‌ها می‌گیرد. دکتر سعید رضوانی، از اساتید و پژوهشگران فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی، پس از مدتی به‌عنوان مدیر این طرح انتخاب و به استخراج و گردآوری این متون منتشرنشده از نیما یوشیج مشغول می‌شود که حاصل نخستین آن انتشار کتابی با عنوان «صد سال دگر» شد که با همکاری مهدی علیائی‌مقدم به انجام رسیده است. انتشار نامۀ اخیر و نیز اظهارنظرهای اخیر شراگیم یوشیج، فرزند نیما، دربارۀ آثار پدرش بهانۀ گفتگوی مهر با رضوانی شد تا وی دربارۀ آنچه بر این اسناد رفته و نیز کتاب‌های تولیدشده بر مبنای آن‌ها به‌ویژه اثر تازه‌ای که از آن‌ها در حال استخراج است توضیحاتی ارائه دهد. سعید رضوانی دارای مدرک دکتری ایران‌شناسی از کشور آلمان است و در حال حاضر جدای از فعالیت علمی و آموزشی در دانشگاه شهید بهشتی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز به فعالیت مشغول است.

برای مشاهدۀ کامل این یادداشت به پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی به نشانی زیر مراجعه کنید:
http://apll.ir/wp-content/uploads/2019/01/B171097.jpg
yon.ir/FehOO پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
yon.ir/INDVl پیوند خبر در خبرگزاری مهر
@theapll
چهارصد و شصت و هفتمین نشست شورای فرهنگستان

دوشنبه، هفدهم دی ‌ماه ۱۳۹۷، چهارصد و شصت و هفتمین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور اعضای پیوستۀ شورای فرهنگستان، به ریاست دکتر غلامعلی حداد عادل در تالار دکتر شهیدی برگزار شد.

در آغاز نشست دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان، از سوی خود و اعضای شورا به دکتر مسعود جعفری جزی، عضو پیوستۀ جدید فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به جهت دریافت حکم عضویت از سوی ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران، تبریک گفت و اظهار امیدواری کرد حضور ایشان در جمع اعضای فرهنگستان منشأ خیر و برکت باشد. سپس طی مراسمی حکم عضویت به آقای دکتر جعفری جزی تقدیم شد.

در ادامه آقای دکتر جعفری جزی نیز از حسن ظن اعضای فرهنگستان به جهت انتخاب ایشان تشکر کرد.

دستور جلسۀ این نشست انتخاب اعضای وابستۀ جدید شورای فرهنگستان بود که پس از بحث و تبادل نظر آقایان جویا جهانبخش، منتقد، مصحّح و پژوهشگر زبان فارسی، دکتر باقر صدری‌نیا، استاد ادبیات و عرفان دانشگاه تبریز، و دکتر چنگیز مولایی، استاد فرهنگ و زبان های باستانی دانشگاه تبریز، به‌عنوان اعضای وابستۀ جدید شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی انتخاب شدند.

همچنین در این نشست که با حضور حسن قریبی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی ــ تاجیکی برگزار شد، آقای قریبی از فعالیت‌های این مرکز و وضعیت زبان فارسی در کشور تاجیکستان گزارش داد.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/05/ARM-800x480.jpg
yon.ir/9gtKP پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان