فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.8K subscribers
1.4K photos
297 videos
13 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll
ادبیات تطبیقی ـ شمارۀ ۱۷

هفدهمین شمارۀ مجلۀ ادبیات تطبیقی، ویژه‌نامۀ نامۀ فرهنگستان، بر روی وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی قرار گرفت.

عناوین مقالات و نویسندگان هفدهمین شمارۀ مجلۀ ادبیات تطبیقی بدین شرح است: «نقش ترجمه در شکل‌گیری ادبیات داستانی پسامدرن در ایران»، مزدک بلوری، فرانک محمدی؛ «بازنویسی داستان آرش کمانگیر در ادبیات معاصر ایران: از پیش‌متن حماسی تا پس‌متن تراژیک»، آذین حسین‌زاده، کتایون شهپرراد؛ «سفرنامه در گفتمان فرهنگی: تصویرهای شرق و غرب در سفرنامه‌های ایرانی و آلمانی سدۀ نوزدهم میلادی»، نرجس خدایی؛ «بررسی تطبیقی مؤلفه‌های زنانه و نقش «دیگری» در دو اثر گریزهای روزمره و روز خرگوش»، ایلمیرا دادور، مهرناز طلائی؛ «بررسی تطبیقی بن‌مایه‌های مشترک در ادبیات عاشقانۀ درباری (رمانس تریستان و ایزوت و منظومۀ خسرو وشیرین»، نجمه درّی، پرنیان زارع‌پور؛ «اقتباس چیست؟»، جولی سندرز؛ «بررسی تطبیقی دو فیلمنامۀ اقتباسی از نمایشنامۀ بازرس آنتونی شفر، با رویکرد نئوفرمالیستی»، بهروز محمودی بختیاری، محسن صادقی اصفهانی.

علاقه‌مندان می‌توانند این شماره از مجلۀ ادبیات تطبیقی را از پیوند زیر بارگیری کنند.
https://apll.ir/1398/06/12/ادبیات-تطبیقی-ـ-شمارۀ-۱۷/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/09/Adabiat_e_Tatbighi-17.pdf
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/09/B120698.jpg
@theapll
آغاز ثبت‌نام دورۀ آموزشی شش‌ماهۀ «نظریه‌های نوین ادبیات تطبیقی»

لطفاً پس از تکمیل برگۀ ثبت‌نام آن را به همراه تصویر برگۀ واریز به پست الکترونیک گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان، به نشانی jcomplit@apll.ir ارسال کنید.

اصل برگۀ واریز را در روز شروع دوره به فرهنگستان زبان و ادب فارسی ارائه دهید.

وصول برگۀ ثبت‌نام از طریق پست الکترونیک به اطلاع متقاضیان خواهد رسید.

هزینۀ ثبت‌نام در این دوره ۱۴میلیون ریال است. لطفاً این مبلغ را به حساب شمارۀ ۵۴۳۶۰۷۱۳۷۴ به نام «هدایای فرهنگستان زبان و ادب فارسی» واریز کنید.

اولویت ثبت‌نام با دانشجویان کارشناسی ارشد، دکتری و استادان جوان است.

https://apll.ir/1398/06/10/آغاز-ثبت‌نام-دورۀ-آموزشی-شش-ماهۀ-نظر/

https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/09/فرم-ثبت-نام-دوره-های-شش-ماهه.pdf برگۀ ثبت‌نام
@theapll
فراخوان نهمین دورۀ جایزۀ دکتر مجتبائی

جایزۀ دکتر فتح‌الله مجتبائی هرساله در دی‌ماه به بهترین پایان‌نامۀ دورۀ دکتری در رشته‌‌های «ادیان و عرفان» و «زبان و ادبیات فارسی»، با هدف ارتقاء علمی و تشویق دانشجویان دورۀ دکتری رشته‌های مذکور، اهدا می‌شود.

دانشجویان دورۀ دکتری در این دو رشته که در سال ۱۳۹۷ از پایان‌نامۀ خود دفاع کرده‌اند می‌توانند یک نسخه از پایان‌نامۀ خود را، همراه با ذکر نشانی و مشخصات، تا پایان مهر ۱۳۹۸ به دبیرخانۀ این جایزه، واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر (بخارست)، نبش کوچۀ سوم، شمارۀ ۸، مرکز فرهنگی شهر کتاب ارسال کنند.

هیئت داوران این جایزه متشکل از دکتر فتح‌الله مجتبائی، دکتر ضیاء‌ موحد، دکتر حسین معصومی ‌همدانی، دکتر شهرام پازوکی، دکتر محمود فتوحی‌ رود‌معجنی، دکتر مسعود جعفری ‌جزی، دکتر محمدرضا عدلی، و با دبیری علی‌اصغر محمدخانی است.

پایان‌نامه‌های ارسالی به دبیرخانۀ این جایزه برگشت داده نمی‌شوند و شرکت‌کنندگان باید از ارسال پایان‌نامه‌هایی که پیش یا پس از سال ۱۳۹۷ دفاع‌ کرده‌اند، خودداری‌کنند.
گفتنی‌ است پایان‌نامۀ برگزیده به همّت انتشارات هرمس به صورت کتاب منتشر می‌شود.
https://apll.ir/1398/06/25/فراخوان-نهمین-دورۀ-جایزۀ-دکتر-مجتبائی/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/09/X250698.jpg
@theapll
دکتر حداد عادل در گفت‌وگوی ویژۀ خبری شبکۀ دو سیما

سه‌شنبه، بیست و ششم شهریورماه ۱۳۹۸، گفت‌وگوی ویژۀ خبری شبکۀ دو سیما، به‌مناسبت سالگرد تشکیل اولین جلسۀ شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی و همچنین روز شعر و ادب فارسی، با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، صورت خواهد پذیرفت.

این برنامه ساعت ۲۲:۴۵ از شبکۀ دوم سیما پخش خواهد شد.
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/09/X260698.jpg
@theapll
دکتر حداد عادل در گفت‌وگوی ویژۀ خبری شبکۀ دو سیما

سه‌شنبه، بیست و ششم شهریورماه ۱۳۹۸، گفت‌وگوی ویژۀ خبری شبکۀ دو سیما، به‌مناسبت سالگرد تشکیل اولین جلسۀ شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی و همچنین روز شعر و ادب فارسی، با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، برگزار شد.

علاقه‌مندان می‌توانند این برنامه را در پیوند زیر مشاهده کنند.
https://apll.ir/1398/06/27/دکتر-حداد-عادل-در-گفت‌وگوی-ویژۀ-خبری-ش/
https://www.telewebion.com/episode/2111548
@theapll
امضای تفاهم‌نامۀ همکاری مشترک رسانۀ ملی با فرهنگستان زبان و ادب فارسی

سه‌شنبه، بیست و ششم شهریورماه ۱۳۹۸، مراسم امضای تفاهم‌نامۀ مشترک رسانۀ ملی با فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با محوریت حفظ و حراست زبان و خط فارسی و ارتقای سطح دانش زبانی و ادبی جامعه، با حضور رئیس و معاونان رسانۀ ملی و رئیس و جمعی از اعضای فرهنگستان زبان و ادب فارسی در ساختمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران برگزار شد.

حفظ و حراست زبان و خط فارسی، ارتقای سطح دانش زبانی و ادبی جامعه، تأکید بر نقش زبان فارسی در استحکام وحدت ملی و پیشرفت علمی‌ کشور، شناخت گنجینه‌های ادب فارسی، به‌کارگیری شیوه‌های درست‌نویسی و درست‌گویی، به‌کارگیری واژه‌های فارسی در نوشتار و گفتار برنامه‌ها، حفاظت از زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، آموزش و گسترش زبان فارسی در میان ایرانیان خارج از کشور و آشنایی نسل جوان با لطایف ادبیات فارسی از مهم‌ترین اهداف این تفاهم‌نامه است.

عبدالعلی علی‌عسگری، رئیس سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، با تأکید بر اینکه زبان فارسی میراث مشترک ملت بزرگ ایران است و عناصر هویت و فرهنگ ملت ما را تشکیل می‌دهد، گفت: صداوسیما در این حوزه جایگاه مهم خود را می‌شناسد و برای صیانت از این میراث ارزشمند اقدامات خوبی را انجام داده است.

دکتر علی عسگری با اشاره به اینکه در کنار تهاجم فرهنگیِ تحمیل‌شده به کشور، یک موج تهاجم به واژه‌های فارسی نیز صورت گرفته است، گفت: نباید با این هجمه‌ها منفعلانه برخورد کرد.

علاقه‌مندان می‌توانند برای دیدن ادامۀ خبر به وبگاه فرهنگستان در پیوند زیر مراجعه کنند.

https://apll.ir/1398/06/27/امضای-تفاهم‌نامۀ-همکاری-مشترک-رسانۀ-م/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/09/X2706981-1200x675.jpg
@theapll

نخستین همایش ملی نام‌آوران فرهنگی و ادبی معاصر ایران برگزار خواهد شد

کارنامهٔ علمی استاد ایرج افشار
آخرین مهلت ارسال چکیده: ۳۰ مهر ۱۳۹۸
آخرین مهلت ارسال اصل مقالات: ۱ بهمن ۱۳۹۸
تاریخ برگزاری همایش: ۵ اسفند ۱۳۹۸

علاقه‌مندان برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به وبگاه همایش، به نشانی namavaran1.ihcs.ac.ir
مراجعه کنند.
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۶۱

شصت و یکمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (شهریور ۱۳۹۸) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: تبریک سال جدید تحصیلی؛ سخن نخست: صمد بهرنگی و مسئلۀ دوزبانگی (به مناسبت ۹ شهریور سالروز مرگ صمد بهرنگی) (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ مقالۀ «بشوی اوراق... (نقدی بر کتاب‌های درسی زبان و ادبیات فارسی دورۀ دوم آموزش متوسطه)» (سید رضا موسوی هفتادر و ساناز ابرازی)؛ تاریخچۀ فرهنگستان‌ها در ایران (به مناسبت ۲۶ شهریور تشکیل فرهنگستان سوم در سال ۱۳۶۹) (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ معرفی کتاب‏‌های آموزش زبان فارسی در خارج از ایران (۱۵): سنبلستان یا خود قرائت فارسی (دکتر سیده ‏زیبا بهروز)؛ نقد و تحلیل متون درسی (۳۰): درس «فصل شكوفایی» سال دوازدهم (عبدالحسین موحد)؛ امضای تفاهم‌نامۀ همکاری مشترک رسانۀ ملی با فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ فراخوان نهمین دورۀ جایزۀ دکتر مجتبائی؛ بنیاد پژوهشی شهریار به روایت تصویر؛ معرفی کتاب درسی: الفبای نوآموز یا کتاب اول ابتدایی (۱۳۲۹ش) (محدثه طاهری)؛ روزشمار رویدادهای ادبی مرداد ۱۳۹۸ (فاطمه نیک‌خواه)؛ شعر پایانی: ریشه در خاک (فریدون مشیری).

علاقه‌مندان می‌توانند شصت و یکمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر بارگیری کنند.
https://apll.ir/1398/07/01/خبرنامۀ-گروه-آموزش-زبان-و-ادبیات-فارس-17/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/09/khabarname61.pdf
@theapll
جستارهای نوین ادبی ــ شمارۀ ۲۰۰

دویستمین شمارۀ مجلۀ جستارهای نوین ادبی، مجلۀ علمی ــ پژوهشی دانشگاه فردوسی مشهد، منتشر شد.

در این شماره از مجلۀ جستارهای نوین ادبی این عناوین دیده می‌شود:

«عیّاری و شاطری، در سندی بسیار کهن»، محمدرضا شفیعی کدکنی؛ «هستی ــ داد، نخستین کتاب پارسی در هستی‌شناسی»، نصرالله پورجوادی؛ «ممدوحان دقیقی و نگاهی دیگر به تاریخ وفات او»، فتح‌الله مجتبائی؛ «گَرگسار یا کَرگسار؟»، محمدجعفر یاحقی؛ «قانعی طوسی، مقلّد کمتر شناخته‌شدۀ فردوسی»، سجاد آیدنلو؛ «کولی در ادبیات فارسی»، ابوالفضل خطیبی؛ «پیشنهادی دربارۀ تصحیح و قرائت دو واژه از کارنامۀ اردشیر بابکان بر پایۀ قرینه‌ای در شاهنامۀ فردوسی»، چنگیز مولایی؛ «پیکَرکی همسانِ نوزاد»، ژاله آموزگار؛ «بُن بَسِند»، علی‌اشرف صادقی؛ «ز مادر نبیرۀ شمیران شهم (فرضیه‌ای دربارۀ مادر و نیای بهرام گور)»، محمود حسن‌آبادی؛ «"کک کوهزاد" و "شکاوند کوه"، دو داستان از روایتی واحد»، بهزاد اتونی؛ «جستاری در آنیمای دایه در داستان‌های عامیانۀ فارسی (با تأکید بر سمک ‌عیّار، ابومسلم‌نامه و حسین‌کرد)»، امیرعباس عزیزی‌فر؛ «فرّخی یا مختاری؟... تکمله، توارد، اقتباس یا انتحال؟ (تحقیق پیرامون هویت سرایندۀ اصلی شهریارنامه و تعیین کیفیت ارتباط متن اول و دوم)»، فرزاد قائمی؛ «گزارش جُنگ ۵۷۲م. در شاهنامه و ویژگی‌های منبع فردوسی»، فرزین غفوری؛ «دربارۀ دو واژۀ کمیاب شاهنامه (یادگار، سِند)»، اکبر نحوی؛ «دربارۀ چند نام و لقب ترکی در شاهنامه»، سید احمدرضا قائم‌مقامی؛ «افسون درخت میوه در اروپا و ایران»، آنا کراسنوولسکا؛ «فهرست مقالات چاپ‌شده در مجلۀ جستارهای نوین ادبی (ادبیات و علوم انسانی سابق) دانشگاه فردوسی مشهد، شماره‌های ۱ تا ۲۰۰»، سید محمدعلی موسوی.

علاقه‌مندان می‌توانند برای بارگیری دویستمین شمارۀ مجلۀ جستارهای نوین ادبی به سامانۀ این مجله در نشانی زیر مراجعه کنند:

https://apll.ir/1398/07/02/جستارهای-نوین-ادبی-ــ-شمارۀ-۲۰۰/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/09/X020798.jpg
https://jls.um.ac.ir/index.php/literary/issue/view/2016
@theapll
پیام استاد محمدعلی موحد به مناسبت بازگشایی مدارس

دوشنبه، اول مهرماه ۱۳۹۸، دکتر محمدعلی موحد، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی صوتی به‌ مناسبت آغاز سال تحصیلی ۹۸-۹۹ که امسال زنگ آن در مدرسۀ ایشان در تبریز زده شد، از معلمان خواست به دانش‌آموزان هنر دوست داشتن و دوست داشته‌ شدن را بیاموزند.

متن کامل پیام صوتی استاد دکتر موحد که در مدارس استان آذربایجان شرقی پخش شد، به این شرح است:

بسم الله الرحمن الرحیم

از من خواسته‌‌اند که به مناسبت بازگشایی مدارس و آغاز سال نوی تحصیلی، احساسی را که در دل دارم بر زبان آورم. لحظه و ساعتی که نوای زنگ آغاز سال تحصیلی نویی را اعلام می‌دارد، برای من یکی از مقدس‌ترین و پرمعناترین لحظات است. پیام من امروز طبعاً در درجۀ اول خطاب به معلمان و آموزگاران شریف است. می‌خواهم این عزیزان متوجه این نکته باشند که پدران و مادران این کشور گرامی‌ترین و ارجمند‌ترین چیزی را که دارند به دست شما می‌سپارند. قرار است آنان را خواندن و نوشتن یاد دهید. قرار است اولین جرقه برای روشن کردن مشعل دانش و معرفت در دل‌های کودکان ما به دست شما زده شود، اما در کنار تعلیم خواندن و نوشتن، شما سه چیز مهم‌تر دیگر نیز باید به آنان بیاموزید:

اول آنکه خداوند طبع جست‌وجوگری به ابنای بشر عطا کرده است. بکوشید تا این موهبت الهی را در نهاد فرزندان ما تقویت کنید و نیرو بخشید. مبادا شیوۀ تعلیم شما چنان باشد که آن بارقۀ مبارک ربانی در دل‌های کودکانی که سرنوشت آیندۀ کشور را به دست خواهند داشت سرکوب گردد و خدای‌ناکرده به خاموشی گراید.

دوم چیزی که باید به کودکان ما بیاموزید هنر دوست داشتن و دوست داشته‌ شدن است. مدرسه آموزشگاه دوستی‌های دیرپا، بی‌غل‌وغش و خالی از طمع و ریا است؛ یک جاذبۀ مرموز ملکوتی هست که بچه‌ها را به سوی همدیگر می‌کشاند و آنان بدون ملاحظۀ وابستگی‌های خانوادگی، بدون توجه به جایگاه و پایگاه اجتماعی والدینشان، با یکدیگر می‌جوشند و دوست می‌شوند و این امر مقدسی است؛ بکوشید تا بچه‌ها قدر این دوستی‌ها را بشناسند و رشتۀ مودتی را که با صفا و صمیمیت در میانشان برقرار می‌شود همچنان پاک و بی‌آلایش نگه دارند و این دوستی‌ها را توشۀ زندگی خود بدانند.

سوم آنکه به‌موازات دوستی‌ها و مهربانی‌ها بکوشید تا شیوۀ رقابت سالم را به آنان بیاموزید؛ شیوه‌ای که در سرتاسر زندگی در همۀ ساحت‌های اقتصادی و اجتماعی و اداری و علمی باید راهنمای آنان باشد؛ رقابتی فارغ از کینه و حسد و بدخواهی و کارشکنی و توطئه‌ها و پرونده‌سازی‌ها.

اینک دست دعا به درگاه خداوند برمی‌داریم تا باران رحمت و برکت خویش را از سر و روی فرزندان ما دریغ نفرماید و مدارس ما را از شور و نشاط و شادمانی و اشتیاق و عطوفت و مهربانی لبریز دارد.

یا محول الحول و الاحوال حوّل حالنا إلی احسن الحال
آمین

https://apll.ir/1398/07/02/پیام-استاد-محمدعلی-موحد-به-مناسبت-بازگ/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/09/X0207981.jpg
@theapll
آغاز پنجمین دورۀ کارشناسی ارشد واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی

سه‌شنبه، اول مهرماه ۱۳۹۸، پنجمین دورۀ کارشناسی ارشد رشتۀ واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی در پژوهشکدۀ مطالعات واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی آغاز شد. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان، با حضور در جمع دانشجویان این دوره دربارۀ پیشینۀ واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی در ایران و تلاش‌های فرهنگستان در راه‌اندازی این دوره و اهداف مورد نظر فرهنگستان با دانشجویان سخن گفت.

دکتر حداد عادل، ضمن تبریک به دانشجویان ورودی پنجمین دورۀ این رشته اظهار کرد:

بنده به حسب تجربۀ ۵۰-۶۰ ساله‌ای که در دانشگاه دارم و تجربه‌ای که در برنامه‌ریزی آموزشی داشته‌ام، دریافته‌ام که برای نهادینه شدن یک دانش در جامعه ایجاد دورۀ آموزشی دانشگاهی برای آن ضرورت دارد.

کارشناسی ارشد اصطلاح‌شناسی و واژه‌گزینی دومین تجربۀ من در این زمینه است، اولین تجربه هم به راه‌اندازی رشتۀ تاریخ علم بازمی‌گردد.

وی در ادامه افزود: روز اولی که فرهنگستان تأسیس شد ما هیچ سابقه‌ای از این دانش نداشتیم. نه از فرهنگستان اول و نه از فرهنگستان دوم هیچ چیزی برای ما نمانده بود که از آن بهره ببریم. ما واژه‌گزینی را از صفر شروع کردیم و در طول ۲۵ سال، با سعی و خطا، کار را به جایی رساندیم که توانستیم اجازۀ تأسیس این رشته را بگیریم.

ما مجبور نبودیم که این دوره را راه بیندازیم، کسی هم از ما نخواسته بود، بلکه ما به تشخیص خودمان به این نتیجه رسیدیم که این رشته را راه‌اندازی کنیم. در واقع این کار را با عشق شروع کردیم. توقع ما هم از شما این است که با عشق درس بخوانید و همچون ما در کارتان جدّی باشید.
https://apll.ir/1398/07/02/آغاز-پنجمین-دورۀ-کارشناسی-ارشد-واژه‌گ/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/09/X0207982-1200x675.jpg
@theapll
هشتمین همایش ملی متن‌پژوهی ادبی
@theapll
شب انشا

چهارشنبه، دهم مهرماه ۱۳۹۸، برنامۀ شب انشا با حضور دکتر سید مصطفی محقق داماد، دکتر غلامعلی حداد عادل، استاد احمد سمیعی (گیلانی)، استاد هوشنگ مرادی کرمانی، علی‌اکبر زین‌العابدین، رضا باقریان‌موحد و حسین حسینی‌نژاد برگزار خواهد شد.

زمان: چهارشنبه، دهم مردادماه ۱۳۹۸، ساعت ۱۷
مکان: بنیاد موقوفات افشار، خیابان ولی عصر، سه‌راه زعفرانیه، خیابان عارف‌نسب، شمارۀ ۱۲، کانون زبان پارسی.
@theapll
جهان اندیشۀ ناصر خسرو

کتاب جهان اندیشۀ ناصر خسرو نوشتۀ شادروان ناظر عرب‌زاده (۲۰ دسامبر ۱۹۴۰ ـ روستای اَشت، استان سُغد ـ ۵ مارس ۲۰۰۴، دوشنبه)، پژوهشگر شهیر تاجیک است. وی در کارنامۀ علمی و پژوهشی خود آثار متعددی در حوزۀ مهم‌ترین مسائل تاریخ فلسفه دارد که از جملۀ آن‌هاست: پژوهش‌های بنیادی در موضوع تعلیمات فلسفیِ ناصر خسرو، فخرالدین رازی، سعدی شیرازی، حافظ شیرازی، ابن‌سینا، ابن‌یمین، ابوبکر رازی، نصیرالدین طوسی، محمد غزالی و دیگران. همچنین از این استاد فقید بیش از ۳۰ مقالۀ علمی در دانشنامۀ سافیتی (شوروی) تاجیک به یادگار مانده است که بیشتر به حوزۀ مفهوم و مسائل گوناگون فلسفی اختصاص دارند.

کتاب حاضر، همان‌ گونه که از نام آن برمی‌آید، به جهان اندیشه و فلسفۀ ناصر خسرو اختصاص دارد. شیوۀ کار مؤلف در این مجموعه توصیفی، تحلیلی و تطبیقی است و مسائل مهم حوزۀ اندیشه را در بر می‌گیرد. فهرست مطالب این کتاب، به‌جز یادداشت ویراستار و سرسخن، شامل این موضوعات است:

فصل اول: جویندۀ حقیقت و عدالت (زمان ناصر خسرو؛ نهضت اسماعیلیه؛ شرح احوال و آثار؛ اندیشه‌های علمی ناصر خسرو)؛

فصل دوم: الهیات (توحید؛ آفرینش عالم؛ شکاکی؛ ظاهر و باطن، تأویل قرآن؛ نبویت و امامت)؛

فصل سوم: معمای هستی (جوهریّت جسم و ماده و صورت؛ اعراض هستی: حرکت، زمان، مکان؛ مقام انسان در سلسله‌مراتب هستی؛ ماهیت نفس: سرح مسئلۀ روان فیزیکی)؛

فصل چهارم: معرفت هستی (ضرورت معرفت عالم؛ جریان معرفت: واسطه‌های معرفت؛ بازتاب خردگرایی فلسفی در شعر)؛

فصل پنجم: اخلاق (فضیلت نیکی و نکوکاری؛ نکوهش ظلم، طمع، رشوت و رباخواری؛ جایگاه اخلاقی سخن؛ معنی لذت: مناظره با ابوبکر رازی).

«آخر سخن» و «کتابیات» بخش‌های پایانی این مجموعه هستند.

یکی از وجوه اهمیت این کتاب مربوط به دورۀ تألیف آن است. به گفتۀ ویراستار در یادداشتی که بر این مجموعه نگاشته است متن اولیۀ جهان اندیشۀ ناصر خسرو در اواخر دورۀ حکومت پیشین شوروی و هم‌زمان با فروپاشی آن منتشر شد. این کتاب نخستین بار با عنوان «ناصر خسرو» در سال ۱۹۹۴ و به مناسبت نهصد و نودمین زادروز این شاعر متفکر، در شهر دوشنبۀ تاجیکستان (انتشارات معارف) به چاپ رسید و پس از آن یک بار در سال ۲۰۰۳، و سپس با اصلاحات و افزوده‌ها و با عنوان کنونی، یعنی جهان اندیشۀ ناصر خسرو (انتشارات نادر)، منتشر شد. دکتر اکبر تورسان، پژوهشگر و رئیس سابق پژوهشگاه زبان و ادبیات، شرق‌شناسی و میراث خطّی تاجیکستان، در مقدمه‌ای که بر این کتاب افزوده است شرح مفیدی را در باب شرایط پژوهشگران و برخورد حکومت شوروی با پژوهش‌هایی ازاین‌دست و در کل روش تحقیق محققان حوزه‌های علوم انسانی در آن دوران به دست می‌دهد.

کتاب جهان اندیشۀ ناصر خسرو، تألیف شادروان پروفسور ناظر عرب‌زاده و با نویسه‌گردانی خسرو ناظری و توضیحات و ویراستاری حسن قریبی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی است که انتشارات آروَن آن را در ۲۹۲ صفحه و با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، به بهای ۵۹هزار تومان منتشر کرده است.
https://apll.ir/1398/07/08/جهان-اندیشۀ-ناصر-خسرو/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/09/B080798.jpg
@theapll
همایش بزرگداشت مولانا در بنیاد ایران‌شناسی

دوشنبه، پانزدهم مهرماه ۱۳۹۸، همایش «بزرگداشت مولانا»، به‌همت بنیاد ایران‌شناسی و با همکاری کمیسیون ملی یونسکو ــ ایران، کرسی مولوی‌پژوهی، انجمن دوستداران حافظ (دفتر تهران) و فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در تالار محتشم بنیاد ایران‌شناسی برگزار خواهد شد.

زمان: دوشنبه، پانزدهم مهرماه ۱۳۹۸، از ساعت ۹ تا ۱۱ صبح
مکان: خیابان شیخ بهایی جنوبی، خیابان ایران‌شناسی (۶۴ غربی)، بنیاد ایران‌شناسی
https://apll.ir/1398/07/10/همایش-بزرگداشت-مولانا-در-بنیاد-ایران‌/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/10/X100898.jpg
@theapll
شب انشا برگزار شد

هم‌زمان با فرارسیدن ماه مهر و آغاز سال تحصیلی، شب انشا، با هدف توجه به اهمیت درس انشا و نگارش در مدارس و تأکید بر نقش اثرگذار آن در رشد اندیشه و ارتقای مهارت‌های زبانی دانش‌آموزان، به کوشش فرهنگستان زبان و ادب فارسی و مجلۀ بخارا، در کانون زبان پارسی برگزار شد. همچنین بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار و نشریۀ انشا و نویسندگی فرهنگستان را در برپایی این نشست همراهی کردند.

«شب انشا» با حضور و سخنرانی دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و استادان احمد سمیعی (گیلانی)، هوشنگ مرادی کرمانی، علی‌اکبر زین‌العابدین، رضا باقریان موحد و حسین حسینی‌نژاد برگزار شد. سخنرانان این مراسم، ضمن بررسی وضعیت فعلی درس انشا در مدارس، پیشنهادهایی برای بهبود این درس ارائه کردند. در پایان این نشست کتاب شهر شیرین انشا، تألیف سیّد رضا باقریان موحد (انتشارات طه) رونمایی شد.
https://apll.ir/1398/07/13/شب-انشا-برگزار-شد/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/10/X130898.jpg
@theapll
کتاب روزنامۀ عاشورا، برگزیدۀ سومین دورۀ کتاب سال عاشورا

چهارشنبه، بیست و هفتم شهریور ماه ۱۳۹۸، سومین دورۀ کتاب سال عاشورا، به همت بنیاد دعبل خزاعی، با معرفی و تجلیل از آثار برگزیده در آئین اختتامیه به کار خود پایان داد.

این آئین که به معرفی برترین آثار عاشورایی منتشرشده در سال‌های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ اختصاص داشت با حضور حجت‌الاسلام حاج‌علی‌اکبری، رئیس شورای سیاست‌گذاری ائمۀ جمعۀ کشور و حجت الاسلام محمد قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، به همراه جمعی از نویسندگان و پژوهشگران عاشورایی در خانۀ اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

در این دوره آثار منتشرشده در رشته‌های مقتل (تألیفی)، تصحیح، پژوهش تاریخی، پژوهش اجتماعی، پژوهش فرهنگی، پژوهش هنری، پژوهش ادبی، شعر، نوحه، ادبیات داستانی، ادبیات نمایشی، خوشنویسی، عکس، تجسمی، شعر کودک و نوجوان، داستان کودک و نوجوان، گرافیک و تصویرگری کتاب کودک و نوجوان، ترجمه به فارسی و ترجمه از فارسی داوری و ارزیابی شدند.
در این مراسم کتاب روزنامۀ عاشورا تألیف هادی نجفی، ترجمۀ جویا جهانبخش، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و‌ادب فارسی، به‌عنوان اثر برگزیده انتخاب شد.
https://b2n.ir/33500
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/10/X160798.jpg
@theapll
مراسم رونمایی کتاب «به صحرا شدم عشق باریده بود»

سه‌شنبه، شانزدهم مهرماه ۱۳۹۸، مراسم رونمایی کتاب «به صحرا شدم عشق باریده بود»، به قلم دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، که به زبان‌های انگلیسی و عربی و اردو ترجمه شده، در کتابخانۀ مرکزی پارک‌شهر برگزار شد.

در این مراسم علیرضا مختارپور، دبیر کل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و نویسندۀ کتاب، محسن چینی‌فروشان، مدیرعامل انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامی، و هادی انصاری حضور داشتند و در باب این کتاب سخن گفتند.

دکتر حداد عادل، نویسندۀ کتاب، نیز از سخنرانان این مراسم بود که در سخنانی اظهار کرد: دو سال پیش نخستین بار موفق به زیارت کربلا در ایام اربعین شدم. همان روزها دفترچۀ کوچکی در کوله‌پشتی‌ام قرار دادم تا ببینم چه پیش می‌آید، اما از ساعات اولیه برای نوشتن بی‌اختیار شدم. صبح اولین روز، پس از استراحت در یک موکب، بیدار شدم. دیدم همسفرانم در خواب هستند. به‌سختی در گوشه‌ای از موکب نشستم، دفترچه را باز کردم و بخش «شبی خوش، سفری خوش» را نوشتم. در واقع از پنج فصل کتاب چهار فصل را تا رسیدن به کربلا نوشته بودم.

وی ادامه داد: هرجا که کاروان برای استراحت توقف می‌کرد از فرصت استفاده می‌کردم تا احساس دست‌اوّلم را روی کاغذ بیاورم و بنویسم. می‌دانستم که اگر این پرندۀ گریزان را صید نکنم بعداً از دستم فرار می‌کند.

دکتر حداد عادل افزود: خواستم آنچه را از متن ماجرا می‌فهمم بلافاصله بنویسم، اما برای تألیف فصل پایانی کتاب احتیاج به مراجعه به منابع دست‌اوّلی داشتم که مورد نظرم بود. مایل بودم این راهپیمایی را از چشم دیگران نظاره کنم تا به خواننده نشان بدهم. ازاین‌رو نگارش آخرین فصل آن نزدیک ۶ ماه به طول انجامید درحالی‌که چهار فصل دیگر طی ۶ روز نوشته شده بود.

وی سپس با اشاره به برگزاری مراسم اربعین گفت: بیش از بیست سال است که اصطلاح ریزش و رویش را از زبان رهبر انقلاب می‌‌شنویم و همواره ایشان افراد را دلگرمی می‌دهند که مبادا از جدا شدن برخی‌ها از قافلۀ انقلاب دلسرد شده باشید! انقلاب اگر ریزش دارد رویش هم دارد. ایشان تأکید می‌کنند که رویش‌ها بیش از ریزش‌هاست. وقتی صحبت از ریزش و رویش می‌شود ذهنمان به اشخاص می‌رود، درحالی‌که مصادیق این ریزش‌ها و رویش‌ها را نباید افراد بدانیم، پدیده‌های اجتماعی هم هستند که همین مراسم اربعین مصداق اکمل این رویش‌هاست.

دکتر حداد عادل در ادامه گفت: من اربعین را رویش می‌دانم. این رویش را دست‌کم نگیرید؛ چراکه رویش‌های ثانوی را در خود دارد.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی ضمن اشاره به حضور میلیونی مردم به معنای باور آن‌ها به مبارزه با ظلم، بی‌اخلاقی و حسادت اظهار کرد: عاشورا جز این چیزی نیست. ما چنین سرمایه‌ای را در ایران به خدمت داریم؛ بنابراین برای حل مشکلات کشور اگر به همین نیروی لایزال دینی مردم توجه کنیم همۀ مشکلاتمان حل می‌شود. اگر به سراغ این مردم برویم، اگر چیزی برخلاف عقاید این مردم نگوییم و فاصله از آن‌ها نگیریم، آن‌ها به ما اعتماد داشته باشند، هرچه بخواهیم مردم فراهم می‌کنند و انقلاب را این گونه حفظ می‌کنیم.

وی با تأکید بر اهمیت فهم و درک ملت از عاشورا گفت: من در این کتاب اشاره‌ای به عاشورای قبل از انقلاب و پس از انقلاب داشته‌ام. در هر دو مقطع عزاداری و اخلاص بوده است، اما اتفاقی که با انقلاب افتاده مثل این است که گلدانی را شما در سایه پرورش دهید و سپس در آفتاب قرار دهید، رشدش ۱۰ برابر می‌شود. انقلاب هم با مفاهیم دینی چنین کاری را کرد.
https://plink.ir/gejr9
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/10/X170798.jpg
@theapll
امضای تفاهم‌نامۀ همکاری با سازمان ملی استاندارد

سه‌شنبه، شانزدهم مهرماه ۱۳۹۸، در مراسم روز جهانی استاندارد، رؤسای سازمان ملی استاندارد ایران و فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر نیّره پیروزبخت و دکتر غلامعلی حداد عادل، تفاهم‌نامۀ همکاری امضا کردند. این تفاهم‌نامه به‌منظور تقویت روابط فرهنگستان و سازمان ملی استاندارد در زمینۀ ترویج واژه‌های مصوب، دستور خط مصوب فرهنگستان و بهبود استاندارد‌های ملی از نظر نگارش فارسی منعقد شد.

پس از امضای این تفاهم‌نامه دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در سخنانی اظهار کرد: شاید این پرسش پیش بیاید که فرهنگستان زبان و ادب فارسی و سازمان ملی استاندارد چه ارتباطی با یکدیگر می‌توانند داشته باشند. برای پاسخ به این پرسش ذکر مقدمه‌ای لازم است. زبان حلقۀ واسطه و رابط بین ذهن و عالم واقع است، یعنی ذهن و علم، و این دو را به هم وصل می‌کند. زبان گویی مثل اتاقی است که دو پنجره دارد یک پنجره به سمت درون باز می‌شود که ذهن ماست، یک پنجره هم به خارج باز می‌شود.

وی در ادامه با اشاره به نقش هویت‌بخشی زبان به پدیده‌ها و واقعیت‌ها افزود: در استاندارد، نظر به عالم خارج است. هدف استاندارد سامان‌دهی و نظم‌بخشی کمّی و کیفی به واقعیت‌های عالم خارج است، اما چنین کاری بدون انضباط زبانی ممکن نیست. چون ما با زبان است که اشیاء را از هم تمیز می‌دهیم و تفکیک می‌کنیم. هایدگر، فیلسوف بزرگ آلمانی، گفته: «زبان خانۀ وجود است».

هر چیزی تا در زبان سکنا پیدا نکند، جاگیر نشود، صاحب هویت نمی‌شود. ما با زبان به واقعیت‌های خارج هویت‌بخشی می‌کنیم و آن‌ها را از هم تفکیک می‌کنیم. هرچه زبان تواناتر و دقیق‌تر باشد امکان دسته‌بندی و تفکیک واقعیت‌های خارجی بیشتر می‌شود.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی پس از آن به ارتباط میان فرهنگستان و سازمان استاندارد پرداخت و گفت: ما با سازمان استاندارد چه همکاری‌ای داریم؟ یکی از کارهای مهم سازمان استاندارد به دست آوردن تعریف در برابر مفاهیم است. هر چیزی که سازمان استاندارد می‌خواهد استاندارد آن را تحلیل کند اول باید تعریفش کند و بگوید این چیست! درست همین جا احتیاج به یک لفظ مشخص، یک معادل فارسی مشخص برای آن پیدا بشود. ما باید دقت کنیم به‌جای هر تعریفی که با تعریف دیگر فرق دارد یک لفظ متفاوتی به دست بیاوریم و آن لفظ هم استاندارد باشد.

دکتر حداد عادل سپس به سابقۀ همکاری فرهنگستان با سازمان ملی استاندارد اشاره کرد و افزود: همکاری ما با سازمان استاندارد از ۲۲ سال پیش آغاز شده است. مرحوم دکتر یدالله ثمره، که زبان‌شناس و عضو پیوستۀ فرهنگستان بود، با سازمان استاندارد همکاری می‌کرد. ایشان سازمان را قانع کرد که حرف‌نویسی و آوانویسی فارسی را برای فضای مجازی و فضای مکتوب استاندارد کنند و اینکه این استاندارسازیِ حروف فارسی با همکاری فرهنگستان صورت بگیرد. در حال حاضر هم ما با این سازمان همکاری‌های گوناگون داریم. ما دربارۀ استاندارد‌های بین‌المللی اظهار نظر می‌کنیم، در تدوین واژه‌نامه‌های استاندارد ملی و نظارت همکاری داریم، در تدوین استاندارهای ملی در رشته‌های مختلف از نظر بازخورد واژه‌های مصوب همکاری داریم؛ یعنی در واقع وقتی ما واژه‌‌ای را تصویب می‌کنیم بهترین کاربر این واژه‌ها سازمان استاندارد است. همکاران ما هم‌اکنون در جلسات کارشناسی سازمان استاندارد حضور دارند و شرکت می‌کنند.

وی پس از آن دربارۀ تفاهم‌نامۀ همکاری این دو سازمان اظهار کرد: این تفاهم‌نامه‌ای که امروز به امضا رسید یکی از کارهایش این است که ما ویراستاران سازمان را از نظر ویرایش فارسی و آشنایی با علم اصطلاح‌شناسی و واژه‌گزینی آموزش بدهیم و همچنین مسئولیت دبیرخانۀ کارگروه فنی متناظر استانداردسازی را به عهده بگیریم و آموزش بدهیم و سازمان استاندارد هم اعلام آمادگی کرده که مصوبات ما را استفاده بکند. ما هم آمادگی داریم که واژه‌هایی را که هنوز معادلی در فارسی ندارند از سازمان استاندارد بگیرم و برای آن‌ها واژۀ مصوب انتخاب کنیم.