فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.8K subscribers
1.4K photos
297 videos
13 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll
برنامک «فارسی شکر است» در سیما

برنامک «فارسی شکر است» با هدف افزایش دانش عمومی مخاطبان فارسی‌زبان دربارۀ زبان فارسی به سفارش حوزۀ ریاست سازمان صداوسیما و با حمایت ستاد حفظ و ترویج زبان فارسی سیما تولید شده ‌است که از اول آذرماه ۱۳۹۸ از شبکه‌های سیما پخش می‌شود.

در هر برنامک یک نکتۀ زبانی اعم از نگارشی، دستوری، واژگانی، زبان‌شناختی و یا آشنایی با بزرگان زبان و ادب فارسی مطرح می‌‌شود.

این برنامه با كارشناسي و اجراي دکتر بهروز محمودی بختیاری، تهیه‌کنندگی مهدی شاهرضایی و مشاورۀ دکتر فاطمه عظیمی فرد و عباس رجب‌سلمانی پخش می‌شود.

فرهنگستان همواره مشوق ساخت و تولید برنامه‌های شایسته دربارۀ زبان و ادبیات فارسی بوده ‌است.
apll.ir/1398/10/01/برنامک-فارسی-شکر-است-در-سیما
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/%D8%B5%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7.jpg
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۶۴

شصت و چهارمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (آذر ۱۳۹۸) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: کتاب‌های درسی زبان و ادبیات فارسی مدارس سند هویت زبانی و ادبی ملی (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ گزارش نشست دوروزۀ سرگروه‌های استانی درس ادبیات متوسطۀ اول کشور با گروه آموزش زبان و ادبیات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (گیتی قریب)؛ گزارش برگزاری چهارمین همایش ملی نگاهی نو به زبان و ادب عامه (دکتر سید علی کرامتی مقدم)؛ معرفی کتاب‏های آموزش زبان فارسی در خارج از ایران (۱۸): ازهار گلستان (دکتر سیده ‏زیبا بهروز)؛ آشنايي با دانشگاه‌هاي ايران و جهان (۳۹): دانشگاه کراچی (مینا گلستانی)؛ نقد و تحليل متون درسي (۳۳): درس «سی‌مرغ و سیمرغ» سال دوازدهم (عبدالحسین موحد)؛ برگزاری کارگاه تخصصی واژه‌گزینی؛ برگزاری همایش بین‌المللی همایون در هند و ایران؛ یادکردی از پروفسور فضل‌الله رضا؛ پیام تسلیت فرهنگستان به مناسبت درگذشت پروفسور فضل‌الله رضا؛ اهدای کتاب‌های درسی قدیمی سرکار خانم هما افضل به فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ بنیاد پژوهشی شهریار به روایت تصویر؛ معرفی کتاب درسی ــ کتاب سوم ابتدایی + حساب(۱۳۲۹ش) (محدثه طاهری)؛ روزشمار رویدادهای ادبی آبان ۱۳۹۸ (فاطمه نیک‌خواه)؛ شعر پایانی: شاد بودن هنر است (ژاله اصفهانی).

علاقه‌مندان می‌توانند شصت و چهارمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر بارگیری کنند.
apll.ir/1398/10/01/خبرنامۀ-گروه-آموزش-زبان-و-ادبیات-فارس-2
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/B011098.jpg
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/khabarname64.pdf
@theapll
کارگاه نگارش و ویرایش

پیرو همکاری‌های فرهنگستان‌های جمهوری اسلامی ایران، فرهنگستان علوم پزشکی از فرهنگستان زبان و ادب فارسی درخواست کرد تا، به‌منظور ارتقای سطح دانش زبانی و افزایش مهارت‌های نوشتاری، کارگاهی با موضوع نگارش و ویرایش برگزار شود.

پس از برنامه‌ریزی‌های لازم و با نظارت معاونت علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، کارگاه آموزش «نگارش و ویرایش» در ۱۰ ساعت در فرهنگستان علوم پزشکی، ویژۀ اعضای هیئت‌علمی، پژوهشگران و کارشناسان آن فرهنگستان، در آبان و آذر سال ۱۳۹۸برگزار شد.

مدرسان این کارگاه آقایان هومن عباسپور و مهدی قنواتی بودند که به نشانه‌گذاری، نگارش همزه در خط فارسی، چگونگی کاربرد انواع نشانه‌ها و مقوله‌های جمع در زبان فارسی، نکاتی دربارۀ نگارش متون دیوانی و اداری، و اصول و ضوابط پیوسته‌نویسی و جدانویسی واژه‌ها و ترکیبات در زبان فارسی پرداختند.

فرهنگستان زبان و ادب فارسی آمادگی دارد در صورت تمایل و درخواست مؤسسه‌ها، نهادها، سازمان‌ها و وزراتخانه‌ها کارگاه‌های نگارش، ویرایش و درست‌نویسی را برگزار کند. علاقه‌مندان می‌توانند با شمارۀ ۸۸۶۴۲۴۵۸ (پژوهشکدۀ مطالعات واژه‌گزینی) تماس برقرار کنند.

apll.ir/1398/10/04/کارگاه-نگارش-و-ویرایش
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/X041098.jpg
دوشنبه، دوم دی‌ماه ۱۳۹۸، چهارصد و هفتاد و چهارمین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور اعضای پیوسته و وابستۀ شورای فرهنگستان، مدیران گروه‌های علمی، پژوهشگران و همکاران کتابخانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به ریاست دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان، در تالار دکتر شهیدی برگزار شد.

در این جلسه که با حضور دکتر جلال خالقی مطلق، پژوهشگر و شاهنامه‌پژوه و عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزارشد، دکتر خالقی مطلق از وضعیت زبان فارسی و فعالیت‌های خود در آلمان گزارش داد. پس از آن، طی مراسمی حکم عضویت افتخاری دکتر خالقی مطلق به ایشان تقدیم شد.

تودیع دکتر ناهید بنی‌اقبال، رئیس سابق کتابخانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و معارفۀ آقای ایرج فرجی به عنوان رئیس جدید کتابخانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، گزارش آقایان مهندس مهدی فیروزان، مدیرعامل موسسۀ شهر کتاب، و علی‌اصغر محمدخانی، معاون فرهنگی و بین‌الملل مؤسسۀ شهر کتاب، از فعالیت‌های فرهنگی و ادبی این مؤسسه، دستور جلسۀ این نشست بود.
در این جلسه، دکتر حداد عادل، ضمن قدردانی از زحمات و خدمات و تلاش طولانی دکتر بنی‌اقبال در زمان ریاست کتابخانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و اهدای لوح تقدیر به وی، ایشان را به سمت مشاور رئیس فرهنگستان در امور کتابخانه و آقای ایرج فرجی را به‌عنوان رئیس جدید کتابخانه به حضور اعضای فرهنگستان معرفی کرد. سپس طی مراسمی احکام خانم دکتر ناهید بنی‌اقبال و آقای ایرج فرجی به ایشان تقدیم شد.

تبریک به دکتر فتح‌الله مجتبائی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به‌جهت تقدیر دانشگاه تهران از ایشان به‌عنوان استاد پیش‌کسوت دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی دانشگاه؛ تبریک به دکتر ژاله آموزگار، عضو وابستۀ فرهنگستان، به‌جهت تقدیر دانشگاه تهران از ایشان به‌عنوان استاد پیش‌کسوت دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران؛ گزارش دکتر غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان، از دیدار با دکتر دراگو اشتامبوک، سفیر کشور کرواسی؛ گزارش همایش بین‌المللی «همایون در هند و ایران»؛ گزارش مراسم رونمایی کتاب «زبان ملت، هستی ملت» تألیف امامعلی رحمان، رئیس‌جمهوریِ تاجیکستان؛ گزارش کارگاه تخصصی «واژه‌‏گزینی»؛ گزارش دکتر محمدجعفر یاحقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، از مراسم هفتادمین سالگرد تأسیس دانشگاه فردوسی مشهد و تجلیل از دکتر علی رواقی به‌عنوان فارغ‌التحصیل پیش‌کسوت این دانشگاه، از مباحث پیش از دستور این نشست بود.
apll.ir/1398/09/11/چهارصد-و-هفتاد-و-سومین-نشست-شورا
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/02/arm-akhbar.jpg
@theapll
ادبیات ایران زمین در سده‌های ۸ و ۹ میلادی

ادبیات هر ملت در مسیر موجودیت خویش اساساً در قالب زبان آن ملت ظاهر می‌شود. به این معنی، زبان ملی بهترین واسطۀ حفظ و ادامۀ اصول و سنت‌های ادبی و بدیعی و مؤثرترین مایۀ رشد و تکامل ادبیات و فرهنگ ملی محسوب می‌شود. ادبیات فارس و تاجیک نیز در درازای تاریخ طولانی خویش غالباً در قالب زبان‌های بومی پرداخته شده و با پربار گشتن از این گنجینه‌های معنوی در هر مرحله از تکوین خویش، با رنگ‌آمیزی‌های تازه، جلوه نموده است. اما تجربۀ ادبیات جهانی دلیلی بر آن است که در تاریخ ملل گوناگون دوره‌هایی بوده‌ است که ادیبان آن ملل، به‌مقتضای شرایط تاریخی، آثار خود را نه به زبان قوم خود، بلکه به زبان بیگانه تألیف کرده‌اند.

در تاریخ ادبیات فارس و تاجیک نیز چنین مرحله‌ای وجود داشت. این دوره پس از استیلای عرب آغاز شد و تا پیدایش ادبیات فارسی دری در زمان سامانیان ادامه یافت. در طول این دوره، یعنی سده‌های ۸ و ۹ میلادی، زبان عربی، زبان استیلاگران در ایران‌زمین، به‌عنوان یگانه زبان ادبی تسلط پیدا کرد و ادبیان محلی آثار خود را در قالب آن آفریدند.

در این کتاب، ادبیات عربی‌زبان سده‌های ۸ و ۹ میلادی، که ماحصل قلم شاعران و نویسندگان ایرانی‌نژاد و بیانگر حسن توجه آن‌ها به اصول و سنت‌های ادبیات پیش از اسلامِ ایران است، به‌عنوان یک بخش ترکیبی از ادبیات ایران‌زمین، مورد بررسی قرار گرفته است.

در باب‌ها و بخش‌های این کتاب، مؤلف کوشش نموده که در زمینۀ تحقیق ادبیات عربی‌زبان سده‌های مذکور، جنبه‌های مختلف حیات ادبی اقوام ایرانی را در شرایط استیلای عرب و تسلط زبان عربی به تصویر کشد.

کتاب ادبیات ایران زمین در سده‌های ۸ و ۹ میلادی (دورۀ عربی‌زبانی)، نوشتۀ دکتر نظام‌الدین زاهدی، سفیر جمهوری تاجیکستان در ایران، و ویراستاری حسن قریبی است که انتشارات آروَن آن را در ۵۸۰ صفحه و با شمارگان ۱۱۰۰ نسخه، به بهای ۹۲هزار تومان منتشر کرده است.
معرفی: علی‌رضا طیبی
apll.ir/1398/10/09/ادبیات-ایران-زمین-در-سده%e2%80%8cهای-۸-و-۹-میلا
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/B091098.jpg
@theapll
بخشی از گزارش دورۀ آموزشی شش‌ماهۀ «نظریه‌های نوین در ادبیات تطبیقی»


کلاس‌های نظریه‌های نوین در ادبیات تطبیقی از روز چهارشنبه، هفدهم مهرماه ۱۳۹۸، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی آغاز شد. از آن زمان تا کنون کلاس‌های زیر در این مجموعه برگزار شده است:

«نظریات ژان ــ ‌مارک مورا در حوزۀ مطالعات پسااستعماری و متن‌های ادبی کشورهای مستعمره در گذشته و حال»، دکتر ایلمیرا دادور، مدیر گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان زبان و ادب فارسی و استاد گروه زبان و ادبیات فرانسه در دانشگاه تهران؛
«تأثیر و تأثر متون بر هم و انواع بینامتنیت از نظر ژرار ژنت»، دکتر بهمن نامورمطلق، استاد گروه زبان و ادبیات فرانسه در دانشگاه شهید بهشتی؛
«روابط فرهنگی و ادبی ایران و انگلیس با تأکید بر اسطوره در ادبیات انگلیس»، دکتر مریم بیاد، استاد گروه زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه تهران؛
«روابط ادبی و فرهنگی بین ایران و کشورهای عرب زبان (مصر، سوریه، لبنان و کویت) در دوران پیش از اسلام، پس از اسلام و دوران معاصر»، دکتر خلیل پروینی، استاد زبان و ادبیات عرب در دانشگاه تربیت مدرس؛
«ادبیات تطبیقی در مکتب فرانسه و امریکا: موضوع‌ها و روش پژوهش»، دکتر ناهید حجازی، عضو هیئت علمی گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛

«نظریۀ ادبیات تطبیقی نزد آلکساندر ویسیلوفسکی و ویکتور ژیرمونسکی با تأکید بر درون‌مایۀ حماسه، قصه‌ها و اسطوره»، دکتر آبتین گلکار، استاد زبان و ادبیات روسی در دانشگاه تربیت مدرس؛
«تأثیرپذیری ادبیات آلمان از ادبیات فارسی در دیوان غربی ــ شرقی»، دکتر رضوانی، استاد زبان و ادبیات آلمانی دانشگاه شهید بهشتی؛
«روابط ادبی و فرهنگی ایران با همسایگان در دوران باستان، میانه و معاصر»، دکتر جعفری دهقی، استاد و مدیر گروه ایران‌شناسی دانشگاه تهران؛

همچنین دکتر رحمت‌جو «نقد محیط‌ زیستی، مؤلفه‌ها و روش‌های تحقیق» در این حوزه را تدریس کرد و تفاوت آن را با نقد جغرافیایی توضیح داد.

این کلاس‌ها تا بیست‌ و یکم اسفندماه ۱۳۹۸ ادامه خواهد داشت و درس‌های دیگری مانند نقد ادبی معاصر در ادبیات تطبیقی، ترجمه و نظریۀ دریافت، تصویرشناسی، نشانه‌شناسی و ارتباط ادبیات با نقاشی، موسیقی و هنرهای نمایشی تدریس خواهد شد.

apll.ir/1398/10/09/بخشی-از-گزارش-دورۀ-آموزشی-شش%e2%80%8cماهۀ-نظ
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/X091098.jpg
@theapll
تقدیر سفیر سابق ایران در روسیه از فرهنگستان زبان و ادب فارسی

مهدی سنائی، سفیر سابق جمهوری اسلامی ایران در فدراسیون روسیه، در پایان دورۀ خدمت خود در این کشور، طی نامه‌ای از حمایت‌ها و همکاری‌های دکتر غلامعلی حداد عادل و فرهنگستان زبان و ادب فارسی تشکر کرد.
متن نامۀ مذکور به این شرح است:

جناب آقای دکتر حداد عادل
رئیس محترم فرهنگستان زبان و ادب فارسی

با سلام،
در پایان دورۀ خدمتم به‌عنوان سفیر جمهوری اسلامی ایران در مسکو، مراتب سپاسگزاری خود را از حمایت‌ها و همکاری‌های بی‌دریغ جناب‌عالی و همکارانتان با این‌جانب و سفارت در جهت توسعۀ روابط جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه اعلام می‌نمایم. گسترش روابط ایران و روسیه طی سال‌های اخیر در همۀ زمینه‌ها نتیجۀ همکاری‌ و هم‌افزایی دستگاه‌ها و نهادهای مختلف کشور بوده است. امیدوارم در آینده نیز شاهد توسعۀ بیشتر همکاری‌های دو کشور باشیم.
برای جناب‌عالی آرزوی سلامتی و توفیق دارم.
مهدی سنائی
سفیر
apll.ir/1398/10/10/تقدیر-سفیر-سابق-ایران-در-روسیه-از-فرهنگ
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/12/X101098.jpg
@theapll
انتصاب ایرج فرجی به‌ ریاست کتابخانۀ فرهنگستان

آقای ایرج فرجی با حکمی از طرف دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان، به ریاست کتابخانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی منصوب شد. متن حکم مذکور چنین است:
بسمه‌تعالی
جناب آقای ایرج فرجی
اکنون که سرکار خانم دکتر ناهید بنی‌اقبال از ریاست کتابخانۀ فرهنگستان کناره‌گیری کرده‌اند، با اظهار تشکر از خدمات طولانی ایشان، جناب‌عالی به موجب این حکم به ریاست کتابخانۀ فرهنگستان منصوب می‌شوید. امیدوارم با استفاده از دانش و تجربۀ خود و بهره‌مندی از همکاری همکاران در ایفای وظایف و ادارۀ کتابخانه موفق باشید.
غلامعلی حداد عادل
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی
apll.ir/1398/10/14/انتصاب-ایرج-فرجی-به%e2%80%8c-ریاست-کتابخانۀ-ف
@theapll
ای رفته‌های رفته

دکتر فتح‌الله مجتبائی در سال ۱۳۰۶ در تهران به دنیا آمد و مقدمات ادبیات و علوم رسمی را در فراهان اراک فراگرفت. پدر و اجداد وی از مستوفیان دوران قاجار بودند و جد و نیای او از بزرگان صوفیۀ طریقت نعمت‌اللهی.
مجتبائی در چنین خانواده‌ای تعلیمات مقدماتی را پشت سر گذاشت و همین زمینه نیز مطالعات او را به تاریخ ادیان و فلسفه شرق و هند کشاند. در سال ۱۳۳۲ از دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران و دانش‌سرای عالی درجۀ کارشناسی گرفت و از آن سال تا ۱۳۳۸ در دبیرستان‌های اراک و تهران و دانش‌سرای عالی به تدریس ادبیات و زبان‌های خارجی اشتغال داشت. در ۱۳۳۹ از طرف وزارت فرهنگ برای آشنایی با روش‌های جدید تألیف کتاب‌های درسی به خارج از کشور اعزام شد و پس از یک دوره مطالعه و تحقیق در این زمینه در ایالات متحدۀ امریکا (دانشگاه کلمبیا، نیویورک) به کشور بازگشت و مأمور تهیه و تدوین کتاب‌های درسی در ادبیات برای دبیرستان‌ها شد.
دکتر مجتبائی در دوران تحصیل خود از محضر استادان بزرگی در داخل و خارج از کشور استفاده نمود و برای آشنایی با عرفان هندی مسافرت‌های متعددی به هند و پاکستان داشت. وی درجۀ دکتری تاریخ ادیان و فلسفۀ شرق را از دانشگاه هاروارد امریکا در سال ۱۳۵۰ اخذ نمود و در مرکز مطالعات ادیان جهان امریکا، تاریخ تطبیقی ادیان را تحصیل نمود. دکتر مجتبائی هم‌اکنون عضو هیئت علمی بنیاد دایرةالمعارف بزرگ اسلامی و همچنین عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. از دکتر فتح‌الله مجتبائی تاکنون بیش از ۲۰۰ عنوان کتاب و مقاله و شعر و نقد کتاب به‌صورت تألیف و ترجمه و تصحیح به زبان‌های فارسی و انگلیسی در ایران و خارج از ایران منتشر شده ‌است.
بخشی از سخنان وی دربارۀ این کتاب به شرح زیر است:
آنچه در این مجموعه به نظر می‌رسد گزیدۀ اشعاری است که آغاز دوران نوجوانی تا این اواخر،گاهی در پی انگیزش‌هایی که از ناکجاهای وجودم سر برمی‌داشت و شکل موزون به خود می‌گرفت ــ یا قالب‌های عروضی مرسوم یا در پاره‌های به‌هم‌پیوسته در معنا و وزن.
برخی از سروده‌ها در مجلات و نشریات ادبی روزگار خود منتشر می‌شد، ولی من هرگز قصد انتشار آن‌ها را در یک مجموعۀ جداگانه نداشتم. چندی پیش آقای حسن قریبی برخی از این اشعار پراکنده را از نشریات سال‌های ۱۳۳۰ به بعد گردآوری و در مقاله‌ای زیر عنوان «مجتبائی شاعر» در یکی از نشریات فرهنگستان منتشر کرد و ظاهراً استقبالی که از این مقاله شد او را برانگیخت تا با جست‌وجوی بیشتر، نمونه‌های دیگری را از نشریات گذشته بیابد و همه را به‌صورت کتابی درآورد.
شعر موهبتی است آمدنی، نه آموختنی. گرچه باید اصول و مقدمات بیان آن را آموخت، اما جوهر شعر آموختنی نیست. شعر نوعی نیاز یا ضرورت است، مثل ضرورت زاییدن پس از بارور شدن. زایش بی بارور شدن و بی درد زایمان ممکن نیست. پشت هر شعر یا هر هنر ماندگار باید انگیزه‌ای ضرورت‌آور، مانند ضرورت زایش بعد از بارور شدن وجود داشته باشد.
کتاب ای رفته‌های رفته، نوشتۀ حسن قریبی است که انتشارات ثالث آن را در ۱۰۴ صفحه و با شمارگان ۵۵۰ نسخه، به بهای ۲۰هزار تومان منتشر کرده است.
معرفی: علی‌رضا طیبی
apll.ir/1398/10/21/ای-رفته%e2%80%8cهای-رفته
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/01/B211098.jpg
@theapll
حضور سرگروه‌های کشوری درس زبان وادبیات فارسی متوسطۀ دو در فرهنگستان زبان و ادب فارسی

در تاریخ‌های بیست و یکم و بیست و دوم دی‌ماه، نشست آموزشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای سرگروه‌های کشوری درس زبان و ادبیات فارسی متوسطۀ دو به کوشش گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان و همراهی دبیرخانۀ راهبری درس زبان و ادبیات فارسی آموزش‌و‌پرورش برگزار شد.
https://apll.ir/1398/10/24/8806/
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/01/X241098.jpg
@theapll
دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قاره ـ جلد پنجم

فرهنگستان زبان و ادب فارسی پنجمین جلد دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قاره را منتشر کرد. این مجلد از دانشنامۀ زبان و ادب فارسی درشبه‌قاره شامل ۲۳۱ مدخل از «شجاع‌الدّوله» تا «عبدالحق محدّث دهلوی»، در حدود ۴۶۰ صفحه، در گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قاره و به سرپرستی دکتر محمدرضا نصیری منتشر شده است.

گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قاره، در چند سال گذشته، با ایجاد تغییر در برنامه‌های خود، تحولی را در ساختار این گروه به وجود آورد که لازمۀ آن اصلاح و روشمند کردن پژوهش در حوزۀ شبه‌قاره بود. به همین منظور تلاش‌هایی در جهت جمع‌آوری منابع دست‌اول مورد نیاز گروه آغاز شد که نتیجۀ آن تشکیل کتابخانه‌ای رقمی (دیجیتال) بود که شامل نسخه‌های خطی بسیاری از منابع مذکور و نیز لوح فشردۀ شمار زیادی از دست‌نویس‌های مورد نیاز می‌شود. همچنین فهرست مقالات فارسی، اردو، انگلیسی در هند و پاکستان (فهرست مقالات تألیف‌شده از سال ۱۹۵۰م تا کنون)، با همکاری سه گروه پژوهشی در ایران و هند و پاکستان تهیه شد تا ابزار دست پژوهشگران این حوزه باشد. بررسی مقالات در بخش ویرایش، تصحیح شیوۀ ارجاع‌دهی، اصلاح شیوه‌نامۀ گروه، تهیۀ فهرست نسخه‌های خطی موجود در کتابخانه‌های شبه‌قاره و بهره‌گیری از آن‌ها، انتشار ۹ شماره از مجلۀ تخصصی شبه‌قاره و … از دیگر اقداماتی است که در گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قاره صورت گرفته است.

جلد پنجم دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قاره، به سرپرستی دکتر محمدرضا نصیری، عضو وابسته و مدیر گروه شبه‌قارۀ فرهنگستان، گرد آمده که انتشارات فرهنگستان آن را در ۴۶۰ صفحه و با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، به بهای ۱۲۰هزار تومان منتشر کرده است.
apll.ir/1398/10/21/دانشنامهٔ-زبان-و-ادب-فارسی-در-شبه-قاره
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/01/B2110981.jpg
@theapll
خطوط و نظام‌های نوشتاری در ایران باستان

با توجه به تحولات فرهنگی در جامعۀ امروز، نیاز همۀ ایرانیان به بررسی‌های جدید علمی و مستمر دربارۀ تاریح پرفرازونشیب ایران زمین و دیانت و فرهنگ و تمدن آن، بیش از گذشته نمودار شده است. ازاین‌رو، دفتر پژوهش‌های فرهنگی با شناخت این امر و در جهت گسترش دیدگاه‌های همه‌جانبه و عمیق فرهنگی، تلاش مستمری را آغاز کرده و بر آن است تا با انتشار مجموعۀ «از ایران چه می‌دانیم؟» آگاهی‌های مهم و دقیق و سودمندی را در حوزه‌های گوناگون ایران‌پژوهی در دسترس همۀ دوستداران ایران و جوانان علاقه‌مند کشور قرار دهد.

مجموعۀ حاضر صد و چهل و سومین کتاب از سلسله انتشارات این دفتر است که به بررسی خطوط و نظام‌های نوشتاری در ایران باستان اختصاص یافته است. مؤلف این کتاب آن را در چهار فصل تدوین کرده و در هر یک از این فصل‌ها کوشیده است تا کلیات و مهم‌ترین مطالب مربوط به آن فصل را بررسی کند.

در فصل نخست به‌صورت موجز به نوشتارشناسی و مباحث مربوط به آن در زبان‌شناسی پرداخته شده است. در فصل دوم، به خط و نوشتار در ایران باستان اشاره شده است. فصل سوم به کلیاتی دربارۀ زبان‌های ایرانی میانه اشاره می‌کند و به شناخته‌شده‌ترین خطوط زبان‌های ایرانی میانۀ غربی (پارتی و فارسی میانه) می‌پردازد. در فصل پایانی، شناخته‌شده‌ترین خطوط زبان‌های ایرانی میانۀ شرقی بررسی شده است.

کتاب خطوط و نظام‌های نوشتاری در ایران باستان، نوشتۀ دکتر مجید طامه، عضو هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که دفتر پژوهش‌های فرهنگی آن را در ۱۳۶ صفحه و با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، به بهای ۲۵هزار تومان منتشر کرده است.

apll.ir/1398/10/30/خطوط-و-نظام%e2%80%8cهای-نوشتاری-در-ایران-باست
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/01/B301098.jpg
@theapll
گزارش شروع سه‌ماهۀ دوم دورۀ آموزشی «نظریه‌های نوین در ادبیات تطبیقی»

دورۀ دوم کلاس‌های نظریه‌های نوین در ادبیات تطبیقی از روز چهارشنبه، بیست و پنجم دی‌ماه ۱۳۹۸، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی آغاز شد.

شروع این دوره با تدریس دکتر فریده پورگیو، استاد بازنشستۀ دانشگاه شیراز، در موضوع «اسطوره در ادبیات تطبیقی» بود.

وی عناصر جاودانگی، خلقت جهان، روئین‌تنی و باروری در اساطیر ایران را با همین مضامین در میان‌رودان و یونان و روم باستان، با توجه به دیدگاه‌های کمبل، سیگال و استراوس، بررسی کرد. تحلیل سریال‌ها و فیلم‌های تولیدی دو دهۀ اخیر در هالیوود، با تکیه بر اسطوره‌سازی‌های جدید، بخش دیگری از تدریس دکتر پورگیو را تشکیل می‌داد.

در ادامۀ این دوره کلاس‌های زیر برگزار خواهد شد:

ترجمه و نظریۀ دریافت، دکتر آذین حسین زاده، استاد دانشگاه سبزوار؛
تصویرشناسی، دکتر ایلمیرا دادور، استاد دانشگاه تهران؛
نشانه‌شناسی، دکتر عباسی، استاد دانشگاه شهید بهشتی؛
ادبیات و سینما، دکتر قطب‌الدین صادقی، استاد دانشگاه آزاد اسلامی؛
ادبیات و موسیقی، دکتر آبتین گلکار، استاد دانشگاه تربیت مدرس؛
ادبیات و هنرهای نمایشی، دکتر بهروز بختیاری، استاد دانشگاه تهران؛
ادبیات کودک در ادبیات تطبیقی، دکتر مریم جلالی، استاد دانشگاه شهید بهشتی.
apll.ir/1398/10/30/گزارش-شروع-سه%e2%80%8cماهۀ-دوم-دورۀ-آموزشی-ن
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/01/X301098.jpg
@theapll
سه‌شنبه، اول بهمن‌ماه ۱۳۹۸، اولین نشست گروه زبان و رایانه «زبان فارسی در فضای مجازی: پدیده‌شناسی و آسیب‌شناسی» در محل فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار می‌شود.

در این نشست دکتر غلامعلی حداد عادل، دکتر مهرنـوش شمـس‌فرد، دکتر امید طبیب‌زاده، دکتر مریم مسگرخویی، مهدی صالحی عبدالعزیز تاتار، دکتر عباس بگ‌جانی و دکتر علی‌اصغر قهرمانی مقبل سخنرانی خواهند کرد.

این نشست از ساعت ۰۹:۰۰ تا ۱۳:۰۰ در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. شرکت در این سلسله نشست‌ها برای عموم آزاد است.

نشانی: تهران، بزرگراه شهید حقانی، بعد از ایستگاه مترو، خروجی کتابخانۀ ملّی، بلوار دکتر حسن حبیبی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، تالار دکتر شهیدی.
apll.ir/1398/10/30/زبان-فارسی-در-فضای-مجازی-پدیده%e2%80%8cشناسی
@theapll
گونۀ زبان فارسی در فضای مجازی را به رسمیت بشناسیم

سه‌شنبه، اول بهمن‌ماه ۱۳۹۸، نشست «زبان فارسی در فضای مجازی؛ پدیده‌شناسی و آسیب‌شناسی» در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.

دکتر مهرنوش شمس‌فرد، مدیر گروه زبان و رایانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در موضوع «فضای مجازی: بستر بقای زبان» سخنرانی کرد.

دکتر شمس‌فرد با اشاره به رسانه‌های موجود گفت: دو رسانۀ گفتار و خط رسانه‌هایی هستند که عمر زیادی دارند و از مدت‌ها قبل با انسان بوده‌اند و تغییر زیادی نکرده‌اند؛ هرچند، ممکن است به‌زودی رسانه‌هایی مانند رسانۀ انتقال مفهوم از مغز یک انسان به مغز انسانی دیگر ظهور کنند، اما فعلاً همین دو رسانه را داریم.

وی در اولین نشست از نشست‌های گروه زبان و رایانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی ادامه داد: با وجود تغییر ناچیز در این دو رسانه، بستر انتقال اطلاعات آن‌ها بسیار تغییر کرده است و یکی از این تغییرات ظهور فضای مجازی به‌عنوان بستر انتقال بوده است. زبان یکی از ارکان مهم هویت ملی و ابزار اصلی انتقال اخبار و دانش و اطلاعات است.

مدیر گروه زبان و رایانۀ فرهنگستان با اشاره به ویژگی‌های فضای مجازی افزود: سرعت، دسترسی بالا، انتشار محتوای متنی، ارتباط برخط، تمایل بیشتر به نوشتار، دربرگیری گونه‌های مختلف در بسترهای مختلف انتقال اطلاعات رقمی از جملۀ این ویژگی‌هاست.

دکتر شمس‌فرد فضای مجازی را از منظرهای مختلف مهم شمرد و گفت: از منظر قدرت، اهمیت آن برای دولت‌ها و غول‌های تجاری زیاد است ، به‌گونه‌ای که در این حوزه سرمایه‌گذاری می‌کنند. آن‌ها به زبان فارسی توجه می‌کنند تا بتوانند روی این فضا تأثیر گذارند و اطلاعات خود را وارد کنند. در همین‌جاست که بحث مهندسی اجتماعی پیش می‌آید.

این استاد دانشگاه شهید بهشتی با اشاره به تولید نشدن ابزار قدرتمندی در فضای مجازی برای انتقال محتوا به زبان فارسی گفت: متأسفانه فقط کاربر ابزارهایی هستیم که در خارج از کشور تولید شده‌اند.

وی به کنفرانس «فناوری‌های زبانی برای همه» اشاره کرد که یونسکو آن را در آذرماه گذشته برگزار کرد و افزود: مؤسسات مختلف فرهنگی و بین‌المللی اقدامات زیادی برای حفظ زبان در فضای مجازی انجام می‌دهند.

دکتر شمس فرد با طرح پرسشی گفت: آیا فضای مجازی فرصتی برای خط و زبان است یا تهدید؟ از این جهت که حوزۀ نفوذ زبانی را افزایش می دهد، آموزش زبان را آسان و دسترسی به محتوای خبر و علمی را تسهیل کرده، محتوای فارسی را در سراسر فضای مجازی گسترش داده و کسب و کارهای جدیدی خلق می‌کند، یک فرصت است.

اما مشکل از ‌آنجایی آغاز می‌شود که محتوای ناسالم در حوزۀ خط، زبان و فرهنگ در فضای مجازی منتشر شود، با وجود این نمی‌توانیم بگوییم فضای مجازی تهدیدی برای خط و زبان است؛ زیرا پاسخ درست به این سوال به نمونه‌برداری ما از داده‌ها بستگی دارد و اینکه در کدام زیربخش فضای مجازی از توئیتر، اینستاگرام، وبلاگ ها یا رسانه‌های برخط به نمونه‌برداری می‌پردازیم.

وی ادامه داد: فرهنگ‌سازی، ایجاد ابزارهای پالایش محتوا و دیگر اقدامات در این زمینه مهم است؛ زیرا ارتقای آموزش زبان، فرمایشی و دستوری نیست.

مدیر گروه زبان و رایانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی با تأکید بر پذیرش گونۀ زبانی جدید گفت: تعامل بهترین راه برای بهبود وضعیت خط و زبان فارسی در فضای مجازی است. این زبان سرعت، واژگان خاص خود، علائم زبانی و غیرزبانی مخصوص به خود را دارد.

وی در مقایسه گونۀ معیار زبان فارسی با گونۀ فضای مجازی گفت: اگر هر کدام از این گونه‌ها در جای خود استفاده شوند، مشکلی نخواهیم داشت مشکل از آنجایی شروع می‌شود که زبانور آن‌قدر در گونۀ زبانی خاص غرق شود که وقتی وارد گونۀ جدید شود نتواند خود را تطبیق دهد.

دکتر شمس فرد در پایان به تدوین برنامۀ ملی خط و زبان فارسی در فضای مجازی در مرکز ملی فضای مجازی اشاره کرد و گفت: این برنامه که گروه زبان و رایانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی در تدوین آن مشارکت داشته است، ایجاد نهضت ملی صیانت از زبان فارسی، توسعۀ زیرساخت‌های فنی و انسانی، ضابطه‌گذاری و حمایت از زبان فارسی را در ذیل خود دارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی تصریح کرد: سه قدم ضروری در ارتقای خط و زبان فارسی در فضای مجازی به رسمیت شناختن گونۀ زبان در فضای مجازی، استفاده از ظرفیت عظیم آن برای توسعۀ زبان فارسی و خلق ازرش افزوده از محتوای زبان فارسی است.

نشست یک‌روزۀ زبان فارسی در فضای مجازی، پدیده‌شناسی و آسیب‌شناسی به عنوان اولین نشست گروه زبان و رایانه فرهنگستان زبان و ادب فارسی و با هدف شناخت جایگاه خط و زبان فارسی و آسیب‌های آن در فضای مجازی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.
apll.ir/1398/11/02/گونۀ-زبان-فارسی-در-فضای-مجازی-را-به-رسمی
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/01/X0211981.jpg
@theapll
ضرورت شناخت آسیب‌های خط و زبان فارسی در فضای مجازی و ارائۀ راهکار

سه‌شنبه، اول بهمن‌ماه ۱۳۹۸، نشست «زبان فارسی در فضای مجازی؛ پدیده‌شناسی و آسیب‌شناسی» در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.

در ابن نشست دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دربارۀ ضرورت شناخت آسیب‌های خط و زبان فارسی در فضای مجازی و ارائۀ راهکار اظهار کرد:

آسیب‌شناسی یکی از خصوصیات خط در فضای مجازی را شکسته‌نویسی است و شکسته‌گویی که قبلاً در گفت‌وگوها دیده می‌شد امروز به فضای مجازی سرایت پیدا کرده و شاهد انواع و اقسام تجربه‌های خودجوش برای ابداع خطی هستیم که احساسات افراد را منتقل کند.

وی ادامه داد: باید در گروه های ادبیات و زبان‌شناسی دانشگاه‌ها و پژوهشکده‌های مختلف تعریف و جایگاه علمی دقیقی از شکسته‌نویسی ارائه دهیم. پیش از این شکسته‌نویسی هرگز موضوع علم واقع نشده بود، اما با تبدیل شکسته‌گویی به شکسته‌نویسی باید مطالعات مدونی را آغاز کنیم که شکسته‌نویسی را مدون و سامان‌دهی کند.

دکتر حداد عادل در این نشست که به همت گروه زبان و رایانۀ فرهنگستان برگزار شده بود افزود: شکسته‌نویسی غیر از خط، در زبان فارسی نیز تغییراتی شامل تغییرات صرفی مانند ظهور مصدرهای جعلی یا تغییرات نحوی داده است که باید بررسی شود.

وی تأکید کرد:‌ مهم‌ترین وظیفۀ فرهنگستان شناخت واقعیت‌های فضای مجازی، به‌ویژه از حیث ارتباط آن با خط و زبان فارسی و بعد آسیب‌های متوجه آن با رویکردی واقع‌بینانه است.

رئیس فرهنگستان با تأکید بر پذیرش گونۀ زبانی در فضای مجازی تصریح کرد: آسیب‌شناسی جامع و ارائۀ درمان برای آسیب‌ها بر اساس ضوابط وظیفۀ دیگری است که فرهنگستان باید در کنار دیگر نهادهای مربوط انجام دهد.

وی همچنین با اشاره به اهمیت فضای مجازی در زندگی روزمرۀ همۀ مردم دنیا تأکید کرد: فضای مجازی پدیده‌ای شگرف است که نقطۀ عطفی در تاریخ بشر و قابل مقایسه با ابداع خط و اختراع ماشین چاپ است.

مسئلۀ فضای مجازی اگر مهم‌ترین مسئلۀ بشر امروز نباشد از مهم‌ترین و کلان‌ترین مسائل است.

دکتر حداد عادل با اشاره به انواع تأثیرات فضای مجازی اظهار کزد: اقتصاد، فرهنگ، علم، امنیت و رسانه از این فضا به‌شدت متأثر شده‌اند و به‌طور کلی فضای مجازی از نظر ارتباطی و مطالعه، سخن گفتن و فهمیدن تأثیری ژرف ایجاد کرده‌اند.

وی یکی از مهم‌ترین خصوصیات فضای مجازی را تبدیل مفصل‌خوانی به خلاصه‌خوانی دانست و گفت: کاربران این فضا به کوتاه خواندن عادت دارند و سیل اطلاعات در این فضا که خیلی هم مفید نیست، و نیز وقتِ کم، این خلاصه خوانی را تشدید کرده است.

دکتر حداد عادل با اشاره به رواج نوع دیگری از گفتن و نوشتن‌ افزود: فضای مجازی بیشتر برای سؤالات کوتاه مناسب است تا جواب‌های طولانی و همین خصوصیات باعث شده نسلی معتاد و مشتغل بر عبارات و بندهای کوتاه ظهور کنند.

وی با اشاره به تبدیل شکسته‌گویی به شکسته‌نویسی در فضای مجازی تأکید کرد: شکسته‌نویسی قبلاً در زبان گفتار باب بود و در زبان نوشتار از خط معیار استفاده می‌شد، اما این خصوصیت اکنون به فضای مجازی رسیده است. باید این واقعیت را بشناسیم، بپذیریم و بدانیم قابل تغییر نیست.

این نشست یک‌روزه به‌عنوان اولین نشست گروه زبان و رایانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و با هدف شناخت جایگاه خط و زبان فارسی و آسیب‌های آن در فضای مجازی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.
apll.ir/1398/11/02/ضرورت-شناخت-آسیب%e2%80%8cهای-خط-و-زبان-فارسی-د
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/01/X021198.jpg
@theapll
زبان فارسی در فضای مجازی: پدیده‌شناسی و آسیب‌شناسی

سه‌شنبه، اول بهمن‌ماه ۱۳۹۸، اولین نشست گروه زبان و رایانه «زبان فارسی در فضای مجازی: پدیده‌شناسی و آسیب‌شناسی» در محل فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.

در این نشست دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در موضوع «فرهنگستان و فضای مجازی»؛ دکتر مهرنوش شمس‌فرد، مدیر گروه زبان و رایانۀ فرهنگستان، در موضوع «فضای مجازی: بستر بقای زبان»؛ دکتر امید طبیب‌زاده، استاد زبان‌شناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، دربارۀ «ویژگی‌های واجی و سبکی صورت‌های شکسته در فضای مجازی، و استفاده از آن‌ها در تدوین فرهنگ‌های جامع فارسی»؛ دکتر مریم مسگر خویی، پژوهشگر گروه زبان و رایانۀ فرهنگستان، در موضوع «پیش‌نیازهای بررسی آسیب‌شناختی خط و زبان در فضای مجازی»؛ مهدی صالحی، دبیر انجمن ویراستاران، دربارۀ «اقتصاد زبان‌محور و دنیای رقمی (دیجیتال)»؛ عبدالعزیز تاتار، عضو هیئت علمی گروه واژه‌گزینی فرهنگستان، در موضوع «الگوهای نوشتار زبان فارسی در پیام‌رسان‌ها»؛ دکتر عباس بگ‌جانی، عضو هیئت علمی گروه فرهنگ‌نویسی فرهنگستان، دربارۀ «نرم‌افزارهای ویرایش زبان‌ فارسی: معرفی و بررسی»؛ و دکتر علی‌اصغر قهرمانی مقبل، دانشیار گروه زبان و ادبیات عرب دانشگاه خلیج فارس، در موضوع «معرفی و رونمایی کتاب «طبقه‌بندی وزن‌های شعر فارسی»، اثر استاد شادروان، ابوالحسن نجفی، سخنرانی کردند.
نشست یک‌روزۀ زبان فارسی در فضای مجازی، پدیده‌شناسی و آسیب‌شناسی به عنوان اولین نشست گروه زبان و رایانه فرهنگستان زبان و ادب فارسی و با هدف شناخت جایگاه خط و زبان فارسی و آسیب‌های آن در فضای مجازی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.
apll.ir/1398/11/02/زبان-فارسی-در-فضای-مجازی-پدیده%e2%80%8cشناسی-2
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/01/X0211982.jpg
@theapll
نود و یکمین نشست ماهانه برگزار می‌شود

دوشنبه، چهاردهم بهمن‌ماه ۱۳۹۸، نود و یکمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. در این نشست دکتر هدی سید حسین‌زاده، عضو هیئت علمی گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قاره، در موضوع «جلوه‌های فرهنگ و تمدن ایران در هند» سخن خواهد گفت.

نود و یکمین نشست ماهانۀ فرهنگستان از ساعت ۱۱:۰۰ تا ۱۲:۱۵ روز دوشنبه، چهاردهم بهمن‌ماه ۱۳۹۸، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. شرکت در این سلسله نشست‌ها برای عموم آزاد است.

نشانی: تهران، بزرگراه شهید حقانی، بعد از ایستگاه مترو، خروجی کتابخانۀ ملّی، بلوار دکتر حسن حبیبی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، طبقۀ سوم.
apll.ir/1398/11/02/نود-و-یکمین-نشست-ماهانه-برگزار-می%e2%80%8cشود
https://apll.ir/wp-content/uploads/2018/05/ARM-300x225.jpg
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۶۵

شصت و پنجمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (دی ۱۳۹۸) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: درس‏هایی که از نظام آموزشی مكتب‏خانه‏ می‏توان آموخت (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ مقالۀ «نقد و بررسی شیوۀ سازماندهی محتوای کتاب‌های فارسی دورۀ اول متوسطه» (زهرا داتلی بگی)؛ گزارش نشست «تحلیل برنامۀ درسی و آشنایی سرگروه‌های درس زبان و ادبیات فارسی متوسطۀ نظری کشور با سیر واژه‌گزینی وشیوه‌های واژه‌سازی» (توران توکلی)؛ معرفی کتاب‏های آموزش زبان فارسی در خارج از ایران (۱۹): تعلیم لسان فارسی (دکتر سیده‏ زیبا بهروز)؛ آشنايي با دانشگاه‌هاي ايران و جهان (۴۰): کرسی‏های زبان فارسی در چین (بخش اول) (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ آشنایی با رسانه‌های مجازی (۶): نرم‌افزار ویرایش نگار (دکتر مریم مسگر خویی)؛ حضور سرگروه‌های کشوری درس زبان و ادبیات فارسی متوسطۀ دو در فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ ضرورت شناخت آسیب‌های خط و زبان فارسی در فضای مجازی و ارائۀ راهکار؛ گونۀ زبان فارسی در فضای مجازی را به رسمیت بشناسیم؛ انتصاب ایرج فرجی به‌ ریاست کتابخانۀ فرهنگستان؛ بخشی از گزارش دورۀ آموزشی شش‌ماهۀ «نظریه‌های نوین در ادبیات تطبیقی»؛ گزارش شروع سه‌ماهۀ دوم دورۀ آموزشی «نظریه‌های نوین در ادبیات تطبیقی»؛ کارگاه نگارش و ویرایش؛ برنامک «فارسی شکر است» در سیما؛ بنیاد پژوهشی شهریار به روایت تصویر؛ معرفی کتاب درسی: انشا ابتدایی برای سال ۳ و ۴ دبستان‌ها (۱۳۳۴ش) (محدثه طاهری)؛ معلمان شاعر: معرفی جواد محقق نیشابوری به همراه گزیدۀ اشعار (داریوش گودرزی)؛ روزشمار رویدادهای ادبی آذر ۱۳۹۸ (فاطمه نیک‌خواه)؛ شعر پایانی: امیرکبیر (فریدون مشیری).

علاقه‌مندان می‌توانند شصت و پنجمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر بارگیری و همچنین شماره‌های پیشین را اینجا مشاهده کنند.
apll.ir/1398/11/02/خبرنامۀ-گروه-آموزش-زبان-و-ادبیات-فارس-20
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/01/B021198.jpg
@theapll
متن سخنرانی دکتر غلامعلی حداد عادل در شب انشا و نویسندگی

چهارشنبه، دهم مهرماه ۱۳۹۸، برنامۀ شب انشا با حضور دکتر سید مصطفی محقق داماد، دکتر غلامعلی حداد عادل، استاد احمد سمیعی (گیلانی)، استاد هوشنگ مرادی کرمانی، علی‌اکبر زین‌العابدین، رضا باقریان‌موحد و حسین حسینی‌نژاد در محل بنیاد موقوفات افشار برگزار شد.
آنچه در ادامه آمده متن سخنرانی دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در این نشست است.


مسئلۀ درس «انشا» در مدارس از دو منظر قابل طرح است و از دو منظر مي‌توان به آن پرداخت: یکی از حيث اجرا و عمل و مديريت؛ و دیگری از حيث نظر.

فرض کنید پدری می‌خواهد به فرزندش آموزش دهد كه چگونه انشاي خوبي بنويسد يا نویسندۀ خوبی شود یا فرض كنيد معلمی به شما بگوید شما اگر جای منِ معلم بودی و می‌خواستی بچه‌ها را از لحاظ نویسندگی و انشا خوب تربيت كني چه می‌کردی؟ سخن من معطوف به اين جنبه است و می‌خواهم از این دیدگاه صحبت کنم، نه از باب مسائل اجرایی و مدیریتی. البته بنده سال‌ها دستم در کار مدیریت هم بوده است و اين‌قدر در اينجا اشاره مي‌كنم كه بهبود وضع درس انشا در مدراس به عوامل مختلفی بستگی دارد كه از همه مهم‌تر معلم است و خود مسئلۀ معلم هم شاخه هایی دارد: انتخاب معلم، ادارۀ مراکز تربیت معلم و تأمين استادان آنها، برنامه‌ها، آموزش ضمن خدمت معلمان، و هزار نكتۀ باريك‌تر ز موي ديگر. همچنين بايد علاوه كنم كه، در کنار اين‌ها، از کتاب و مواد آموزشی نيز که این روزها فراوان و متنوع هم شده (مثلا مجلات رشد مربوط به درس انشا و مجلۀ انشا و نويسندگي) نبايد غفلت كرد. مطلب مهم دیگر آیین‌نامه‌ها و مقررات آموزشی است. گاه می‌بینید كه همه چیز مرتّب و خوب است، ولی كمترين غفلت در تغییر مقررات و آیین‌نامه‌ها یک درس را به‌كلّي بي‌تأثير و اصلاً محو می‌کند. مثلاً اگر نمرۀ درسي مركّب از دو بخش باشد، يكي ۱۲ نمره و ديگري ۸ نمره، ممكن است دانش‌آموز كه با نمرۀ ۱۰ هم قبول می‌شود آن بخش ۸ نمره‌ای را به‌كلّي کنار بگذارد و فقط بخش ۱۲ نمره‌ای را بخواند! آخرین نکته هم تأثیر کنکور و ضوابط آن بر کل آموزش قبل از دانشگاه است. همه از دورۀ اول متوسطه برای موفقیت در کنکور جهت‌گیری می‌کنند. ولي آيا در کنکور به انشا توجه می‌شود؟ به هر حال، كنكور تأثیر زيادي بر وضع مدارس می‌گذارد.
برای مشاهدۀ متن کامل خبر، به وبگاه فرهنگستان در پیوند زیر مراجعه کنید.
apll.ir/1398/11/06/متن-سخنرانی-دکتر-غلامعلی-حداد-عادل-در-ش
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/10/X130898.jpg