@theapll
گزارش فرهنگستان از اجرای تفاهم‌نامه با صداوسیما
سه‌شنبه، بیست و ششم شهریورماه ۱۳۹۸، مراسم امضای تفاهم‌نامۀ مشترک رسانۀ ملی با فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با محوریت حفظ و حراست زبان و خط فارسی و ارتقای سطح دانش زبانی و ادبی جامعه، با حضور رئیس و معاونان رسانۀ ملی و رئیس و جمعی از اعضای فرهنگستان زبان و ادب فارسی در ساختمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران برگزار شد.
در پی انعقاد این تفاهم‌نامه مقرر شد که هریک از دو سازمان گزارش‌های منظمی از فعالیت‌های خود را که مطابق بندهای تفاهم‌نامه به انجام رسانده‌اند به یکدیگر ارائه کنند.
آنچه در ادامه آمده است گزارش فرهنگستان زبان و ادب فارسی از وضعیت اجرای مواد تفاهم‌نامه تا آذرماه ۱۳۹۸ است.
جناب آقای دکتر عبدالعلی علی‌عسگری
ریاست محترم سازمان صداوسیما
با سلام و احترام، از آنجا که بر اساس بند آخر تفاهم‌نامۀ مورخ ۹۸/۶/۲۶ میان فرهنگستان و سازمان صداوسیما، نمایندگان دو نهاد «موظف به ارائۀ گزارش‌های منظم (هر سه ماه یک بار) از فعالیت‌های بخش‌های ذی‌ربط هستند»، نخستین گزارش اجرایی تفاهم‌نامه، در ماه‌های مهر تا آذر سال جاری، به پیوست ارسال می‌شود. این گزارش بر مبنای بندهای تفاهم‌نامۀ تنظیم‌شده و موارد اجرا شده و نشده در آن مشخص است. فرهنگستان ضمن استقبال از اجرای بعضی از بندهای تفاهم‌نامه و سپاسگزاری از جناب‌عالی و همکارانتان، تقاضا دارد دستور فرمایید گزارشی دربارۀ وضعیت اجرا و عدم اجرای بندهای تفاهم‌نامه در آن سازمان محترم به حضور جناب‌عالی تقدیم شود و نسخه‌ای از آن نیز به فرهنگستان ارسال گردد تا با همکاری مشترک دو سازمان راه برای اجرای کامل مفاد تفاهم‌نامه هموار شود.
برای مشاهدۀ متن کامل خبر، به وبگاه فرهنگستان در پیوند زیر مراجعه کنید.
apll.ir/1398/11/07/گزارش-فرهنگستان-از-اجرای-تفاهم%e2%80%8cنامه-ب
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/09/X2706981-1200x675.jpg
گزارش فرهنگستان از اجرای تفاهم‌نامه با صداوسیما
سه‌شنبه، بیست و ششم شهریورماه ۱۳۹۸، مراسم امضای تفاهم‌نامۀ مشترک رسانۀ ملی با فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با محوریت حفظ و حراست زبان و خط فارسی و ارتقای سطح دانش زبانی و ادبی جامعه، با حضور رئیس و معاونان رسانۀ ملی و رئیس و جمعی از اعضای فرهنگستان زبان و ادب فارسی در ساختمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران برگزار شد.
در پی انعقاد این تفاهم‌نامه مقرر شد که هریک از دو سازمان گزارش‌های منظمی از فعالیت‌های خود را که مطابق بندهای تفاهم‌نامه به انجام رسانده‌اند به یکدیگر ارائه کنند.
آنچه در ادامه آمده است گزارش فرهنگستان زبان و ادب فارسی از وضعیت اجرای مواد تفاهم‌نامه تا آذرماه ۱۳۹۸ است.
جناب آقای دکتر عبدالعلی علی‌عسگری
ریاست محترم سازمان صداوسیما
با سلام و احترام، از آنجا که بر اساس بند آخر تفاهم‌نامۀ مورخ ۹۸/۶/۲۶ میان فرهنگستان و سازمان صداوسیما، نمایندگان دو نهاد «موظف به ارائۀ گزارش‌های منظم (هر سه ماه یک بار) از فعالیت‌های بخش‌های ذی‌ربط هستند»، نخستین گزارش اجرایی تفاهم‌نامه، در ماه‌های مهر تا آذر سال جاری، به پیوست ارسال می‌شود. این گزارش بر مبنای بندهای تفاهم‌نامۀ تنظیم‌شده و موارد اجرا شده و نشده در آن مشخص است. فرهنگستان ضمن استقبال از اجرای بعضی از بندهای تفاهم‌نامه و سپاسگزاری از جناب‌عالی و همکارانتان، تقاضا دارد دستور فرمایید گزارشی دربارۀ وضعیت اجرا و عدم اجرای بندهای تفاهم‌نامه در آن سازمان محترم به حضور جناب‌عالی تقدیم شود و نسخه‌ای از آن نیز به فرهنگستان ارسال گردد تا با همکاری مشترک دو سازمان راه برای اجرای کامل مفاد تفاهم‌نامه هموار شود.
برای مشاهدۀ متن کامل خبر، به وبگاه فرهنگستان در پیوند زیر مراجعه کنید.
apll.ir/1398/11/07/گزارش-فرهنگستان-از-اجرای-تفاهم%e2%80%8cنامه-ب
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/09/X2706981-1200x675.jpg
@theapll
شعر نغز
یکی از تلاش‌ها برای حفظ روابط فرهنگی و ادبی در آسیای میانه، از دوران گسست‌های جغرافیایی و سیاسی تا کنون، تهیۀ مجموعۀ منتخب اشعار در قالب جُنگ‌های ادبی و بیاض‌های شعر فارسی و البته تذکره‌هاست.
در ادامۀ یادداشت حسن قریبی بر این مجموعه آمده است: اینکه در قرن‌های ۱۳ و ۱۴ ماوراءالنهر یکی از مراکز تهیه و توزیع دفترهای منتخب اشعار فارسی شد، هر دلیلی داشته باشد، قطعاً بی‌ارتباط با حوادث تاریخی آن دوره نیست. چنان‌که این نهضت در دوران حکومت بلشویک‌ها در مناطق فارسی‌زبان ــ که بعدها در کشورهای ازبکستان و تاجیکستان پراکنده شدند ــ دوام یافت و نمونۀ آن بیاض شعری است که در نوادر ضیائیه (شریف‌جان مخدوم صدر ضیاء، تهران، سروش، ۱۳۷۷) در دوران انتقال قدرت از امیران مَنغیتیِ بخارا به ارتش سرخ‌ها از آن یاد شده است.
کتاب حاضر مجموعه‌ای است از منتخب شعر هفتادسالۀ اخیر، به انتخاب استاد ارجمند، پروفسور عبدالنبی ستارزاده، رئیس بنیاد رودکی تاجیکستان، که در ادامۀ همان سنت «بابایی»، یعنی تهیه و تنظیم منتخب اشعار، در طی سالیان فراهم آمده است.
دانش ادبی استاد ستارزاده، به‌عنوان رئیس شعبۀ ادبیات معاصر پژوهشگاه رودکی تاجیکستان، و اُنس او با حلقه‌های ادبی در این سال‌ها و هم‌نشینی‌های دوران جوانی‌اش با مرحوم لایق شیرعلی، شاعر ملی تاجیک، در این گزیده قطعاً تأثیرگذار بوده است.
شعرهای شاعران تاجیک بیشتر محصول دوران گذار تاجیکستان سوسیالیستی به عصر استقلال است که بازتاب تأثیر آن دگرگونی‌ها و حوادث تلخ و شیرین آن، با تکیه بر عنصر «وطن»، در شعرها مشهود است.
بخش شعرهای ایران و افغانستان در این گزیده از منابعی انتخاب شده است که نام و آثار شاعران، خود میزان آن است که چه آثاری به تاجیکستان رسیده است.
کتاب شعر نغز، به انتخاب پروفسور عبدالنبی ستارزاده و برگردان عمرالدین نوشین، زیر نظر حسن قریبی، رئیس ادارۀ روابط بین‌الملل فرهنگستان زبان و ادب فارسی گرد آمده و انتشارات آروَن آن را در ۵۹۴ صفحه و با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، به بهای ۹۵هزار تومان منتشر کرده است.
معرفی: علی‌رضا طیبی
apll.ir/1398/11/12/شعر-نغز
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/B121198.jpg
شعر نغز
یکی از تلاش‌ها برای حفظ روابط فرهنگی و ادبی در آسیای میانه، از دوران گسست‌های جغرافیایی و سیاسی تا کنون، تهیۀ مجموعۀ منتخب اشعار در قالب جُنگ‌های ادبی و بیاض‌های شعر فارسی و البته تذکره‌هاست.
در ادامۀ یادداشت حسن قریبی بر این مجموعه آمده است: اینکه در قرن‌های ۱۳ و ۱۴ ماوراءالنهر یکی از مراکز تهیه و توزیع دفترهای منتخب اشعار فارسی شد، هر دلیلی داشته باشد، قطعاً بی‌ارتباط با حوادث تاریخی آن دوره نیست. چنان‌که این نهضت در دوران حکومت بلشویک‌ها در مناطق فارسی‌زبان ــ که بعدها در کشورهای ازبکستان و تاجیکستان پراکنده شدند ــ دوام یافت و نمونۀ آن بیاض شعری است که در نوادر ضیائیه (شریف‌جان مخدوم صدر ضیاء، تهران، سروش، ۱۳۷۷) در دوران انتقال قدرت از امیران مَنغیتیِ بخارا به ارتش سرخ‌ها از آن یاد شده است.
کتاب حاضر مجموعه‌ای است از منتخب شعر هفتادسالۀ اخیر، به انتخاب استاد ارجمند، پروفسور عبدالنبی ستارزاده، رئیس بنیاد رودکی تاجیکستان، که در ادامۀ همان سنت «بابایی»، یعنی تهیه و تنظیم منتخب اشعار، در طی سالیان فراهم آمده است.
دانش ادبی استاد ستارزاده، به‌عنوان رئیس شعبۀ ادبیات معاصر پژوهشگاه رودکی تاجیکستان، و اُنس او با حلقه‌های ادبی در این سال‌ها و هم‌نشینی‌های دوران جوانی‌اش با مرحوم لایق شیرعلی، شاعر ملی تاجیک، در این گزیده قطعاً تأثیرگذار بوده است.
شعرهای شاعران تاجیک بیشتر محصول دوران گذار تاجیکستان سوسیالیستی به عصر استقلال است که بازتاب تأثیر آن دگرگونی‌ها و حوادث تلخ و شیرین آن، با تکیه بر عنصر «وطن»، در شعرها مشهود است.
بخش شعرهای ایران و افغانستان در این گزیده از منابعی انتخاب شده است که نام و آثار شاعران، خود میزان آن است که چه آثاری به تاجیکستان رسیده است.
کتاب شعر نغز، به انتخاب پروفسور عبدالنبی ستارزاده و برگردان عمرالدین نوشین، زیر نظر حسن قریبی، رئیس ادارۀ روابط بین‌الملل فرهنگستان زبان و ادب فارسی گرد آمده و انتشارات آروَن آن را در ۵۹۴ صفحه و با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، به بهای ۹۵هزار تومان منتشر کرده است.
معرفی: علی‌رضا طیبی
apll.ir/1398/11/12/شعر-نغز
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/B121198.jpg
@theapll
نامۀ فرهنگستان ـ شمارۀ ۶۵
شصت و پنجمین شمارۀ فصلنامۀ نامۀ فرهنگستان منتشر شد. این شماره از نامۀ فرهنگستان شامل بخش‌هاى گوناگون، ازجمله سرمقاله، مقاله، نقد و بررسی و دیدگاه است. عناوینی که در هر بخش دیده می‌شود عبارت‌اند از:
بخش «مقاله»: «جدول طبقه‌بندی وزن‌های شعر فارسی و شیوۀ نام‌گذاری وزن‌ها»، علی‌اصغر قهرمانی مقبل؛ «ترجمه در معنای گسترده و جلوه‌های آن در گلستان و بوستان سعدی»، علی‌رضا امرایی، مصطفی حسینی؛ «ناگریزی مرگ «دمنه» در ساحت اسطوره»، مجاهد غلامی؛ «راوی فردوسی»، فرامرز آدینه؛ «گمانی دربارۀ ضبط یک نام‌جای در ویس و رامین»، علی نویدی ملاطی؛ «فریادنامۀ انوری»، علی‌اکبر احمدی دارانی؛ «تأملی در متن دیوان ظهیرالدین فاریابی»، رضا سمیع‌زاده.
بخش «نقد و بررسی»: «معرفی و نقد مبانی و دستور خط فارسی شکسته»، آبتین گلکار.
بخش «دیدگاه»: «ویرایش و دستور زبان»، حسین سامعی.
سرمقالۀ این شماره از نامۀ فرهنگستان، با عنوان «بیست و چهار سال سردبیری» و به قلم دکتر غلامعلی حداد عادل است. علاقه‌مندان می‌توانند این شماره از مجلۀ نامۀ فرهنگستان را از وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بارگیری کنند:
apll.ir/1398/11/13/نامۀ-فرهنگستان-ـ-شمارۀ-۶۵
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/B131198.jpg
نامۀ فرهنگستان ـ شمارۀ ۶۵
شصت و پنجمین شمارۀ فصلنامۀ نامۀ فرهنگستان منتشر شد. این شماره از نامۀ فرهنگستان شامل بخش‌هاى گوناگون، ازجمله سرمقاله، مقاله، نقد و بررسی و دیدگاه است. عناوینی که در هر بخش دیده می‌شود عبارت‌اند از:
بخش «مقاله»: «جدول طبقه‌بندی وزن‌های شعر فارسی و شیوۀ نام‌گذاری وزن‌ها»، علی‌اصغر قهرمانی مقبل؛ «ترجمه در معنای گسترده و جلوه‌های آن در گلستان و بوستان سعدی»، علی‌رضا امرایی، مصطفی حسینی؛ «ناگریزی مرگ «دمنه» در ساحت اسطوره»، مجاهد غلامی؛ «راوی فردوسی»، فرامرز آدینه؛ «گمانی دربارۀ ضبط یک نام‌جای در ویس و رامین»، علی نویدی ملاطی؛ «فریادنامۀ انوری»، علی‌اکبر احمدی دارانی؛ «تأملی در متن دیوان ظهیرالدین فاریابی»، رضا سمیع‌زاده.
بخش «نقد و بررسی»: «معرفی و نقد مبانی و دستور خط فارسی شکسته»، آبتین گلکار.
بخش «دیدگاه»: «ویرایش و دستور زبان»، حسین سامعی.
سرمقالۀ این شماره از نامۀ فرهنگستان، با عنوان «بیست و چهار سال سردبیری» و به قلم دکتر غلامعلی حداد عادل است. علاقه‌مندان می‌توانند این شماره از مجلۀ نامۀ فرهنگستان را از وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بارگیری کنند:
apll.ir/1398/11/13/نامۀ-فرهنگستان-ـ-شمارۀ-۶۵
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/B131198.jpg
@theapll
رودکی
با توجه به تحولات فرهنگی در جامعۀ امروز، نیاز همۀ ایرانیان به بررسی‌های جدید علمی و مستمر دربارۀ تاریخ پرفرازونشیب ایران‌زمین و دیانت و فرهنگ و تمدن آن، بیش از گذشته نمودار شده است. ازاین‌رو، دفتر پژوهش‌های فرهنگی با شناخت این امر و در جهت گسترش دیدگاه‌های همه‌جانبه و عمیق فرهنگی، تلاش مستمری را آغاز کرده و بر آن است تا با انتشار مجموعۀ «از ایران چه می‌دانیم؟» آگاهی‌های مهم و دقیق و سودمندی را در حوزه‌های گوناگون ایران‌پژوهی در دسترس همۀ دوستداران ایران و جوانان علاقه‌مند کشور قرار دهد.
مجموعۀ حاضر صد و چهل و چهارمین کتاب از سلسله انتشارات این دفتر است که به زندگی و آثار ابوعبدالله جعفر بن محمد رودکی سمرقندی اختصاص یافته است. مؤلف این کتاب آن را در چهار فصل تدوین کرده و در هر یک از این فصل‌ها کوشیده است تا کلیات و مهم‌ترین مطالب مربوط به آن فصل را بررسی کند.
در فصل نخست کوشش شده است تا با استناد به برخی از اخبار پراکنده و اطلاعاتی که از اشعار موجود رودکی به دست می‌آید زندگی‌نامه‌ای نسبتاً منسجم از او به دست داده شود. نویسنده در فصل دوم و فصل سوم به میراث ادبی رودکی اشاره می‌کند و در فصل پایانی نمونه‌هایی از اشعار او را، با شرح و توضیح کافی، به دست می‌دهد.
کتاب رودکی، نوشتۀ دکتر اکبر نحوی، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که دفتر پژوهش‌های فرهنگی آن را در ۸۶ صفحه و با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، به بهای ۲۵هزار تومان منتشر کرده است.
معرفی: علی‌رضا طیبی
apll.ir/1398/11/13/رودکی
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/B1311981.jpg
رودکی
با توجه به تحولات فرهنگی در جامعۀ امروز، نیاز همۀ ایرانیان به بررسی‌های جدید علمی و مستمر دربارۀ تاریخ پرفرازونشیب ایران‌زمین و دیانت و فرهنگ و تمدن آن، بیش از گذشته نمودار شده است. ازاین‌رو، دفتر پژوهش‌های فرهنگی با شناخت این امر و در جهت گسترش دیدگاه‌های همه‌جانبه و عمیق فرهنگی، تلاش مستمری را آغاز کرده و بر آن است تا با انتشار مجموعۀ «از ایران چه می‌دانیم؟» آگاهی‌های مهم و دقیق و سودمندی را در حوزه‌های گوناگون ایران‌پژوهی در دسترس همۀ دوستداران ایران و جوانان علاقه‌مند کشور قرار دهد.
مجموعۀ حاضر صد و چهل و چهارمین کتاب از سلسله انتشارات این دفتر است که به زندگی و آثار ابوعبدالله جعفر بن محمد رودکی سمرقندی اختصاص یافته است. مؤلف این کتاب آن را در چهار فصل تدوین کرده و در هر یک از این فصل‌ها کوشیده است تا کلیات و مهم‌ترین مطالب مربوط به آن فصل را بررسی کند.
در فصل نخست کوشش شده است تا با استناد به برخی از اخبار پراکنده و اطلاعاتی که از اشعار موجود رودکی به دست می‌آید زندگی‌نامه‌ای نسبتاً منسجم از او به دست داده شود. نویسنده در فصل دوم و فصل سوم به میراث ادبی رودکی اشاره می‌کند و در فصل پایانی نمونه‌هایی از اشعار او را، با شرح و توضیح کافی، به دست می‌دهد.
کتاب رودکی، نوشتۀ دکتر اکبر نحوی، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که دفتر پژوهش‌های فرهنگی آن را در ۸۶ صفحه و با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، به بهای ۲۵هزار تومان منتشر کرده است.
معرفی: علی‌رضا طیبی
apll.ir/1398/11/13/رودکی
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/B1311981.jpg
@theapll
چهارصد و هفتاد و پنجمین نشست شورا
دوشنبه، هفتم دی ماه ۱۳۹۸، چهارصد و هفتاد و پنجمین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور اعضای پیوسته و وابسته و مدیران گروه‌های علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به ریاست دکتر غلامعلی حداد عادل در تالار دکتر شهیدی برگزار شد.
در این نشست که با حضور آقای دکتر دریا اُرس (Derya Örs)، سفیر جمهوری ترکیه در ایران، برگزار شد، ابتدا دکتر غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان، ضمن خوشامدگویی و تبریک به میهمان جلسه، به مناسبت انتخاب ایشان به‌عنوان عضو افتخاری شورای فرهنگستان زبان وادب فارسی، اظهار کرد: بین دوکشور جمهوری اسلامی ایران و ترکیه روابط گستردۀ سیاسی و اقتصادی و فرهنگی وجود دارد و انتخاب دکتر دریا اُرس، به‌عنوان سفیر کشور ترکیه در ایران، از لحاظ احاطه و عشق و علاقه‌ای که به زبان و ادبیات فارسی دارند و در محافل سیاسی و اداری و فرهنگی ایران شناخته شده هستند برای ما بسیار خوشحال‌کننده بود.
پس از آن، طی مراسمی، به‌موجب رأی چهارصد و هفتاد و چهارمین جلسۀ شورای فرهنگستان، حکم عضویت افتخاری پروفسور دکتر دریا اُرس در فرهنگستان زبان و ادب فارسی به وی تقدیم شد.
پس از اهدای لوح، دکتر دریا اُرس، ضمن سپاسگزاری از حسن نظر اعضای شورای فرهنگستان، دربارۀ وضعیت زبان و ادب فارسی در ترکیه و همکاری های متقابل بین دو کشورجمهوری اسلامی ایران و جمهوری ترکیه سخن گفت.
همچنین دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی و عضو پیوستۀ فرهنگستان، ضمن تبریک به دکتر دریا اُرس، اعلام کرد که آقایان دکتر محمد اکرم‌شاه و دکتر سلیم مظهر، استادان زبان فارسی دانشگاه پنجاب، از پاکستان، خانم دکتر آزرمیدخت صفوی، رئیس مؤسسۀ تحقیقات زبان فارسی علیگر و دکتر شریف حسین قاسمی، استاد و پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی و اردو دانشگاه دهلی، از هندوستان نیز در جلسۀ گذشته به‌عنوان عضو افتخاری شورای فرهنگستان انتخاب شدند.
گزارش دکتر ایلمیرا دادور، مدیر گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان، از فعالیت های گروه، دستور جلسۀ این نشست بود.
اعلام تأثر و تسلیت فرهنگستان به مناسبت شهادت سردار قاسم سلیمانی، گزارش دکتر حداد عادل، رئیس فرهنگستان، ازبرگزاری نشست «زبان فارسی در فضای مجازی: پدیده‌شناسی و آسیب‌شناسی»، گزارش حضور سرگروه‌های کشوری درس زبان و ادبیات فارسی متوسطۀ دو در فرهنگستان زبان و ادب فارسی، گزارش آغاز سه‌ماهۀ دوم دورۀ آموزشی «نظریه‌های نوین در ادبیات تطبیقی»، گزارش دکتر باقر صدری‌نیا، عضو وابستۀ فرهنگستان، از سفر به کشور ترکیه، تبریک به دکتر فتح‌الله مجتبائی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، به مناسبت انتشار کتاب مجموعه اشعار ای رفته‌های رفته، استماع سخنان دکتر حسین معصومی همدانی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، درباب کتاب ای رفته های رفته و مقام شاعری دکتر فتح‌الله مجتبائی، نظر استاد بهاءالدین خرمشاهی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، دربارۀ برخی از معادل های انتخابی فرهنگستان، و معرفی انتشارات جدید فرهنگستان از مباحث طرح‌شده در این نشست بود.
همچنین در این جلسه، دکتر چندرشیکهر، استاد زبان وادبیات فارسی دانشگاه دهلی و رایزن فرهنگی هندوستان در تاجیکستان، از هندوستان، به عضویت افتخاری شورای فرهنگستان انتخاب شد.
تنظیم: شیرین عاصمی
apll.ir/1398/11/07/چهارصد-و-هفتاد-و-پنجمین-نشست-شورا
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/X1411981-1200x675.jpg
چهارصد و هفتاد و پنجمین نشست شورا
دوشنبه، هفتم دی ماه ۱۳۹۸، چهارصد و هفتاد و پنجمین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور اعضای پیوسته و وابسته و مدیران گروه‌های علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به ریاست دکتر غلامعلی حداد عادل در تالار دکتر شهیدی برگزار شد.
در این نشست که با حضور آقای دکتر دریا اُرس (Derya Örs)، سفیر جمهوری ترکیه در ایران، برگزار شد، ابتدا دکتر غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان، ضمن خوشامدگویی و تبریک به میهمان جلسه، به مناسبت انتخاب ایشان به‌عنوان عضو افتخاری شورای فرهنگستان زبان وادب فارسی، اظهار کرد: بین دوکشور جمهوری اسلامی ایران و ترکیه روابط گستردۀ سیاسی و اقتصادی و فرهنگی وجود دارد و انتخاب دکتر دریا اُرس، به‌عنوان سفیر کشور ترکیه در ایران، از لحاظ احاطه و عشق و علاقه‌ای که به زبان و ادبیات فارسی دارند و در محافل سیاسی و اداری و فرهنگی ایران شناخته شده هستند برای ما بسیار خوشحال‌کننده بود.
پس از آن، طی مراسمی، به‌موجب رأی چهارصد و هفتاد و چهارمین جلسۀ شورای فرهنگستان، حکم عضویت افتخاری پروفسور دکتر دریا اُرس در فرهنگستان زبان و ادب فارسی به وی تقدیم شد.
پس از اهدای لوح، دکتر دریا اُرس، ضمن سپاسگزاری از حسن نظر اعضای شورای فرهنگستان، دربارۀ وضعیت زبان و ادب فارسی در ترکیه و همکاری های متقابل بین دو کشورجمهوری اسلامی ایران و جمهوری ترکیه سخن گفت.
همچنین دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی و عضو پیوستۀ فرهنگستان، ضمن تبریک به دکتر دریا اُرس، اعلام کرد که آقایان دکتر محمد اکرم‌شاه و دکتر سلیم مظهر، استادان زبان فارسی دانشگاه پنجاب، از پاکستان، خانم دکتر آزرمیدخت صفوی، رئیس مؤسسۀ تحقیقات زبان فارسی علیگر و دکتر شریف حسین قاسمی، استاد و پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی و اردو دانشگاه دهلی، از هندوستان نیز در جلسۀ گذشته به‌عنوان عضو افتخاری شورای فرهنگستان انتخاب شدند.
گزارش دکتر ایلمیرا دادور، مدیر گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان، از فعالیت های گروه، دستور جلسۀ این نشست بود.
اعلام تأثر و تسلیت فرهنگستان به مناسبت شهادت سردار قاسم سلیمانی، گزارش دکتر حداد عادل، رئیس فرهنگستان، ازبرگزاری نشست «زبان فارسی در فضای مجازی: پدیده‌شناسی و آسیب‌شناسی»، گزارش حضور سرگروه‌های کشوری درس زبان و ادبیات فارسی متوسطۀ دو در فرهنگستان زبان و ادب فارسی، گزارش آغاز سه‌ماهۀ دوم دورۀ آموزشی «نظریه‌های نوین در ادبیات تطبیقی»، گزارش دکتر باقر صدری‌نیا، عضو وابستۀ فرهنگستان، از سفر به کشور ترکیه، تبریک به دکتر فتح‌الله مجتبائی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، به مناسبت انتشار کتاب مجموعه اشعار ای رفته‌های رفته، استماع سخنان دکتر حسین معصومی همدانی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، درباب کتاب ای رفته های رفته و مقام شاعری دکتر فتح‌الله مجتبائی، نظر استاد بهاءالدین خرمشاهی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، دربارۀ برخی از معادل های انتخابی فرهنگستان، و معرفی انتشارات جدید فرهنگستان از مباحث طرح‌شده در این نشست بود.
همچنین در این جلسه، دکتر چندرشیکهر، استاد زبان وادبیات فارسی دانشگاه دهلی و رایزن فرهنگی هندوستان در تاجیکستان، از هندوستان، به عضویت افتخاری شورای فرهنگستان انتخاب شد.
تنظیم: شیرین عاصمی
apll.ir/1398/11/07/چهارصد-و-هفتاد-و-پنجمین-نشست-شورا
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/X1411981-1200x675.jpg
@theapll
آغاز فعالیت کارگروه فنی متناظر ۳۷ در فرهنگستان
در پی انعقاد تفاهم‌نامه میان فرهنگستان زبان و ادب فارسی و سازمان ملی استاندارد ایران و با اعلام آمادگی فرهنگستان، مسئولیت کارگروه فنی متناظر ۳۷ در ایران به فرهنگستان زبان و ادب فارسی واگذار شد. کارگروه فنی ۳۷ (زبان و اصطلاح‌شناسی) در سازمان جهانی استاندارد (ایزو) از قدیمی‌ترین و فعال‌ترین کارگروه‌های فنی این سازمان است که در پنج کارگروه فرعی در حوزه‌های مرتبط با اصطلاح‌شناسی و واژه‌گزینی فعالیت می‌کند و تا کنون ۶۳ استاندارد بینالمللی را تدوین و منتشر کرده است. باتوجه‌به کاربرد استانداردهای بینالمللی در فعالیت‌های علمی گروه واژه‌گزینی و نیاز به ترجمه و تدوین استانداردهای ملی در زمینۀ اصطلاح‌شناسی، فرهنگستان این مسئولیت را بر عهده گرفت.
خانم مهنوش تهرانی، آقای محمود ظریف و خانم شیما شریفی، به‌ترتیب رئیس، نایب‌رئیس و دبیر این کارگروه، و از اعضای هیئت علمی و پژوهشگران گروه واژه‌گزینی هستند. خانم مهوش سیفی، از دبیران باسابقۀ تدوین استانداردهای ملی و بینالمللی سازمان ملی استاندارد نیز با این کارگروه همکاری می‌کند.
فرهنگستان امیدوار است در آینده‌ای نزدیک به تألیف استانداردهای ملی اصطلاح‌شناسی و نیز بازنگری استانداردهای کاربردی در زمینۀ حرف‌نویسی و آوانویسی زبان فارسی نیز بپردازد.
apll.ir/1398/11/15/آغاز-فعالیت-کارگروه-فنی-متناظر-۳۷-در-فر
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/02/arm-akhbar.jpg
آغاز فعالیت کارگروه فنی متناظر ۳۷ در فرهنگستان
در پی انعقاد تفاهم‌نامه میان فرهنگستان زبان و ادب فارسی و سازمان ملی استاندارد ایران و با اعلام آمادگی فرهنگستان، مسئولیت کارگروه فنی متناظر ۳۷ در ایران به فرهنگستان زبان و ادب فارسی واگذار شد. کارگروه فنی ۳۷ (زبان و اصطلاح‌شناسی) در سازمان جهانی استاندارد (ایزو) از قدیمی‌ترین و فعال‌ترین کارگروه‌های فنی این سازمان است که در پنج کارگروه فرعی در حوزه‌های مرتبط با اصطلاح‌شناسی و واژه‌گزینی فعالیت می‌کند و تا کنون ۶۳ استاندارد بینالمللی را تدوین و منتشر کرده است. باتوجه‌به کاربرد استانداردهای بینالمللی در فعالیت‌های علمی گروه واژه‌گزینی و نیاز به ترجمه و تدوین استانداردهای ملی در زمینۀ اصطلاح‌شناسی، فرهنگستان این مسئولیت را بر عهده گرفت.
خانم مهنوش تهرانی، آقای محمود ظریف و خانم شیما شریفی، به‌ترتیب رئیس، نایب‌رئیس و دبیر این کارگروه، و از اعضای هیئت علمی و پژوهشگران گروه واژه‌گزینی هستند. خانم مهوش سیفی، از دبیران باسابقۀ تدوین استانداردهای ملی و بینالمللی سازمان ملی استاندارد نیز با این کارگروه همکاری می‌کند.
فرهنگستان امیدوار است در آینده‌ای نزدیک به تألیف استانداردهای ملی اصطلاح‌شناسی و نیز بازنگری استانداردهای کاربردی در زمینۀ حرف‌نویسی و آوانویسی زبان فارسی نیز بپردازد.
apll.ir/1398/11/15/آغاز-فعالیت-کارگروه-فنی-متناظر-۳۷-در-فر
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/02/arm-akhbar.jpg
@theapll
فرهنگستان، میزبان استادان زبان و ادب فارسی دری هرات
دوشنبه، چهاردهم بهمن‌ماه ۱۳۹۸، شماری از استادان زبان و ادبیات فارسیِ دری دانشگاه دولتی هرات، دانشگاه کهکشان شرق و ادارۀ معارف ولایت هرات از کشور افغانستان، میهمان فرهنگستان زبان و ادب فارسی بودند.
این استادان که برای شرکت در دورۀ دانش‌افزایی بنیاد سعدی به ایران آمده‌اند، پس از شرکت در نود و یکمین نشست ماهانۀ فرهنگستان که با سخنرانی دکتر هدی سیّدحسین‌زاده و در موضوع «جلوه‌های فرهنگ و تمدن ایران در هند» برگزار شد، در کتابخانۀ فرهنگستان حضور یافتند و با توضیحات کتابدار و کارشناس کتابخانۀ فرهنگستان، خانم میترا محبیان، با سازوکار و جزئیات این کتابخانه آشنایی یافتند.
در ادامۀ این بازدید نشست صمیمانه‌ای با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان، حسن قریبی، رئیس ادارۀ روابط بین‌الملل فرهنگستان، شهروز فلاحت‌پیشه، معاون بین‌الملل بنیاد سعدی، مرتضی قاسمی، سرپرست ادارۀ روابط‌عمومی فرهنگستان، و سمیرا یافتیان، مدیر روابط‌عمومی بنیاد سعدی، برگزار شد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در این نشست با اشاره به اهمیت وجود نهاد یا سازمانی که بتواند مسائل مربوط به زبان و خط را رصد کند کار حفظ و نگهبانی از زبان فارسی و استاندارسازی آن را از وظایف فرهنگستان دانست و پس از توضیحاتی دربارۀ فرهنگستان و تاریخچۀ آن، به معرفی اجمالیِ گروه‌های پژوهشی فرهنگستان پرداخت.
در ادامه استادان با معرفی خود و دستاوردهای دانشگاه هرات در افغانستان دربارۀ وضعیت زبان و ادبیات فارسی در این کشور و زمینه‌های همکاری فرهنگی بین ایران و افغانستان بحث و گفت‌وگو کردند.
apll.ir/1398/11/15/فرهنگستان،-میزبان-استادان-زبان-و-ادب-ف
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/X141198-1200x675.jpg
فرهنگستان، میزبان استادان زبان و ادب فارسی دری هرات
دوشنبه، چهاردهم بهمن‌ماه ۱۳۹۸، شماری از استادان زبان و ادبیات فارسیِ دری دانشگاه دولتی هرات، دانشگاه کهکشان شرق و ادارۀ معارف ولایت هرات از کشور افغانستان، میهمان فرهنگستان زبان و ادب فارسی بودند.
این استادان که برای شرکت در دورۀ دانش‌افزایی بنیاد سعدی به ایران آمده‌اند، پس از شرکت در نود و یکمین نشست ماهانۀ فرهنگستان که با سخنرانی دکتر هدی سیّدحسین‌زاده و در موضوع «جلوه‌های فرهنگ و تمدن ایران در هند» برگزار شد، در کتابخانۀ فرهنگستان حضور یافتند و با توضیحات کتابدار و کارشناس کتابخانۀ فرهنگستان، خانم میترا محبیان، با سازوکار و جزئیات این کتابخانه آشنایی یافتند.
در ادامۀ این بازدید نشست صمیمانه‌ای با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان، حسن قریبی، رئیس ادارۀ روابط بین‌الملل فرهنگستان، شهروز فلاحت‌پیشه، معاون بین‌الملل بنیاد سعدی، مرتضی قاسمی، سرپرست ادارۀ روابط‌عمومی فرهنگستان، و سمیرا یافتیان، مدیر روابط‌عمومی بنیاد سعدی، برگزار شد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در این نشست با اشاره به اهمیت وجود نهاد یا سازمانی که بتواند مسائل مربوط به زبان و خط را رصد کند کار حفظ و نگهبانی از زبان فارسی و استاندارسازی آن را از وظایف فرهنگستان دانست و پس از توضیحاتی دربارۀ فرهنگستان و تاریخچۀ آن، به معرفی اجمالیِ گروه‌های پژوهشی فرهنگستان پرداخت.
در ادامه استادان با معرفی خود و دستاوردهای دانشگاه هرات در افغانستان دربارۀ وضعیت زبان و ادبیات فارسی در این کشور و زمینه‌های همکاری فرهنگی بین ایران و افغانستان بحث و گفت‌وگو کردند.
apll.ir/1398/11/15/فرهنگستان،-میزبان-استادان-زبان-و-ادب-ف
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/X141198-1200x675.jpg
@theapll
دیدار رئیس فرهنگستان با سرور بَختی، رئیس مؤسسۀ فرهنگی اکو
سه‌شنبه، هشتم بهمن‌ماه ۱۳۹۸، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، میزبان سرور بختی، رئیس مؤسسۀ فرهنگی اکو، از تاجیکستان بودند.
در ابتدای این دیدار دکتر غلامعلی حداد عادل انتصاب سرور بختی را به‌عنوان رئیس مؤسسۀ فرهنگی اکو تبریک گفت و با اشاره به اصالت زبان فارسی اظهار کرد: همه می‌گویند تاجیک‌ها به زبان ما سخن می‌گویند درحالی‌که این ماییم که به زبان شما سخن می‌گوییم؛ چون این زبان از زبان زادگاه رودکی و بزرگ‌ترین شاعران زبان فارسی در آن منطقه به وجود آمده است و این بهترین برهان یگانگی ماست.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی ضمن بررسی زمینه‌های فراوان همکاری میان فرهنگستان با مؤسسۀ فرهنگی اکو پیشنهادهایی را به رئیس این مؤسسه ارائه کرد و خواستار مشارکت مؤسسه در پروژه‌های علمی و پژوهشی فرهنگستان شد.
در ادامه رئیس مؤسسۀ فرهنگی اکو، با اشاره به جایگاه ممتاز فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران در میان کشورهای عضو اکو و کارنامۀ درخشان آن در حوزۀ علم و ادب، خواستار همکاری گسترده و سازنده با این نهاد مهم علمی و پژوهشی شد.
شاه‌منصور شاه میرزا، کارشناس مؤسسۀ فرهنگی اکو، و حسن قریبی، مدیر روابط بین‌الملل فرهنگستان، از دیگران حاضران این نشست بودند.
apll.ir/1398/11/15/دیدار-رئیس-فرهنگستان-با-سرور-بَختی،-رئ
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/X14119811.jpg
دیدار رئیس فرهنگستان با سرور بَختی، رئیس مؤسسۀ فرهنگی اکو
سه‌شنبه، هشتم بهمن‌ماه ۱۳۹۸، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، میزبان سرور بختی، رئیس مؤسسۀ فرهنگی اکو، از تاجیکستان بودند.
در ابتدای این دیدار دکتر غلامعلی حداد عادل انتصاب سرور بختی را به‌عنوان رئیس مؤسسۀ فرهنگی اکو تبریک گفت و با اشاره به اصالت زبان فارسی اظهار کرد: همه می‌گویند تاجیک‌ها به زبان ما سخن می‌گویند درحالی‌که این ماییم که به زبان شما سخن می‌گوییم؛ چون این زبان از زبان زادگاه رودکی و بزرگ‌ترین شاعران زبان فارسی در آن منطقه به وجود آمده است و این بهترین برهان یگانگی ماست.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی ضمن بررسی زمینه‌های فراوان همکاری میان فرهنگستان با مؤسسۀ فرهنگی اکو پیشنهادهایی را به رئیس این مؤسسه ارائه کرد و خواستار مشارکت مؤسسه در پروژه‌های علمی و پژوهشی فرهنگستان شد.
در ادامه رئیس مؤسسۀ فرهنگی اکو، با اشاره به جایگاه ممتاز فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران در میان کشورهای عضو اکو و کارنامۀ درخشان آن در حوزۀ علم و ادب، خواستار همکاری گسترده و سازنده با این نهاد مهم علمی و پژوهشی شد.
شاه‌منصور شاه میرزا، کارشناس مؤسسۀ فرهنگی اکو، و حسن قریبی، مدیر روابط بین‌الملل فرهنگستان، از دیگران حاضران این نشست بودند.
apll.ir/1398/11/15/دیدار-رئیس-فرهنگستان-با-سرور-بَختی،-رئ
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/X14119811.jpg
@theapll
پخش گزارش نشست «زبان فارسی در فضای مجازی: پدیده‌شناسی و آسیب‌شناسی» از شبکۀ آموزش
سه‌شنبه، اول بهمن‌ماه ۱۳۹۸، اولین نشست گروه زبان و رایانه «زبان فارسی در فضای مجازی: پدیده‌شناسی و آسیب‌شناسی» در محل فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.
سه‌شنبه و چهارشنبه، بیست‌ودوم و بیست‌وسوم بهمن‌ماه ۱۳۹۸، مشروح گزارش این نشست از شبکۀ آموزش در ساعت ۲۰:۴۵ پخش خواهد شد.
apll.ir/1398/11/20/پخش-گزارش-نشست-زبان-فارسی-در-فضای-مجاز
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/X201198.jpg
پخش گزارش نشست «زبان فارسی در فضای مجازی: پدیده‌شناسی و آسیب‌شناسی» از شبکۀ آموزش
سه‌شنبه، اول بهمن‌ماه ۱۳۹۸، اولین نشست گروه زبان و رایانه «زبان فارسی در فضای مجازی: پدیده‌شناسی و آسیب‌شناسی» در محل فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.
سه‌شنبه و چهارشنبه، بیست‌ودوم و بیست‌وسوم بهمن‌ماه ۱۳۹۸، مشروح گزارش این نشست از شبکۀ آموزش در ساعت ۲۰:۴۵ پخش خواهد شد.
apll.ir/1398/11/20/پخش-گزارش-نشست-زبان-فارسی-در-فضای-مجاز
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/X201198.jpg
@theapll
برگزاری کارگاه زبان علم در فرهنگستان
فرهنگستان زبان و ادب فارسی در سال جاری به مسئلۀ ترویج واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی توجه ویژه‌ای کرده است. از جملۀ این فعالیت‌ها برگزاری کارگاه زبان علم برای تعدادی از اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها بود که عضو کارگروه‌های واژه‌گزینی فرهنگستان هستند. این کارگاه زیر نظر گروه واژه‌گزینی و به همت پژوهشکدۀ مطالعات واژه‌گزینی در روز پنجشنبه، هفدهم بهمن‌ماه ۱۳۹۸، در دو نشست صبح و عصر برگزار شد.
در نشست نخست، ابتدا دکتر رضا منصوری، فیزیک‌دان و عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دربارۀ «زبان و توسعۀ علمی» سخنرانی کرد. وی با برشمردن چند اصطلاح جدید، به تحولات گفتمان علمی اشاره و تأکید کرد: با توجه به عوامل مؤثر در صنایع آیندۀ جهان، باید هم‌اکنون به فکر آشنا شدن با مفاهیم علمی نو و دریافت صحیح آن‌ها باشیم.
دکتر منصوری در ادامه افزود: هدف از واژه‌گزینی وارد کردن مفاهیم جدید به زبان فارسی است و درک درست مفهوم به واژه‌گزینی مناسب منجر می‌شود.
پس از آن دکتر فرشید سمائی، عضو هیئت علمی فرهنگستان و پژوهشگر گروه واژه‌گزینی، دربارۀ مبانی نظری علم اصطلاح‌شناسی سخنانی بیان کرد. وی ضمن ارائۀ تاریخچه‌ای از علم اصطلاح‌شناسی و نظریه‌های آن، به تشریح اصطلاح، مفهوم و مفهوم‌سازی پرداخت و ویژگی‌های زبان علمی و تفاوت آن با زبان عمومی یا طبیعی را برشمرد.
دکتر رضا عطاریان، پژوهشگر ارشد گروه واژه‌گزینی، سومین سخنران این کارگاه بود که در موضوع «استعارهها در زبان علم» نکاتی را بیان کرد. وی استعاره‌های زبانی و مفهومی را توصیف و به تأثیر مسائل فرهنگی بر استعارهها اشاره کرد و پس از آن به استعاره‌های مفهومی در زبان علم پرداخت و با ارائۀ نمونه‌هایی از مصوبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی روش‌های معادل‌گذاری استعاری را توضیح داد.
نشست بعدازظهر با سخنرانی دکتر علا‌ءالدین طباطبائی، عضو وابسته و سردبیر نامۀ فرهنگستان، آغاز شد. وی با ذکر نمونه‌هایی، شیوه‌های لفظ‌گذاری در زبان را توضیح داد و پس از آن یکی از مسائل ساختواژی مورد بحث در کار واژه‌گزینی را بررسی کرد.
سخنران پایانی این کارگاه خانم نسرین پرویزی، معاون گروه‌های واژه‌گزینی و فرهنگ‌نویسی و عضو شورای واژه‌گزینی فرهنگستان بود. وی با بیان «الزامات واژه‌گزینی»، «واژۀ فارسی» را بر اساس ضوابط فرهنگستان توصیف کرد و به چند مسئلۀ کاربردی در کار واژه‌گزینی پرداخت. ضرورت هماهنگی اصطلاحات علمی، هماهنگ‌سازی تعریف‌های اصطلاحات، اهمیت استفاده از منابع مکتوب معتبر در تعریف‌نگاری و لزوم توجه به اختصارسازی در زبان علم از عمدۀ سرفصل‌هایی بود که معاون گروه واژه‌گزینی ،با بیان مثال‌هایی، آن‌ها را تشریح کرد.
در پایان هر سخنرانی حاضران پرسش‌ها و نکات مورد نظر خود را مطرح کردند و به تبادل نظر با سخنرانان پرداختند.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی امیدوار است با تداوم این جلسات و کارگاه‌ها بتواند در امر ترویج واژه‌گزینی و حل مشکلات موجود در زمینۀ واژه‌گزینی در حوزه‌های علمی گام بردارد.
apll.ir/1398/11/21/برگزاری-کارگاه-زبان-علم-در-فرهنگستان
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/X211198-1200x675.jpg
برگزاری کارگاه زبان علم در فرهنگستان
فرهنگستان زبان و ادب فارسی در سال جاری به مسئلۀ ترویج واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی توجه ویژه‌ای کرده است. از جملۀ این فعالیت‌ها برگزاری کارگاه زبان علم برای تعدادی از اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها بود که عضو کارگروه‌های واژه‌گزینی فرهنگستان هستند. این کارگاه زیر نظر گروه واژه‌گزینی و به همت پژوهشکدۀ مطالعات واژه‌گزینی در روز پنجشنبه، هفدهم بهمن‌ماه ۱۳۹۸، در دو نشست صبح و عصر برگزار شد.
در نشست نخست، ابتدا دکتر رضا منصوری، فیزیک‌دان و عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دربارۀ «زبان و توسعۀ علمی» سخنرانی کرد. وی با برشمردن چند اصطلاح جدید، به تحولات گفتمان علمی اشاره و تأکید کرد: با توجه به عوامل مؤثر در صنایع آیندۀ جهان، باید هم‌اکنون به فکر آشنا شدن با مفاهیم علمی نو و دریافت صحیح آن‌ها باشیم.
دکتر منصوری در ادامه افزود: هدف از واژه‌گزینی وارد کردن مفاهیم جدید به زبان فارسی است و درک درست مفهوم به واژه‌گزینی مناسب منجر می‌شود.
پس از آن دکتر فرشید سمائی، عضو هیئت علمی فرهنگستان و پژوهشگر گروه واژه‌گزینی، دربارۀ مبانی نظری علم اصطلاح‌شناسی سخنانی بیان کرد. وی ضمن ارائۀ تاریخچه‌ای از علم اصطلاح‌شناسی و نظریه‌های آن، به تشریح اصطلاح، مفهوم و مفهوم‌سازی پرداخت و ویژگی‌های زبان علمی و تفاوت آن با زبان عمومی یا طبیعی را برشمرد.
دکتر رضا عطاریان، پژوهشگر ارشد گروه واژه‌گزینی، سومین سخنران این کارگاه بود که در موضوع «استعارهها در زبان علم» نکاتی را بیان کرد. وی استعاره‌های زبانی و مفهومی را توصیف و به تأثیر مسائل فرهنگی بر استعارهها اشاره کرد و پس از آن به استعاره‌های مفهومی در زبان علم پرداخت و با ارائۀ نمونه‌هایی از مصوبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی روش‌های معادل‌گذاری استعاری را توضیح داد.
نشست بعدازظهر با سخنرانی دکتر علا‌ءالدین طباطبائی، عضو وابسته و سردبیر نامۀ فرهنگستان، آغاز شد. وی با ذکر نمونه‌هایی، شیوه‌های لفظ‌گذاری در زبان را توضیح داد و پس از آن یکی از مسائل ساختواژی مورد بحث در کار واژه‌گزینی را بررسی کرد.
سخنران پایانی این کارگاه خانم نسرین پرویزی، معاون گروه‌های واژه‌گزینی و فرهنگ‌نویسی و عضو شورای واژه‌گزینی فرهنگستان بود. وی با بیان «الزامات واژه‌گزینی»، «واژۀ فارسی» را بر اساس ضوابط فرهنگستان توصیف کرد و به چند مسئلۀ کاربردی در کار واژه‌گزینی پرداخت. ضرورت هماهنگی اصطلاحات علمی، هماهنگ‌سازی تعریف‌های اصطلاحات، اهمیت استفاده از منابع مکتوب معتبر در تعریف‌نگاری و لزوم توجه به اختصارسازی در زبان علم از عمدۀ سرفصل‌هایی بود که معاون گروه واژه‌گزینی ،با بیان مثال‌هایی، آن‌ها را تشریح کرد.
در پایان هر سخنرانی حاضران پرسش‌ها و نکات مورد نظر خود را مطرح کردند و به تبادل نظر با سخنرانان پرداختند.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی امیدوار است با تداوم این جلسات و کارگاه‌ها بتواند در امر ترویج واژه‌گزینی و حل مشکلات موجود در زمینۀ واژه‌گزینی در حوزه‌های علمی گام بردارد.
apll.ir/1398/11/21/برگزاری-کارگاه-زبان-علم-در-فرهنگستان
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/X211198-1200x675.jpg
@theapll
آیین نکوداشت هفت دهه خدمات گستردۀ علمی و فرهنگی استاد مهدی محقق
یکشنبه، چهارم اسفندماه ۱۳۹۸، آیین نکوداشت هفت دهه خدمات گستردۀ علمی و فرهنگی استاد مهدی محقق، در تالار فردوسی دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران برگزار خواهد شد.
کمیسیون ملی یونسکوی ایران، در مراسمی از تلاش‌های استاد مهدی محقق در نشر و گسترش علم و ادب و فرهنگ ایران‌زمین تقدیر می‌کند.
این نکوداشت همسو با وظایف کمیسیون ملی یونسکو در بزرگداشت مروّجان علم و فرهنگ و آموزش صورت می‌پذیرد.
این مراسم روز یکشنبه، چهارم اسفندماه، از ساعت ۱۵، در تالار فردوسی دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران برگزار خواهد شد.
apll.ir/1398/11/27/آیین-نکوداشت-هفت-دهه-خدمات-گستردۀ-علمی
آیین نکوداشت هفت دهه خدمات گستردۀ علمی و فرهنگی استاد مهدی محقق
یکشنبه، چهارم اسفندماه ۱۳۹۸، آیین نکوداشت هفت دهه خدمات گستردۀ علمی و فرهنگی استاد مهدی محقق، در تالار فردوسی دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران برگزار خواهد شد.
کمیسیون ملی یونسکوی ایران، در مراسمی از تلاش‌های استاد مهدی محقق در نشر و گسترش علم و ادب و فرهنگ ایران‌زمین تقدیر می‌کند.
این نکوداشت همسو با وظایف کمیسیون ملی یونسکو در بزرگداشت مروّجان علم و فرهنگ و آموزش صورت می‌پذیرد.
این مراسم روز یکشنبه، چهارم اسفندماه، از ساعت ۱۵، در تالار فردوسی دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران برگزار خواهد شد.
apll.ir/1398/11/27/آیین-نکوداشت-هفت-دهه-خدمات-گستردۀ-علمی
@theapll
کلیات حاذقۀ هروی
نام اصلی حاذقه «کشور» و پدرش محمدعثمان فرزند رستم فرزند شیرمحمد از قوم بردرانی افغانستان است. حاذقه خود را دختر یک دهقان و خوآموز معرفی می‌کند و مراد او از این خودآموزی، بهره‌مندی از امکانات آموزشی خصوصی و مکتب‌خانه‌های سنتی است که در گذشتۀ فرهنگی ما نقش مهمی در آموزش دختران داشته است. با اطمینان می‌توان گفت که تمام اندوخته‌های ادبی و علمی او همان‌هاست که پیش از ورود به مدرسۀ ابتدایی فراگرفته بوده و رفتن به مدرسه چیزی به دانش‌های او نیفزوده است.
شعر حاذقه، شعری روان، ساده و خالی از تکلف و تصنع و از نظر محتوای شعری ، متعلق به زمانه و جامعۀ شاعر است. موضوع پربسامد در اشعار او، توصیف سیمای زنان و دختران روزگار اوست که اندیشه و احساس و زبان او را به خود مشغول داشته است و ازاین‌روی می‌توان گفت شعر او نمونۀ ناب شعر زنان در زمانۀ اوست.
اشعار حاذقه، در قیاس با شعر شاعران آن روزگار، به‌ویژه زنان معاصر او از نظر محتوا و توجه به بیشتر جوانب زندگی زنان و دختران و اقشار دیگر مردم و اوضاع کشور و احوال جهان و تأکیدهای پیوستۀ او به توجه به زنان و مردان و برنامه‌ریزان و مدیران کشور به آموزش فنون و علوم جدید، علی‌الخصوص صنعت و فنون، کاملاً متفاوت است. مضامین و موضوعات شناخته‌شدۀ تغزلی، اعم از غنایی و عشقی و توصیف طبیعت نیز بهانه‌ای است در دست حاذقه تا وی میان آن مضامین و موضوعات با پیام خویش پیوند برقرار کند و مخاطبان خویش را به تلاش و کوشش برای ایجاد دگرگونی و تحول و عمران و آبادانی شهر و دیار و کشور فراخواند.
دیوان اشعار حاذقه شامل غزلیات، مثنویات، ترجیع‌بند، مسدّسات، مخمسات و رباعیات است. نمایه‌های دیوان حاذقه شامل این بخش‌هاست: لغات، افعال، ترکیبات اسمی، ضرب‌المثل‌ها، فهرست آیات، فهرست احادیث، اشخاص، اماکن، اقوام، کشورها، مجلات و روزنامه‌های و کتاب‌های اردو.
کلیات حاذقۀ هروی: اشعار و نامه‌ها، به کوشش دکتر عفت مستشارنیا گردآوری شده و انتشارات امید رهاوی آن را در ۴۱۶ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه، به بهای ۹۰هزار تومان منتشر کرده است.
معرفی: علی‌رضا طیبی
apll.ir/1398/12/03/کلیات-حاذقۀ-هروی
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/B031298.jpg
کلیات حاذقۀ هروی
نام اصلی حاذقه «کشور» و پدرش محمدعثمان فرزند رستم فرزند شیرمحمد از قوم بردرانی افغانستان است. حاذقه خود را دختر یک دهقان و خوآموز معرفی می‌کند و مراد او از این خودآموزی، بهره‌مندی از امکانات آموزشی خصوصی و مکتب‌خانه‌های سنتی است که در گذشتۀ فرهنگی ما نقش مهمی در آموزش دختران داشته است. با اطمینان می‌توان گفت که تمام اندوخته‌های ادبی و علمی او همان‌هاست که پیش از ورود به مدرسۀ ابتدایی فراگرفته بوده و رفتن به مدرسه چیزی به دانش‌های او نیفزوده است.
شعر حاذقه، شعری روان، ساده و خالی از تکلف و تصنع و از نظر محتوای شعری ، متعلق به زمانه و جامعۀ شاعر است. موضوع پربسامد در اشعار او، توصیف سیمای زنان و دختران روزگار اوست که اندیشه و احساس و زبان او را به خود مشغول داشته است و ازاین‌روی می‌توان گفت شعر او نمونۀ ناب شعر زنان در زمانۀ اوست.
اشعار حاذقه، در قیاس با شعر شاعران آن روزگار، به‌ویژه زنان معاصر او از نظر محتوا و توجه به بیشتر جوانب زندگی زنان و دختران و اقشار دیگر مردم و اوضاع کشور و احوال جهان و تأکیدهای پیوستۀ او به توجه به زنان و مردان و برنامه‌ریزان و مدیران کشور به آموزش فنون و علوم جدید، علی‌الخصوص صنعت و فنون، کاملاً متفاوت است. مضامین و موضوعات شناخته‌شدۀ تغزلی، اعم از غنایی و عشقی و توصیف طبیعت نیز بهانه‌ای است در دست حاذقه تا وی میان آن مضامین و موضوعات با پیام خویش پیوند برقرار کند و مخاطبان خویش را به تلاش و کوشش برای ایجاد دگرگونی و تحول و عمران و آبادانی شهر و دیار و کشور فراخواند.
دیوان اشعار حاذقه شامل غزلیات، مثنویات، ترجیع‌بند، مسدّسات، مخمسات و رباعیات است. نمایه‌های دیوان حاذقه شامل این بخش‌هاست: لغات، افعال، ترکیبات اسمی، ضرب‌المثل‌ها، فهرست آیات، فهرست احادیث، اشخاص، اماکن، اقوام، کشورها، مجلات و روزنامه‌های و کتاب‌های اردو.
کلیات حاذقۀ هروی: اشعار و نامه‌ها، به کوشش دکتر عفت مستشارنیا گردآوری شده و انتشارات امید رهاوی آن را در ۴۱۶ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه، به بهای ۹۰هزار تومان منتشر کرده است.
معرفی: علی‌رضا طیبی
apll.ir/1398/12/03/کلیات-حاذقۀ-هروی
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/B031298.jpg
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۶۶
شصت و ششمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (بهمن ۱۳۹۸) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: علل اُفت رشتۀ زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ نقد و بررسی فاصله و نیم‌فاصله و اهمیت آن در کتاب‌های فارسی دورۀ دوم ابتدایی (زهرا محمدپور و فائزه کمالی و دکتر هادی اکبرزاده)؛ معرفی کتاب‌های آموزش زبان فارسی در خارج از ایران (۲۰): رسالۀ قواعد فارسی در بیان صرف و نحو زبان فارسی (دکتر سیده زیبا بهروز)؛ آشنایی با رسانه‌های مجازی (۷): نرم‌افزار پاک‌نویس (دکتر عباس بگ‌جانی)؛ نقد و تحليل متون درسي (۳۴): درس «کباب غاز» سال دوازدهم (عبدالحسین موحد)؛ فرهنگستان میزبان استادان زبان و ادب فارسی دری دانشگاه هرات؛ برگزاری کارگاه زبان علم در فرهنگستان؛ آغاز فعالیت کارگروه فنی متناظر ۳۷ در فرهنگستان؛ گزارش فرهنگستان از اجرای تفاهم‌نامه با صداوسیما؛ بنیاد پژوهشی شهریار به روایت تصویر؛ معرفی کتاب درسی: دستور آموزگار برای سال ۴ و ۵ مدارس ابتدایی(۱۳۳۸ ش) (محدثه طاهری)؛ روزشمار رویدادهای ادبی دی ۱۳۹۸ (فاطمه نیک‌خواه)؛ شعر پایانی: از بر این قلعۀ نُه تو حصار (مهرداد اوستا).
علاقه‌مندان می‌توانند شصت و ششمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بارگیری کنند.
apll.ir/1398/12/03/خبرنامۀ-گروه-آموزش-زبان-و-ادبیات-فارس-21
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/B0312981.jpg
شصت و ششمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (بهمن ۱۳۹۸) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: علل اُفت رشتۀ زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ نقد و بررسی فاصله و نیم‌فاصله و اهمیت آن در کتاب‌های فارسی دورۀ دوم ابتدایی (زهرا محمدپور و فائزه کمالی و دکتر هادی اکبرزاده)؛ معرفی کتاب‌های آموزش زبان فارسی در خارج از ایران (۲۰): رسالۀ قواعد فارسی در بیان صرف و نحو زبان فارسی (دکتر سیده زیبا بهروز)؛ آشنایی با رسانه‌های مجازی (۷): نرم‌افزار پاک‌نویس (دکتر عباس بگ‌جانی)؛ نقد و تحليل متون درسي (۳۴): درس «کباب غاز» سال دوازدهم (عبدالحسین موحد)؛ فرهنگستان میزبان استادان زبان و ادب فارسی دری دانشگاه هرات؛ برگزاری کارگاه زبان علم در فرهنگستان؛ آغاز فعالیت کارگروه فنی متناظر ۳۷ در فرهنگستان؛ گزارش فرهنگستان از اجرای تفاهم‌نامه با صداوسیما؛ بنیاد پژوهشی شهریار به روایت تصویر؛ معرفی کتاب درسی: دستور آموزگار برای سال ۴ و ۵ مدارس ابتدایی(۱۳۳۸ ش) (محدثه طاهری)؛ روزشمار رویدادهای ادبی دی ۱۳۹۸ (فاطمه نیک‌خواه)؛ شعر پایانی: از بر این قلعۀ نُه تو حصار (مهرداد اوستا).
علاقه‌مندان می‌توانند شصت و ششمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بارگیری کنند.
apll.ir/1398/12/03/خبرنامۀ-گروه-آموزش-زبان-و-ادبیات-فارس-21
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/02/B0312981.jpg
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
@theapll آیین نکوداشت هفت دهه خدمات گستردۀ علمی و فرهنگی استاد مهدی محقق یکشنبه، چهارم اسفندماه ۱۳۹۸، آیین نکوداشت هفت دهه خدمات گستردۀ علمی و فرهنگی استاد مهدی محقق، در تالار فردوسی دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران برگزار خواهد شد. کمیسیون ملی یونسکوی ایران،…
@theapll
آیین نکوداشت هفت دهه خدمات گستردۀ علمی و فرهنگی استاد مهدی محقق برگزار نمی‌شود.
آیین نکوداشت هفت دهه خدمات گستردۀ علمی و فرهنگی استاد مهدی محقق برگزار نمی‌شود.
درگذشت استاد ارجمند ودوست گران‌قدر، مرحوم آقای دکتر اسماعیل یزدی، سبب تأسف واندوه بسیار شد.
شادروان دکتر اسماعیل یزدی، علاوه بر تبحر و استادی در رشتۀ دندان‌پزشکی، از علاقه‌مندان پروپاقرص زبان فارسی علمی بود ونزدیک به بیست سال با گروه واژه گزینی فرهنگستان زبان وادب فارسی همکاری داشت وعضو شورای واژه گزینی فرهنگستان بود.
بی گمان شخصیت فرهیخته وقابل احترام او از یادها نخواهد رفت.
فقدان این استاد دانشمند وخدمتگزار را به بازماندگان ودوستان وشاگردان ایشان، به‌ویژه به فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران، تسلیت می گوییم.
غلامعلی حداد عادل
جمعه، بیست وسوم اسفند نودوهشت
@theapll
شادروان دکتر اسماعیل یزدی، علاوه بر تبحر و استادی در رشتۀ دندان‌پزشکی، از علاقه‌مندان پروپاقرص زبان فارسی علمی بود ونزدیک به بیست سال با گروه واژه گزینی فرهنگستان زبان وادب فارسی همکاری داشت وعضو شورای واژه گزینی فرهنگستان بود.
بی گمان شخصیت فرهیخته وقابل احترام او از یادها نخواهد رفت.
فقدان این استاد دانشمند وخدمتگزار را به بازماندگان ودوستان وشاگردان ایشان، به‌ویژه به فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران، تسلیت می گوییم.
غلامعلی حداد عادل
جمعه، بیست وسوم اسفند نودوهشت
@theapll
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۶۷
شصت و هفتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (اسفند ۱۳۹۸) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: راهکارهایی برای کارا کردن آموزش زبان فارسی در دانشگاه‌ها (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ نقد و تحلیلی بر پیشگفتار کتاب نونگاشت فارسی متوسطۀ دوم (دکتر حسین یاسری)؛ معرفی رسالۀ (۶): «ارزشیابی آزمون امزا (مهارت نوشتن) و تحلیل مقایسه‌ای آن با آزمون NAEP و تحلیل خطاهای نوشتاری دانش‌آموزان پیش‌دانشگاهی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۳۹۲ ـ ۱۳۹۳»؛ آشنايي با دانشگاه‌هاي ايران و جهان (۴۱): کرسیهای زبان فارسی در چین (بخش دوم) (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ معرفی کتاب درسی: فارسی و دستور زبان پسران برای سال ۵ دبستان (۱۳۳۷ش) (محدثه طاهری)؛ رویدادهای ادبی: روزشمار رویدادهای ادبی بهمن ۱۳۹۸ (فاطمه نیک‌خواه)؛ شعر پایانی وقتی گریبان عدم با دست خلقت می‌درید (افشین یداللهی)؛ سالنمای موضوعی خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی سال ۱۳۹۸ (خبرنامه‌های شمارۀ ۵۶ تا ۶۷) (گیتی قریب).
علاقه‌مندان می‌توانند شصت و هفتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر بارگیری کنند.
http://apll.ir/1398/12/28/خبرنامۀ-گروه-آموزش-زبان-و-ادبیات-فارس-22
http://apll.ir/wp-content/uploads/2020/03/khabarname67.pdf
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۶۷
شصت و هفتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (اسفند ۱۳۹۸) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: راهکارهایی برای کارا کردن آموزش زبان فارسی در دانشگاه‌ها (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ نقد و تحلیلی بر پیشگفتار کتاب نونگاشت فارسی متوسطۀ دوم (دکتر حسین یاسری)؛ معرفی رسالۀ (۶): «ارزشیابی آزمون امزا (مهارت نوشتن) و تحلیل مقایسه‌ای آن با آزمون NAEP و تحلیل خطاهای نوشتاری دانش‌آموزان پیش‌دانشگاهی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۳۹۲ ـ ۱۳۹۳»؛ آشنايي با دانشگاه‌هاي ايران و جهان (۴۱): کرسیهای زبان فارسی در چین (بخش دوم) (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ معرفی کتاب درسی: فارسی و دستور زبان پسران برای سال ۵ دبستان (۱۳۳۷ش) (محدثه طاهری)؛ رویدادهای ادبی: روزشمار رویدادهای ادبی بهمن ۱۳۹۸ (فاطمه نیک‌خواه)؛ شعر پایانی وقتی گریبان عدم با دست خلقت می‌درید (افشین یداللهی)؛ سالنمای موضوعی خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی سال ۱۳۹۸ (خبرنامه‌های شمارۀ ۵۶ تا ۶۷) (گیتی قریب).
علاقه‌مندان می‌توانند شصت و هفتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر بارگیری کنند.
http://apll.ir/1398/12/28/خبرنامۀ-گروه-آموزش-زبان-و-ادبیات-فارس-22
http://apll.ir/wp-content/uploads/2020/03/khabarname67.pdf
@theapll
پیام تسلیت دکتر غلامعلی حدّاد عادل به‌مناسبت درگذشت استاد حسن انوشه
استاد حسن انوشه، نویسنده، پژوهشگر تاریخ، زبان و ادبیات فارسی و سرپرست گروه نویسندگان دانشنامهٔ ادب فارسی، به علت بیماری سرطان ظهر امروز، ۲۳ فروردین‌ماه، در سن ۷۶ سالگی درگذشت. به همین مناسبت، دکتر غلامعلی حدّاد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی درگذشت وی را تسلیت گفت. متن پیام مذکور به این شرح است:
بسمه‌تعالی
درگذشت شادروان حسن انوشه مایهٔ تأثر و تأسف آشنایان و دوستداران آن مرحوم است. وی پژوهشگری پرکار بود که با تألیف و ترجمهٔ کتاب‌های فراوان ميراث سودمندی از خود در زمینهٔ زبان و ادب فارسی در خارج از مرزهای ایران کنونی، و نیز در زمینهٔ تاریخ ایران، به جا گذاشت.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی درگذشت ایشان را به اهل ادب و بازماندگان آن مرحوم تسلیت می‌گوید و برای وی از خداوند کریم آمرزش و آرامش روان مسئلت می‌کند.
غلامعلی حدّاد عادل
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی
و بنیاد سعدی
۱۳۹۹/۱/۲۳
پیام تسلیت دکتر غلامعلی حدّاد عادل به‌مناسبت درگذشت استاد حسن انوشه
استاد حسن انوشه، نویسنده، پژوهشگر تاریخ، زبان و ادبیات فارسی و سرپرست گروه نویسندگان دانشنامهٔ ادب فارسی، به علت بیماری سرطان ظهر امروز، ۲۳ فروردین‌ماه، در سن ۷۶ سالگی درگذشت. به همین مناسبت، دکتر غلامعلی حدّاد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی درگذشت وی را تسلیت گفت. متن پیام مذکور به این شرح است:
بسمه‌تعالی
درگذشت شادروان حسن انوشه مایهٔ تأثر و تأسف آشنایان و دوستداران آن مرحوم است. وی پژوهشگری پرکار بود که با تألیف و ترجمهٔ کتاب‌های فراوان ميراث سودمندی از خود در زمینهٔ زبان و ادب فارسی در خارج از مرزهای ایران کنونی، و نیز در زمینهٔ تاریخ ایران، به جا گذاشت.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی درگذشت ایشان را به اهل ادب و بازماندگان آن مرحوم تسلیت می‌گوید و برای وی از خداوند کریم آمرزش و آرامش روان مسئلت می‌کند.
غلامعلی حدّاد عادل
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی
و بنیاد سعدی
۱۳۹۹/۱/۲۳
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۶۸
شصت و هشتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (فروردین ۱۳۹۹) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: آموزش زبان فارسی بدون آموزش ادبیات بیثمر است (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ مقالۀ ویرگول و برخی مسائل اساسی در كاربرد آن (دکتر سیده زیبا بهروز)؛ استاد انوشه زیست و انوشه مرد (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ معرفی کتاب نگارش «تاریخ ادبیات ایران و قلمرو زبان فارسی» با رویکرد ژانری (دکتر سید مهدی زرقانی)؛ کتاب وانۀ کوردی؛ آشنایی با دانشگاه‌های ایران و جهان (۴۲): دانشگاه راجشاهی (مینا گلستانی)؛ آشنایی با رسانه‌های مجازی (۸): آموزش درست‌نویسی در فضای مجازی متنوک (فرناز صادقی)؛ نامه‌های رسیده: آموزش غلط تشخیص هسته و وابسته در کتاب‌های فارسی دورۀ اول متوسطه (دکتر محسن احمدوندی)؛ مباحث آموزشی (۱۰): ویروس کرونا زمینه‌ای برای استفاده از فنّاوری‌های نوین (آموزش برخط و تلویزیون‌های هوشمند) در امر آموزش زبان و ادبیات فارسی (گیتی قریب)؛ برگزاری مسابقۀ برابریابی برای کرونا در مدارس تبریز؛ روزشمار رویدادهای ادبی اسفند ۱۳۹۸ (فاطمه نیک‌خواه)؛ معرفی علی کفشگر (امیر) به همراه گزیدۀ اشعار؛ معرفی کتاب درسی: دستور آموزگار برای سال ششم ابتدایی(۱۲۹۸ش) (محدثه طاهری)؛ شعر پایانی: خط خون (علی موسوی گرمارودی).
علاقه‌مندان می‌توانند شصت و هشتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر بارگیری کنند.
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/04/khabarname68.pdf
شصت و هشتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (فروردین ۱۳۹۹) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: آموزش زبان فارسی بدون آموزش ادبیات بیثمر است (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ مقالۀ ویرگول و برخی مسائل اساسی در كاربرد آن (دکتر سیده زیبا بهروز)؛ استاد انوشه زیست و انوشه مرد (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ معرفی کتاب نگارش «تاریخ ادبیات ایران و قلمرو زبان فارسی» با رویکرد ژانری (دکتر سید مهدی زرقانی)؛ کتاب وانۀ کوردی؛ آشنایی با دانشگاه‌های ایران و جهان (۴۲): دانشگاه راجشاهی (مینا گلستانی)؛ آشنایی با رسانه‌های مجازی (۸): آموزش درست‌نویسی در فضای مجازی متنوک (فرناز صادقی)؛ نامه‌های رسیده: آموزش غلط تشخیص هسته و وابسته در کتاب‌های فارسی دورۀ اول متوسطه (دکتر محسن احمدوندی)؛ مباحث آموزشی (۱۰): ویروس کرونا زمینه‌ای برای استفاده از فنّاوری‌های نوین (آموزش برخط و تلویزیون‌های هوشمند) در امر آموزش زبان و ادبیات فارسی (گیتی قریب)؛ برگزاری مسابقۀ برابریابی برای کرونا در مدارس تبریز؛ روزشمار رویدادهای ادبی اسفند ۱۳۹۸ (فاطمه نیک‌خواه)؛ معرفی علی کفشگر (امیر) به همراه گزیدۀ اشعار؛ معرفی کتاب درسی: دستور آموزگار برای سال ششم ابتدایی(۱۲۹۸ش) (محدثه طاهری)؛ شعر پایانی: خط خون (علی موسوی گرمارودی).
علاقه‌مندان می‌توانند شصت و هشتمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر بارگیری کنند.
https://apll.ir/wp-content/uploads/2020/04/khabarname68.pdf
@theapll
درگذشت شادروان نجف دریابندری
نجف دریابندری (۱ شهریور ۱۳۰۸ ـ آبادان/ ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۹ ـ تهران) مترجم و نویسندهٔ معاصر ایرانی، درگذشت. آن‌گونه که خود در زمان حیاتش گفته بود وی متولد ۱۳۰۷ در محلۀ حمام جرمنی آبادان بوده، اما به دلایلی سال تولدش در شناسنامه ۱۳۰۸ ثبت شده بوده است.
نجف دریابندری از جملۀ مترجمان چیره‌دستی بود که در این حرفه به‌صورت تجربی بالیده بود و تحصیلات دانشگاهی‌ای در این زمینه نداشت و زبان انگلیسی را نیز به‌صورت خودآموز فراگرفته بود. وی در این باره گفته بود: «ترجمه علم نیست، بلکه عمل است و کاری است که آدم با آموزش منظم یا غیرمنظم یاد می‌گیرد و در هر حال از راه آزمایش و خطا. ترجمۀ خوب ترجمه‌ای است که مترجم بتواند متن را به صورتی ترجمه کند که خود نویسنده اگر هم‌زبان مترجم بود آن متن را به آن صورت می‌نوشت. مترجمی که به این نظریه مجهز شد یک‌راست می‌رود توی جلد نویسنده و درست مانند خود او می‌نویسد.»
سازمان میراث فرهنگی ایران، در سال ۱۳۹۶، او را به‌عنوان گنجینۀ زندۀ بشری در میراث «خوراک»، در فهرست حاملان میراث ناملموس (نادره‌کاران) ثبت کرد. وی همچنین به‌مناسبت ترجمۀ آثار ادبی امریکایی، جایزۀ تورنتون وایلدر را از دانشگاه کلمبیا دریافت کرده بود. ترجمهٔ برخی از آثار ارنست همینگوی، نظیر کتاب وداع با اسلحه، از جملۀ شاهکارهای دریابندری است. وی هم‌زمان با چاپ این کتاب در سال ۱۳۳۳، به دلیل فعالیت‌های سیاسی در آبادان به زندان افتاد و بعد از یک سال به زندان تهران منتقل شد. دریابندری در زندان به مسائل فلسفی علاقه‌مند شد و در مدت حبس کتاب تاریخ فلسفۀ غرب، اثر برتراند راسل را ترجمه کرد. وی پس از تحمل چهار سال حبس، در سال ۱۳۳۷ از زندان آزاد شد.
وی در نهایت به‌عنوان سردبیر در انتشارات فرانکلین مشغول به کار شد و در آنجا به ترجمۀ آثار ادبی رمان‌نویسان و نمایشنامه‌نویسان معروف امریکایی پرداخت و کتاب‌هایی همچون پیرمرد و دریا، اثر ارنست همینگوی، و هاکلبری فین، اثر مارک توین را ترجمه کرد. وی به مدت هفده سال با مؤسسۀ فرانکلین همکاری کرد و پس از آن برای ترجمۀ متون فیلم‌های خارجی با سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران قرارداد بست، اما پس از انقلاب اسلامی از این کار نیز کناره گرفت و به‌طور جدی به ترجمه و تألیف پرداخت. از جملۀ آثار وی می‌توان به ترجمۀ کتاب‌های یک گل سرخ برای امیلی و گوربه‌گور، نوشتۀ ویلیام فاکنر، رگتایم و بیلی باتگیت اثر دکتروف، معنی هنر، از هربرت رید، و پیامبر و دیوانه، نوشتۀ جبران خلیل جبران اشاره کرد. دریابندری از فارسی به انگلیسی هم ترجمه‌هایی دارد، از جمله برگردانِ نیمی از نسخه‌ای از اشغالِ بهرام بیضایی و ترجمۀ بیشترِ کتابِ درد بی‌خویشتنیِ خودش، که هیچ‌کدام هنوز منتشر نشده است.
در کارنامۀ شادروان نجف دریابندری این تألیفات نیز به چشم می‌خورد: از این لحاظ (مجموعۀ مقدمه‌های دریابندری بر ترجمه‌هایش)؛ افسانه اسطوره: شرح چند نظریه در افسانه‌شناسی و نقد یک اصطلاح؛ کتاب مستطاب آشپزی، با همکاری فهیمه راستکار؛ به عبارت دیگر: مجموعۀ مقاله‌ها؛ درعین‌حال: مجموعۀ مقاله‌ها؛ درد بی‌خویشتنی: بررسی مفهوم الیناسیون در فلسفۀ غرب؛ یک گفت‌وگو، با همکاری ناصر حریری؛ گفت‌وگو با نجف دریابندری، با همکاری مهدی مظفر ساوجی.
https://bit.ly/3ca5rqc
درگذشت شادروان نجف دریابندری
نجف دریابندری (۱ شهریور ۱۳۰۸ ـ آبادان/ ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۹ ـ تهران) مترجم و نویسندهٔ معاصر ایرانی، درگذشت. آن‌گونه که خود در زمان حیاتش گفته بود وی متولد ۱۳۰۷ در محلۀ حمام جرمنی آبادان بوده، اما به دلایلی سال تولدش در شناسنامه ۱۳۰۸ ثبت شده بوده است.
نجف دریابندری از جملۀ مترجمان چیره‌دستی بود که در این حرفه به‌صورت تجربی بالیده بود و تحصیلات دانشگاهی‌ای در این زمینه نداشت و زبان انگلیسی را نیز به‌صورت خودآموز فراگرفته بود. وی در این باره گفته بود: «ترجمه علم نیست، بلکه عمل است و کاری است که آدم با آموزش منظم یا غیرمنظم یاد می‌گیرد و در هر حال از راه آزمایش و خطا. ترجمۀ خوب ترجمه‌ای است که مترجم بتواند متن را به صورتی ترجمه کند که خود نویسنده اگر هم‌زبان مترجم بود آن متن را به آن صورت می‌نوشت. مترجمی که به این نظریه مجهز شد یک‌راست می‌رود توی جلد نویسنده و درست مانند خود او می‌نویسد.»
سازمان میراث فرهنگی ایران، در سال ۱۳۹۶، او را به‌عنوان گنجینۀ زندۀ بشری در میراث «خوراک»، در فهرست حاملان میراث ناملموس (نادره‌کاران) ثبت کرد. وی همچنین به‌مناسبت ترجمۀ آثار ادبی امریکایی، جایزۀ تورنتون وایلدر را از دانشگاه کلمبیا دریافت کرده بود. ترجمهٔ برخی از آثار ارنست همینگوی، نظیر کتاب وداع با اسلحه، از جملۀ شاهکارهای دریابندری است. وی هم‌زمان با چاپ این کتاب در سال ۱۳۳۳، به دلیل فعالیت‌های سیاسی در آبادان به زندان افتاد و بعد از یک سال به زندان تهران منتقل شد. دریابندری در زندان به مسائل فلسفی علاقه‌مند شد و در مدت حبس کتاب تاریخ فلسفۀ غرب، اثر برتراند راسل را ترجمه کرد. وی پس از تحمل چهار سال حبس، در سال ۱۳۳۷ از زندان آزاد شد.
وی در نهایت به‌عنوان سردبیر در انتشارات فرانکلین مشغول به کار شد و در آنجا به ترجمۀ آثار ادبی رمان‌نویسان و نمایشنامه‌نویسان معروف امریکایی پرداخت و کتاب‌هایی همچون پیرمرد و دریا، اثر ارنست همینگوی، و هاکلبری فین، اثر مارک توین را ترجمه کرد. وی به مدت هفده سال با مؤسسۀ فرانکلین همکاری کرد و پس از آن برای ترجمۀ متون فیلم‌های خارجی با سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران قرارداد بست، اما پس از انقلاب اسلامی از این کار نیز کناره گرفت و به‌طور جدی به ترجمه و تألیف پرداخت. از جملۀ آثار وی می‌توان به ترجمۀ کتاب‌های یک گل سرخ برای امیلی و گوربه‌گور، نوشتۀ ویلیام فاکنر، رگتایم و بیلی باتگیت اثر دکتروف، معنی هنر، از هربرت رید، و پیامبر و دیوانه، نوشتۀ جبران خلیل جبران اشاره کرد. دریابندری از فارسی به انگلیسی هم ترجمه‌هایی دارد، از جمله برگردانِ نیمی از نسخه‌ای از اشغالِ بهرام بیضایی و ترجمۀ بیشترِ کتابِ درد بی‌خویشتنیِ خودش، که هیچ‌کدام هنوز منتشر نشده است.
در کارنامۀ شادروان نجف دریابندری این تألیفات نیز به چشم می‌خورد: از این لحاظ (مجموعۀ مقدمه‌های دریابندری بر ترجمه‌هایش)؛ افسانه اسطوره: شرح چند نظریه در افسانه‌شناسی و نقد یک اصطلاح؛ کتاب مستطاب آشپزی، با همکاری فهیمه راستکار؛ به عبارت دیگر: مجموعۀ مقاله‌ها؛ درعین‌حال: مجموعۀ مقاله‌ها؛ درد بی‌خویشتنی: بررسی مفهوم الیناسیون در فلسفۀ غرب؛ یک گفت‌وگو، با همکاری ناصر حریری؛ گفت‌وگو با نجف دریابندری، با همکاری مهدی مظفر ساوجی.
https://bit.ly/3ca5rqc