فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.7K subscribers
1.4K photos
297 videos
13 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll
رویداد تبادل فناوری در حوزۀ زبان و ادب فارسی برگزار شد

سه‌شنبه، دوازدهم اسفندماه ۱۳۹۹، «رویداد تبادل فناوری در حوزۀ زبان و ادب فارسی» به‌منظور تأمین نیازهای فناورانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، بنیاد سعدی و مؤسسۀ لغت‌نامۀ دهخدا برگزار شد.
در این نشست دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی، در سخنانی کوتاه به لزوم ارتباط میان دو حوزۀ علوم انسانی و فناوری ارتباطات و اطلاعات تأکید کرد. وی در ابتدای سخنان خود اظهار کرد: خیلی خوشحالم که بستری فراهم شده است که فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی بتوانند ارتباط خود را با شرکت‌های دانش‌بنیان و نوآفرینان گسترش بدهند.
وی در ادامه به عنصر زبان و اهمیت آن در شکل‌دهی شخصیت فردی و هویت جمعی یک ملت اشاره کرد و گفت: باتوجه‌به رابطه‌ای که زبان با شخصیت فردی و هویت جمعی یک ملت دارد، برای هیچ ملتی تحقیری از این بالاتر نیست که به او بقبولانند که زبان تو توانایی برآوردن نیازهای انسان را در جهان امروز ندارد؛ و من، به‌عنوان یک کارشناس در حوزۀ زبان و ادب فارسی، عرض می‌کنم که زبان فارسی توانایی برآوردن نیازهای انسان را در جهان امروز دارد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی سپس به ضرورت و اهمیت وجود و فعالیت واسطه‌هایی چون صندوق نوآوری و شکوفایی اشاره و اذعان کرد که این صندوق بایستی خیلی پیش‌تر از این تشکیل می‌شد. وی همچنین ارتباط و همکاری امیدوارکنندۀ این صندوق با فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی را اتفاقی نیک دانست و ابراز امیدواری کرد که این اتفاق به نتایج و دستاوردهای مثبت و مؤثر بینجامد.
دکتر حداد عادل در بخش دیگری از سخنان خود افزود: در میان شرکت‌های دانش‌بنیان کمتر از علوم انسانی و به‌ویژه از زبان و ادبیات فارسی سخن به میان می‌آید؛ درحالی‌که این حوزه بسیار مهم است. برخی از حوزه‌هایی که می‌توانند بستر همکاری میان علوم انسانی و فناوری‌های ارتباطی و اطلاعاتی باشد عبارت‌اند از: آموزش زبان، واژه‌گزینی، فرهنگ‌نویسی، ویرایش متن، و ترجمه و... .
وی سپس به سابقۀ تشکیل بنیاد سعدی و هدف آن که آموزش زبان فارسی در سطح جهان است اشاره کرد و گفت: بنیاد سعدی برای رسیدن به این هدف به استانداردسازی آموزش زبان فارسی پرداخته و دوره‌های مختلفی را برای تربیت مدرس زبان فارسی و همچنین دانش‌افزایی فارسی‌آموزان خارجی برگزار کرده است.
رئیس بنیاد سعدی افزود: ما از روز اول در بنیاد سعدی به این فکر بودیم که از امکانات فضای مجازی برای آموزش زبان فارسی استفاده کنیم. در گذشته روال کار این‌گونه بود که برای آموزش زبان فارسی باید حتماً استادی را به آن کشوری که در آنجا این نیاز وجود داشت اعزام کنند تا بتوانند تعداد محدودی را آموزش بدهند. فضای مجازی این کار را به نسبت یک بر هزار جلو انداخته و سرعت آن را افزایش داده است.
وی در پایان به اهمیت نوع ارتباط دو حوزۀ علوم انسانی و فناوری اشاره و بر این موضوع تأکید کرد که صندوق نوآوری و شکوفایی و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات باید بتوانند زبان مؤسساتی مانند فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی را برای شرکت‌های دانش‌بنیان و نوآفرینان، و بالعکس، ترجمه کنند.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9717
yun.ir/vemeld
@theapll
یادداشت سپاس خانوادۀ شادروان استاد اسماعیل سعادت

پس از برگزاری مراسم بزرگداشت زنده‌یاد استاد اسماعیل سعادت، عضو فقید پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، که به همت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، به‌صورت مجازی برگزار ‌شد، خانوادۀ ایشان در پیامی از برگزارکنندگان این مراسم تشکر کردند. متن پیام مذکور بدین شرح است:
شنیده‌ام سخنی خوش که پیر کنعان گفت
فراق یار نه آن می‌کند که بتوان گفت
حدیث هول قیامت که گفت واعظ شهر
کنایتی‌ست که از روزگار هجران گفت
بدین‌وسیله از آقایان دکتر حداد عادل، دکتر بلخاری، دکتر دادبه، دکتر معصومی همدانی و استاد آل‌داود، که با ایراد سخنرانی در این مراسم بر ما منّت نهادند و به‌شایستگی رسم مهر و وفا به جای آوردند قدردانی می‌کنیم. همچنین از زحمات سرکار خانم جلالی و همکاران ایشان در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی سپاسگزاریم.
فرصت را مغتنم می‌شماریم و از ابراز همدردی و همراهی مسئولان محترم فرهنگستان زبان و ادب فارسی و همکاران استاد در دانشنامۀ زبان و ادب فارسی و دوستداران او سپاسگزاری می‌کنیم. ما از ابتدا از محبت بی‌دریغ جناب آقای دکتر حداد عادل و آقای دکتر نصیری بهره‌مند بوده‌ایم. همراهی این بزرگواران در برگزاری مراسم خاک‌سپاری و پیگیری امور، مایۀ تسلّی خاطر ما بود. همدلی، مساعدت و مشاورت ایشان تا امروز هم استمرار یافته است.
برای همۀ عزیزان سلامت و سربلندی آرزو می‌کنیم.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9722
yun.ir/u8u21g
@theapll
فرهنگ زبان فارسی باستان

فرهنگ زبان فارسی باستان، نوشتۀ دکتر چنگیز مولایی، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که در دو بخش کلی تدوین یافته است. این لغت‌نامه تا حدودی از شیوۀ مرسوم و متداول در فرهنگ‌نویسی عدول کرده است؛ بدین معنی که از رعایت اختصار در گزارش اطلاعات مربوط به تعریف و تبیین مؤلفه‌های معنایی لغات و تعیین نوع دستوری و ذکر اشتقاق پرهیز کرده و مطالب ذیل مداخل را، تا آنجا که ضرورت داشته است، با ذکر امثله و شواهدی از متون موجود فارسی باستان، همراه با نقد و بررسی آراء محققان در خصوص معانی و وجه اشتقاق لغات، کاربرد نحوی آن‌ها در بافت جملات، قرائت و بازسازی لغات و عبارات آسیب‌دیدۀ کتیبه‌ها همراه ساخته است.
مجموعۀ حاضر در دو بخش گرد آمده است. بخش اول مشتمل بر فهرستی از لغاتی است که در کتیبه‌های فارسی باستان به کار رفته است. این لغات بر اساس مخارج حروف به الفبای اصلی تنظیم شده‌اند. در برابر هر لغت، نخست حرف‌نویسی، سپس واج‌نویسی آن آمده است. در برابر صیغه‌های افعال نیز، پس از حرف‌نویسی و واج‌نویسی، به ریشه‌های آن‌ها در بخش واژه‌نامۀ تفصیلی ارجاع داده شده است. پس از ترتیب الفبایی لغات، اندیشه‌نگارها (Ideogram) یا به تعبیر برخی از محققان واژه‌نگارها (Logogram) ذکر شده است. فهرست علایم و نشانه‌های مربوط به اعداد در خط میخی فارسی باستان قسمت پایانیِ بخش نخست این کتاب را تشکیل می‌دهد.
بخش دوم کتاب با عنوان «واژه‌نامۀ تفصیلی کتیبه‌های فارسی باستان» در واقع پیکرۀ اصلی این لغت‌نامه است. در این بخش ریشه‌های افعال، ستاک‌های اسم و صفت، ضمایر شخصی و موصولی و اشاره، حروف اضافه، حروف ربط و قیود، به ترتیب الفبایی بررسی شده‌اند. مباحثی که ذیل مداخل مربوط به هریک از این مقولات طرح شده عبارت است از: ریشه، ستاک‌های اسم و صفت و ضمایر، حروف اضافه و حروف ربط، اجزای تشکیل‌دهندۀ واژه‌های مرکّب، ضبط صورت‌های صرفی برخی از لغات در ردیف مدخل‌ها، واج‌نویسی لغات و شواهد.
کتاب فرهنگ زبان فارسی باستان، نوشتۀ دکتر چنگیز مولایی، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که انتشارات آوای خاور آن را در ۱۰۰۰ نسخه منتشر کرده است.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9728
yun.ir/mc5a87
@theapll
زبان‌ها و گویش‌های ایرانی ـ شمارۀ ۱۲

دوازدهمین شماره از دورۀ جدید مجلۀ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، از مجموعۀ ویژه‌نامه‌های نامۀ فرهنگستان، منتشر شد.
در بخش مقالات این شماره عناوین ذیل دیده می‌شود: «ضرورت رعایت یک اصل بدیهی علم منطق در بررسی ناهیدیشت»، محسن میرزایی؛ «صنعت پرسش و پاسخ در متن ختنی ـ بودایی سوترۀ سنگهاته و برخی دیگر از متون ایرانی»، مهشید میرفخرایی، مجید پوراحمد؛ «ترجمه و شیوه‌های ترجمه در تحریر ختنی جیوکه‌پوستکه»، مجید طامه؛ «نوشته‌ای بر نگین از دورۀ ساسانی»، سیروس نصراله‌زاده، آرش عابدینی عراقی؛ «چهار پرسش از آذر فرنبغ سروش»، مریم رضایی؛ «بررسی ویژگی‌های زبانی متن روایات داراب هرمزدیار»، یلدا شکوهی، ژاله آموزگار؛ «پژوهشی واج‌شناختی و لغوی در یک بیت کهن طبری»، محمدعلی میرزایی؛ «بررسی موردی از هم‌ترازی صیغگانی در گویش مرکزی»، محمدمهدی اسماعیلی؛ «ترتیب واژه و نظام مطابقه در گویش زروانی»، شهرام گرامی؛ «سلری و زبان سلری در شهرستان رامسر»، میثم نوائیان، علی ذبیحی.
در بخش «داده‌های گویشی» دو مقاله دیده می‌شود: «واژه‌ها و اصطلاحات کشاورزی در گویش حسن‌آباد جرقویۀ علیا»، به قلم زین‌العابدین صادقی و فرزانه گشتاسب؛ «واژه‌ها و اصطلاحات کشاورزی در گویش بهبهانی» نوشتۀ سلمان باقرخانی.
«نقد و بررسی» و «یادبود» دیگر بخش‌های این شماره از ویژه‌نامۀ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی هستند. علاقه‌مندان برای دسترسی به محتوای این شماره از مجلۀ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی می‌توانند به وبگاه فرهنگستان مراجعه کنند.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9740
yun.ir/wxzime
@theapll
عرفان در ادیان جهان

کتاب عرفان در ادیان جهان، چنان‌که از عنوانش پیداست، پدیدۀ «عرفان» را در ادیانِ مختلف بررسی می‌کند؛ ازاین‌رو، دربارۀ تاریخ ادیان و باورها و آدابشان چندان سخن نمی‌گوید. در سال‌های اخیر آثار فراوانی دربارۀ عرفان تألیف و منتشر شده است، اما (به‌جز گزارش مختصر ج.د. مارکت، با عنوان درآمدی برعرفان تطبیقی) تا کنون در هیچ اثری به زبان انگلیسی، سنت‌های عرفانی در ادیان مختلف در یک مجلد بررسی نشده و کتاب حاضر، درواقع، برای رفع این نیاز به نگارش درآمده است.
مؤلف کتاب، با هدف پرهیز از کلی‌گوییِ ناشی از عدم شواهد کافی، پیش از آنکه به تبیین اصول کلی بپردازد دربارۀ اقسام و صورت‌های گوناگونی که پدیدۀ عرفان در اعصار مختلف به خود گرفته است سخن گفته و آن‌ها را بررسی کرده است.
این کتاب که نخستین بار در سال ۱۹۶۳ انتشار یافت در ۹ فصل تدوین شده که عبارت‌اند از: عرفان در ادیان ابتدایی؛ عرفان هندویی (اوپنیشدها، بهگودگیتا، ودانته، جنبش بهکتی)؛ عرفان بودایی (هینه‌یانه و مهایانه، عرفان در مکتب هینه‌یانه؛ عرفان در مکتب مهایانه، دین بودایی تنتره‌ای)؛ عرفان تائویی و کنفوسیوسی (آیین تائویی، مؤلفه‌های عرفانی در آیین کنفوسیوسی)؛ عرفان یونانی و هلنیستی (عرفان یونانی، فیلون، جنبش هرمسی، گنوسی‌ها، ادیان سرّی، فلوطین و سنت نوافلاطونی)؛ عرفان عبری و یهودی (عرفان در عهد عتیق، عرفان یهودی)؛ عرفان مسیحی (عرفان در عهد جدید، عرفان در کلیسای شرقی، عرفان در کلیسای کاتولیک غرب، جریان‌های بدعت‌گذار در عرفان کلیسای کاتولیک غربی، عرفان پروتستان)؛ عرفان اسلامی (تاریخچه، تعالیم اصلی صوفیان)؛ دین عرفانی: بررسی گرایش‌ها و عناصر عرفانی ادیان (عارفان و ماهیت حقیقت، عارفان و پانتئیسم، عارفان و خرد، عارفان و جهان: ماهیت شر، عارفان و زندگی اخلاقی، عارفان و راست‌کیشی دینی). فهرست منابع و نمایه‌ بخش‌های پایانی این کتاب را تشکیل می‌دهد.
کتاب عرفان در ادیان جهان، تألیف سیدنی اسپنسر و با ترجمۀ دکتر محمدرضا عدلی است که انتشارات هرمس آن را در ۵۰۰ صفحه و با شمارگان ۵۵۰ نسخه، به بهای ۹۸هزار تومان منتشر کرده است.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9750
yun.ir/nyea7b
@theapll
ابلاغ حکم انتصاب دکتر حداد عادل به ریاست فرهنگستان زبان و ادب فارسی

بنا بر پیشنهاد شورای فرهنگستان و با استناد به مادۀ ۱۰ اساسنامۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، که به‌موجب آن «رئیس فرهنگستان از میان اعضای فرهنگستان، به پیشنهاد رئیس جمهوری و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی و با حکم ایشان برای یک دورۀ چهارساله انتخاب می‌شود»، دکتر غلامعلی حداد عادل، به این سمت برگزیده شد.
بر این اساس دکتر حسن روحانی، رئیس جمهوری و رئیس عالیۀ فرهنگستان‌های جمهوری اسلامی ایران، دکتر حداد عادل را برای یک دورۀ چهارسالۀ دیگر به ریاست فرهنگستان زبان و ادب فارسی منصوب کرد. در این حکم آمده‌ است:
در اجرای تبصرۀ بند (۲) اصلاح موادی اساسنامۀ فرهنگستان‌های جمهوری اسلامی ایران، مصوب ۱۳۸۸/۰۷/۲۱ شورای عالی انقلاب فرهنگی و تصویب‌نامۀ مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۰۵ آن شورا، با عنایت به تخصص و تجربیات ارزشمند جناب‌عالی،‌ به‌موجب این حکم برای مدت چهار سال دیگر به عنوان «رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی» منصوب می‌شوید.
توفیق جناب‌عالی را در انجام شایستۀ وظایف محوله با رعایت اصول قانون‌مداری، اعتدال‌گرایی و منشور اخلاقی دولت تدبیر و امید، در خدمت به اسلام و ملت شریف ایران از خداوند متعال مسئلت دارم.


پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9753
yun.ir/0mtrr5
@theapll
ادبیات تطبیقی ـ شمارۀ ۲۰

بیستمین شمارۀ مجلۀ ادبیات تطبیقی، ویژه‌نامۀ نامۀ فرهنگستان، بر روی وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی قرار گرفت.
عناوین مقالات و نویسندگان بیستمین شمارۀ مجلۀ ادبیات تطبیقی بدین شرح است: «تحلیل جایگاه «من» در گفته‌پردازی پل والری و یدالله رویایی: بررسی تطبیقی با رویکرد نشانه ـ معناشناسی»، مرضیه اطهاری نیک‌عزم؛ «روح سرگردان یا بلبل سرگشتۀ افسانه‌ها: بررسی تطبیقی قصۀ «بلبل سرگشته» و «درخت بادام»»، حافظ حاتمی، مینا مهرآفرین؛ «نوتاریخ‌گرایی در ادبیات معاصر ایران»، ناهید حجازی؛ «نقش متقابل معشوق ـ مادر از منظر جامعه‌شناسی فمینیستی: مطالعۀ موردی رمان‌های عادت می‌کنیم زویا پیرزاد و نه فرشته نه قدیس ایوان کلیما»، نجمه دری و عاطفه سالاروند؛ «امروز، ادبیات تطبیقی چیست؟»، سوزان باسنت، ترجمۀ سعید رفیعی خضری؛ «گذار به اسطوره و بازتعریف مفهوم قهرمان»، حانیه رئیس‌زاده؛ «بررسی تطبیقی نمادهای حیوانی و گیاهی در شعر کودک و نوجوان فارسی و کُردی»، علی‌رضا شوهانی، علی‌رضا اسدی، مهدی احمدی‌خواه.
در بخش گزارش: «گزارش تفصیلی دومین کارگاه آموزشی حوزه‌های نوین مطالعاتی در ادبیات تطبیقی»، ناهید حجازی.

علاقه‌مندان می‌توانند این شماره از مجلۀ ادبیات تطبیقی را از پیوند زیر در وبگاه فرهنگستان بارگیری کنند.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9756
yun.ir/19e2m8
@theapll

جلسۀ دفاع پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، پژوهشکدۀ مطالعات واژه‌گزینی

چهارشنبه، بیستم اسفندماه ۱۳۹۹، یازدهمین جلسۀ دفاع از پایان‌نامۀ دورۀ کارشناسی ارشد واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی در پژوهشکدۀ مطالعات واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.
در این جلسۀ دفاع، خانم نازنین قنبری از پایان‌نامۀ خود در موضوع «پژوهشی زبان‌شناختی ـ اجتماعی دربارۀ خوراک‌واژه‌های غیرفارسی در فهرست خوراک‌های غذاخوری‌های فوری و قهوه‌سراهای شهر تهران» دفاع کرد. دکتر یحیی مدرسی تهرانی، دکتر محمدرضا رضوی، و دکتر شهین نعمت‌زاده، به‌ترتیب استادان راهنما، مشاور و داور این پایان‌نامه بودند.
علاوه‌بر استادان مذکور، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و رئیس پژوهشکدۀ مطالعات واژه‌گزینی، و خانم نسرین پرویزی، معاون گروه واژه‌گزینی، در این جلسه حضور یافتند. دانشجویان و سایر علاقه‌مندان نیز به‌صورت مجازی و برخط این جلسه را دنبال کردند.

در چکیدۀ پایان‌نامۀ مذکور آمده است:
یکی از مهم‌ترین مبادلات فرهنگی در بین جوامع دادوستد فرهنگ آشپزی و غذایی است. با توجه به اهمیت نقش غذا در جامعۀ امروز ایران، شاهد ورود روزافزون خوراک‌واژه‌ها و نوش‌واژه‌های غیرفارسی در این کشور هستیم. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر عوامل درون‌زبانی و برون‌زبانی بر ورود این واژه‌ها در فهرست خوراک‌های غذاخوری‌های فوری (رستوران‌های فست‌فود) و قهوه‌سراهای (کافی‌شاپ‌های) شهر تهران از دیدگاه زبان‌شناسی اجتماعی دنبال می‌شود. در این تحقیق با مطالعۀ خوراک‌واژه‌ها، علت انتخاب این نام‌ها، انگیزه‌های مردم در پذیرش این واژه‌ها، تأثیر اجتماعی کاربرد آن‌ها، با نظر به الگوی انتشار و نوآوری رابرت لئون کوپر، و همچنین ساختار واژگانی‌شان از منظر صرفی و معنایی، مورد بررسی قرار گرفته است. برای دست‌یابی به این هدف، رابطۀ متغیرهای معیاری و زمینه‌ای در فرایند پذیرش این خوراک‌واژه‌ها، از طریق ابزار پرسش‌نامه بررسی شده است. قلمرو تحقیق این پژوهش رستوران‌های فست‌فود و کافی‌شاپ‌های مناطق ۱، ۳ و ۱۱ در نوار شمالی ـ جنوبی خیابان ولی‌عصر شهر تهران و مشتری‌های خوراک‌های این نوع مراکز است. جامعۀ نمونه، از حدود ۱۶۰ نفر پرسش‌شوندۀ زن و مرد در گروه‌های سنی و تحصیلی مختلف تشکیل شده است و داده‌های پژوهش، از طریق روش‌های پیمایشی، گردآوری شده‌اند. نتایج حاصل از این پژوهش، نشان می‌دهد که رابطۀ متغیرهای زمینه‌ای با متغیرهای معیاری، در پذیرش خوراک‌وام‌واژه‌ها مؤثر هستند. فرایند ترکیب و گروه نحوی بیشترین سهم را در ساختار واژگانی وام‌واژه‌ها و واژه‌های تلفیقی فهرست خوراکی‌های این مراکز دارند. در ساخت معنایی خوراک‌واژه‌های فست‌فود، بیشترین توجه در نام‌گذاری، به اجزای تشکیل‌دهنده، استعاره، روش تهیه و امتیاز در مجموعه شده است. اما در کافی‌شاپ‌ها، نام‌گذاری‌ها بیشتر بر اساس اجزای تشکیل‌دهنده، شکل، اندازه، رنگ، خاستگاه و مکان، کارکرد، امتیاز در مجموعه و روش تهیه است.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9761
yun.ir/k9rqg5
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۷۹

هفتاد و نهمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (اسفند ۱۳۹۹) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: توانایی زبان فارسی به‌عنوان زبان علم و زبان رسمی در محافل سیاسی و علمی (نسرین پرویزی)؛ وبینار «برنامۀ کمینه‌گرا در سال ۲۰۲۱» با حضور پروفسور چامسکی (دکتر مریم مسگرخویی)؛ کاربرد مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (۸): اختصار‌سازی «آلاد» در مقابل ترکیب طولانی «آلاینده‌های آلی دیرپا» (محمود ظریف)؛ کتاب‌های درسی زبان و ادبیات فارسی از گذشته تا حال (۲): آموزش مکتب‌خانه‌ای (از آغاز تا پایان دورۀ صفویه) (فرناز صادقی)؛ اهدای جایزۀ نقد ادبی به دکتر رحمان مشتاق‌مهر معاون اجرایی بنیاد پژوهشی شهریار؛ تمدید حکم ریاست دکتر حداد عادل بر فرهنگستان؛ ابلاغ حکم انتصاب دکتر حداد عادل به ریاست فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ آغاز ضبط بازخوانیِ «مکاتیبِ قطب بن محیی» برای ماه مبارک رمضان؛ برگزاری نشست سالانۀ کارگروه فنی متناظر ۳۷ استاندارد؛ فرهنگستان، میزبان رئیس آکادمی علوم افغانستان؛ راهنمای مختصر گردآوری گویش‌های ایرانی؛ سخنرانی دکتر مریم دانشگر «هویت ملی از منظر خط، زبان و ادبیات فارسی در کتاب‌های درسی»؛ سخنرانی استاد حسن میرعابدینی در نشست مجازی بزرگداشت چهره‌های ادبی خوزستان «عدنان غریفی»؛ معرفی کتاب درسی: عروض، بدیع، قافیه(بی تا) (محدثه طاهری)؛ معرفی معلم شاعر علي‏اصغر فيروزنيا به همراه گزیدۀ اشعار (داریوش گودرزی)؛ روزشمار رویدادهای ادبی اسفند ۱۳۹۹ (محدثه طاهری)؛ سخن پایانی: شعر «چون رایت عشق آن جهانگیر» (حکیم نظامی گنجه‌ای)؛‌ سالنمای موضوعی خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی سال ۱۳۹۹ (خبرنامه‌های شمارۀ ۶۸ تا ۷۹) (گیتی قریب).


علاقه‌مندان می‌توانند هفتاد و نهمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر در وبگاه فرهنگستان بارگیری کنند.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9765
yun.ir/sph916
@theapll
پاسخ فرهنگستان به گلایۀ مدیرعامل شرکت شیرین‌عسل

چندی پیش، در پی سخنان دکتر غلامعلی حداد عادل دربارۀ زبان فارسی و واژه‌گزینی در شورای پاسداشت زبان فارسی و انتشار آن در رسانه‌ها و اشارۀ ایشان به نام‌گذاری محصولات ایرانی با اسامی خارجی، مدیرعامل شرکت شیرین‌عسل که نام یکی از محصولات آن (تاینی Tiny) به‌عنوان مثال در آن گفت‌وگو ذکر شده بود، اعتراض خود را نسبت به این موضوع بیان کرد و آن را باعث تشویش و بی‌اعتمادی اذهان نسبت به این نشان تجاری دانست. در نامۀ مدیرعامل این شرکت، آقای محمدعلی برهانی‌زاد، خطاب به رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی ادعا شده است که «تاینی» کلمه‌ای است آذری و مرکّب از تو بخش «تای» به معنی لنگه و جفت و مشابه، و «نی» که ضمیر مالکیت سوم‌شخص مفرد است.
آنچه در ادامه آمده است پاسخ فرهنگستان زبان و ادب فارسی به این گلایۀ مدیرعامل شرکت شیرین‌عسل است.

جناب آقای محمدعلی برهانی‌زاد
مدیرعامل محترم شرکت شیرین‌عسل

با سلام، در پاسخ به نامۀ شمارۀ ۹۹/۶۸۹ مورَّخ ۹۹/۷/۲۹، لازم است توجه جناب‌عالی را به‌ نکات زیر جلب کند:
گلایه کرده‌اید که چرا محصول شرکت شیرین‌عسل با نام «تاینی» در شورای پاسداشت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌عنوان نمونه‌ای از تخلف از قانون معرفی شده است. توضیح داده‌اید که کلمۀ «تاینی» علاوه بر معنایی که در انگلیسی دارد، در ترکی به معنای «تا» و «جفت» است که با اضافه شدن به ضمیر سوم‌شخص ملکی معنا پیدا می‌کند و اضافه کرده‌اید که در بازاریابی بسیاری از اوقات از کلمات دارای معانی مناسب در چند زبان استفاده می‌نمایند تا بتوانند در بازارهای مختلف حضوری موفق‌تر داشته باشند.
در ادامۀ نامه مزبور به توفیقات شرکت شیرین‌عسل در تولید محصولات و صادرات آن به کشورهای دیگر و بعضی امور دیگر اشاره شده، که درعین‌حال که مورد تأیید و مایۀ خوشوقتی است، با موضوع اصلی نامه ارتباط ندارد. دربارۀ توضیحی که درخصوص نام «تاینی» داده‌اید باید گفت معنایی که از این کلمه در زبان ترکی به‌دست داده‌اید به‌هیچ‌وجه تناسبی با یک شیرینی و محصولی از این‌ قبیل ندارد و بدیهی است در جامعه در درجۀ اول همان معنای انگلیسی کلمۀ تاینی فهمیده می‌شود. علاوه‌براین، دفاع جناب‌عالی از این نام و گلایه‌تان از تذکری که دربارۀ تاینی داده شد ممکن است این تصور را ایجاد کند که تاینی تنها محصول شیرین‌عسل است و بقیۀ محصولات آن شرکت جملگی یا نام فارسی (به‌اعتبار زبان رسمی کشور) یا نام ترکی (به‌اعتبار محل تولید محصول که در تبریز است) دارند. ذیلاً توجه جناب‌عالی را به نام ۶۸ محصول آن شرکت که از وبگاه شیرین‌عسل استخراج شده جلب می‌کنیم تا دانسته شود که اصرار بر استفاده از نام‌های خارجی و تخلف از قانون منحصر به تنها مورد ذکرشده در آن نامه نبوده است.
در پایان، بار دیگر توجه جناب‌عالی را به قانون ممنوعیت به‌کارگیری اسامی، عناوین و اصطلاحات بیگانه مصوّب سال ۱۳۷۵ مجلس شورای اسلامی و آیین‌نامۀ اجرایی آن، مصوّب سال ۱۳۷۸ هیئت وزیران جلب می‌کند. فرهنگستان، به‌حکم وظیفه، آمادگی خود را برای همکاری با آن شرکت در جهت یافتن نام‌های زیبا و منطبق بر قانون اعلام می‌کند و امیدوار است همان‌طور‌که در تولید محصولات موفق بوده‌اید در اجرای قانون و پاسداری از زبان رسمی کشور نیز موفق باشید.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9772
yun.ir/yeb661
@theapll
گزارش استاد کیهانی از سرگذشت دانشنامۀ زبان و ادب فارسی

دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، عنوان دانشنامه‌ای است در دوازده مجلد در حیطۀ زبان و ادب فارسی که به کوشش و نظارت و سرپرستی دو تن از اعضای پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، زنده‌یادان استاد عبدالمحمد آیتی و استاد اسماعیل سعادت، در طی بیش از بیست سال تدوین، ویرایش و آماده‌سازی و منتشر شده است. این دانشنامه در طی سال‌های تدوین خود از همفکری‌ها و رایزنی‌های اعضای شورای علمی دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، عبدالمحمد آیتی، نصرالله پورجوادی، حسن حبیبی، غلامعلی حداد عادل، محمد خوانساری، بهمن سرکاراتی، اسماعیل سعادت، احمد سمیعی (گیلانی)، علی‌اشرف صادقی، کامران فانی، محمدعلی موحد، و ابوالحسن نجفی، که از زمرۀ دانشمندان گران‌قدر روزگار ما و عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی بوده‌اند بهره‌ها برده و قلم و اندیشه و تجارب ارزشمند جمعی از فرهیختگان ایران معاصر را در تألیف مقالات و مداخل خود به همکاری فراخوانده است.

در بیش از دوهزار مدخل مندرج در این دانشنامه، مؤلفان و ویراستاران آن همواره سعی بلیغ داشته‌اند تا مستندترین و محققانه‌ترین مطالب مرتبط با هر موضوعی که به قلم خواهد آمد در اختیار خوانندگان و پژوهشگران گذاشته شود. دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در چاپ نخست مشتمل بر شش مجلد و یک ذیل و در قطع دانشنامه‌ای بود. در چاپ دوم، این دانشنامه قطع وزيری یافت و در دوازده مجلد روی به مشتاقان زبان و ادب فارسی نمود. در مقدمۀ مشروح چاپ اول دانشنامه به‌قلم استاد اسماعیل سعادت که زینت‌بخش صفحات آغازین مجلد نخست شده است، و نیز در گزارش دقیق و جامع و روشنگر معاون سابق گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (۱۳۷۲-۱۳۹۱)، جناب آقای جعفرشجاع کیهانی، دانشنامه‌نگار و عضو هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، همۀ آنچه در شناخت ارزش و اهمیت انتشار دانشنامۀ زبان و ادب فارسی لازم خواهد بود به مخاطبان عرضه شده است.

دربارۀ تدوینگر و سرپرست و ویراستار ارشد دانشنامۀ زبان وادب فارسی
استاد اسماعیل سعادت (خوانسار ۱۳۰۴ ـ تهران ۱۳۹۹)، از جملۀ اعضای پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مدیر گروه دانشنامۀ تحقیقات ادبی، مترجم نامدار، سردبیر اسبق مجلۀ معارف و از پیش‌گامان بزرگ عرصۀ ویرایش در ایران بود.

وی تحصیلات مقدماتی و مکتب‌خانه را در زادگاهش گذراند و در ۱۳۲۲ راهى گلپايگان و سپس عازم تهران شد. در سال ۱۳۲۴، پس از فارغ‌التحصيلی از دانش‌سراى مقدماتى، شغل آموزگارى را پی گرفت. در ۱۳۳۰ در رشتۀ زبان فرانسه و انگليسى از دانشكدۀ ادبيات دانشگاه تهران مدرک کارشناسی و در ۱۳۴۷ از همان دانشگاه مدرک كارشناسى ارشد زبان‌شناسى را اخذ کرد و از آموزگارى به دبيرى ارتقا يافت. استاد اسماعیل سعادت، در طی عمر پربار فرهنگی خود، در مقام مترجم و ویراستار و نویسنده و سردبیر و مدیر گروه در مؤسسات فرهنگی و علمی و پژوهشی پرشأن و معتبری چون بنگاه ترجمه و نشر کتاب، انتشارات فرانکلین، مرکز نشر دانشگاهی، و فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از اعضای متشخص، برجسته، فعال ، پرکار، و صاحب نظر بودند.

از ایشان ده‌ها عنوان کتاب و مقاله در قالب تألیف و ترجمه بر جای مانده است که برخی از آن‌ها عبارت‌اند از: زندگی میکل آنژ، رومن رولان؛ ایزابل، آندره ژید؛ عصر بدگمانی، ناتالی ساروت؛ اخلاق، جورج ادوارد مور؛ (از ولف تا کانت) بخش اول از جلد ششم تاریخ فلسفه، فردریک کاپلستون؛ کتاب تفسیر قرآنی و زبان عرفانی، پل نویا؛ رساله در اصلاح فاهمه، اسپینوزا؛ در آسمان، ارسطو؛ خطابه، ارسطو؛ آثار علْوی، ارسطو؛ تاریخ فلسفۀ قرن هجدهم، امیل بریه.

منبع: کانال تلگرامی «صحبت دانای بی‌زبان» (ادارۀ کل اطلاع‌رسانی کتابخانۀ ملی)

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9780
yun.ir/tn4udb
@theapll
انتصاب استاد اسوار به سمت مدیر گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان

استاد موسی اسوار، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حکمی از طرف دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان، به سمت مدیر گروه ادبیات تطبیقی منصوب شد. متن حکم مذکور چنین است:
بسمه تعالی
استاد ارجمند جناب آقای موسی اسوار
عضو محترم پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
احتراماً، به‌موجب این حکم به سمت مدیر گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان منصوب می‌شوید. امیدوارم این گروه بتواند با بهره‌مندی از دانش و تجربۀ جناب‌عالی بیش از پیش به اهدافی که در تأسیس آن منظور بوده است دست یابد.
غلامعلی حداد عادل

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9786
yun.ir/az2j5
@theapll
پیام تبریک مدیر سابق گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان به استاد اسوار

در پی انتصاب استاد موسی اسوار، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به مدیریت گروه ادبیات تطبیقی، دکتر ایلمیرا دادور، مدیر سابق این گروه، در پیامی انتصاب ایشان را به این سمت تبریک گفت. متن پیام مذکور بدین شرح است:
استاد محترم جناب آقای موسی اسوار
با سلام و احترام
از اینکه قبول زحمت نموده مدیریت گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان زبان و ادب فارسی را پذیرفتید تشکر نموده و انتصاب شما را به این سمت تبریک عرض می‌نمایم.
با احترام مجدد
ایلمیرا دادور

دکتر ایلمیرا دادور از خرداد ۱۳۹۷ تا اسفند ۱۳۹۹ مدیریت گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان زبان و ادب فارسی را به عهده داشت.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9795
yun.ir/0qg6w3
@theapll
ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی ـ شمارۀ ۱۶

شانزدهمین شمارۀ ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی، از مجموعۀ ویژه‌نامه‌های نامۀ فرهنگستان، منتشر شد. این مجموعه شامل چهار بخش کلى است. در بخش «مقالات» این شماره عناوین زیر به چشم مى‌خورد: «پسوندهای تحبیبی فارسی در دورﮤ اسلامی (۴)»؛ علی‌اشرف صادقی؛ «بررسی هویت دستوری فعل‌های همکرد و کمکی در فرهنگ فارسی»، سارا شریف‌پور؛ «معرفی دانشنامۀ قدرخان»، آسیه کازرونی؛ «معرفی فرهنگ عربی ـ فارسی مشکاة‌المصابیح»، امین حق‌پرست؛ «معرفی فرهنگ عربی ـ فارسی مجمع ‌اللغات و الاسماء» سیده انیس موسوی.

در بخش «پژوهش‌های لغوی» این مقالات درج شده است: «مقوا، گهواره ـ گهخواره ـ گاهخواره، کوستن ـ کویستن، کوس ـ گوس، سبیل، بروت»، علی‌اشرف صادقی؛ «چند کلمه از ذیل فرهنگ‌های فارسی»، سید احمدرضا قائم‌مقامی؛ «شاد یا ساد، واژه‌ای مبهم در شاهنامه»، رضا غفوری؛ «هال و هالگاه و گونه‌های آن در متون فارسی»، محمود ندیمی هرندی؛ «کاربردی متفاوت از واژۀ عجب»، مریم کوشا؛ «دربارۀ واژۀ داستان در تفسیر ابوالفتوح رازی»، زهرا سادات حاجی‌سیدآقایی.

در بخش «نقد و بررسی» این شماره از ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی دو مقاله آمده است: «چند اشکال در لغت فرس»، وحید عیدگاه طرقبه‌ای؛ «تصحیح برخی تصحیف‌های برهان قاطع و فرهنگ جهانگیری»، سیده نرگس رضایی.

«تازه‌های نشر» بخش پایانی این شماره از ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی است. علاقه‌مندان می‌توانند شانزدهمین شمارۀ ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی را از وبگاه فرهنگستان در پیوند زیر بارگیری کنند:

https://apll.ir/?p=9817
yun.ir/lxvnx
@theapll
دیدار دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی و سفیر جمهوری ازبکستان در ایران

یکشنبه، بیست و دوم فروردین‌ماه ۱۴۰۰،‌ دکتر محمدرضا نصیری، دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و دکتر کریم نجفی برزگر، دبیرکل شبکۀ دانشگاه‌های مجازی جهان اسلام، با سفیر ازبکستان، بهادر عبدالله‌یوف، در محل سفارت آن کشور دیدار کردند.
در این دیدار طرفین دربارۀ مناسبات علمی و فرهنگی دو کشور گفت‌وگو و تبادل نظر کردند. سفیر ازبکستان، ضمن تشکر و قدردانی از حضور دبیر فرهنگستان و همراهان، از توسعۀ روابط فرهنگی بین ایران و ازبکستان استقبال شایسته کرد. وی همچنین ضمن تقدیر از دکتر نصیری، از وی به‌عنوان یک شخصیت بابرشناس، به‌جهت تحقیقات وی در زمینۀ بابر، یاد کرد و نتایج کار او را مورد توجه کشورهای آسیایی، به‌ویژه ازبکستان (محل تولد بابر) دانست.
در ادامه دکتر نصیری، ضمن اهدای یک دوره تاریخ فرشته که جلد دوم آن مربوط به دورۀ پادشاهی بابر و خاندان وی است، دربارۀ بابرنامه و تصحیح آن بر اساس نسخه‌های متعدد موجود در کشورهای مختلف سخن گفت و در باب اهمیت این کتاب در میان تاریخ‌دانان کشورها، به‌ویژه ازبکستان، مطالبی را بازگو کرد.
پس از آن سفیر ازبکستان، ضمن از ابراز خوشحالی از توجه به بابر و بابرنامه در ایران، اظهار کرد: که با توجه به اهمیت جایگاه بابر در عرصۀ سیاسی، در ازبکستان، و وجود نسخه‌های متعدد مربوط به دورۀ حیات و پادشاهی وی، انتشار بابرنامه و رونمایی از آن در بین دانشگاهیان ازبکستان ضروری است، و ضمن دعوت از دکتر نصیری برای حضور در آن کشور، خواستار رونمایی این اثر ارزشمند و معرفی آن به دانشگاهیان و مراکز علمی آن کشور شد.
سفیر ازبکستان در ادامه از دیدار با دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی، سخن گفت و افزود: برای ایجاد ارتباط ادبی و فرهنگی با فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی و برگزاری کلاس‌های بازآموزی آمادگی کامل دارند.
دکتر نصیری نیز ضمن برشمردن آثار و مفاخر علمی و ادبی ازبکستان، خاصه امیرعلی‌شیر نوایی، اظهار کرد: از جملۀ برنامه‌های مهم فرهنگستان در نیمۀ دوم سال جاری، برگزاری نشست علمی ـ فرهنگی بزرگداشت امیرعلی‌شیر نوایی است.
سفیر ازبکستان از این اقدام شایسته استقبال نمود و خواستار همکاری مشترک ایران و ازبکستان در برگزاری این نشست علمی و فرهنگی شد.
در ادامه دکتر نجفی برزگر اظهار کرد: اکنون ۵۷ کشور عضو سازمان همکاری اسلامی و کمیتۀ علمی دانشگاه‌های مجازی کشورهای اسلامی هستند و بر این اساس ظرفیت ارزشمندی برای رشد زیرساخت‌های علمی و فناوری کشورها وجود دارد.
وی در ادامه فزود: جمهوری ازبکستان از جملۀ کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی است. این شبکه آمادگی کامل برای برقراری ارتباط و بهره‌برداری دانشگاه‌های ازبکستان از این ظرفیت بین‌المللی را دارد.
در پایان سفیر جمهوری ازبکستان، ضمن استقبال از این فرصت ارزشمند، آمادگی دانشگاه مرکزی جمهوری ازبکستان را برای همکاری با ایران اعلام نمود و زمینه را برای ایجاد عضویت و تفاهم‌نامۀ مشترک علمی و فرهنگی با این شبکه فراهم و مناسب دانست.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9824
yun.ir/pbcmib
@theapll
آغاز بازخوانی کتاب مکاتیب قطب بن محیی در رادیو تهران

بازخوانی کتاب مکاتیب قطب بن محیی، از انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در ماه مبارک رمضان، در برنامۀ «کتاب شب» رادیو تهران، از روز شنبه ۲۸ فروردین، بینِ ساعت ۲۳:۳۰ تا ۲۴ پخش خواهد شد.

این بازخوانی که در ۱۷ قسمت تهیه شده است، همه‌روزه، به‌جز روزهای پنجشنبه‌ و جمعه و شب‌های قدر، تا آخر ماه رمضان از رادیو تهران پخش می‌شود.

بازخوانی این کتاب ۵۹۰صفحه‌ای که در ۱۷ قسمت ۲۰دقیقه‌ای تلخیص و تنظیم رادیویی شده است، با تهیه‌کنندگی رضا قربانی، صدابرداری محسن فراهانی و خوانش استاد بهروز رضوی آغاز شده و در حال آماده شدن برای پخش در روزهای ماه مبارک رمضان است.

برنامۀ «کتاب شب» یکی از پرسابقه‌ترین و پرمخاطب‌ترین برنامه‌های رادیویی است که قدمتی ۲۶ساله دارد و هر هفته از شنبه تا چهارشنبه، بین ساعت ۲۳:۳۰ تا ۲۴، یکی از رمان‌ها یا کتاب‌های مشهور ایران و جهان را با صدای بهروز رضوی برای علاقه‌مندان کتاب‌های صوتی، بازخوانی می‌کند.

مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وبگاه WWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زندۀ شبکه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرند.

اینستاگرام و دیگر شبکه‌های اجتماعی با شناسۀ Tehraan۳۶۰@ و همچنین نرم‌افزار ایران‌صدا در تلفن‌های هوشمند از دیگر راه‌های دسترسی به برنامه‌های رادیو تهران هستند.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:

https://apll.ir/?p=9841
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۸۰

هشتادمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (فروردین ۱۴۰۰) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: تأثیر معلمان ادبیات در شکوفایی استعدادهای دانش‌آموزان (هوشنگ مرادی کرمانی)؛ به‌مناسبت هفتۀ بزرگداشت مقام معلم؛ نقدی بر جمله‌بندی درس چهارم کتاب فارسی هفتم متوسطۀ اول (دکتر اصغر شهبازی)؛ آموزش املا و انشای فارسی در مدارس (۳): ضرورت آموزش معناشناختی واژگان عربی در فارسی (دکتر سیده ‏زیبا بهروز)؛ کتاب‌های درسی زبان و ادبیات فارسی از گذشته تا حال (۳): آموزش مکتب‌خانه‌ای (دورۀ قاجار تا پهلوی اول) (فرناز صادقی)؛ کاربرد مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (۹): قرض‌گیری واژۀ فمینیسم و هم‌خانوادۀ آن (محمود ظریف)؛ آشنايي با دانشگاه‌های ایران و جهان (۴۶): دانشگاه پرینستون (مینا گلستانی)؛ آشنایی با رسانه‌های مجازی (۱۵): معرفی پرتال جامع علوم انسانی (دکتر مریم مسگرخویی)؛ معرفی کتاب: زبان‌شناسی: منظری ایرانی؛ خلاصه‌ای از روایت استاد احمد سمیعی گیلانی دربارۀ زنده‌یاد دکتر ثمره؛ انتصاب استاد اسوار به سمت مدیر گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان؛ جلسۀ دفاع پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، پژوهشکدۀ مطالعات واژه‌گزینی؛ معرفی کتاب درسی خارجی: Ma méthode de lecture syllabique (2019) (محدثه طاهری)؛ روزشمار رویدادهای ادبی فروردین ۱۴۰۰ (محدثه طاهری)؛ سخن پایانی: شعر «باد شمال می‌وزد جلوۀ ياسمن نگر» (عطار نیشابوری).

علاقه‌مندان می‌توانند هشتادمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بارگیری کنند.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9829
yun.ir/m1m8bg
@theapll
پیام تشکر فرهنگستان از بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار

بنیاد موقوفات افشار تعداد ۲۰۰ جلد از کتاب‌های منتشرشدۀ این بنیاد را به فرهنگستان زبان و ادب فارسی اهدا کرد.
در پی این اقدام فرهنگی ارزشمند، دکتر غلامعلی حداد عادل، ‌رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی از بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار تشکر کرد. متن پیام مذکور چنین است:

بسمه‌تعالی
جناب آقای دکتر محمد افشین‌وفایی
مدیرعامل محترم بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار

با تقدیم سلام
وصول ۲۰۰ جلد از کتاب‌های منتشرشدۀ انتشارات موقوفات دکتر محمود افشار را که از سر لطف به کتابخانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی اهدا فرموده بودید اعلام می‌دارد.
فرهنگستان ضمن تشکر صمیمانه از این اقدام محبت‌آمیز، به نشانۀ سپاسگزاری از این خدمت فرهنگی، متقابلاً آمادگی خود را برای اهدای شماری از انتشارات خود به انتخاب جناب‌عالی به آن بنیاد اعلام می‌کند.

غلامعلی حداد عادل

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9836
yun.ir/1vrw89
@theapll
هفت شب بر خوانِ سعدی

مرکز سعدی‌شناسی، از روز چهارشنبه، اول اردیبشهت‌ماه ۱۴۰۰، هم‌زمان با روز بزرگداشت روز سعدی، مراسمی را با حضور استادان و پژوهشگران زبان و ادبیات فارسی، به مدت هفت روز و به‌صورت مجازی برگزار خواهد کرد.
برنامه‌های یادروز سعدی هر شب از ساعت ۱۸ از اینستاگرام مرکز سعدی‌شناسی به نشانی @sadishenasi و فضاهای مجازی دیگر نهادهای فرهنگی و انجمن‌های ادبی پخش خواهد شد. همچنین صداوسیمای مرکز فارس و کشور نیز برنامه‌های ویژه‌ای در این زمینه پخش خواهند کرد.
در این مراسم شماری از استادان و اعضای پیوسته و وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز سخنرانی خواهند کرد. از جملۀ این استادان‌اند: استاد بهاءالدین خرمشاهی درموضوع «سعدی سردار سخن»؛ دکتر محمود فتوحی در باب «شعر تَر سعدی»؛ دکتر محمود عابدی، دربارۀ «ضرورت تصحیح غزلیات سعدی»؛ دکتر اکبر نحوی در موضوع «شعر و ادب پیش از سعدی در شیراز»؛ استاد حسن میرعابدینی در باب «جنبه‌های روایی آثار سعدی»؛ استاد احمد سمیعی (گیلانی) در باب «هنرآفرینی سعدی در غزل»؛ آقای جعفرشجاع کیهانی دربارۀ «سعدی و داستانک».

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9847
yun.ir/nbtzk6
@theapll
دومین دیدار دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی با سفیر جمهوری ازبکستان در ایران

یکشنبه، بیست و نهم فروردین‌ماه ۱۴۰۰،‌ دکتر محمدرضا نصیری، عضو وابسته و دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به‌همراهی دکتر کریم نجفی برزگر، دبیرکل شبکۀ دانشگاه‌های مجازی جهان اسلام، با سفیر ازبکستان، بهادر عبدالله‌یوف، در محل سفارت آن کشور دیدار کردند.
در این دیدار دکتر نصیری، ضمن اهدای دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، به‌سرپرستی زنده‌یاد استاد اسماعیل سعادت، به‌همراه یک نسخۀ خطی بابرنامه به سفیر ازبکستان، دربارۀ اهمیت نسخه‌های خطی فارسی، به‌عنوان میراث مشترک علمی و فرهنگی بین کشورها، سخن گفت.
سفیر ازبکستان، ضمن تشکر فراوان از اهدای دانشنامۀ زبان و ادب فارسی و نسخۀ ارزشمند بابرنامه، اظهار کرد که ارتباط ویژه با فرهنگستان زبان و ادب فارسی نقش مؤثری در تحکیم و توسعۀ روابط فرهنگی دو کشور ایفا خواهد کرد.
وی در ادامه افزود: در ازبکستان مراکز مهمی در حوزۀ بابرشناسی وجود دارد که شخصیت‌های علمی آن مراکز دربارۀ آثار خطی بابر تحقیق می‌کنند. برای معرفی این شخصیت بزرگ تاریخی بنیاد بابر در اندجان تأسیس شده است.
در ادامه دکتر نصیری مرکز بین‌المللی میکروفیلم نور در دهلی‌نو را، با مدیریت دکتر مهدی خواجه‌پیری، که عهده‌دار حفظ میراث فارسی است معرفی کرد. وی همچنین از شاهنامۀ خواجه‌پیری سخن گفت و اظهار کرد که دربارۀ این شاهنامه که در مرکز میکروفیلم نور نگهداری می‌شود، در شمارۀ دهم سال ۱۳۹۸ نشریۀ شبه‌قاره به‌تفصیل مطالبی بیان شده است.
پس از آن دکتر نجفی نیز دربارۀ شجرۀ حکمای تاشکند و مهاجرت آن‌ها از ازبکستان سخن گفت و تأکید کرد که این اثر از نظر تاریخی و شناخت مفاخر ازبکستان اهمیت ویژه‌ای دارد.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9851
yun.ir/h72pt9