Forwarded from محسن زمانی
خم نگشت قامت مردانه او شهر پرگشت ز افسانه او با نهایت تاسف و تاثر و دریغ و اندوهی بس فراوان و جانکاه، دکتر ناصر تکمیلهمایون درگذشت. زندهیاد دکتر ناصر تکمیلهمایون آزاد مردی از تبار خانواده سرفراز نهضت ملی ایران بود که از سالهای نوجوانی به هموندی ( عضویت ) حزب ملّت ایران درآمد و تا به پایان به آرمان و پیمانش با شادروان دکتر محمد مصدق رهبر فقید نهضت ملی ایران و شهیدان پروانه و داریوش فروهر رهبران به خون خفته حزب ملت ایران وفادار ماند و از هیچ فداکاری دریغ نورزید. او از شاگردان زندهیاد دکتر غلامحسین صَدیقی پایهگذار جامعهشناسی در ایران و وزیر کشور دولت ملی مصدق بود و تا به پایان عمر پربارش از آموزههای استادش بهرهمند بود و یاد میکرد و یاد میداد. در دوران ادامه تحصیل در دانشگاه سوربن فرانسه موفق به اخذ مدرک دکترای دولتی ( اتا ) در رشتههای تاریخ در سال 1351 و جامعهشناسی در سال 1356 خورشیدی شد و افزون بر آن به همراه زندهیاد ابوالحسن بنیصدر و ... جبهه ملی سوم را در اروپا پایه گذاری و خبرنامه جبهه ملی را منتشر مینمود. پس از پیروزی انقلاب سلطنت ستیز بهمن1357 مدتی معاون وزارت فرهنگ و هنر در دوران وزارت شادروان دکتر پرویز ورجاوند گردید و پس از سرکوبهای فراگیر خرداد سخت و سنگین و سرب و خون 1360 در 17 تیرماه همان سال به اتهام اختفای ابوالحسن بنیصدر یک سال زیر حکم اعدام و در نهایت نزدیک به پنج سال زندانی و با یاری شادروان آیتالله منتظری در اواخر سال 1364 از زندان آزاد گردید.در طول سالهای پس از آزادی از زندان به پژوهشهای فراگیر و گسترده در حوزه تهرانشناسی و تاریخ مدارس در ایران و ... همّت گمارد و آثار پرباری از خود برجای گذاشت که مورد استفاده پژوهشگران و دانشجویان تاریخ و علوم اجتماعی قطع یقین قرار خواهد گرفت. یاد و خاطره فداکاری و آزادگی و پهلوان صفتیاش،آثار ارزنده و پربارش هیچگاه از ذهن و ضمیر دل پاک میهندوستان و آزادگان فراموش نخواهد شد. راهش مستدام و پر رهرو باد. https://t.me/zamanimohsen
Telegram
محسن زمانی
یادداشتها و دغدغه ها
Forwarded from داود فیرحی
🟢بزرگداشت دومین سالگرد «دانشمند فرهیخته حجةالسلام والمسلمین دکتر داود فیرحی»
🎙سخنران: #دکتر_سید_صادق_حقیقت
(آینده پژوهی نواندیشی دینی با تاکید بر آثار دکتر فیرحی)
🔖همچنین در پایان جلسه، مستند «نغمه داودی» درباره زندگی این استاد فقید پخش خواهد شد.
⏰زمان: شنبه(۲۸ آبان ۱۴۰۱) ساعت ۱۵
📍مکان: قم، خیابان هنرستان، نبش کوچه ۲۰، مدرسه اسلامی هنر(سینما آیه)
@andishedinimoaser
@feirahi
🎙سخنران: #دکتر_سید_صادق_حقیقت
(آینده پژوهی نواندیشی دینی با تاکید بر آثار دکتر فیرحی)
🔖همچنین در پایان جلسه، مستند «نغمه داودی» درباره زندگی این استاد فقید پخش خواهد شد.
⏰زمان: شنبه(۲۸ آبان ۱۴۰۱) ساعت ۱۵
📍مکان: قم، خیابان هنرستان، نبش کوچه ۲۰، مدرسه اسلامی هنر(سینما آیه)
@andishedinimoaser
@feirahi
👍2
Forwarded from انسانشناسی و فرهنگ
پیرِ تهران و اندیشمند تاریخ که از میانمان رفت
ناصر فکوهی
خوشسخن بود. با طنز از خاطرات بیپایان و یادگارهای تجربه زیسته خود حرف میزد؛ تجربهای که روایتهای آن همواره با تاریخ در هم میآمیخت تا با آن درسهایی از حال و آینده به نسل جوان بیاموزد.
آشنایی ما با هم، سوای بهرهای که از دوران دانشجویی از کتابهای استاد میبردم، به چندسال پس از بازگشتم به ایران برمیگردد. در بزرگداشت سالانه مرحوم دکتر صدیقی –جامعهشناس بزرگ ایرانی- که در خانه خود دکتر صدیقی برگزار شده بود، دور هم در مراسمی جمع شده بودیم. در آن جلسه که من نیز از سخنرانانش بودم، دکتر ناصر تکمیلهمایون پشت تریبون رفت و با چنان هیجان و احساسی از دو شخصیت برجسته تاریخ ایران یعنی صدیقی و مصدق یاد کرد که بهراستی برای من بسیار هیجانانگیز و پُراحساس بود.
📎ادامه متن را در فرارو در لینک زیر بخوانید
https://b2n.ir/k53502
ناصر فکوهی
خوشسخن بود. با طنز از خاطرات بیپایان و یادگارهای تجربه زیسته خود حرف میزد؛ تجربهای که روایتهای آن همواره با تاریخ در هم میآمیخت تا با آن درسهایی از حال و آینده به نسل جوان بیاموزد.
آشنایی ما با هم، سوای بهرهای که از دوران دانشجویی از کتابهای استاد میبردم، به چندسال پس از بازگشتم به ایران برمیگردد. در بزرگداشت سالانه مرحوم دکتر صدیقی –جامعهشناس بزرگ ایرانی- که در خانه خود دکتر صدیقی برگزار شده بود، دور هم در مراسمی جمع شده بودیم. در آن جلسه که من نیز از سخنرانانش بودم، دکتر ناصر تکمیلهمایون پشت تریبون رفت و با چنان هیجان و احساسی از دو شخصیت برجسته تاریخ ایران یعنی صدیقی و مصدق یاد کرد که بهراستی برای من بسیار هیجانانگیز و پُراحساس بود.
📎ادامه متن را در فرارو در لینک زیر بخوانید
https://b2n.ir/k53502
نکته: جامعه شناسی تجربه
pdf (13).pdf
در اول ستون دوم، مفهومی اشتباه تحریر گردیده است که شاید به خاطر گفتگو در هوای بادی اشتباه شنیده شده است؛
مراد این بود که فوتبال در اروپا اقتصاد دارد، خودگردان شده و اجتماعیت شهری است و مالیات می دهد تا در خدمت توسعه قرار گیرد ولی در ایران چنین نیست!
مراد این بود که فوتبال در اروپا اقتصاد دارد، خودگردان شده و اجتماعیت شهری است و مالیات می دهد تا در خدمت توسعه قرار گیرد ولی در ایران چنین نیست!
#گفتار_درمانی
#گفتار_گردانی
غالبا در تحلیل ها و گفتگوهای سیاسی از اصطلاح #گفتار_درمانی بمعنای دست بسر کردن یا سرگرم کردن منتقدان یا مطالبه گران از طریق عاملان قدرت استفاده می شود. با توجه به این که این اصطلاح (گفتار درمانی) معرف یک رشته ی تخصصی و بر اساس اصلاح رویه های انحرافی یا مرضی یادگیری گفتار است، بهتر است از اصطلاحات دیگری که معین یا مبین این نوع رفتار قدرت هست استفاده شود. بر فرض می توانیم بگوییم عاملان قدرت، گفتاری را برساخت می کنند که از نظر نشانه شناختی دال سرگردانی داشته و مطالبه گران را دور خودشان می چرخاند. بر این اساس بعنوان مثال می توانیم بگوییم عاملان قدرت با #گفتار_گردانی، عاملان منفی یا عاملان تغییر و مطالبه گران ( کنشگران) جامعه را در روی یک گفتار پوچ اسیر کرده و آنها را دور خودشان چرخانده و سرگردان می کنند.
@thing
#گفتار_گردانی
غالبا در تحلیل ها و گفتگوهای سیاسی از اصطلاح #گفتار_درمانی بمعنای دست بسر کردن یا سرگرم کردن منتقدان یا مطالبه گران از طریق عاملان قدرت استفاده می شود. با توجه به این که این اصطلاح (گفتار درمانی) معرف یک رشته ی تخصصی و بر اساس اصلاح رویه های انحرافی یا مرضی یادگیری گفتار است، بهتر است از اصطلاحات دیگری که معین یا مبین این نوع رفتار قدرت هست استفاده شود. بر فرض می توانیم بگوییم عاملان قدرت، گفتاری را برساخت می کنند که از نظر نشانه شناختی دال سرگردانی داشته و مطالبه گران را دور خودشان می چرخاند. بر این اساس بعنوان مثال می توانیم بگوییم عاملان قدرت با #گفتار_گردانی، عاملان منفی یا عاملان تغییر و مطالبه گران ( کنشگران) جامعه را در روی یک گفتار پوچ اسیر کرده و آنها را دور خودشان چرخانده و سرگردان می کنند.
@thing
👍4❤1
Forwarded from مه تا
اوشین و سخت کوشی زنان
محمد زینالی اُناری
چند روز پیش در خانه پدرم نشسته بودیم وبه همراه برادران و خواهران از سریال هایی می گفتیم که اولین بار به آن خیره می شدیم. صحبت از اوشین، به عنوان سریالی طولانی و سرگرم کننده شد و شروع کردم به برشمردن برخی از شخصیت های آن مثل جناب آقای عجین! بحث محتوای سریال که شد گفتم این سریال مربوط بود که جنگ جهانی دوم و از بین رفتن تمامی زحمات مادری که برای بزرگ کردن فرزندش در کوران حوادث کشیده بود. اما سریال اوشین چه بود و چه کرد؟ این موضوعی است که چندان بحثی درباره ی آن نشنیده ام. سریالی که در ایران بعد از جنگ هشت ساله و با نقشمندی زنی از یک کشور پیشرفته به تصویر کشیده شد.
اگرچه پیشتر با نقش های سوسن تسلیمی و افسانه بایگان در سریال های ایرانی شیخ حسن جوری و سربداران آشنا بودم، اوشین آغازشدن زندگی دختر نوجوانی را روایت می کرد که از فقر خانواده اش به شهر پناه برده و در آن جا باسختی و مرارت کار میکرد و هنرهای زنانه یاد میگرفت تا بتواند زندگی خود و خانواده اش را تأمین کند. اوشین سخت کار کرد، بزرگ شد، ازدواج کرد و بچه دار شد تا در میان سالی یک تاجر کوچک ماهی شده و فرزندانش را نیز در این تجارت به کار گیرد؛ نمونه بارز زنی خودساخته و تلاشگر که بعد از جنگ هشت ساله در ایران ترویج می شد.
اما دقیقا به جهت همین رویکرد فمینیستی آن، علیه آن حمله ها میشد و از سوی شایعه پردازان زیرزمینی آن زمان ( که هنوز اکانتهای فیک نبودند، در قهوه خانه ها نضج می گرفت) اسم های منحرفی برای فیلم مطرح می شد. یکی از گناهان بزرگ آن فیلم این بود که جناب عجین در مراسم عروسی اوشین رقصیده است. آن زمان که این حرف ها زده می شد گاهی مهمان عروسیهای عشایر می شدم و رقص های زیبای مردان قبیله را می دیدم و با خود می گفتم مگر عجینِ پیرمرد چکار کرده است جز همین کارها؟!
تعارض دیگری که امکان داشت علیه فمینیسم نهفته در فیلم اوشین باشد، کار کردن و سخت کوشی زن در خارج از خانه بود که شایعه پردازان شریف مملکت شغل وی را به اقسام انحرافات وصل می کردند. متأسفانه مخالفان فمینیسم که با جلو انداختن بحث مذهب و سنت به کثافت دروغ دست می زدند نمی دانستند که در ذهن من، اوشین همان مادرم بود که ازشش سالگی در کارگاه های فرش دهه چهل اردبیل مشغول به کار شده و با دستان خود هنر زیبایی میآفرید. اما متأسفانه راه این هنرهای زنانه با کثافت کاری های بعدی که به اسم مذهب و سنت تمام شد، برای سایر دختران ناتمام ماند. باری مادرم بعد از ازدواج همواره با هنر دستش و بافتن لباس های مختلف برای فرزندانش و مشتریانش یاریگر زندگی مان شد.
اتفاقاتی که امروز می افتد، شاید ارتباط چندانی به فیلم اوشین نداشته باشد، اما بی ارتباط به آن نیز نیست. اگرچه ایده ی اوشین در ژاپن بود، اما اوشین واقعی در ایران هم زندگی می کرد. به همین سبب بود که هر قدر بگویند فمینیسم مقوله ای غربی است و سنت ما با حضور زن در جامعه مشکل دارد و همه دغدغه های زنان را به فساد آرایشگاه اوشین و رقص عجین مشابه سازند، وقایع امروز نشان می دهد که مقاومت آن زن ژاپنی که فرزند اولش را نیز در جنگ جهانی دوم از دست داد، می تواند نمونه بارز زنانی که باشد که این سریال را دیده اند و در برابر سختی ها و غم هایی این چنین شکیبا هستند.
@THING
محمد زینالی اُناری
چند روز پیش در خانه پدرم نشسته بودیم وبه همراه برادران و خواهران از سریال هایی می گفتیم که اولین بار به آن خیره می شدیم. صحبت از اوشین، به عنوان سریالی طولانی و سرگرم کننده شد و شروع کردم به برشمردن برخی از شخصیت های آن مثل جناب آقای عجین! بحث محتوای سریال که شد گفتم این سریال مربوط بود که جنگ جهانی دوم و از بین رفتن تمامی زحمات مادری که برای بزرگ کردن فرزندش در کوران حوادث کشیده بود. اما سریال اوشین چه بود و چه کرد؟ این موضوعی است که چندان بحثی درباره ی آن نشنیده ام. سریالی که در ایران بعد از جنگ هشت ساله و با نقشمندی زنی از یک کشور پیشرفته به تصویر کشیده شد.
اگرچه پیشتر با نقش های سوسن تسلیمی و افسانه بایگان در سریال های ایرانی شیخ حسن جوری و سربداران آشنا بودم، اوشین آغازشدن زندگی دختر نوجوانی را روایت می کرد که از فقر خانواده اش به شهر پناه برده و در آن جا باسختی و مرارت کار میکرد و هنرهای زنانه یاد میگرفت تا بتواند زندگی خود و خانواده اش را تأمین کند. اوشین سخت کار کرد، بزرگ شد، ازدواج کرد و بچه دار شد تا در میان سالی یک تاجر کوچک ماهی شده و فرزندانش را نیز در این تجارت به کار گیرد؛ نمونه بارز زنی خودساخته و تلاشگر که بعد از جنگ هشت ساله در ایران ترویج می شد.
اما دقیقا به جهت همین رویکرد فمینیستی آن، علیه آن حمله ها میشد و از سوی شایعه پردازان زیرزمینی آن زمان ( که هنوز اکانتهای فیک نبودند، در قهوه خانه ها نضج می گرفت) اسم های منحرفی برای فیلم مطرح می شد. یکی از گناهان بزرگ آن فیلم این بود که جناب عجین در مراسم عروسی اوشین رقصیده است. آن زمان که این حرف ها زده می شد گاهی مهمان عروسیهای عشایر می شدم و رقص های زیبای مردان قبیله را می دیدم و با خود می گفتم مگر عجینِ پیرمرد چکار کرده است جز همین کارها؟!
تعارض دیگری که امکان داشت علیه فمینیسم نهفته در فیلم اوشین باشد، کار کردن و سخت کوشی زن در خارج از خانه بود که شایعه پردازان شریف مملکت شغل وی را به اقسام انحرافات وصل می کردند. متأسفانه مخالفان فمینیسم که با جلو انداختن بحث مذهب و سنت به کثافت دروغ دست می زدند نمی دانستند که در ذهن من، اوشین همان مادرم بود که ازشش سالگی در کارگاه های فرش دهه چهل اردبیل مشغول به کار شده و با دستان خود هنر زیبایی میآفرید. اما متأسفانه راه این هنرهای زنانه با کثافت کاری های بعدی که به اسم مذهب و سنت تمام شد، برای سایر دختران ناتمام ماند. باری مادرم بعد از ازدواج همواره با هنر دستش و بافتن لباس های مختلف برای فرزندانش و مشتریانش یاریگر زندگی مان شد.
اتفاقاتی که امروز می افتد، شاید ارتباط چندانی به فیلم اوشین نداشته باشد، اما بی ارتباط به آن نیز نیست. اگرچه ایده ی اوشین در ژاپن بود، اما اوشین واقعی در ایران هم زندگی می کرد. به همین سبب بود که هر قدر بگویند فمینیسم مقوله ای غربی است و سنت ما با حضور زن در جامعه مشکل دارد و همه دغدغه های زنان را به فساد آرایشگاه اوشین و رقص عجین مشابه سازند، وقایع امروز نشان می دهد که مقاومت آن زن ژاپنی که فرزند اولش را نیز در جنگ جهانی دوم از دست داد، می تواند نمونه بارز زنانی که باشد که این سریال را دیده اند و در برابر سختی ها و غم هایی این چنین شکیبا هستند.
@THING
تورم، گرانی یا سلب مالکیت
محمد زینالی اُناری
این روزها مردم و مطبوعات از تورم صحبت می کنند. این سرزمین هنوز با قواعد اقتصاد پولی خوی نگرفته است. « تورم » مدام و به صورت پشت سر هم می آید، گرانی می آید، سرمایه مردم افت می کند و فقیر می شوند! در نتیجه مردم روی جمع آوری یا «حبس» کالاهایی که به دلیل نقش محوری آن ارزش سرمایه ای دارند، رقابت می کنند، تا جایی که عمر مردم صرف این شده که چگونه کالای ارزشی حبس کنند و سر این با هم بستیزند.
پول به شهرهای ما نیامده، خدا شده است. مردم به جهت ریشه دار بودن اضطراب و احساس عدم امنیت مدام به جمع آوری و حبس اشیاء زیربنایی می پردازند. «غریزه جمع آوری» یکی از غرایز مورچه گانه ای است که در زندگی طبیعی، بدوی و پیش از پدید آمدن ابزارهایی مانند یخچال در این سرزمین از غرایز طبیعی بشر بود. یعنی مردم ایل، شهر و روستا انبار آذوقه داشتند و در تابستان برای زمستان آذوقه جمع می کردند و از گنجشک صفتی دوری جسته و می گفتند جیک جیک مستونت بود، فکر زمستونت بود!
با گذار از اقتصاد طبیعی و پایاپای به اقتصاد پولی، توطن در شهرهای جدید به جای ده کوره و بادیه و در نهایت با توسعه حمل و نقل، شبکه تولید و توزیع نسبتا پایدار مواد مصرفی و توسعه سردخانه ها و غیره، ضرورتی برای بقای غریزه جمع آوری نیست. اما غریزه، غریزه است و برای تغییر آن، آدمی باید احساس امنیت کرده و از جنبه های مختلف نیازهای روزمره فارغ شود یا بلکه انسان اهل کار و کسب و درآمد، تا حدی اطمینان از رفع نیاز خود بواسطه ی دستمزد و پس اندازش در دل اقتصاد شهری پایدار داشته باشد.
در اقتصاد ما به جهت تشدید ناامنی و فشار مزمن فقر، غریزه جمع آوری تداوم یافته؛ بازار کالاهای ارزشی و اقتصاد کشور نه از جانب دجّالان، بلکه از جانب عموم و حتی نهادهای اقتصادی اسیر غریزه جمع آوری شده است. در چنین شرایطی، همه دجال شده و حرص جمع آوری و حبس طلا و زمین شهری و روستایی را دارند. طبیعتاً دست بالای دست بسیار شده و دمل های چرکین سرمایه به وجود می آید که کارش در کارزارهای حبس بار می گیرد. برنده ی اصلی تورم، گرانی و هر عنوانی که باشد، کارتل های پولی خاصی هستند که سودشان در چنین شرایطی است.
اقتصادی که کارش حبس و دپوسازی طلا، مسکن، آهن، خودرو و ... باشد و سودش در فروش در دوره ی تورم و جابجایی سرمایه مردم به سود خود است (در دوره تورم مردم احساس می کنند در حال از دست دادن همه چیز هستند، به جمع آوری هر آنچه می پردازند که توان دارند)، با فرایندهای سیاسی خاصی همین وضع را نگه داشته و ایران را به جزیره ای برای حبس اموال مردم توسط دمل های چرکین اقتصادی می کند. در چنین شرایطی آن چه هست، تورم و گرانی نیست، مصادره یا سلب مالکیت درآمد روزمره مردم توسط کارتل های پولی است. مردم در اثر احساس ناامنی اقتصادی به رقابت می پردازند تا تمام درآمد روزمره، استراحت و جان خود را در قمارهای اقتصادی ببازند تا این دمل ها رشد کنند!
@thing
محمد زینالی اُناری
این روزها مردم و مطبوعات از تورم صحبت می کنند. این سرزمین هنوز با قواعد اقتصاد پولی خوی نگرفته است. « تورم » مدام و به صورت پشت سر هم می آید، گرانی می آید، سرمایه مردم افت می کند و فقیر می شوند! در نتیجه مردم روی جمع آوری یا «حبس» کالاهایی که به دلیل نقش محوری آن ارزش سرمایه ای دارند، رقابت می کنند، تا جایی که عمر مردم صرف این شده که چگونه کالای ارزشی حبس کنند و سر این با هم بستیزند.
پول به شهرهای ما نیامده، خدا شده است. مردم به جهت ریشه دار بودن اضطراب و احساس عدم امنیت مدام به جمع آوری و حبس اشیاء زیربنایی می پردازند. «غریزه جمع آوری» یکی از غرایز مورچه گانه ای است که در زندگی طبیعی، بدوی و پیش از پدید آمدن ابزارهایی مانند یخچال در این سرزمین از غرایز طبیعی بشر بود. یعنی مردم ایل، شهر و روستا انبار آذوقه داشتند و در تابستان برای زمستان آذوقه جمع می کردند و از گنجشک صفتی دوری جسته و می گفتند جیک جیک مستونت بود، فکر زمستونت بود!
با گذار از اقتصاد طبیعی و پایاپای به اقتصاد پولی، توطن در شهرهای جدید به جای ده کوره و بادیه و در نهایت با توسعه حمل و نقل، شبکه تولید و توزیع نسبتا پایدار مواد مصرفی و توسعه سردخانه ها و غیره، ضرورتی برای بقای غریزه جمع آوری نیست. اما غریزه، غریزه است و برای تغییر آن، آدمی باید احساس امنیت کرده و از جنبه های مختلف نیازهای روزمره فارغ شود یا بلکه انسان اهل کار و کسب و درآمد، تا حدی اطمینان از رفع نیاز خود بواسطه ی دستمزد و پس اندازش در دل اقتصاد شهری پایدار داشته باشد.
در اقتصاد ما به جهت تشدید ناامنی و فشار مزمن فقر، غریزه جمع آوری تداوم یافته؛ بازار کالاهای ارزشی و اقتصاد کشور نه از جانب دجّالان، بلکه از جانب عموم و حتی نهادهای اقتصادی اسیر غریزه جمع آوری شده است. در چنین شرایطی، همه دجال شده و حرص جمع آوری و حبس طلا و زمین شهری و روستایی را دارند. طبیعتاً دست بالای دست بسیار شده و دمل های چرکین سرمایه به وجود می آید که کارش در کارزارهای حبس بار می گیرد. برنده ی اصلی تورم، گرانی و هر عنوانی که باشد، کارتل های پولی خاصی هستند که سودشان در چنین شرایطی است.
اقتصادی که کارش حبس و دپوسازی طلا، مسکن، آهن، خودرو و ... باشد و سودش در فروش در دوره ی تورم و جابجایی سرمایه مردم به سود خود است (در دوره تورم مردم احساس می کنند در حال از دست دادن همه چیز هستند، به جمع آوری هر آنچه می پردازند که توان دارند)، با فرایندهای سیاسی خاصی همین وضع را نگه داشته و ایران را به جزیره ای برای حبس اموال مردم توسط دمل های چرکین اقتصادی می کند. در چنین شرایطی آن چه هست، تورم و گرانی نیست، مصادره یا سلب مالکیت درآمد روزمره مردم توسط کارتل های پولی است. مردم در اثر احساس ناامنی اقتصادی به رقابت می پردازند تا تمام درآمد روزمره، استراحت و جان خود را در قمارهای اقتصادی ببازند تا این دمل ها رشد کنند!
@thing
👍5
نکته: جامعه شناسی تجربه pinned «تورم، گرانی یا سلب مالکیت محمد زینالی اُناری این روزها مردم و مطبوعات از تورم صحبت می کنند. این سرزمین هنوز با قواعد اقتصاد پولی خوی نگرفته است. « تورم » مدام و به صورت پشت سر هم می آید، گرانی می آید، سرمایه مردم افت می کند و فقیر می شوند! در نتیجه مردم روی…»
پلاستیکی شدن نوروز
محمد زینالی اُناری؛
مقدمه
نوروز آئینی از نو شدن، تغییر و انقلاب درونی انسانی، در رازورزی میان خورشیدِ سوزان فلات و سرمای کوه بودهاست. آنچه در گذشتهی این سرزمین فلسفه نوروز را میساخت، آئینیشدن در پیرامون مجموعهای از قصهها بود که مردم هر منطقه آن را با دید زدن و دنبال کردن طلوع خورشید و آمدن بهار باز میشناختهاند. قصههایی که در سفرهها و رسمهای نوروز نمادین شده و این جشن را معنادار میکرد. مناسکهای محلی، به همراه دید و بازدید از همراهان و همسایگان، به دنبال یافتن زمانی جدید برای تغییر در فضای زندگی بودند. مردم هم زمان و هم مکان را پاکیزه میکردند؛ خاطرات را از سردیهای کینه و خانه را از ردپای پوشالهای مانده از زمستان تمیز کرده و با همهی قهرها و دوستها دیدار تازه میکردند. به این معنا، نوروز بازسازی زمان، فضا و جماعت بود، به نوعی که میتوان گفت در این روزها، زندگی جماعتهای ایرانی به همراه طبیعت، دوباره زنده میشد.
امروز به موازات گذار اجتماعی عظیم جماعتها از سنتهای طبیعیشان به نظم پلاستیکی امروزین، نوروز هم دستخوش تحول شده و به جای محتوای معرفت شناختیاش، تنها پوستینی نمادین را بازنمایی میکند. انگارهی امروزی از نوروز، بیش از آن که به آئین سابق پاکسازی زمان و مکان و بازسازی همدلانهی جماعت باشد، به فرصت مهمانی یا گردشگری تبدیل شده است. نوروز امروزی بیشتر شبیه تعطیلات آخر هفته و مرخصی طولانی از یک سال کار صعب و دلهرهآور شده و فنرهایی که به زور در روزمرگی نگه داشته شده، ناگهان آزاد میشوند. تعطیلات نوروزی برای کسانی که در بند زمان و مکان بوده و درگیر اضطراب ساعت و تکراری شدن عصبی آدرسهایند، فرصت به دست آوردن تجربهی رهایی از فشارهای روزمره و افکنده شدن در بیزمانی و بیمکانی است.
روزمرّگی
این قضیه تا حدی قابل فهم و اثبات است، چرا که انسان امروزی، انسانی جماعتزدایی شده، بسته به زنجیر ساعت و آدرس بوده و در دل اقتصاد پولی شهر، روزمره و تنها شده است. فرد امروزی، اگرچه فامیل و خویشاوند هم دارد، دوست و انجمن صنفی هم دارد، اما تنها است. این تنهایی نه ناشی از فردگرایی یا انزوا، که ناشی از گذاری است که در شهرهای ما رخ داده است. فرد امروزی به واقع بیمکان است، اگرچه با هزار زور و زحمت آشیانهای دارد، آدرسی دارد و میتوان او را در کنجی از مثلثات شهر پیدا کرد، اما بیمکان است. اگرچه او خود را در دل قرار ملاقاتهای متعدد و سالگردها و ماهگردها یافته و هر روز به مسیر ثابتی رفته و باز میگردد، اما نه در نوروز، که او در روزمرگی خود احساسی کویری داشته و نه آزاد که گم شده در درجاتی از زمان و فضا است.
همانطور که زمستان برای جماعات افکنده در زیست طبیعی و پیشامدرن به صورت طولانی و (به خصوص در جاهای کوهستانی نظیر شهر نگارنده) از آغاز پاییز تا پایان اسفند تجربه میشد، در ملغمات دورهی مدرن دچار زمستان شده است. زمستان همانند دوره طبیعت نمیگذارد که او زمان خود را با آفتاب تنظیم کند، شب و روز برای او فرقی ندارد، تابستان و زمستان تفاوتی ندارد. روزمرّگی نمیگذارد که او به بالای کوه رفته و جغرافیای خود را تشخیص بدهد، سفر کند تا در بازگشتی مجدد خانهی خود را کشف کرده و احساس مکانمندی کند. او ساعت و آدرس دارد و فصل سرما نمیتواند جلوی فهم زمان و مکان را از او بگیرد. با ابزارهای تردد در سختترین شرایط با بازگشایی ریزش سنگ و بهمن به کمک راهداری و ایرانایر میخزد و میپرد تا در کوتاهترین زمان به هر جایی که دلش خواست سفر کند. اما چنین فردی اسیر روزمرگی و پرتاب شدن در ورطهی بیزمانی و بیمکانی، اما در روزمرّگی زمان و فضا است، کویری بزرگ از نشانها و اعدادِ تکراری و دلهرهآور! زمستان قفس آهنینی از اعدادی است که او را در روزهای متعدد سال خفه میکند و تنها در روزهای طولانی تعطیلی نوروز میتوان از آن فرار کرد؛ از قرارهای متعددی همچون: ساعت 13، پلاک 89، کوچه دهم، خیابان فرضی!
...
ادامه مطلب را می توانید از ویژه نامه نوروزی انسان شناسی و فرهنگ که از روی لینک زیر قابل دسترسی است، مطالعه کنید.
https://anthropologyandculture.com/%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%b4%d8%a7%d8%b1-%d9%88%db%8c%da%98%d9%87-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%86%d9%88%d8%b1%d9%88%d8%b21402-%d9%88-%d9%87%d9%81%d8%af%d9%87%d9%85%db%8c%d9%86-%d8%b3%d8%a7%d9%84%da%af/
@thing
محمد زینالی اُناری؛
مقدمه
نوروز آئینی از نو شدن، تغییر و انقلاب درونی انسانی، در رازورزی میان خورشیدِ سوزان فلات و سرمای کوه بودهاست. آنچه در گذشتهی این سرزمین فلسفه نوروز را میساخت، آئینیشدن در پیرامون مجموعهای از قصهها بود که مردم هر منطقه آن را با دید زدن و دنبال کردن طلوع خورشید و آمدن بهار باز میشناختهاند. قصههایی که در سفرهها و رسمهای نوروز نمادین شده و این جشن را معنادار میکرد. مناسکهای محلی، به همراه دید و بازدید از همراهان و همسایگان، به دنبال یافتن زمانی جدید برای تغییر در فضای زندگی بودند. مردم هم زمان و هم مکان را پاکیزه میکردند؛ خاطرات را از سردیهای کینه و خانه را از ردپای پوشالهای مانده از زمستان تمیز کرده و با همهی قهرها و دوستها دیدار تازه میکردند. به این معنا، نوروز بازسازی زمان، فضا و جماعت بود، به نوعی که میتوان گفت در این روزها، زندگی جماعتهای ایرانی به همراه طبیعت، دوباره زنده میشد.
امروز به موازات گذار اجتماعی عظیم جماعتها از سنتهای طبیعیشان به نظم پلاستیکی امروزین، نوروز هم دستخوش تحول شده و به جای محتوای معرفت شناختیاش، تنها پوستینی نمادین را بازنمایی میکند. انگارهی امروزی از نوروز، بیش از آن که به آئین سابق پاکسازی زمان و مکان و بازسازی همدلانهی جماعت باشد، به فرصت مهمانی یا گردشگری تبدیل شده است. نوروز امروزی بیشتر شبیه تعطیلات آخر هفته و مرخصی طولانی از یک سال کار صعب و دلهرهآور شده و فنرهایی که به زور در روزمرگی نگه داشته شده، ناگهان آزاد میشوند. تعطیلات نوروزی برای کسانی که در بند زمان و مکان بوده و درگیر اضطراب ساعت و تکراری شدن عصبی آدرسهایند، فرصت به دست آوردن تجربهی رهایی از فشارهای روزمره و افکنده شدن در بیزمانی و بیمکانی است.
روزمرّگی
این قضیه تا حدی قابل فهم و اثبات است، چرا که انسان امروزی، انسانی جماعتزدایی شده، بسته به زنجیر ساعت و آدرس بوده و در دل اقتصاد پولی شهر، روزمره و تنها شده است. فرد امروزی، اگرچه فامیل و خویشاوند هم دارد، دوست و انجمن صنفی هم دارد، اما تنها است. این تنهایی نه ناشی از فردگرایی یا انزوا، که ناشی از گذاری است که در شهرهای ما رخ داده است. فرد امروزی به واقع بیمکان است، اگرچه با هزار زور و زحمت آشیانهای دارد، آدرسی دارد و میتوان او را در کنجی از مثلثات شهر پیدا کرد، اما بیمکان است. اگرچه او خود را در دل قرار ملاقاتهای متعدد و سالگردها و ماهگردها یافته و هر روز به مسیر ثابتی رفته و باز میگردد، اما نه در نوروز، که او در روزمرگی خود احساسی کویری داشته و نه آزاد که گم شده در درجاتی از زمان و فضا است.
همانطور که زمستان برای جماعات افکنده در زیست طبیعی و پیشامدرن به صورت طولانی و (به خصوص در جاهای کوهستانی نظیر شهر نگارنده) از آغاز پاییز تا پایان اسفند تجربه میشد، در ملغمات دورهی مدرن دچار زمستان شده است. زمستان همانند دوره طبیعت نمیگذارد که او زمان خود را با آفتاب تنظیم کند، شب و روز برای او فرقی ندارد، تابستان و زمستان تفاوتی ندارد. روزمرّگی نمیگذارد که او به بالای کوه رفته و جغرافیای خود را تشخیص بدهد، سفر کند تا در بازگشتی مجدد خانهی خود را کشف کرده و احساس مکانمندی کند. او ساعت و آدرس دارد و فصل سرما نمیتواند جلوی فهم زمان و مکان را از او بگیرد. با ابزارهای تردد در سختترین شرایط با بازگشایی ریزش سنگ و بهمن به کمک راهداری و ایرانایر میخزد و میپرد تا در کوتاهترین زمان به هر جایی که دلش خواست سفر کند. اما چنین فردی اسیر روزمرگی و پرتاب شدن در ورطهی بیزمانی و بیمکانی، اما در روزمرّگی زمان و فضا است، کویری بزرگ از نشانها و اعدادِ تکراری و دلهرهآور! زمستان قفس آهنینی از اعدادی است که او را در روزهای متعدد سال خفه میکند و تنها در روزهای طولانی تعطیلی نوروز میتوان از آن فرار کرد؛ از قرارهای متعددی همچون: ساعت 13، پلاک 89، کوچه دهم، خیابان فرضی!
...
ادامه مطلب را می توانید از ویژه نامه نوروزی انسان شناسی و فرهنگ که از روی لینک زیر قابل دسترسی است، مطالعه کنید.
https://anthropologyandculture.com/%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%b4%d8%a7%d8%b1-%d9%88%db%8c%da%98%d9%87-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%86%d9%88%d8%b1%d9%88%d8%b21402-%d9%88-%d9%87%d9%81%d8%af%d9%87%d9%85%db%8c%d9%86-%d8%b3%d8%a7%d9%84%da%af/
@thing
انسانشناسی و فرهنگ
انتشار ویژهنامه نوروز 1402 و هفدهمین سالگرد موسسه انسانشناسی و فرهنگ
همچون هر سال ویژهنامه نوروزی و سالگرد موسسه انسانشناسی و فرهنگ منتشر میشود. در ویژهنامه امسال که با سردبیری ناصر فکوهی، مدیر موسسه و دستیاری خانم پگاه دودانگه منتشر میشود. بخش بزرگی از اعضای شورای عالی، شورای مرکزی، همکاران و علاقمندان انسانشن
👍1
Forwarded from سرونامه
فراخوان یادداشت
ویژهنامه علی رضاقلی
مجله رسانه فرهنگ
مهلت ارسال یادداشت: 15 اردیبهشت 1402
ارسال یادداشت و ارتباط با سردبیر مهمان:
mostafaie.soren@gmail.com
#علی_رضاقلی
@sarvmagazin
ویژهنامه علی رضاقلی
مجله رسانه فرهنگ
مهلت ارسال یادداشت: 15 اردیبهشت 1402
ارسال یادداشت و ارتباط با سردبیر مهمان:
mostafaie.soren@gmail.com
#علی_رضاقلی
@sarvmagazin
123.pdf
2.3 MB
نگاهی تاریخی به موضوع ارث، روزنامه ایران۱۶فروردین۱۴۰۲.pdf
زندگی بدون جوشش
محمد زینالی اناری
- همه به فکر بودن یا نبودن جان هنرمند هستند و این وسط آنچه که هنرمند به خاطر آن پدیدار و نابود می شود، مورد توجه قرار نمی گیرد. این که آیا بدون این که هنری وجود داشته باشد امکانی برای زندگی و هنرمند ماندن هست یا نه؟! و اگر زندگی بدون امکان خلق و صحنه پردازی و نغمهی خود خواندن باشد، آیا برای هنرمندی که تعلق به سوژگی دارد، زندگی است یا مرگ؟
- وقتی هنر یعنی ذات متنی که خلاقیت و جوشش درونی از آن می خیزد، در فیلم وداستان و حتی خود زندگی نباشد، آیا امکانی برای آن هست؟ آیا میشود هنرمندانه نگریست و زیست یا این ناامکانیت نوعی زندگی بی روح و مردن تدریجی نیست؟ آیا می توان زیستنی را که دچار روزمرگی جشن تولد و قفسه های تودرتوی لباسهای پیدرپی شده و هیچ صحنهای در آن کلید نمیخورد، هیچ بیتی در آن حرفی نمیزند و هیچ چشمی عاشقانه خیره نمیشود، زندگی دانست؟
- در زمانهای چنین، به جای نوآوری و خلاقیت، کپیبرداری و پرستش گیشه سینمای ایرانی را اکشن و خندان کرده تا به سریالی کردن ذهن ایرانی از خیره شدن متوالی به جنجال، دزدی و جنایت بپردازد. آش صدا، تصویر و قلم آن قدر شور شده که بچه سیزده ساله جای آواز مرشدوار ایرانی را گرفته و از جک گویی و مسخره بازی به عنوان تئاتر و هنر استقبال می شود. آیا در این زمانه که زندگی و سیاست با کارت زردهای مجلس و سلیطه نوشتن در مطبوعات عرصه ی سیاست و تفکر را هم به گل کوچک و دعوای سر کوچه تبدیل کرده، میتوان از آفرینش و اندیشه سخن گفت؟
- ما زندهها چقدر با جوش و انگیزش زندگی میکنیم که به کسانی که نیستند مرده بگوئیم؟ آیا در چنین فضایی که هزل و بحران تمام زندگی ما را گرفته، میتوانیم از انگیزهای برای هنرمند صحبت کنیم که بماند و برای ما که دهانمان با مزه فلافل و شبهایمان با خشت و گشنیز اشباع شده داستان بنویسد و فیلم بسازد؟ هر هنرمندی که عمری کوتاه خلاقیت و جوشش روحی را تجربه کرده باشد، از مزه دهان ها و فهم اذهان ما زود خسته شده و اگر نه به خواب ابدی رود، دست کم افسرده میشود.
@thing
محمد زینالی اناری
- همه به فکر بودن یا نبودن جان هنرمند هستند و این وسط آنچه که هنرمند به خاطر آن پدیدار و نابود می شود، مورد توجه قرار نمی گیرد. این که آیا بدون این که هنری وجود داشته باشد امکانی برای زندگی و هنرمند ماندن هست یا نه؟! و اگر زندگی بدون امکان خلق و صحنه پردازی و نغمهی خود خواندن باشد، آیا برای هنرمندی که تعلق به سوژگی دارد، زندگی است یا مرگ؟
- وقتی هنر یعنی ذات متنی که خلاقیت و جوشش درونی از آن می خیزد، در فیلم وداستان و حتی خود زندگی نباشد، آیا امکانی برای آن هست؟ آیا میشود هنرمندانه نگریست و زیست یا این ناامکانیت نوعی زندگی بی روح و مردن تدریجی نیست؟ آیا می توان زیستنی را که دچار روزمرگی جشن تولد و قفسه های تودرتوی لباسهای پیدرپی شده و هیچ صحنهای در آن کلید نمیخورد، هیچ بیتی در آن حرفی نمیزند و هیچ چشمی عاشقانه خیره نمیشود، زندگی دانست؟
- در زمانهای چنین، به جای نوآوری و خلاقیت، کپیبرداری و پرستش گیشه سینمای ایرانی را اکشن و خندان کرده تا به سریالی کردن ذهن ایرانی از خیره شدن متوالی به جنجال، دزدی و جنایت بپردازد. آش صدا، تصویر و قلم آن قدر شور شده که بچه سیزده ساله جای آواز مرشدوار ایرانی را گرفته و از جک گویی و مسخره بازی به عنوان تئاتر و هنر استقبال می شود. آیا در این زمانه که زندگی و سیاست با کارت زردهای مجلس و سلیطه نوشتن در مطبوعات عرصه ی سیاست و تفکر را هم به گل کوچک و دعوای سر کوچه تبدیل کرده، میتوان از آفرینش و اندیشه سخن گفت؟
- ما زندهها چقدر با جوش و انگیزش زندگی میکنیم که به کسانی که نیستند مرده بگوئیم؟ آیا در چنین فضایی که هزل و بحران تمام زندگی ما را گرفته، میتوانیم از انگیزهای برای هنرمند صحبت کنیم که بماند و برای ما که دهانمان با مزه فلافل و شبهایمان با خشت و گشنیز اشباع شده داستان بنویسد و فیلم بسازد؟ هر هنرمندی که عمری کوتاه خلاقیت و جوشش روحی را تجربه کرده باشد، از مزه دهان ها و فهم اذهان ما زود خسته شده و اگر نه به خواب ابدی رود، دست کم افسرده میشود.
@thing
👍3