نکته: جامعه شناسی تجربه
764 subscribers
449 photos
32 videos
78 files
438 links
جامعه شناسی تجربه
یادداشت ها و فعالیتهای
محمد زینالی اناری:
@Mohamadzeinaliunari
(گروه بحث کانال)
@SoExperience

not for selling
Download Telegram
خیابانی که به خاطر یک خانه پیچ خورده است.
پزشکی و استعمار دارویی
@thing
آموزش تحلیلی جامعه شناسی (3)

#کار
عملی است که انسان برای به دست آوردن موقعیت اجتماعی و کسب منابع انجام می دهد. در سالهای اخیر، مشاهده می کنیم که کار به شدت بر تخصص و مهارت تکیه دارد و می توان آن را مفهومی حاصل از علم و تحصیل بر شمرد. البته در گذشته عموم مردم کارهای یک دست و مشابهی داشتند که بیشتر به منظور احاطه انسان بر طبیعت صورت می گرفت. شاید بتوان گفت در جامعه کنونی احاطه مردم بر طبیعت و یا کسب منابع میان شان تقسیم شده تا وظائف هم را در راه گذران زندگی با هم تقسیم کنند. تجربه ایران معاصر نشان داده است که نداشتن کار یا ناتوانی در آن می تواند انسان را از همراهی با سایر مردم باز داشته و زندگی او را فلج کند.

# سرمایه
سرمایه همان منابع یا عواید حاصل از کار می باشد. سرمایه همان چیزی است که انسان در اثر فعالیت و سهم مهارتی خودش در مواجهه عمومی با طبیعت می تواند آن را به چنگ آورد. اما می بینیم که در وضعیت فعلی بدون سرمایه اولیه امکان کار کردن وجود ندارد. جامعه شناسان به جز سرمایه اقتصادی، شکل های دیگری از سرمایه را برای زندگی مشخص کرده اند که یکی از آن ها سرمایه فرهنگی می باشد. اهمیت سرمایه فرهنگی در آموزش مردم برای داشتن سواد ناشی از این است که بدون تفکر و داشتن اندیشه نمی توان به هیچ وجه با عموم مردم و پیچیدگی های ارتباط انسانی کنار آمد.

#مهارت
مهارت از گذشته برای بشر دستآوردهای زیادی داشته است. اولین مهارت مهم او به دست آوردن غذا از طریق شکار بود. دومین مهارت مهم ار هم می توان در ایجاد ارتباط با هم نوع دانست. در جهان کنونی، مهارت های زیادی برای آموزش و فعالیت وجود دارد. در جامعه امروزی تقسیم کار اجتماعی وجود داشته و هیچ کسی نمی تواند بدون داشتن مهارت کاری را انجام بدهد. اگر در سازمانی ببینیم که به مهارت فردی توجه می شود و در زمینه دیگری از او کار یا خلاقیت می خواهند، نشان از این است که مهارت یا تقسیم کار در آن سازمان بی ارزش بوده و سرمایه فرهنگی مشترک اعضای سازمان (که اصطلاح تخصصی تر آن در سازمان سرمایه فکری است) بی ارزش قلمداد می شود. میزان پایین بودن سرمایه فرهنگی مشترک در سازمان به راندمان پایین تفکر در آن سازمان بستگی دارد.

#تحلیل_جامعه_شناختی
کار در جامعه کنونی یک مفهوم تقسیم بندی شده می باشد. این مفهوم در گذشته بیشتر یک دست بوده و در میان اعضای جامعه در خصوص آن تمایزی وجود نداشته است. اما امروز هر کسی را می توان با کارش شناخت تا جایی که در ایران، زمانی نام خانوادگی را با آن مشخص می کردند. مردم بعد از سالها کار، مهارت خودشان را به عنوان بخش مهمی از شخصیت و منش خود می پذیرند تا جایی که می توان گفت مهارت در مرور زمان به ضمیر باطنی آنان تبدیل می شود. ما به سادگی می توانیم بین تیپ و رفتار اجتماعی مکانیک ها، خلبان ها، ورزشکارها فرق بگذاریم و شغل آن ها را در یک میهمانی حدس بزنیم.
خیلی ها شغل و سرمایه اولیه خود را از شاگردی پیش پدر خود به دست می آورده اند که امروزه شاگردی به دانشگاه رفته و مسئولیت تأمین سرمایه اولیه به بانک واگذار شده است. در جامعه لزوم توجه تخصصی بر پول و سرمایه در هر زمینه کاری جدی گرفته نشده و بسیاری سازمان ها که با سرمایه سر و کار دارند مشاور و یا متخصص اقتصادی ندارند(تازه برخی ها وام اشتغال هم می دهند). دادن سفارش کار به کسی که در آن زمینه مهارتی ندارد، اشتباه محض و ویرانگر بوده و نگاه یک جانبه به موضوعاتی که نیاز به مهارت متنوع و مشارکت متخصصین دارد نیز ناکامی عمومی به بار خواهد آورد. یکی از مثال های بارز در این زمینه، دغدغه روزمره مردم در مورد مشکلات اجتماعی می باشد که بنا به دلایلی بسیاری از افراد نخواسته اند به سخنان جامعه شناسان و روانشناسان توجه کنند.
https://telegram.me/thing
خبرنگاری در اردبیل شغل نیست!

محمد زینالی اُناری
نشریه امید اردبیل، شماره ۷۵، شنبه ۱۶ مرداد ۱۳۹۵
کارکرد ارتباطی یک رسانه، در در عاملیت وی بر بخشی از حوزه عمومی مشخص شده و تحت عنوان خط و مشی آن تعریف می شود. برای همین کارمندان و مدیران آن باید بنشینند و ببینند طبق خط و مشی خود باید چه اطلاعاتی را رد و بدل کنند تا ارزش مصرفی در جامعه داشته باشند. اگر آن ها نتوانند چنین کاری را اجرا کنند، طبیعتاً به جای اطلاعات، شاید تبلیغات و گفتمان به خورد مردم بدهند و مردم از عملکرد بسیاری از سیستمها و ضعف و قوت های واقعی آن ها بی خبر می مانند و نمی توانند مطالبه ای جدی در انتخابات داشته باشند. اگر چنینی شود، مطبوعات به جای رکن دموکراسی، عامل پنهان کاری می شوند. شاید چنین کار بی سر و تهی در اردبیل باعث شده است هیچ فرصتی شغلی به عنوان خبرنگار ایجاد نشود.

ارتباطات به ارسال و دریافت پیام های ساده و حاضری دولتی و گاه تجاری تبدیل شده و فارغ از نوشتن مطالب متنوع و تازه و نکته بینانه است. در حالی که ارتباطات برای دیدن مشکلات اجتماعی نیازمند خبرنگارانی می باشد که بتوانند در موضوعات مختلف و پنهان غور کنند، این عمل به دلائل و بهانه های متعددی اتفاق نمی افتد. دلائلی که اصلا قابل حل هم نیستند و به ظاهر سخنان موجهی مانند عدم حمایت دولت و چه و چه نقل می شود. تداوم طولانی این شیوه بر فعالیت ارتباطی در اردبیل، باعث شده که کار خبرنگار به جای کشف خبر، به فعالیتی انتقالی کاهش پیدا کند. وقتی تنها مهارت وی تبدیل می شود به یاداشت کردن مطالب تیتروار از سخنرانیهای مدیران، عمل او بی تشبیه به پادو برای تاجران و روابط عمومی ها نخواهد بود!

متاسفانه شغل روشنفکرانه خبرنگاری در اردبیل تبدیل به ارائه خدمات به مطبوعاتی شده که تنها به عاملیت گفتمان های دولتی و سیاسی پرداخته و به طور محدودی در حوزه سیاسی استان اردبیل توزیع می شوند. لذا این افراد، منتی بر مردم اردبیل نداشته، کاری مردمی انجام نمی دهد. چنین فردی نمی تواند ادعا کند کاری مربوط به دموکراسی را انجام می دهد و مستحق داشتن روز گرامیداشت هم نیست. به خاطر همین ها است که عرصۀ عمومی اردبیل جایش را از مطبوعات به جکهای قهوه خانه ای رسمی و فورواردهای تلگرامی داده است. اگر امروز مردم در تلگرام و با گفتن جک، شایعه و تحلیلهای سیاسی مربوط به آن چای می خورند، علت این است که مطبوعاتی که بتواند رسالت حقیقت یابی را بر دوش بکشند، وجود ندارند.

در غیاب کنترل کیفیت، با کسب مجوز توسط آماتورهای جدید، روی زشت مطبوعات استان دوبرابر نیز شد. در این که عرصه ارتباطات و اطلاع رسانی جایی شده برای ورود و خروج آماتورها، شکی نیست و تا یک خبرنگار به مهارتی خود تسلط یافت، او را به جای دیگری جذب می کنند تا نگاه تربیت شده وی مشکلات را نکاود. هیچ احد الناسی به افزایش کیفیت خبر و کارکرد صحیح ارتباطات در اردبیل فکر نمی کند. همۀ افتخار ناظران مطبوعات این است که به نویسندگان نیمه پرولتاریا و یا مالکان مطبوعات لوح تقدیر روز خبرنگار می دهند، کدام خبرنگار؟ لوح تقدیر روز خبرنگار  زمانی داده می شود که کمک کنید "قلم" یک نویسنده ارزش گیشه داشته باشد؛ مردم به بینش او وابسته باشند و او به سواد مردم. اما وقتی او برای گفتمان ها کار می کند، آن ها هم نمی خواهد او در کار خود ماهر شدهT کارش به شغل تبدیل شود و  آقای خود باشد!
https://telegram.me/thing
«سازمان حفاظت از محیط زیست» داریم ولی «سازمان حفاظت از اجتماع» نه!

خبرآنلاین، جامعه > شهری - دکتر فردین علیخواه *

برایتان پیش آمده است که در ماههای نخست پس از بهره‌برداری از یک آزادراه بین شهری، از آن عبور کرده باشید؟ متوجه شده اید که چقدر لاشۀ حیوانات نگون بخت روی آسفالت افتاده است؟ علت آن است که آن آزادراه در محیطِ زیست آن حیوانات اختلال ایجاد کرده و آنها هنوز توان سازگاری با شرایط جدید را نیافته اند. به دلیل همین آثار نامطلوب بر محیط زیست بود که "ارزیابی تأثیرات زیست محیطی" اجباری شد. ارزیابی تأثیرات اجتماعی همین کار را ولی نه بر روی محیط زیست، بلکه روی محیط اجتماعی انجام می دهد و می پرسد که هر پروژه بر "محیط اجتماعی" چه تأثیری دارد.

آیا تا به حال پیش آمده است که در کنار خانه یا محل کسبتان یک مرکز تجاری، خیابان، تقاطع غیرهمسطح، پیاده راه، بیمارستان، ترمینال، مرکز نگهداری معتادان، آزادراه، سد، کارخانه، پارک بزرگ، معدن، محل اسکان کارگران یا هر پروژۀ کوچک یا بزرگ دیگری احداث شود؟ از اینکه در کنار خانه یا محل کسب تان این پروژه احداث شده است راضی بوده اید؟ چه چیز باعث رضایت یا نارضایتی شما شده است؟ رضایت یا نارضایتی شما احتمالا به خاطر آثاری بوده که آن پروژه بر وضعیت زندگی شما داشته است. «ارزیابی تأثیر اجتماعی» پیامدهای این پروژه ها بر زندگی شما را قبل از ساخت آنها پیش بینی می کند.

 حتما می دانید که بسیاری از دولت های جهان زیر بار ارزیابی تأثیرات زیست محیطی هم که امروزه بسیار جدّی شده است نمی رفتند. این فشارهای اجتماعی بود که موجب شد آنها به انجام این نوع ارزیابی ها تن بدهند. ولی متأسفانه هم اکنون توجهی به انجام"ارزیابی تأثیرات اجتماعی" پروژه ها نمی شود چون هنوز به فواید آن پی نبرده اند و البته مردم هم آن را از سازمان های مسئول طلب نمی کنند. جالب آن است که هم اکنون در کشور "سازمان حفاظت از محیط زیست" داریم ولی "سازمان حفاظت از اجتماع" نداریم! در این کشور درختان و حیوانات متولّی دارند (که بسیار هم خوب است) ولی اگر پروژه ای کیفیت زندگی و زیستِ مردم و روانِ آنها را تهدید و به آن صدمه وارد کند سازمان مشخصی متولّی آن نیست!

راه گسترش ارزیابی تأثیرات اجتماعی، طلب کردن شهروندان است. اگر در کنار خانه‌تان یک مرکز بزرگ تجاری در حال ساخت است از نهادهایی که مجوز ساخت آن را صادر کرده اند گزارش ارزیابی تأثیر اجتماعی یا پیوست اجتماعی آن را بخواهید. بگویید می خواهیم گزارش را بخوانیم. شماره تلفن نویسنده گزارش را بگیرید و با او صحبت کنید. مشکلاتتان را به او بگویید. توجه داشته باشید که در ارزیابی تأثیرات اجتماعی نمی‌گوییم که هیچ پروژه‌ای ساخته نشود چون زندگی ما آشفته می‌شود. می گوییم هر چیزی می سازید کیفیت زندگی مردم به طور کلی و ساکنان اطراف پروژه را هم در نظر بگیرید و مطمئن شوید که پروژه باعث ارتقای کیفیت زندگی آنها می‌شود. 

برای مثال ساخت آزادراه قزوین - رشت نباید اقتصاد محلی بخش ها و شهرهای کوچک امامزاده هاشم، رستم‌آباد، منجیل و رودبار را نابود کند. با ساخت پالادیوم یا اطلس‌مال در شمال شهر تهران باید به شرطی موافقت شود که کیفیت زندگی اهالی مجاور تهدید نشود. ساخت یک کارخانه سیمان نباید زندگی و آرامش روستائیان یک منطقه را نابود کند و به دلیل گرد و غبار ناشی از آن زنان روستائی مجبور شوند روزی چندین بار لباس بشویند یا خانه هایشان را تمیز کنند. همانطور که یک فلافل فروشی ملزم است در مقابل مغازه اش دو سطل زباله برای پاکت ساندویچ قرار دهد، این موسسات و سازمان های عریض و طویل هم نمی‌توانند بگویند ما در مقابل اجتماع اطرافمان هیچ مسئولیتی نداریم. ارزیابی آثار اجتماعی کمک می کند این مشکلات به حداقل برسد؛ به شرط آن که جدّی گرفته شود.

* جامعه‌شناس

http://www.khabaronline.ir/detail/564415/society/urban

https://telegram.me/thing
این یک بیماری فکری است؛ ساده سازی

خبرآنلاین، جامعه > آسیب‌ها - محمد زینالی اُناری*

در بیان بسیاری از موارد خودمان، نیازمند توضیح های شفاف و واضح بوده و به تبیین های مستدلی می انجامیم که زمانی برای بیان کردن و گوشی برای شنیدنش لازم داریم. اما مخاطب میخواهد لب مطلب را در یکی دو جمله بشنود، ارزش و عمق مطلب ما از بین می رود. مثلا موقع سپردان خانه می گوئیم: «در این یک هفته که به خانه سر می زنی، به گل‌ها آب بده، وضعیت برق را چک کن، پیام های تلفنی را گوش کن، سیستم‌های برقی را بازدید کن، وضعیت حیات را بازبینی کرده، بوته هایش را از گزند ... »! شما در بیان انتظارات تان به وی، برای جا افتادن مطلب، آن را به طور مشروح برایش توضیح می دهید. سپس او میگوید: خیلی سرراست و ساده حرفت رو بزن! اما وقتی او در شنیدن سفارش‌های شما عجله کرده، به جزئیات دقت نکند، احتمال این که خانه را از او ویران تحویل بگیرید، زیاد است.

اما زندگی امروزی جزئیات زیادی دارد و گوش‌های صبوری برای شنیدن توضیحات زیاد دارد، به خصوص این که مسائل آن شامل رشته های متعدد علمی شده است. مثلا در بانک داری، از طرفی کاربری‌های کامپیوتری مدام نیاز به روز شدن و تسلط دارند و از سوی دیگر، مدیران نیازمند دانشمندان علم ریاضی برای حل کردن محاسبات و معادلات سخت اقتصادی هستند. فکر کردن به وضعیت زندگی مردم نیازمند کسانی است که کارشان مدیریت و بررسی های علمی درباره جزئیات زندگی روزمره مردم از ضرر تولیدات متعدد شیمیایی گرفته تا حتی شیوه مکالمه مردم در پاگردهای آپارتمان ها باشد.

ساده سازی، از جایی نشأت میگیرد که انسان تحمل و یا ظرف شنیدن جملات متعدد زیاد را نداشته باشد و در نتیجه  تفکر ساده ساز و زندگی لب مطلبی به وجود می آید. تفکر ساده ساز، اعصاب شنیدن استدلال و شیوه اجرای کار را ندارد. وجود این تفکر در رهبران گروه و صاحبان مجموعه، موجب می شود او همه چیز را به سبک ذهنی خود بینگارد. وقتی کار حجیمی به فردی تحویل داده می شود که اسیر تفکر یک است، کل سیستم را در مهارت فردی خود خلاصه می کند. بسیاری از مسائل اجتماعی، اقتصادی و حتی سیاسی ما از تفکر ساده سازانه ضربه خورده و موجب شده است تحلیل آن ها هم به جملاتی ساده یا یک رشته علمی تقلیل یابد.

مدیریت شهری تبدیل به تفکری شده است که عمدتاً رتق و فتق فضای شهری را می فروشد و ضرورتی به رهبری اقتصادی در خود نمی بیند. یک سیستم‌های امدادرسانی به روانشناسی آسیب های اجتماعی تقلیل پیدا می کند و نیازی به متخصین اقتصاد در اعطای وامها به مددجویان نمی بیند. اساتید فکر می کنند قرار است به کل ایران درس بدهند، غافل از این که بعد از مدتی فارغ التحصیلان بیکار برایشان دردسرساز خواهند شد. بسیاری از سازمان ها به دلیل سلطه دیدگاه مالی در ارائه خدمات شان به مرکز فروش حمایتهای پولی دولت تقلیل پیدا کرده اند و متخصصین عمده رشته ها چرتکه می اندازند.

یکی از بیماری های فکری ما هم در شیوه زندگی و هم در تقسیم کار اجتماعی، ساده سازی است. هر کسی بی اعتنا به کاوش در تجارب متعددی که زندگی شهری از پاگرد آپارتمان تا معادلات پیچیده اقتصادی پیش روی ما می نهد، سعی می کند مسائل را ساده کرده، با دامنه دانش خود حتی در سطح مدیریت های کلان آن را تحلیل کند. پیرو همین اخلاق عمومی ما، نیاز به کتاب خواندن، تحقیق کردن و وسواس در مسائل جزئی زندگی مورد غفلت قرار می گیرد و تفکر درباره کشور نیز دچار آسیب ساده سازی می شود. دست آخر این که میبینیم بی نظمی سازمانی، اختلاس و رانت، آسیب‌های نوظهور، بیماری‌های جدید و ... مسیر زندگی لب مطلبی را ناگهان به تونل وحشت تمام نشدنی تبدیل می کند!

http://www.khabaronline.ir/detail/564370/root/society

https://telegram.me/thing
استثمار سرزمین مادری
محمد زینالی اناری

در گذشته چوب و فلک و کابل و خودکار، وسیله ای بود برای خشونتی به نام تنبیه و به هنجار کردن کودکان برای یادگیری. یادگیری در مدرسه، از طریق تهدید از جهنمی به نام تنبیه و عقوبتی ابدی و شدیدی همچون فرار و کارگری شکل می گرفت. آنان که با فلک یا کابل و چوب رام می شدند، فرصت این را داشتند که مدتی هم به این امر طاقت فرسا ادامه دهند. بسیاری از کودکان هم از اطاعت و ترس بنیادینی که در وجود شان بود، با دیدن معلم، قبض حرکت شده و به شنیدن صدای او و اجرای قواعد او می پرداختند.
به این ترتیب کودکانی که شلوغ تر بودند و یا با حرکت بودند از قافیه عقب می ماندند و می رفتند مکانیک و کارگر و یا به طور اتفاقی تاجر می شدند. این سال ها که گذشت، نشان داد بهشت و جهنم معلمان اثری نداشته و حتی خودشان هم در قوانین این کار وامانده اند. جامعه به آن ها هم حق و فرصت برابری در زندگی نمی دهد، چرا که جامعه نتیجه ی قوانین فکری ای است که همان شاگردان آرام و ترسو خلق کرده اند. این وسط تنها کسانی که با آن ها کاری ندارند، آدمیانی هستند که روی به کارهای ساده در بازار و کارگری و صنعت تجربی نهادند.
شاید بسیاری از همین کودکان درس خوان امروز در آینده به کار تجارت و کارهای تجربی ساده روی بیاورند، چون آن آرمان شهر مدارس امروز شکسته و علم فاقد جنبه ی عملی در سپهر اجتماعی است. نهاد آموزشی هم به صورت عرف درآمده و درس خواندن، تبدیل شده است به اجرای قواعد منفعلانه ای که نوجوانان را در شورش بازارهای آموزشی و کالاهای مدرسه ای قرار دهد. رفته رفته چوب و فلک هم به شکل مادی در آمده اند و بخشی از خشونت هم به صورت ماتریالیستی نثار والدین می شود. با این تفاوت که دیگر از این میدان راه گریزی نیست و امروزه حتی دانشگاه و تحصیلات تکمیلی هم به یک اجبار اجتماعی تبدیل شده است. کلاسهای کنکور پشت سر هم برای بهشت های دور افتاده ی جوانان شکل میگیرند و خشونت غریزی معلمان قدیمی امروز به خشونت فکری اقتصادی برای همه ی اعضای خانواده تبدیل شده است.
طبیعی است اصل قضیه دیگر فراموش شود و به یک ناهنجاری تبدیل شود و مربی مهد کودک را هم به خاطر خشونت فیزیکی بازداشت کنند. چون بدن دیگر در معرض اتهام نیست و با این وضع تحصیلی طولانی و دور افتاده شدن سراب ارزوها، جهنم یا ترس از عقوبت تحصیلی هم به یک امر تمام ناشدنی تبدیل شده است. با این حال خشونت در سیستم آموزشی پی در پی در حال ایجاد است. ده سال پیش اصرار زیادی برای همراهی خانواده ها در کنار مدارس بود و مدرسه دنبال بهره کشی از انجمن اولیا و مربیان برای کارکرد بهتر خود بود. امروز دیگر کار تمام شده است و مادران تبدیل شده اند به همیاران معلمان و بخشی از وقت شان را در اختیار تنظیم تکلیف و حتی طرح درس معلمان قرار می دهند. بخشی از مادران هم تبدیل شده اند به سوژه ی تبلیغاتی برای کالاهای آموزشی.
به این صورت خشونت پدرسالارانه ای که قبلا به اعمال خشونت بزرگتر مدرسه بر بدن کودکان می انجامید، امروزه متحول شده و به جای جسم کودک، روح و حتی فضای زندگی او را نیز در بر می گیرد. رفته رفته تنبیه یا اجبار به بازاری تبدیل شده و به استثمار مال و وقت خانواده ها هم فکر می کند. با شکل گرفتن نهاد اقتصادی و تربیتی خانواده به عنوان دکه ای برای در آوردن پول و انحصار سیستم آموزشی بر روح و روان جامعه، باید از تبعات چنین موضوعی نیز نظیر ان چه که امروز در سوداگری علم در کشور دیده می شود ترسید.
هم اکنون دیگر سرزمین مادری کودکان نیز تبدیل شده است به آموزش و پرورش و گریزی از نهاد مدرسه نیست، خانه ی اول هم از اولیت افتاده و موضوعیت خود را از دست داده است. طبیعی است اعتیاد و یا نابهنجاری از کافی شاپ ها و دوستی ها و موسیقی هم به جای استادیوم از زیرزمین شروع شود. چرا که کودکان دیگر خانه ای برای انس گرفتن و مادری برای در آغوش گرفتن ندارند. رفته رفته تمام جهان تبدیل به مدرسه می شود و تمام جامعه به انحصار مدرسه در می آید. با این اوصاف، باید از مام وطن هم نگران شد که با این استثمار نگرش تربیتی، با آن که زهرش را سر معلم هم می ریزد، اما چیزی که عوض نمی شود، عوض نمی شود.

http://bahardaily.ir/fa/Main/Detail/6815/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AB%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C

https://telegram.me/thing
#لومپن_ها

پس از شهریور ۱۳۲۰ در ایران هر فرد و حزب یا گروه سیاسی که می خواست در پیشبرد اهداف خود موفق باشد ناگزیر بود که از وجود لات ها و گردن کلفت ها استفاده نموده و آن ها را به استخدام خود در آورد. این افراد به دلیل خصوصیات ظاهری و روحی خود مانند قدرت بدنی، عربده کشی، بی پروایی و غیره، خواه ناخواه از قدرت زیادی در جامعه برخوردار بودند، چرا که توان تهدید و ارعاب مردم را به حد وفور داشتند. با توجه به این موارد بود که سیاسیون با صرف کمترین هزینه ای می توانستند آن ها را در پیشبرد اهداف خود در راستای دستیابی به قدرت، بسیج نمایند. البته این افراد، از سیاست چیزی سر در نمی آوردند، بلکه آن چه برایشان اهمیت داشت حداکثر استفاده از موقعیت های به دست آمده در ازای گرفتن چند تومان پول و خودنمایی بود.

لومپنها در سیاست عصر پهلوی ۱۳۰۴ تا ۱۳۴۲، انتشارات مرکز، نوشته مجتبی زاده محمدی، ص ۱۰۰

https://telegram.me/thing
#هورمون_ها_و_آنتی_بیوتیک_ها در زندگی روزمره مردم چه تاثیری می‌گذارد؟

از متن یادداشت: امروز اثرات داروهای تقلبی، هورمون ها و آنتی بیوتیک ها در جوش و خروش زندگی روزمره مردم مشهود است. پزشکان سنتی دوباره برگشته اند و مردم را از مرغ و ماهی مصنوعی برحذر می دارند و تولیدات صنعتی را نفرین می کنند. انگار آن بحث فرانس فانون درباره مجادله طب محلی و سرمایه داری دارویی پس از صد سال زنده شده و موجب تحقیر و تخریب وجهه صنعت و دستآوردهای علم شیمی می شود.

اعتمادآنلاین - محمد زینالی اُناری جامعه‌شناس و پژوهشگر فرهنگ عامه در یادداشتی که آن را در اختیار«اعتمادآنلاین» قرار داده، نوشته است که « مدت ها است که مواد غذایی به صورت ناپالایش یافته ای در اختیار مردم قرار می‌گیرد. در کنار شعارهای بزرگ بزرگ در مورد سبک زندگی ایرانی اسلامی، مصرف روزمره مواد غذایی روز به روز جایش را به مواد غذایی کارخانه ای و عمدتاً جامد می‌دهد تا مردمی که عمدتا به شیوه بی تحرکی کار می کنند، مصرف سنگین مواد غذایی را ادامه دهند. عقلانیت و شعور فلسفی برای تغذیه رخ نمی دهد و همه چیز جایش را به تولید و ترکیب و تجزیه می دهد.» او همچنین در این یادداشت نوشته است که « نگهدارنده ها و رنگ های غذایی تولید می شوند و انواع و اقسام اسانس ها به بدن مردم تزریق شده اند. شاید در آینده بیماریهای مردم امروزی ایران همچون خاطراتی که از سل و وبا نقل می شود ماندگار شود و در همه صفحات تاریخ از سرطان و سرماخوردگی هایی که آدم ها را می کشته خبر داده شود.»

متن کامل این یادداشت در ادامه می آید: 

مدتی است که علم جامعه شناسی دور یا نزدیک به ارزیابی تأثیرات اجتماعی فعالیت ها، ابداعات و احداث های صنعتی می پردازد و در واقع سر در فعالیت‌هایی کرده که قبلا از او پنهان بود. اما این روزها می توان خوب فهمید که کاربرد بدون پرسش و پاسخ صنعت و راه انداختن ساخت و ساز هر چیزی اثرات مخرب زیادی به جای گذاشته است. چرا که معرفت شناسی و دور اندیشی صنعت خیلی دیر به سراغ ما می آید. در بسیاری از جاها فعالیت های اقتصادی و صنعتی موجب شده هزینه های بسیاری به اجتماع تحمیل شده، محیط زیست و نگرش های انسانی تاوان آن را بدهند.

یکی از این جاها، بدن خود انسان ها است. مدت ها است که مواد غذایی به صورت ناپالایش یافته ای در اختیار مردم قرار می‌گیرد. در کنار شعارهای بزرگ بزرگ در مورد سبک زندگی ایرانی اسلامی، مصرف روزمره مواد غذایی روز به روز جایش را به مواد غذایی کارخانه ای و عمدتاً جامد می‌دهد تا مردمی که عمدتا به شیوه بی تحرکی کار می کنند، مصرف سنگین مواد غذایی را ادامه دهند. عقلانیت و شعور فلسفی برای تغذیه رخ نمی دهد و همه چیز جایش را به تولید و ترکیب و تجزیه می دهد.

علم شیمی، از دیرباز در ایران طرفدار داشته و مدام زکریای رازی را به رخ محصلان کشیده است. اما غافل از این که این علم، کمتر از هسته ای و رسته ای دردسر ساز نبوده است. امروز اثرات داروهای تقلبی، هورمون ها و آنتی بیونتیک ها در جوش و خروش زندگی روزمره مردم مشهود است. پزشکان سنتی دوباره برگشته اند و مردم را از مرغ و ماهی مصنوعی برحذر می دارند و تولیدات صنعتی را نفرین می کنند. انگار آن بحث فرانس فانون درباره مجادله طب محلی و سرمایه داری دارویی پس از صد سال زنده شده و موجب تحقیر و تخریب وجهه صنعت و دستآوردهای علم شیمی می شود.

اما گذشته از این که علم شیمی چقدر مهم و حیاتی است و چقدر رصد فعالیت های شیمیایی روزمره که جان و زندگی مردم را تحت تأثیر قرار می دهد، امروز با چالش مرغ های متورم از هورمون و آنتی بیوتیک مشهود است. در هیچ جا مرغ به این تپلی تولید نمی شود چرا که موجب بیماری های عدیده ای در زندگی مردم می شود و خوردن آن در دو وعده روزانه نوید ضعف جسمانی در برابر ویروس ها را خواهد داد. مرغی که این روزها میزبان همه مجالس بوده انگار خبر از دسیسه ای برای بدن عموم مردم می دهد. امروز گستره وسیع سرطان موجب شده دعوای داغ فرانس فانون و ادعاهای پزشکان سنتی درباره تولیدات صنعتی خریدار زیادی داشته باشد.

امروز دیگر شیمی و مهندسی مواد غذایی جای خود را از علم بودن به دکه شدن داده و به جای رصد سلامتی مردم، روز به روز بر بازدهی تولید سرمایه گذاری تاکید می کنند. نگهدارنده ها و رنگ های غذایی تولید می شوند و انواع و اقسام اسانس ها به بدن مردم تزریق شده اند. شاید در آینده بیماریهای مردم امروزی ایران همچون خاطراتی که از سل و وبا نقل می شود ماندگار شود و در همه صفحات تاریخ از سرطان و سرماخوردگی هایی که آدم ها را می کشته خبر داده شود. اما این بار نه خرافات و نه ضایعات انسانی که علم شیمی بدون حساب و کتاب که دست بازارهای تجارتی افتاده، این میراث را به جان تاریخ تزریق می کند.
http://www.etemaadonline.ir/news/news/129932

https://telegram.me/thing
تماشای توسعه نیافتگی 

در عصر کنونی، تئاتر از خلال نمایش‌های کلاسیک قهرمانی رها شده، به ابزاری تربیتی و اخلاقی برای شکل دادن به انسانهای معمولی اما پویا برای خلاقیت و تحرک در زندگی امروزی تبدیل شده است. با توجه به اهمیت تئاتر در شکل گرفتن خردورزی و شک و تردید در معانی پیشین و اهمیت آن در تجربۀ مردم از توسعه یافتگی فرهنگی و اقتصادی، باید گفت هنوز تجربۀ رسمی از تئاتر جدی در اردبیل شکل نگرفته و در کوریدور کمدیهای مدرنیستی و شوخیهای خیابانی مانده و با گذر از تراژدیهای دفاع مقدس، اینک به بازسازی نمادین تاریخ میپردارد.

تجربه‌های توسعه نشان می‌دهد که به جهان سوم نه به عنوان کشورهای تولید کننده و توانمند که به دید هویتهایی که معرف زندگی‌های بدوی است، فرصت داده می شود تا از خلال نمادها و نشانه‌های محلی به ارتزاق از گردشگری و در نهایت رفع جوع و سلوک در دنیای توسعه نیافتۀ خود بپردازند. بسیاری از کشورهای آفریقایی که توانایی توسعه و تولید ندارند، فرصت داده می‌شود تا جای خالی توسعه حاصل از خردورزی را با نمایش هویتهای کهن و نمایشهای بومیشان پر کنند. تاریخ، فضای مادی و اسطوره‌های ملتهای توسعه نیافته میراثی معنوی است که می‌تواند به فرصتی برای بازدید شدن توسط گردشگران و ارتزاق از آن منتهی شود. این فرایند به شکل گیری اخلاقی جهان سومی انجامیده که به جای جهش به سمت تولید، با ارائۀ نمایش از توسعه نیافتگی و هویت بومی برای جهان توسعه یافته شده، تنها به سیر کردن شکم خود از نگاه خیرۀ گردشگر بپردازند.

افسانه‌های قدیمی، بیانگر رفتارهای رو به پیروزی قهرمانانی است که در میان قومها خروج کرده و به دنبال کشف راز و رمز یا کشف و تسلط بر جهان بوده‌اند، چیزی شبیه به این که بتوانند به مردمان قوم خود، انگیزه به کار و زندگی بدهند. این شیوه از نیرو و انرژی پیشران زندگی دست مایۀ قومها و گروههایی بود که با اتحاد قبایل و قومهای پیرامون و آئین دلاوری، حکومت کرده، قصد سیطره بر اقصای عالم کنند. اما تاریخ می‌گوید که قبایلی که در ایران از این آرمانهای قهرمانی سود جسته‌اند، نه دارای ساختاری آرمانی که در دل این قهرمان بازیهای بزرگ، ملیجکها و غلامان خاصه ‌ای نیز داشته‌اند که دست مایۀ تحقیر و فلاکت آنان شده و دارای آن حق آرمانی از زندگی نبودند. قهرمان، در جامعۀ ما همزاد با ملیجک و ارباب همزاد با رعیت بوده و جامعه‌ای نامتوازن در گروههای بومی و قبایل محلی شکل گرفته و این عمل در شیوه ملکداری آنها هم وجود داشت. 

اما خلق شبیه خوانیهای محلی، در برابر قبایل غالبی که بر آنها سیطره داشتند، در قالب نمایشهایی حماسی از رویداد کربلا به نمودی فراتر از قوم منجر شد تا اولاً تاریخ این واقعه در میان مردم ایران نقل شده و از ورای فرهنگهای بومی برای ایرانیان امروز نیز به یادگار بماند. در ثانی، این هنر موجب اتحاد مردم ایران و شکل دادن به رفتارهای فرهنگی مشترک، همدلی و همبستگی مردم برای شکل کرفتن یک گروه مشترک اجتماعی شد. به خاطر همین هم تداوم شبیه خوانی عاشورایی به عنوان میراث معنوی مشترک مردم ایران در گروههای کوچک محلی جنبه‌هایی از بیان فرهنگی ایران حتی در کادر کتاب و فیلم نیز را بقا می‌بخشد. از خلال همین گفتمان مشترک، آرمانهای قبیله‌ای و ازلیتهای قومی و حتی بازسازی ناسیونالیستی آن به حاشیه رفتند تا امروز ایرانی یکپارچه با فرهنگ دینی مشترک به رویارویی با جهانی شدن برآید. 

به نظر نوربرت الیاس، هر فرهنگی محصول فرایندی است که از ساخته شدن اشیاء، آداب و معانی به وجود می‌آید. از این رو بازسازی نمایشی ازلیّت قومی، در خلال فرایندی از ایجاد اشیاء و معانی با مجسمه‌های شاهان و شاعران محلی و معناسازی از اصالت محلی صورت گرفته تا سرمایه گذاریهای محلی را به جای تربیت خردورزی، توسعه و "تولید" به ساختن نمادهای شهری قدیمی و تراژدیهای قومی معطوف کند. چرا که در جانب دیگر، اجازۀ برگزاری تئاترهای ارزشمندی نیست که رنگ و بوی تربیتی در فراغت نوجوانان و جوانان بدهد. تنها فرصت مانده، سرمایه گذاری کلانی است تا در غیاب توسعه یافتگی، اردبیل را به نمادی از فرهنگی قدیمی برای پساگردشگری** کم درآمد جهانی تبدیل کند! 

*نگارنده در یاداشتهای "چرا آخر و عاقبتمان شده است قتیله" روزنامه فرهیختگان و "بازرس روی صحنه تئاتر اردبیل" روزنامه همشهری به موضوعیت هزلیات و کمدی پرداخته است.
**شیوه ای از گردشگری که از راه مصرف فرهنگی، تماشای گزارشهای تلویزیونی، شنیدن خبرهای اعجاب انگیز و جستجوی هویتهای محلی برای تهیه تولیدات تلویزیونی از آن صورت می‌گیرد.

http://ardabil.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=18396
https://telegram.me/thing
توسعه جامعه مدنی در ایران، محمدتقی سبزه ای، مجله مطالعات اجتماعی ایران

https://telegram.me/thing
بزرگ فکر کن...ساده لذت ببر ،تا جان زندگی را لمس کنی
فاطیما عقیلی
@thing
ایرانی ها هنوز در جستجوی طلا هستند
محمد زینالی اُناری
نکته
@thing
صدای جوان موسیقی در ایران
محمد زینالی اُناری
صدای انسان از تأثرات او است. لحن، کشش صدا و حتی تکیه کلام های او در گیرایی گفت و گوی او موثرند. به خصوص وقتی که این لحن و صدا، با آمیزه هایی از چوب و سیم، در لابلای صداهای برگرفته و بازسازی شده از طبیعت بپیچد. وقتی صدای سوت باد می تواند با سازی چون فلوت ادا شود، یا استادی چون پایور صداهایی که با قاشق در می آمد را تبدیل به آهنگی کند که آن را موزون تر و پرطنین تر کند.

موسیقی سازی، صدای طبیعت است و نوای انسانی در درون آن گل می کند و انسان همچون مولود طبیعت، از پشت صدای سازها و مضرابها فریاد می کند، آواز سر می دهد و سخن می گوید. آوای انسان، صدایی معنادار و سخنی است  که به گوشهای شنوایی بیان می شود و برای ما یادآور خطابه ها و چاوشی های عهد دیرین است. به این صورت می توان گفت موسیقی برساخته ی لحن ها و صداها و نجواهای انسان بوده، گیرایی صدا یا حتی جنس صدای او نیز در این بیان موثر است. چنان چه امروز همه در آوازهای کودکانه و همراهی مردان و زنان بزرگ با کودکان کارکرد همدلانه ی این صدا را شاهدند.

از دیرباز، صدای آوازی در ایران یک صدای پراصالت، قوی و با صولت بوده و به صدای مرشد و مرادی شبیه بود که اشعاری ناب و نغز را از گلوی گوینده خارج می کرد. موسیقی ایرانی، صدای پختگی و عقل انسان بود که گویای خوبی از اشعاری به همین مضمون بود. بیان در موسیقی ایرانی، از شکل گرفتن یک بافت شفاف از الحان و معنا ایجاد می شد.در این مضمون، صدا بیان کننده ی سنّ و یا الگوی پخته ی انسانی از تشخص وی بود که در مردان با صدای پرابهت مردانه و در زنان نیز، دارای لحنی زنانه بود.

در قرن اخیر که موسیقی در ایران به تکثیر رسید، صدای غالب آن پیرانه بوده و چه به صورت فردی و چه گروهی، صدای بلوغ از آن به گوش می رسد. حتی در موسیقی های پاپ دهه های پیشین، صداهای پخته و گرم چه در میان زنان و چه در میان مردان وجود داشت و البته این الگوی خواندن برای هر خواننده ای محسوب می شد تا بتواند به صدای گیرای انسانی مورد تقلید دست یابد. می توان گفت گفتمان مسلط در موسیقی ایرانی، احساس یا بیان پیرانه، عرفانی و رویکردهای مربوط به آن است که کمتر متوجه جنبه های چالشی زندگی و بیشتر روی به سوی راز و رمز کیهانی دارد.

اما در دهه اخیر، بافت صدا به خصوص در میان آثار منتشره ی خوانندگان ایرانی تغییر یافته و به نوعی یک دگرگونی را در برابر آن صدای بزرگسال و پخته ی قدیم از خود به نمایش گذاشته است. گفتمان پیرانه افول کرده و با جوان شدن بافت صدا، موسیقی عمدتاً به ادای اشعاری می پردازد که چندان میل به سخنان عقلانی یا بیان عرفانی ندارد. "صدای جوانی" میراث دار یا بیان گر تغییری است که در بافت موسیقی یا بیان احساس، به خصوص از جانب تولیدکنندگان -که عمدتاً جنسیت مرد دارند- و طیف وسیعی از مردم که به مصرف آن می پردازند، تجربه می شود.

این یک تجربه ی جدید به خصوص در فرهنگ ده سال اخیر می باشد و طبیعی است وقتی چنین تجربه ای در انسان ها درونی می شود، محصول خاص خود را نیز خواهد داشت. موسیقی، زبان فهم و احساس صداها و نجواهای جهان است و اگر زمانی رشادت، شجات و فکرت جوهر صدای پخته را شکل می داد، امروز، چیز دیگری در این صدا نهفته است که شاید با آن الگوهای پیشین قابل سنجش نباشد. صدای جوانی، بیان گر قدرت جوانان و خواست هایی است که از آنان به عنوان گروهی صاحب احساس جدید سر می زند. جوهر این بافت صدایی، که با زبان شاعرانه و سخن های آنان نیز قرابت خواهد داشت، از لابه لای اشعار و بیان آن ها مشهود است.

تغییرات فرهنگی، مولود برخی رویدادها و فرایندها بوده به خصوص در زمینه تغییرات نسلی جوانب زیادی دارند، اما این تغییرات محصولی نیز دارند که بیش از همه چیز از سخن آن ها می تواند مشهود باشد. یقینا احساس با سخنی که بیان می شود قابل بررسی است و لذا جنس اشعار این دوره که از نزدیک شدن آن به زبان جوانان سرچشمه می گیرد، سرشت خود را برمیگیرد. اما چنین تغییری در هژمونی نسلی موسیقی طبیعی است، چرا که امروز جوانان بسیاری هم شعر می گویند و هم به شکل دادن آهنگ ها اقدام می کنند.

برتری یافتن احساس جوانان در مصرف فرهنگی جامعه، خود نشان دهنده ی جوان شدن احساس در جامعه است و طبیعی است که بوی ناپختگی و آزمون و خطا در چنین جامعه ای به مشام برسد، یا این که اتفاقات هیجانی در جامعه بیشتر باشد. به ویژه این که پدیده های عمومی در احساسات جوانان سریعاً خود را نشان دهد.  البته در این راه باریک موسیقی که در جامعه ی ما وجود دارد، طبیعی است که این صدای جوان بیشتر به تولید شور و هیجان کمک کند تا رازورزی های ماندگار، که شاید طنین آن در زندگی روزمره ی مردم و تجارب مختلف شان هم محسوس است.

با توجه به این که موسیقی، بخشی از میراث معنوی یا تاریخ احساس و تحولات درونی زندگی مردم را رقم می زند، شایسته است به جای مذبذب و بی هویت
نگه داشتن آن، چنین صدایی را با خیر و خوشی به خاتمه رساند و ماندگار نمود. چرا که با تجربه ای که برای آینده پیش بینی می شود، این صدا مجدداً رفته رفته پیرتر خواهد شد و به جا است که از احساس غالب آهنگهای این دوران، یادگارهایی ماندگار برای آیندگان به جای گذاشت
http://www.khabaronline.ir/detail/567033/root/weblog

https://telegram.me/thing
چرا اجماعی در مصرف آهنگ‌های امروزی وجود ندارد؟
محمد زینالی اُناری- محقق فرهنگ عامه

احساس مقدمه هرگونه آهنگ و آوایی است. در موسیقی، مقدمه خلق صوت و اجرای شعر، احساس است. احساس بن‌مایه خیزش هر معنا و بیانی است و در زیر هر واژه‌ای احساسی نهفته است. تجمع احساس‌ها است که به یاری صوت، می‌تواند ندای درون انسان را به بیرون ریخته و به‌واسطه شعر یا ترنم‌سازی به آهنگی رسا برای بیان احساس انسان باشد. مقدمه همه آهنگ‌های بی‌کلام، زمزمه‌ها و ناله‌های انسان‌هاست. به‌همین خاطر است که در آواهای سرزمینی، فلکلورها و آهنگ‌های محلی، ترانه‌های مادرانه، لالایی‌ها و اخلاقیات عاشقانه موسیقی عاشقی، منشا و منبع خلق احساس‌های سرزمینی بوده‌اند که امروز به‌صورت آوازهای محلی به میراث‌فرهنگی تبدیل شده‌اند. 
البته حفظ و نگه‌داشت این نوع میراث‌فرهنگی، نوعی بیمه کردن زبان و حفظ ارزش‌های بیانی آن است، اما سر ندادن آوازهای امروزی و عدم خلق آهنگ از احساس‌های زندگی امروزی، خود نقیصه‌ای است که موجب می‌شود هنر هنرمندان متکی بر آوازهای گذشته بوده و فقط در برخی از انواع آن، یادآور میراث‌های با ارزش عرفانی و مذهبی باشد. مابقی آوازها، باید از احساس امروزه زندگی که به‌صورت روزمره تجربه می‌شود، برخاسته و وسیله لمس احساس باشند. صدا، وسیله احساس وجود آدمها است و هر شعر و آهنگی، که ازسوی خواننده‌ای سر داده می‌شود، با توسل به تفسیر شعری نزدیک به زندگی آدم‌هاست که می‌تواند آن‌ها را به خود آورد. 
هنرمند، می‌تواند احساس ناب زندگی روزمره را از زندگی مردم کشف کرده و آن را سر دهد تا به‌واسطه آن، مردم از راه موسیقی و شعر، احساس ناب زندگی امروزی را کشف و به‌معنای عمیق زندگی خود پی ببرند. شاعر و ترانه سرا هم به‌اندازه خواننده و نوازنده آهنگ و بیش از آن دراین زمینه نقش دارند. درواقع خالق احساس موسیقی و کاشف احساس مردم، شاعری است که به بیان ناب‌ترین سخن زندگی می‌پردازد. موسیقی شعر است که به شعر موسیقی معنا می‌دهد و آهنگ به‌تناسب شعر بر می‌خیزد و میزان موفقیت یک آهنگ، بسته به‌این است که آهنگساز و خواننده چگونه بتوانند به سهم خود به بیان و ادای احساس نهفته شده در شعر بپردازند. 
اگر در گذشته آهنگ‌های عارف قزوینی می‌توانستند اجماعی برای بیان نسلی که به‌دنبال درک آزادی و استقامت ایجاد کند، یا مرغ سحر امیرجاهد مردم را به شور بیاورد، روزگاری هم لوح فشرده خوانندگانی چون مختاباد و افتخاری توانستند در سبد فرهنگی اکثر طبقات مردم جای گیرند. یعنی گذشته از اینکه عمده مردم به آهنگ‌های متفاوتی گوش می‌کردند، یک یا دو ترانه از این خواننده‌ها هم در گوش آن‌ها زمزمه شده بود. اما اینک اجماعی برای اینکه خواننده‌ای یا حتی ترانه سرایی بتواند میان مردم به‌طور مشترک حضور داشته باشد دیده نمی‌شود. 
گسست در تجربه مرور احساسی و لمس عواطفی که شاعر و خواننده فقط بازگوینده این عواطف هستند، نشانگر گسستی است که در سلایق مردم و البته زمینه‌های عاطفی زندگی روزمره آنان وجود دارد. تنوع موسیقی، در زندگی امروز ناشی از تنوع تجارب عاطفی و زبان یا الگوهای نمادینی است که به زندگی آن‌ها رنگ و جلا می‌دهد. به‌این معنا که تنوع زندگی امروزی، به تنوع ابعاد احساسی و معرفت شناختی زندگی مردم بازمی‌گردد و این گسست که از راه موسیقی مشهود می‌شود، نشان از وجود افتراقی در روحیات مردم ایران است. اگرچه این گسست می‌تواند نوعی بیانگر تنوع تجارب زندگی مردم در سطح وسیع آن باشد و همچنین بازارهای فرهنگی مختلفی را به میدان مصرف فرهنگی بیاورد، اما نبود حداقل یک اجماع عاطفی نشانگر این است که هیچ احساس مشترکی یا شاعر مشترکی میان مردم به‌طور کلان وجود ندارد. 
نشان به اینکه نسل جوان، در کنار نسل‌های قدیمی که شاید وجوه مشترکی داشتند، امروز به بازگویی احساس‌هایی بسیار متنوع از زندگی امروزی می‌پردازند که با نسل‌های قبلی متفاوت است. همین عواطف است که در اجماع نسل‌های قبلی نیز رخنه انداخته و موجب گسیختگی عاطفی مردم امروز شده است. لذا هیچ شاعر و همچنین خواننده‌ای وجود ندارد که میان گوش‌دهندگان کلاسیک، رپ، پاپ، خارجی، سنتی، مداحی بتواند پل برقرار کند. نبود شاعران و آهنگسازانی که بتوانند یک اجماع زبانی و حسی میان برقرار کنند، کمتر از وجود تجربه‌ها و زبان‌هایی که موجب خلق عواطف اختصاصی می‌شوند، مهم است. این موقع که احتمالا می‌شود گفت مردم همدیگر را درک و حس نمی‌کنند، باید گفت تنها می‌توان به اهتزاز گه‌گاهی سرود ملی در میدان‌های رسمی چون ورزش دل بست.

http://www.bahardaily.ir/fa/Main/Detail/8043/چرا-اجماعی-در-مصرف-آهنگ‌های-امروزی-وجود-ندارد؟

https://telegram.me/thing
Forwarded from Deleted Account
رویایی به نام شهروندی

محمد زینالی اُناری

مجله تخصصی انسان شناسی و فرهنگ، سه شنبه, 26 مرداد 1395

 مدتی است سخنرانی درباره شهروندی و حقوق شهروندی باب روز جامعه ایرانی شده است. اما باید گفت سخن گفتن از شهروند بودن در صورتی میسر است که "شهر" وجود داشته باشد. دی. جی. دویر معتقد است شهرهای جهان سوم تقلیدی سریع و دیرپز از شهرهای صنعتی کشورهای توسعه یافته اند. نتیجه این که اگرچه مشکلات خاص آنها را ندارند، اما مهاجرت بی رویه ی گروه های انسانی آن ها را ورم داده است. این شهرها میان دو حیطه مدرنیسم ابزاری و سنتهای فرهنگی گیر افتاده و در عین حال طوفانی شدید برای گسترش فضایی آنها وزیده است. علاوه بر ابزارهای مدرنی که عمدتاً دست مایه ی توسعه شده اند، زمینه های بومی کشور نیز در ساخته شدن نمادهای ظاهری شهرهای نوین ایرانی دخیل اند. 

فرهنگ ایرانی برآمده از تنوع های فرهنگی خود در عرصه ی نمادین شهری است. با رواج مهاجرت روستائیان به شهرها در فرایند توسعۀ شهرهای ایران، کنارهم نشینی و یا دور هم نشینی روستاها در شهرها شکل گرفت. در نتیجه به جای شکل گرفتن شهر، اجتماعاتی از فضاهای روستایی ایجاد شده سازنده ی روابط اولین قومیتی هستند. مردم به صورت محله گرا و قوم گرا وارد تعاملات اجتماعی شهری می شوند. فلذا فرهنگ و کالبد شهری ما عمدتاً بازنمای محیط طبیعی و انسانی پیرامون آنها است تا محصول تفکر و خرد شهری. 

با توسعۀ فرهنگ طبیعی که از امتزاج موزائیکی خرده فرهنگ های روستایی در شهر شکل گرفته است، امتداد شبکه های قومیتی با خویشاوندی شکل گرفته و نگذاشته است آن رابطۀ روستایی که می توانست با دگرگونی حقوقی اش در شهرها به شبکه ی دوستی و سرمایه اجتماعی شهروندی تبدیل شود در مرکز روابط قرار گیرد. از این رو می توان گفت روابط محلی روستاییان، شهری نشده و در عوض شهرها انباشتی متراکم و به هم پیوسته از روابط محلی شده اند.

جوهر شهر "در-محلی-بودن" است که شکل گرفتن روابط انسان با پیرامونش در آنها با هر نوع "همسایگی" فضایی صورت می گیرد. حقوق شهروندی یا قانون اصلی شهر، با اصل عامیت یا عمومیت یک نظام اجتماعی سالم قابل بیان است، که این اصل را در خصوص فضا می توان با مفهوم "اصل همسایگی" مشخص نمود. . جایی که در آن همکار، همسایه و اولین کسی که هر کنشگری از نقطه نظر روابط شهروندی ارتباط دارد، برای او قابل اعتماد بوده، برای ایجاد رابطه اولویت داشته باشد و مثلا برای ازدواج یا هر بده بستان دیگری، دنبال خویشاوند یا هم ولایتی نباشد. 

شهروندان، همچون شبکه ی اجتماعی دوستانی باشند که در عرصه شهری با هم زندگی می کنند. اما ما هنوز نتوانسته ایم از ارزشهای قومی به ارزشهای شهری بازگردیم و در واقع فضای قومیتی ما به صورت خرده فرهنگ های سازمان یافته در سازمان اجتماعی علیه فضای شهروندی مقاومت می کند. ارزش شهروندی مبتنی بر عاملت، اصلا شکل نگرفته تا حتی فضای شهری شکل گرفته باشد. شهر، با شکل گرفتن روابط پساقبیله ای به صورت مجموعۀ ایلی و روستایی شبکه ای تبدیل شده است. 

تهران، به عنوان شهر اصلی ایران، بازنمای جمعی ایران و فضایی است که ارتباطات شبکه ای اجتماعات قومی را در خود گرد آورده و شبکه های "دومین" از این قومیت ها به صورت روابط دوستی شکل داده، حتی در زمینۀ سیاست و اقتصاد نیز تکیه بر شبکه های قومی دارد. اگر در بخشهایی از آن شبکه های دوستی با چشم انداز شهری شکل گرفته، شاید با درون همسری ها و غالب شدن روابط شبکه های حاصل از گروه های محلی نتوانسته اند خود را ظاهر کنند. 

به این صورت ادعای معقولی است اگر گفته شود، ما "شهر" نداریم و این تپاله های انباشته از خانه و خیابان، بلوری تشکیل شده از اندام های محلی و قبیله ای است. به جرأت می توان این توصیف را در خصوص عمده ی شهرهای ایران به وضوح نشان داد. از این نظر سخن گفتن از "حقوق" شهروندی، آرزو یا توهمی بیش نیست، چون هنوز شهری وجود ندارد و فرهنگ، روابط و حتی حماسه­های ایلیاتی در حقوق مد نظر سایه خواهد انداخت. همچون سایه ای که صادق هدایت در بوف کور خود حس کرده بود و داشت او را می جوید. 

آری، شهرهای ما به صورت جویده جویده ای، تمدنی رو به زوال خلق می کنند. به همین دلیل است که همواره حقوق ما به صورت زوال پذیری طرح و بسط می یابند. همنشینی اجتماعات حماسی در شهرها که اصلش بر مونولوگ و خوانش حماسی است به شکل دادن گفتمان­های عمومی و پر کردن حوزه­های ارتباطی می انجامد. دموکراسی و دیالوگ که لازمه ی حقوق شهروندی و دموکراسی شهری است، وقتی میسر خواهد شد که به شهر و خرد گفتگویی آن و اصل همسایگی اعتماد داشته باشیم. 

با این حساب، ایمانی به شهر وجود نخواهد داشت و به جای این که شعرها مانند اشعار بودلر به موزائیک ها و فرودگاه های شهر گشوده شوند، نظام احساسی جامعه معنای خود را از نوستالژی کوه های سرد، یادمان های محلی و دورهمی های زیر کرسی دلالت دارند. طبیعی است در این شرای