🔴 КҮНӨӨЛӨРДҮН КЕЧИРИЛҮҮСҮНӨ СЕБЕП БОЛГОН ИШ
Имам Бухари риваят кылган хадисте Хузайфа (радыяллаху анху) Аллахтын Элчисинин ﷺ мындай дегенин эскерет:
«Силерден мурунку заманда жашаган бир кишиге жанын алуу үчүн өлүм периштеси келет. Андан: «Бир аз болсо да жакшылык кылдың беле?» – деп сурайт. Ал: «Билбейм» – деп жооп берет. Ага: «Жакшылап эстеп көр» – дегенде, ал киши: «Дүйнөдө адамдар менен соода кылчу элем. Байларга (төлөөгө) убакыт берип, кедейлердин карызын кечип жиберет элем. Мындан башка жакшылыгымды билбейм» – дейт. Ошондо Аллах Таала анын бул амалы үчүн күнөөлөрүн кечирип, бейишке киргизет».
🔸 ХАДИСКЕ ТҮШҮНДҮРМӨ
Бул хадисте Пайгамбарыбыз ﷺ өткөн элдердеги бир соодагердин окуясын мисал кылат. Ал киши өлүм алдында турганда, кылган амалдарынан эч бир чоң ишти таба албайт. Бирок анын өзгөчө бир сапаты бар эле: ал адамдарга карата өтө кечиримдүү жана жумшак болгон.
Ал өз кызматчыларына: «Эгер карыз алган адамдын төлөөгө шарты бар болсо, кыйнабай убакыт бергиле, ал эми кедей болсо, карызын кечип жибергиле. Мүмкүн, Аллах да биздин күнөөлөрүбүздү кечирер» – деп айтчу. Анын Аллахтын ырайымынан үмүт кылып кылган ушул кичинекей сезилген, бирок чын ыкластан жасаган иши анын куткарылуусуна себеп болду.
💡 ХАДИСТЕН АЛЫНГАН ПАЙДАЛАР
✅ Кечиримдүүлүктүн пазилети: Башкалардын оорчулугун жеңилдеткен адамдын оорчулугун Аллах Кыямат күнү жеңилдетет.
✅ Аллахтын чексиз мээрими: Пенде чын ыкласы менен кылган аз гана жакшылыгы үчүн чоң сыйлыкка — бейишке жетиши мүмкүн.
✅ Адамдар менен сылык мамиле: Соодада жана карыз маселесинде талап кылбай, жумшак болуу — такыбалыктын белгиси.
✅ Үмүт үзбөө: Бул хадис момун адамды Аллахтын кечириминен эч качан үмүт үзбөөгө жана колдон келген жакшылыкты кыла берүүгө үндөйт.
═════════
➤➤ https://t.me/tilmech
Имам Бухари риваят кылган хадисте Хузайфа (радыяллаху анху) Аллахтын Элчисинин ﷺ мындай дегенин эскерет:
«Силерден мурунку заманда жашаган бир кишиге жанын алуу үчүн өлүм периштеси келет. Андан: «Бир аз болсо да жакшылык кылдың беле?» – деп сурайт. Ал: «Билбейм» – деп жооп берет. Ага: «Жакшылап эстеп көр» – дегенде, ал киши: «Дүйнөдө адамдар менен соода кылчу элем. Байларга (төлөөгө) убакыт берип, кедейлердин карызын кечип жиберет элем. Мындан башка жакшылыгымды билбейм» – дейт. Ошондо Аллах Таала анын бул амалы үчүн күнөөлөрүн кечирип, бейишке киргизет».
🔸 ХАДИСКЕ ТҮШҮНДҮРМӨ
Бул хадисте Пайгамбарыбыз ﷺ өткөн элдердеги бир соодагердин окуясын мисал кылат. Ал киши өлүм алдында турганда, кылган амалдарынан эч бир чоң ишти таба албайт. Бирок анын өзгөчө бир сапаты бар эле: ал адамдарга карата өтө кечиримдүү жана жумшак болгон.
Ал өз кызматчыларына: «Эгер карыз алган адамдын төлөөгө шарты бар болсо, кыйнабай убакыт бергиле, ал эми кедей болсо, карызын кечип жибергиле. Мүмкүн, Аллах да биздин күнөөлөрүбүздү кечирер» – деп айтчу. Анын Аллахтын ырайымынан үмүт кылып кылган ушул кичинекей сезилген, бирок чын ыкластан жасаган иши анын куткарылуусуна себеп болду.
💡 ХАДИСТЕН АЛЫНГАН ПАЙДАЛАР
✅ Кечиримдүүлүктүн пазилети: Башкалардын оорчулугун жеңилдеткен адамдын оорчулугун Аллах Кыямат күнү жеңилдетет.
✅ Аллахтын чексиз мээрими: Пенде чын ыкласы менен кылган аз гана жакшылыгы үчүн чоң сыйлыкка — бейишке жетиши мүмкүн.
✅ Адамдар менен сылык мамиле: Соодада жана карыз маселесинде талап кылбай, жумшак болуу — такыбалыктын белгиси.
✅ Үмүт үзбөө: Бул хадис момун адамды Аллахтын кечириминен эч качан үмүт үзбөөгө жана колдон келген жакшылыкты кыла берүүгө үндөйт.
═════════
➤➤ https://t.me/tilmech
🔴 АЧУУҢ КЕЛГЕНДЕ ҮЧ НЕРСЕНИ АТКАР
Аллах Таала Куранда мындай деп айтты:
«Эгер сени шайтан азгырган болсо, анда Аллахтан коргоо сура. Чындыгында, Ал Угуучу, Билүүчү». (Аараф сүрөөсү, 200-аят)
Сахабалардын бири Сулайман ибн Сурад, радыяллаху анху, айтат:
«Күндөрдүн биринде биз пайгамбар ﷺ менен чогу отурган элек. Ошондо эки адам бири-бири менен сөгүшө кетти. Бирөөсү экинчисин сөккөндө, ал ачууланып жүзү кызарып чыкты. Ошондо Пайгамбарыбыз ﷺ айтты:
«Чындыгында, мен ушундай бир сөздү билем, эгер аны ачууланган адам айтса, анын ачуусу тарайт, ал «аъуузу биллаахи минаш шайтоонир рожийм»¹ деп айтсын». (Сахих аль-Бухари 6115; Сахих Муслим 2610)
¹ Аъуузу биллаахи минаш шайтоонир рожийм” сөзүнүн мааниси “Аллахтан каргышка калган шайтандан коргоосун сураймын” дегенди билдирет.
⠀
Жогорудагы хадисте ачуулануу шайтандын азгырыгы экендиги туурасында айтылды. Эгерде ким ачууланса, анда эң биринчи кезекте Аллахтан коргоо сурасын. Мына ошондо Аллах аны шайтандын жамандыгынан коргойт, ачуусу себептүү башкаларга зыян берүүдөн сактайт.
Ошондой эле Пайгамбарыбыз ﷺ ачуулануунун зыянынан кутулуу үчүн адамга сөз түрүндө да, иш жүзүндө да аткаруусу зарыл болгон иштерди буйруган.
⠀
Сөз түрүндө аткаруусу зарыл болгон иштер туурасында Пайгамбарыбыз ﷺ мындай деп айтты:
«Араңардан ким ачууланса, анда ал унчукпасын» деп үч жолу айтты». (“Муснад” 1/239)
⠀
Эгерде ачууланган адам сүйлөй турган болсо, анын сөзү адамдарга катуу тийиши мүмкүн же акылга сыйбаган сөздөр айтылып, урушууга себеп болушу мүмкүн. Мындай туруксуз абалда ачууланган адам өзүнө келгенге чейин унчукпай турганы жакшы. Ал эми ачуусу тараса, орундуу сүйлөйт, эч кимге зыян бербейт, адамдардын көңүлүн оорутпайт, ортодо душмандык да болбойт.
⠀
Ал эми иш жүзүндө аткаруусу зарыл болгон иштер туурасында Пайгамбарыбыз ﷺ айтты:
«Араңардан ким ачууланса жана ошол учурда туруп турган болсо, анда олтурсун. Эгер олтурса да ачуусу таркабаса, анда жатсын». (“Муснад” 5/152; Сунан Абу Дауд 4782)
⠀
Себеби адам ачуусу келип турганда тике турган болсо, ачуусун келтирген адамды уруп жибериши мүмкүн же аны менен бетме-бет турса өзүн карманалбай ага зыян бериши да ыктымал. Эгерде ушундай абалда олтура калса, анда ал ачуусун келтирген адамдан алыстайт, а эгер жатса, андан дагы алыстайт.
⠀
📌 ДЕМЕК, АЧУУЛАНСАҢ УШУЛ ҮЧ НЕРСЕНИ АТКАР:
1) Аллахтан коргоо сура.
2) Унчукпа, сүйлөбө, эч нерсе деп жооп бербе.
3) Турган болсоң олтур, олтурсаң да ачууң таркабаса, анда жат.
ТИЛМЕЧ | Эрланбек Кушчубек уулу
═════════
➤➤ https://t.me/tilmech
➤➤ https://t.me/tilmech
Аллах Таала Куранда мындай деп айтты:
«Эгер сени шайтан азгырган болсо, анда Аллахтан коргоо сура. Чындыгында, Ал Угуучу, Билүүчү». (Аараф сүрөөсү, 200-аят)
Сахабалардын бири Сулайман ибн Сурад, радыяллаху анху, айтат:
«Күндөрдүн биринде биз пайгамбар ﷺ менен чогу отурган элек. Ошондо эки адам бири-бири менен сөгүшө кетти. Бирөөсү экинчисин сөккөндө, ал ачууланып жүзү кызарып чыкты. Ошондо Пайгамбарыбыз ﷺ айтты:
«Чындыгында, мен ушундай бир сөздү билем, эгер аны ачууланган адам айтса, анын ачуусу тарайт, ал «аъуузу биллаахи минаш шайтоонир рожийм»¹ деп айтсын». (Сахих аль-Бухари 6115; Сахих Муслим 2610)
¹ Аъуузу биллаахи минаш шайтоонир рожийм” сөзүнүн мааниси “Аллахтан каргышка калган шайтандан коргоосун сураймын” дегенди билдирет.
⠀
Жогорудагы хадисте ачуулануу шайтандын азгырыгы экендиги туурасында айтылды. Эгерде ким ачууланса, анда эң биринчи кезекте Аллахтан коргоо сурасын. Мына ошондо Аллах аны шайтандын жамандыгынан коргойт, ачуусу себептүү башкаларга зыян берүүдөн сактайт.
Ошондой эле Пайгамбарыбыз ﷺ ачуулануунун зыянынан кутулуу үчүн адамга сөз түрүндө да, иш жүзүндө да аткаруусу зарыл болгон иштерди буйруган.
⠀
Сөз түрүндө аткаруусу зарыл болгон иштер туурасында Пайгамбарыбыз ﷺ мындай деп айтты:
«Араңардан ким ачууланса, анда ал унчукпасын» деп үч жолу айтты». (“Муснад” 1/239)
⠀
Эгерде ачууланган адам сүйлөй турган болсо, анын сөзү адамдарга катуу тийиши мүмкүн же акылга сыйбаган сөздөр айтылып, урушууга себеп болушу мүмкүн. Мындай туруксуз абалда ачууланган адам өзүнө келгенге чейин унчукпай турганы жакшы. Ал эми ачуусу тараса, орундуу сүйлөйт, эч кимге зыян бербейт, адамдардын көңүлүн оорутпайт, ортодо душмандык да болбойт.
⠀
Ал эми иш жүзүндө аткаруусу зарыл болгон иштер туурасында Пайгамбарыбыз ﷺ айтты:
«Араңардан ким ачууланса жана ошол учурда туруп турган болсо, анда олтурсун. Эгер олтурса да ачуусу таркабаса, анда жатсын». (“Муснад” 5/152; Сунан Абу Дауд 4782)
⠀
Себеби адам ачуусу келип турганда тике турган болсо, ачуусун келтирген адамды уруп жибериши мүмкүн же аны менен бетме-бет турса өзүн карманалбай ага зыян бериши да ыктымал. Эгерде ушундай абалда олтура калса, анда ал ачуусун келтирген адамдан алыстайт, а эгер жатса, андан дагы алыстайт.
⠀
📌 ДЕМЕК, АЧУУЛАНСАҢ УШУЛ ҮЧ НЕРСЕНИ АТКАР:
1) Аллахтан коргоо сура.
2) Унчукпа, сүйлөбө, эч нерсе деп жооп бербе.
3) Турган болсоң олтур, олтурсаң да ачууң таркабаса, анда жат.
ТИЛМЕЧ | Эрланбек Кушчубек уулу
═════════
➤➤ https://t.me/tilmech
➤➤ https://t.me/tilmech
🔴 КАБЫР ЖЕЙ АЛБАГАН ЖАЛГЫЗ НЕРСЕ
Жарир бин Хазим мындай деди: Мен Хасан аль-Басринин мындай дегенин уктум:
«Бир шаардык киши падышага байма-бай каттап, андан сый-урмат жана дүнүйө алып турчу. Кийин ал бул ишин таштап, үйүндө отуруп калды. Ошондо үй-бүлөсү жана балдары келип:
— Сиз падышага барууну жана андан алчу үлүшүңүздү таштап койдуңузбу? – деп сурашты.
Ал алардын сөзүнө көңүл бурбай койду. Алар:
— Аллахка ант, эгер мындай кыла берсеңиз, ачкалыктан кыйналып өлөсүз! – дешти.
Ошондо ал:
— Эй, балдарым! Аллахка ант болсун, мен үчүн ачкалыктан кыйналып, момун бойдон өлүү — семирип алып мунафык (эки жүздүү) бойдон өлгөнгө караганда сүйүктүүрөөк!» – деп жооп берди».
Хасан аль-Басри сөзүн улай мындай деди: «Аллахка ант болсун, бул киши кабыр май менен этти гана жеп, бирок ыйманды жей албасын билген!». (Ибн Абу ад-Дунья, «Китаб аль-Узла уа аль-Инфирад», 78)
═════════
➤➤ https://t.me/tilmech
➤➤ https://t.me/tilmech
Жарир бин Хазим мындай деди: Мен Хасан аль-Басринин мындай дегенин уктум:
«Бир шаардык киши падышага байма-бай каттап, андан сый-урмат жана дүнүйө алып турчу. Кийин ал бул ишин таштап, үйүндө отуруп калды. Ошондо үй-бүлөсү жана балдары келип:
— Сиз падышага барууну жана андан алчу үлүшүңүздү таштап койдуңузбу? – деп сурашты.
Ал алардын сөзүнө көңүл бурбай койду. Алар:
— Аллахка ант, эгер мындай кыла берсеңиз, ачкалыктан кыйналып өлөсүз! – дешти.
Ошондо ал:
— Эй, балдарым! Аллахка ант болсун, мен үчүн ачкалыктан кыйналып, момун бойдон өлүү — семирип алып мунафык (эки жүздүү) бойдон өлгөнгө караганда сүйүктүүрөөк!» – деп жооп берди».
Хасан аль-Басри сөзүн улай мындай деди: «Аллахка ант болсун, бул киши кабыр май менен этти гана жеп, бирок ыйманды жей албасын билген!». (Ибн Абу ад-Дунья, «Китаб аль-Узла уа аль-Инфирад», 78)
═════════
➤➤ https://t.me/tilmech
➤➤ https://t.me/tilmech
🔴 ТАЛАК БЕРГЕНГЕ ШАШЫЛБА!
Бир адам Имам Ахмадга келип:
— Атам мага аялың менен ажыраш деп буйруп жатат,– дейт. Ошондо Имам Ахмад ага:
— Аялың менен ажырашпа,– деп насаатын айтат. Тигил адам ага:
— Умар, радыяллаху анху, өзүнүн баласы Абдуллахка аялыңды кетир деп айткан го,– дегенде, Имам Ахмад:
— Атаң Умардай болуп кетсе да аялыңды кетирбе,– деп жооп берет.
═══════════════
➤ https://t.me/tilmech
Бир адам Имам Ахмадга келип:
— Атам мага аялың менен ажыраш деп буйруп жатат,– дейт. Ошондо Имам Ахмад ага:
— Аялың менен ажырашпа,– деп насаатын айтат. Тигил адам ага:
— Умар, радыяллаху анху, өзүнүн баласы Абдуллахка аялыңды кетир деп айткан го,– дегенде, Имам Ахмад:
— Атаң Умардай болуп кетсе да аялыңды кетирбе,– деп жооп берет.
📕 Табакат аль-Ханабила═══════════════
➤ https://t.me/tilmech