Медицинада AI қай кезеңде және оған не кедергі?
Медицинада жасанды интеллект (AI) қазіргі уақытта 2-кезеңде немесе "Қайта құру" (Reshape) сатысында тұр, яғни ол адамды толық алмастырмай, дәрігерлердің негізгі міндеттерін орындауға және шешім қабылдауға көмектесіп жатыр
AI-дың қазіргі жетістіктері мен қолданылу кезеңі:
Диагностика және визуализация: Радиология саласында Med-PaLM сияқты AI модельдері сканерлеу нәтижелерін оқуда және ауытқуларды анықтауда дәрігерлермен бірдей деңгейде жұмыс істейді. Мысалы, дәрігерге 24,5 минут қажет болатын шұғыл жағдайларды AI небәрі 24 секундта тауып, мамандардың жұмыс жүктемесін жеңілдетеді
Дәрі-дәрмек жасау: AI жаңа дәрілерді ашу процесін тездетуге, клиникалық сынақтарды оңтайландыруға және ақуыздардың құрылымын зерттеуге кеңінен қолданылуда. Ғалымдар AI құралдарының көмегімен антибиотиктерге төзімді бактериялармен күресу үшін тіпті ежелгі организмдердің ДНҚ-сын зерттеп, жаңа синтетикалық пептидтер жасап шығаруда.
Операциялық тиімділік: Ауруханалар мен денсаулық сақтау ұйымдары AI-ды клиникалық шешімдерді қолдау, дәрігерлердің қажуын (burnout) азайту және жұмыс процестерін жақсарту үшін ауқымды деңгейде енгізуде.
AI-дың толық автоматтандыруға өтуіне (3-кезең) кедергі келтіретін негізгі факторлар:
Алғашқы медициналық көмек пен күрделі шешімдер қабылдауда AI-дың дамуы айтарлықтай баяулайды, өйткені мынадай табиғи және құрылымдық кедергілер бар:
Адами кепілдік (Human Assurance): Онкология сияқты салаларда адам өміріне тікелей қауіп төнетіндіктен, пациенттер нәтижеге жауап беретін және шешімді қадағалайтын тірі адамның (дәрігердің) болуын қатаң талап етеді.
Қателікке жол бермеу (Error Tolerance): Фармакология және дәрі-дәрмек тағайындауда мінсіз дәлдік керек. AI-дың кішкентай ғана қателігі немесе "галлюцинациясы" орны толмас зиянға әкелуі мүмкін болғандықтан, толық автоматтандыруға жол берілмейді.
Терең қарым-қатынас пен эмпатия (Relational Depth): Күрделі симптомдарды түсіндіру, емдеу жолдарын таңдау, пациенттерге қауіп-қатер туралы хабарлау және психотерапия секілді процестер адамның эмпатиясына, эмоционалдық интеллектісіне және сеніміне негізделген.
Пайымдау және қатаң реттеу (Judgment & Regulation): Денсаулық сақтау саласында белгісіздік кезіндегі клиникалық шешімдер нақты интуиция мен тәжірибені талап етеді.
Сонымен қатар, FDA (Азық-түлік және дәрі-дәрмек сапасын бақылау басқармасы) сияқты ұйымдардың медициналық құрылғылар мен дәрілерді мақұлдаудағы қатаң заңнамалық талаптары жаңа технологиялардың тез енуіне тосқауыл болады.
Аударған: Тимур Бектұр. Дереккөз: MIT Sloan 2026
Медицинада жасанды интеллект (AI) қазіргі уақытта 2-кезеңде немесе "Қайта құру" (Reshape) сатысында тұр, яғни ол адамды толық алмастырмай, дәрігерлердің негізгі міндеттерін орындауға және шешім қабылдауға көмектесіп жатыр
AI-дың қазіргі жетістіктері мен қолданылу кезеңі:
Диагностика және визуализация: Радиология саласында Med-PaLM сияқты AI модельдері сканерлеу нәтижелерін оқуда және ауытқуларды анықтауда дәрігерлермен бірдей деңгейде жұмыс істейді. Мысалы, дәрігерге 24,5 минут қажет болатын шұғыл жағдайларды AI небәрі 24 секундта тауып, мамандардың жұмыс жүктемесін жеңілдетеді
Дәрі-дәрмек жасау: AI жаңа дәрілерді ашу процесін тездетуге, клиникалық сынақтарды оңтайландыруға және ақуыздардың құрылымын зерттеуге кеңінен қолданылуда. Ғалымдар AI құралдарының көмегімен антибиотиктерге төзімді бактериялармен күресу үшін тіпті ежелгі организмдердің ДНҚ-сын зерттеп, жаңа синтетикалық пептидтер жасап шығаруда.
Операциялық тиімділік: Ауруханалар мен денсаулық сақтау ұйымдары AI-ды клиникалық шешімдерді қолдау, дәрігерлердің қажуын (burnout) азайту және жұмыс процестерін жақсарту үшін ауқымды деңгейде енгізуде.
AI-дың толық автоматтандыруға өтуіне (3-кезең) кедергі келтіретін негізгі факторлар:
Алғашқы медициналық көмек пен күрделі шешімдер қабылдауда AI-дың дамуы айтарлықтай баяулайды, өйткені мынадай табиғи және құрылымдық кедергілер бар:
Адами кепілдік (Human Assurance): Онкология сияқты салаларда адам өміріне тікелей қауіп төнетіндіктен, пациенттер нәтижеге жауап беретін және шешімді қадағалайтын тірі адамның (дәрігердің) болуын қатаң талап етеді.
Қателікке жол бермеу (Error Tolerance): Фармакология және дәрі-дәрмек тағайындауда мінсіз дәлдік керек. AI-дың кішкентай ғана қателігі немесе "галлюцинациясы" орны толмас зиянға әкелуі мүмкін болғандықтан, толық автоматтандыруға жол берілмейді.
Терең қарым-қатынас пен эмпатия (Relational Depth): Күрделі симптомдарды түсіндіру, емдеу жолдарын таңдау, пациенттерге қауіп-қатер туралы хабарлау және психотерапия секілді процестер адамның эмпатиясына, эмоционалдық интеллектісіне және сеніміне негізделген.
Пайымдау және қатаң реттеу (Judgment & Regulation): Денсаулық сақтау саласында белгісіздік кезіндегі клиникалық шешімдер нақты интуиция мен тәжірибені талап етеді.
Сонымен қатар, FDA (Азық-түлік және дәрі-дәрмек сапасын бақылау басқармасы) сияқты ұйымдардың медициналық құрылғылар мен дәрілерді мақұлдаудағы қатаң заңнамалық талаптары жаңа технологиялардың тез енуіне тосқауыл болады.
Аударған: Тимур Бектұр. Дереккөз: MIT Sloan 2026
👍12🔥5
Manus AI
Manus деген жасанды интеллект бар.
Бұл - өте қуатты ЖИ құралдарының бірі.
Бірақ мен оны қолданатын себебім: бұл тек сайт, бағдарлама, ойын жасаумен шектелмейді, сыртқы құралдарға қосылып құжаттармен [слайд, презентация] де жұмыс істей алады.
Figma қосу арқылы дизайн кодтауға да болады және қатты ұнағаны:
1) Инстаграм постарды автомат жасатуға,
2) Таргетиң саласында жүргендер үшін маңызды мәлімет - жарнамалық кампания аналитикасын жасауға,
3) Сіздің орныңызға компьютерді қолданып, күрделі әрекеттерді автоном жасатуға болады.
Тегін бе?
Тегін ештеңе жоқ. Қазіргі заманда барлығы ақылы. Бірақ тегін нұсқасы біраз шаруа тындыруға жеткілікті. Оның үстіне менің мына сілтемемді қолданып тіркелсеңіз, қосымша 500 кредит тегін аласыз.
Қазақша сөйлей ала ма?
Иә, қазақша керемет сөйлейді, қазақша жақсы түсінеді, қазақша да жұмыстар атқарады.
👇Тіркеліңіздер. Қолданыңыздар. Таратыңыздар👇
https://manus.im/invitation/HDJLKAB0VQGYHG?utm_source=invitation&utm_medium=social&utm_campaign=copy_link
Manus деген жасанды интеллект бар.
Бұл - өте қуатты ЖИ құралдарының бірі.
Бірақ мен оны қолданатын себебім: бұл тек сайт, бағдарлама, ойын жасаумен шектелмейді, сыртқы құралдарға қосылып құжаттармен [слайд, презентация] де жұмыс істей алады.
Figma қосу арқылы дизайн кодтауға да болады және қатты ұнағаны:
1) Инстаграм постарды автомат жасатуға,
2) Таргетиң саласында жүргендер үшін маңызды мәлімет - жарнамалық кампания аналитикасын жасауға,
3) Сіздің орныңызға компьютерді қолданып, күрделі әрекеттерді автоном жасатуға болады.
Тегін бе?
Тегін ештеңе жоқ. Қазіргі заманда барлығы ақылы. Бірақ тегін нұсқасы біраз шаруа тындыруға жеткілікті. Оның үстіне менің мына сілтемемді қолданып тіркелсеңіз, қосымша 500 кредит тегін аласыз.
Қазақша сөйлей ала ма?
Иә, қазақша керемет сөйлейді, қазақша жақсы түсінеді, қазақша да жұмыстар атқарады.
👇Тіркеліңіздер. Қолданыңыздар. Таратыңыздар👇
https://manus.im/invitation/HDJLKAB0VQGYHG?utm_source=invitation&utm_medium=social&utm_campaign=copy_link
1👍23
Қазақстан - бақытты ел
Біз, негізі, бақытты елміз!
Оны мен жаңа Google-дың жаңадан шыққан, қолға ұстайтын құрылғыларға (edge devices) арналған Gemma 4 атты модельдер жинағын тестен өткізіп отырып түсіндім.
Gemma 4 деген не?
Ол - Gemini сияқты ЖИ чатбот. Бірақ толықтай сіздің құрылғыңыздың ішінде яғни смартфонның жадында жұмыс істейді. Жүктеп аласыз. Тегін. Интернет мүлдем қажет емес!
“Интернет мүлдем қажет емес” демекші, “Біз бақытты елміз ғой” дегенімнің сыры осы.
Бұл модельді көбіміз ұқпаймыз.
Өйткені, Қазақстанда интернет тегінге жақын. (Иә, айына 5000-9000 тг деген арзан). Интернет арзан болғандықтан барлығымыз Ютуб, Инстаграм, ТикТокта отырамыз. Күні бойы, түні бойы.
Осы ашық Интернет арқылы барлық әлемдік ЖИ-лар біз үшін қол жетімді. Ешқандай шектеусіз. VPN қолданбаймыз.
Барлық ЖИ-лердің барлық тегін функционалы бізге артығымен жетіп жатыр.
Сондықтан да “Тегін, өз құрылғыңа қосып алуға болатын модель” дегенде “Онсыз да ChatGPT, Gemini тегін ғой?” дейміз.
Осы күйімізден айырылмайық!
Біз, негізі, бақытты елміз!
Оны мен жаңа Google-дың жаңадан шыққан, қолға ұстайтын құрылғыларға (edge devices) арналған Gemma 4 атты модельдер жинағын тестен өткізіп отырып түсіндім.
Gemma 4 деген не?
Ол - Gemini сияқты ЖИ чатбот. Бірақ толықтай сіздің құрылғыңыздың ішінде яғни смартфонның жадында жұмыс істейді. Жүктеп аласыз. Тегін. Интернет мүлдем қажет емес!
“Интернет мүлдем қажет емес” демекші, “Біз бақытты елміз ғой” дегенімнің сыры осы.
Бұл модельді көбіміз ұқпаймыз.
Өйткені, Қазақстанда интернет тегінге жақын. (Иә, айына 5000-9000 тг деген арзан). Интернет арзан болғандықтан барлығымыз Ютуб, Инстаграм, ТикТокта отырамыз. Күні бойы, түні бойы.
Осы ашық Интернет арқылы барлық әлемдік ЖИ-лар біз үшін қол жетімді. Ешқандай шектеусіз. VPN қолданбаймыз.
Барлық ЖИ-лердің барлық тегін функционалы бізге артығымен жетіп жатыр.
Сондықтан да “Тегін, өз құрылғыңа қосып алуға болатын модель” дегенде “Онсыз да ChatGPT, Gemini тегін ғой?” дейміз.
Осы күйімізден айырылмайық!
1👍40🔥10
Жаман ІТ-әдеттер
Байқаймын, көбі "технологияға жақын адамдар үнемі жаңашылдықты қолдайды" деген ойда.
Бірақ ІТ мамандардың да санасы шал боп қалған, миы қатып қалғандары, өзгергісі келмейтіндер жетерлік. Бір қызығы: ол жас-кәріге қарамайды.
Мысалы, алдында әуежайда 2-3 жас жігітпен кездестім. Программистер. ЖИ туралы айтып кеттім. Біреуі фронтенд маман екен. "v0 сияқты фронтенд дизайн жасағыштарды қолданасың ба?" десем, "Жоқ, өзім қолмен жазған ұнайды" дейді.
Дұрыс қой, нағыз программист барлығын қолмен жазғанды ұнататын болар. Бірақ қазір прототипті жылдам жеткізу заманы емес пе? Figma Make арқылы жасай салған жақсы емес пе? Мен солай ойлаймын, біреулер олай ойламайды. Қызығы осы.
Өзім де ІТ-шалмын. PHP дегенді әлі күнге дейін жақсы көрем. MySQL-ден Postgre-ге, яғни Supabase-ке әрең өттім.
Қазіргілер дата аналитика мәселесінде ClickHouse-ға өтіп кеткен.
Бұл технологияларды күн сайын естисің, бірақ ешқашан ауысуға асықпайсың.
Міне, жаман IT-әдет дегеніміз осы:))
https://clickhouse.com
Байқаймын, көбі "технологияға жақын адамдар үнемі жаңашылдықты қолдайды" деген ойда.
Бірақ ІТ мамандардың да санасы шал боп қалған, миы қатып қалғандары, өзгергісі келмейтіндер жетерлік. Бір қызығы: ол жас-кәріге қарамайды.
Мысалы, алдында әуежайда 2-3 жас жігітпен кездестім. Программистер. ЖИ туралы айтып кеттім. Біреуі фронтенд маман екен. "v0 сияқты фронтенд дизайн жасағыштарды қолданасың ба?" десем, "Жоқ, өзім қолмен жазған ұнайды" дейді.
Дұрыс қой, нағыз программист барлығын қолмен жазғанды ұнататын болар. Бірақ қазір прототипті жылдам жеткізу заманы емес пе? Figma Make арқылы жасай салған жақсы емес пе? Мен солай ойлаймын, біреулер олай ойламайды. Қызығы осы.
Өзім де ІТ-шалмын. PHP дегенді әлі күнге дейін жақсы көрем. MySQL-ден Postgre-ге, яғни Supabase-ке әрең өттім.
Қазіргілер дата аналитика мәселесінде ClickHouse-ға өтіп кеткен.
Бұл технологияларды күн сайын естисің, бірақ ешқашан ауысуға асықпайсың.
Міне, жаман IT-әдет дегеніміз осы:))
https://clickhouse.com
1👍27😁8
Hey,
We’re running a $20,000 Agent 4 Content Challenge right now.
And we’re already in Week 3.
Each week, we’re giving $5,000 to the best video showing what someone built with Agent 4.
So far, we’ve seen:
• creative tools
• real-world apps
• ambitious experiments
But there’s still time to jump in. Submissions for this week close midnight Wednesday.
Here’s the challenge:
Build something real with Agent 4.
Make a video about it.
Post it.
That’s it.
This isn’t just about what you build, it’s about how you tell the story.
Not sure where to start?
Start simple:
• build something small but useful
• show how it works
• explain why it matters
You don’t need a full production setup, just focus on the basics:
• clear audio
• simple lighting
• good pacing
• a clear story
That alone goes a long way.
Want inspiration?
📣 Announcement video
🏆 Week 1 winner
🎥 Tips: How to Make Your App Go Viral
Get started
We’re awarding one winner every week.
$5,000 is still up for grabs this week.
Give it a shot → replit.com/contentchallenge
We’re running a $20,000 Agent 4 Content Challenge right now.
And we’re already in Week 3.
Each week, we’re giving $5,000 to the best video showing what someone built with Agent 4.
So far, we’ve seen:
• creative tools
• real-world apps
• ambitious experiments
But there’s still time to jump in. Submissions for this week close midnight Wednesday.
Here’s the challenge:
Build something real with Agent 4.
Make a video about it.
Post it.
That’s it.
This isn’t just about what you build, it’s about how you tell the story.
Not sure where to start?
Start simple:
• build something small but useful
• show how it works
• explain why it matters
You don’t need a full production setup, just focus on the basics:
• clear audio
• simple lighting
• good pacing
• a clear story
That alone goes a long way.
Want inspiration?
📣 Announcement video
🏆 Week 1 winner
🎥 Tips: How to Make Your App Go Viral
Get started
We’re awarding one winner every week.
$5,000 is still up for grabs this week.
Give it a shot → replit.com/contentchallenge
Replit
Agent 4 Content Challenge - $20K in Prizes
Build with Agent 4, tell your story on video, and win $5,000 per week.
👍7🔥2🤔1
Processing power!
That’s what really matters nowadays. Even for the individual person!
E.g. I can and I do lots of projects with the help of AI. But at the end of the day not AI is stopping acting, it’s me. Because my brain which is my processing power burns out and I am exhausted!
And I take almost two days to recover from everything. Up until all my AI powers awaiting me in idle mode.
That’s the worrying aspect to me…
How do I gain more processing power? From where?
Timur Bektur
That’s what really matters nowadays. Even for the individual person!
E.g. I can and I do lots of projects with the help of AI. But at the end of the day not AI is stopping acting, it’s me. Because my brain which is my processing power burns out and I am exhausted!
And I take almost two days to recover from everything. Up until all my AI powers awaiting me in idle mode.
That’s the worrying aspect to me…
How do I gain more processing power? From where?
Timur Bektur
🔥14👍1🤔1
☝️☝️☝️
Қандай заманда өмір сүріп жатырмыз?
Қараңыздаршы?
NASA-ның Artemis II ай сапары миссиясының Orion ғарыш кемесінің жерге оралған сәті. Сәуірдің 10-ы.
Бұл ғарыш сапарының бір өзі, жай ғана барып қайтқаны - ғаламдық тарихи оқиға.
Оған қоса:
тұңғыш рет Apple iPhone сияқты жеке құрылғыларды алып кетіп, фото-видео жасауға рұқсат берілуі,
бір әйел, бір басқа нәсілдің адамы деген сияқты экипаж мүшелерін тағайындаудағы әралуандық қағидасы,
жерден ұшып шығып, Айдың траекториясын дәл ұстап алып айналып шығуы,
адамзат баласының тұңғыш рет ғарыш кеңістігінде тым алысқа ұшып баруы (жобамен 500.000 шақырым),
57 минут бойы Күннің тұтылуын Айдан бақылау
Адам жасушасының тініне қашық ғарыштағы (дип космос) радиация қалай әсер ететінін бақылау (жалпы “Адамдар ғарышқа не үшін ұшады?” деген барлық сұрақтың негізгі жауаптарының бірі осы. Жер бетінен тыс жерде ғылыми сынақ жүргізу һәм сынамалар алу),
ғарыш кемесінің қайтып келгеннен кейінгі сыртқы жабындысы туралы толық есептің 1 күнде жариялануы,
т.с.с жетіп жатыр.
Енді қараңыздаршы, қыл аяғы біз мына тұрған “Байқоңырдан” адам ұшпақ, жүк ұшырғанның өзін егжей-тегжейлі көре алмаймыз, ал бұлар дене камерасымен капсуланы қалай қарсы алып, сыртқы есігін ашып, 10 күнде аспанды айналып келген адамдардың қандай болатынын тікелей көрсетіп жатыр.
Не деген заман… Не деген технология…
@timurdaninfo
Қандай заманда өмір сүріп жатырмыз?
Қараңыздаршы?
NASA-ның Artemis II ай сапары миссиясының Orion ғарыш кемесінің жерге оралған сәті. Сәуірдің 10-ы.
Бұл ғарыш сапарының бір өзі, жай ғана барып қайтқаны - ғаламдық тарихи оқиға.
Оған қоса:
тұңғыш рет Apple iPhone сияқты жеке құрылғыларды алып кетіп, фото-видео жасауға рұқсат берілуі,
бір әйел, бір басқа нәсілдің адамы деген сияқты экипаж мүшелерін тағайындаудағы әралуандық қағидасы,
жерден ұшып шығып, Айдың траекториясын дәл ұстап алып айналып шығуы,
адамзат баласының тұңғыш рет ғарыш кеңістігінде тым алысқа ұшып баруы (жобамен 500.000 шақырым),
57 минут бойы Күннің тұтылуын Айдан бақылау
Адам жасушасының тініне қашық ғарыштағы (дип космос) радиация қалай әсер ететінін бақылау (жалпы “Адамдар ғарышқа не үшін ұшады?” деген барлық сұрақтың негізгі жауаптарының бірі осы. Жер бетінен тыс жерде ғылыми сынақ жүргізу һәм сынамалар алу),
ғарыш кемесінің қайтып келгеннен кейінгі сыртқы жабындысы туралы толық есептің 1 күнде жариялануы,
т.с.с жетіп жатыр.
Енді қараңыздаршы, қыл аяғы біз мына тұрған “Байқоңырдан” адам ұшпақ, жүк ұшырғанның өзін егжей-тегжейлі көре алмаймыз, ал бұлар дене камерасымен капсуланы қалай қарсы алып, сыртқы есігін ашып, 10 күнде аспанды айналып келген адамдардың қандай болатынын тікелей көрсетіп жатыр.
Не деген заман… Не деген технология…
@timurdaninfo
1🔥19👍11
Технологияны жақсы көретін бірақ өзі ІТ маманы емес адамдарға керемет #вакансия #techjournalist
BCChub.kz В DevRel команду требуется SMMщик.
Оформление строго в штат. Формат работы гибрид. Часть дней в офисе.
Задачи:
— Разрабатывать и развивать SMM-стратегию BCC-Hub
— Вести соцсети (Telegram, LinkedIn и др.) и развивать их
— Планировать и реализовывать контент: новости, IT-материалы, команда, вакансии, мероприятия
— Готовить продуктовый и экспертный контент совместно с командами (разработка, аналитика, продукт)
Требования:
— Опыт в SMM 2–4 года
— Опыт ведения и роста соцсетей (аудитория, вовлечённость)
— Навыки написания разных форматов контента
— Понимание трендов
@kamilakashkenova В телеграме
BCChub.kz В DevRel команду требуется SMMщик.
Оформление строго в штат. Формат работы гибрид. Часть дней в офисе.
Задачи:
— Разрабатывать и развивать SMM-стратегию BCC-Hub
— Вести соцсети (Telegram, LinkedIn и др.) и развивать их
— Планировать и реализовывать контент: новости, IT-материалы, команда, вакансии, мероприятия
— Готовить продуктовый и экспертный контент совместно с командами (разработка, аналитика, продукт)
Требования:
— Опыт в SMM 2–4 года
— Опыт ведения и роста соцсетей (аудитория, вовлечённость)
— Навыки написания разных форматов контента
— Понимание трендов
@kamilakashkenova В телеграме
👍4🔥2