‍ 🎭یادمان نرفته | مردی برای تمام فصول، به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا

انسان تا کجا می‌تواند بر باورهای خود پایبند بماند؟ آیا حقیقت ارزشی فراتر از جان آدمی دارد یا در جهانی که قدرت، سرنوشت انسان‌ها را تعیین می‌کند، گاه باید برای بقا از اصول و اعتقادات خود چشم پوشید؟ تاریخ سرشار از انسان‌هایی است که در برابر قدرت سر فرود آورده‌اند و آنان که ایستادگی را برگزیده و بهای سنگینی برای آن پرداخته‌اند. اما مرز میان وفاداری به باورها و سرسختی در برابر تغییر کجاست؟ آیا سکوت می‌تواند نشانه مخالفت باشد و آیا انسانی که از بیان عقیده خود امتناع می‌کند، همچنان تهدیدی برای صاحبان قدرت به شمار می‌رود؟ شاید دشوارترین انتخاب زندگی، نه میان خیر و شر، بلکه میان حفظ جان و پاسداری از حقیقتی باشد که به آن ایمان داریم.

به آبان‌ماه ۱۳۹۳ بازمی‌گردیم؛ به تالار وحدت تهران، جایی که «بهمن فرمان‌آرا»، فیلم‌ساز شناخته‌شده سینمای ایران، پس از سال‌ها تلاش برای اجرای یک اثر نمایشی، سرانجام «مردی برای تمام فصول» را به روی صحنه می‌برد. نمایشی به قلم «رابرت بولت»، نمایشنامه‌نویس انگلیسی، با ترجمه «فرزانه طاهری» و تنظیم متن برای اجرا توسط «امید سهرابی». اثری که داستان آن به قرن شانزدهم میلادی و دوران سلطنت هنری هشتم در انگلستان بازمی‌گردد. داستان از زمانی آغاز می‌شود که «هنری هشتم»، پادشاه انگلستان، در تلاش است تا ازدواج خود با «کاترین آراگون» را باطل کرده و با «آن بولین» ازدواج کند. تصمیمی که به اختلافی بزرگ میان سلطنت و کلیسای کاتولیک می‌انجامد و به‌تدریج ساختار سیاسی و مذهبی انگلستان را دگرگون می‌کند.

«مردی برای تمام فصول» در ظاهر یک درام تاریخی است، اما آنچه به آن عمق می‌بخشد، تقابل میان وجدان فردی و قدرت سیاسی است. رابرت بولت با بهره‌گیری از یکی از مهم‌ترین وقایع تاریخ انگلستان، داستان انسانی را روایت می‌کند که در برابر فشارهای اجتماعی، سیاسی و مذهبی، حاضر نیست از هویت و باورهای خود دست بکشد. در این میان، شخصیت توماس مور به نمادی از پایداری بر اصول اخلاقی تبدیل می‌شود؛ انسانی که می‌داند مخالفت با قدرت چه پیامدهایی خواهد داشت، اما ترجیح می‌دهد به‌جای همراهی با خواسته‌ای که آن را نادرست می‌داند، بهای انتخاب خود را بپردازد. در مقابل او، شخصیت‌هایی قرار می‌گیرند که هر کدام به شیوه‌ای متفاوت با قدرت مواجه می‌شوند؛ برخی برای حفظ موقعیت خود سازش می‌کنند، برخی از ترس سکوت اختیار می‌کنند و برخی برای رسیدن به جایگاه بالاتر، از نزدیک‌ترین افراد زندگی خود فاصله می‌گیرند.

اما اهمیت این اجرا تنها به حضور بازیگران مطرح یا انتخاب یک نمایشنامه شناخته‌شده محدود نمی‌شود. «مردی برای تمام فصول» برای بهمن فرمان‌آرا اثری بود که سال‌ها در پی اجرای آن بود و سرانجام پس از موانع متعدد، فرصت تحقق پیدا کرد. این کارگردان از سال‌های پیش برای به صحنه بردن نمایش برنامه‌ریزی کرده بود، اما مشکلات مربوط به دریافت مجوز و فراهم شدن شرایط اجرا، تحقق این تصمیم را بارها به تعویق انداخت. در نهایت، اجرای نمایش از هفدهم آبان‌ماه ۱۳۹۳ در تالار وحدت آغاز شد و تا پنجم دی‌ماه ادامه یافت. اتفاقی که پس از سال‌ها انتظار، یکی از آرزوهای هنری فرمان‌آرا را به واقعیت تبدیل کرد و توجه بسیاری از علاقه‌مندان سینما و تئاتر را به این تجربه معطوف ساخت.

آنچه «مردی برای تمام فصول» را همچنان به اثری تأمل‌برانگیز تبدیل می‌کند، مسئله‌ای است که محدود به قرن شانزدهم یا سرنوشت توماس مور نمی‌ماند. تقابل میان انسان و قدرت، وفاداری به اصول شخصی، ترس از دست دادن موقعیت و انتخاب میان مصلحت و حقیقت، مفاهیمی هستند که در دوره‌های مختلف تاریخی تکرار می‌شوند. توماس مور در جهانی زندگی می‌کند که مخالفت با فرمان پادشاه می‌تواند به قیمت جانش تمام شود، اما ترجیح می‌دهد به‌جای تغییر باورهای خود، پیامدهای ایستادگی را بپذیرد. شخصیتی که داستانش مخاطب را با معنای شجاعت و مسئولیت فردی روبه‌رو می‌کند و یادآور می‌شود که گاه دشوارترین شکل مقاومت، تنها وفادار ماندن به خویشتن است.

و پرسشی که پس از پایان سرگذشت توماس مور همچنان باقی می‌ماند، شاید دیگر تنها درباره تاریخ انگلستان نباشد؛ آیا انسان در مواجهه با قدرت، می‌تواند حقیقت را بر منافع خود ترجیح دهد؟ آیا پایبندی به اصول اخلاقی، زمانی که به بهای از دست دادن همه‌چیز تمام می‌شود، همچنان یک فضیلت است؟ و در نهایت، ارزش باورهای ما به آن چیزی است که درباره‌شان می‌گوییم، یا به بهایی که حاضریم برای حفظ آن‌ها بپردازیم؟

‍ 🎭بدن، بیان، بازی
به بهانه ی نمایش‌‌ «سه دقیقه تا پایان جهان»

بی اغراق یکی از تکنیکی‌ترین بازیگران عرصه تئاتر «توماج دانش بهزادی» است که با تسلط بر تکنیک‌های بازیگری و بازی بدن به ویژه روش‌های روز غربی و بین‌المللی، نقش‌های مهم و تاثیرگذاری را اجرا و ایفا کرده است. او به بازیگر نقش‌های چند لایه‌ای و دشوار، شهرت دارد. این هنرمند کاربلد رشته بازیگری را در مقطع کارشناسی و رشته کارگردانی را در کارشناسی ارشد دانشگاه هنر و معماری به پایان رسانده و خود نیز از سال ۹۱ به عنوان استاد در دانشگاه آزاد هنر و معماری واحد تهران مرکز به تدریس مشغول است و نقش مهمی در آموزش نسل نوی هرمندان ایفا می‌کند.
«توماج دانش بهزادی» تاکنون جوایز متعددی از جمله تندیس بهترین بازیگر مرد در بخش بین‌الملل جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر را دریافت کرده و اجراهایی در کشورهای آلمان، ایتالیا و هلند داشته است که نشان‌دهنده توانمندی‌های او در عرصه بین‌المللی است. از جمله آثاری که این هنرمند در آن‌ها نقش داشته و بروی صحنه آمده است نمایش‌های «راهزنان»، «بداهه گویی»، «مم و زین»، «بیرون پشت در»، «ترانه‌ای در انتهای کوچه تاریک»، «کشند»، «حکومت نظامی»، «پوست انداختن»، «دوراز دسترس اطفال نگهداری شود»، «فرشته مرگ»، «پچپچه های پشت خط نبرد»، «مادام کامیون»، « راز ماهی طلایی آکواریوم آقای ژان»، «دوزخ»، «دیگری»، «نشانه‌ها»، «بی چرا زندگان» و مشاور کارگردانی نمایش‌های «قند خون» و «کمیته نان»، «من یک زنم صدامو می شنوین» و «بیرون پشت در» و کارگردانی چند اثر از جمله «لانه خرگوش» بوده است.اما توماج دانش بهزادی سالهاست که حضور جلوی دوربین را نیز تجربه کرده و در فیلم های کوتاه و بلند زیادی نیز حضور یافته و نقش بازی کرده است. فیلم‌های «اینجا نه»، «خط باریک قرمز»، «لباس شخصی»، «وضعیت قرمز»، «سگ‌ها دیشب نخوابیدند»، «بچه مردم»، «سوربز»، «خانه عروسک»، «آیسان»، «تدفین»، «آبستن»، «لختگی» و «پاکول» از این نمونه‌اند. «توماج دانش بهزادی» قرار است پس از مدتی بار دیگر بروی صحنه بیاید و به ایفای نقش بپردازد.
نمایش «سه دقیقه تا پایان جهان» به نویسندگی و کارگردانی «تینو صالحی» و تهیه کنندگی آزیتا موگویی، و حضور بازیگرانی چون «توماج دانش بهزادی، رویا جاویدنیا، محمد معتضدی، رضا حمزه پور، فرید صادق، سینا باران چشمه و تینو صالحی» تازه ترین تجربه این بازیگر خوش تکنیک است که از ۱۳ آبان در تماشاخانه ایرانشهر بروی صحنه می آید.

🖤کوروش زارعی بازیگر و کارگردان سینما و تئاتر درگذشت.
تیوال، این کاستی را به خانواده محترم ایشان و جامعه هنری تسلیت می‌گوید.

@tiwall