🌿Navro‘z muborak🌿

#shunchaki

Zarin gazi-C4H10FO2P

Zarin gazi juda zaharli asab agenti bo'lib, rangsiz, hidsiz va ta'msiz bo'lib, uni aniqlash juda qiyin. U inson organizmiga halokatli ta'siri tufayli ommaviy qirg'in qurollari ro‘yxatiga kiritilgan.

Zarin 1938-yilda Germaniyada kimyogar Gerxard Shreyder boshchiligidagi olimlar guruhi tomonidan Germaniyaning IG Farben kimyo kompaniyasida ishlayotgan vaqtda topilgan.Olimlar yangi pestitsidlarni tadqiq qilishayotganda zarinni tasodifan aniqlashadi.

"Sarin"(zarin)nomi uning kashfiyotida ishtirok etgan to'rtta asosiy shaxsning ismlaridan olingan: Shreyder, Otto Ambros, Gerxard Ritter va Xans-Yurgen fon der Linde.

Zarin bir nechta kimyoviy hujumlarda,masalan:1995-yilda Yaponiyadagi Aum Shinrikyo kulti tomonidan amalga oshirilgan Tokio metrosidagi zarin hujumida mashhur bo'lgan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Champ oroli va sharsimon toshlar🌑

Shimoliy Muz okeanidagi Frans-Iosif land arxipelagida joylashgan Champ oroli o'zining sirli va noyob tabiat hodisasi - "tosh sharlar🌑" deb nomlanuvchi sharsimon toshlar bilan mashhur. Ushbu tosh sharlar g'ayrioddiy shakli va shakllanishi tufayli olimlar va tashrif buyuruvchilarni hayratda qoldiradigan geologik mo'jizadir.

Champ orolidagi sharsimon toshlar katta, deyarli mukammal yumaloq tosh tuzilmalari bo'lib, ushbu toshlarning diametrlari bir necha santimetrdan bir necha metrgacha yetadi

Ushbu tosh sharlarning aniq shakllanish jarayoni bo‘yicha ilmiy munozaralar va taxminlar ko‘p.

Ba'zi nazariyalarga ko'ra, ular millionlab yillar davomida tabiiy ob-havo va eroziya jarayonlari natijasida shakllangan bo'lishi mumkin

Yoki toshlarning oroldagi muzliklarda suv oqadigan yo‘llarga tushishi natijasida shunday tuzilish xosil qilgan

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki #fakt

Seshanba kuni boshqa kunlarga nisbatan ko‘proq o‘g‘irlik sodir bo‘ladi

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Ketrin g‘ildiragi-Sindiruvchi g'ildirak

Ketrin g'ildiragi Yevropada O'rta asrlar va erta zamonaviy davrda qo'llanilgan qiynoq va qatl qurilmasi edi.

Jabrlanuvchining oyoq-qo‘llari katta yog‘och g‘ildirakning g‘ildiragiga bog‘langan, so‘ngra g‘ildirak asta-sekin aylantirilgan, jallod esa jabrlanuvchining suyaklarini sindirish uchun temir panjaralardan foydalangan. Ba'zan, "sindirilgan" dan so'ng, jabrlanuvchi jarohatlardan o'lishi uchun g'ildirakda qolib ketardi.

Ketrin g'ildiragi ayniqsa dahshatli va shafqatsiz jazo turi bo'lib, ko'pincha qotillik, xiyonat yoki bid'at kabi og'ir jinoyat qilgan jinoyatchilarni jazolash uchun ishlatilgan. Bu qurilma nafaqat og'riqli, balki jamoat tomosha qilishi va jinoyatlarni oldini olish uchun ham ommaviy qatl qilishga mo'ljallangan edi.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Amerikalik birinchi ayol samolyot muhandisi

Emma Lilian Todd (1865-1937) birinchi ayol samolyot dizayneri. U 20-asr boshlarida aeronavtika sohasiga katta hissa qoʻshgan. 1909- yilda u Madison Square Gardendagi ko'rgazmada o'zining samolyot dizaynini namoyish etdi. Hatto samaloyot qurilishini moliyalashtirgan homiylar ham topildi va 1910-yilda samolyot birinchi parvozini amalga oshirdi.

Miss Todd o'zi uchishni xohlaydi, lekin samolyotda uchish uchun litsenziya olmagani uchun Dide Masson samolyotni boshqardi. Samolyot to'liq parvoz qila olmagan bo'lsa-da, Emili Lillian Todd - aka-uka Raytlardan atigi 6 yil o'tib, samolyotni butunlay mustaqil ravishda loyihalashtirgan birinchi ayol sifatida tarixga kirdi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

OLTIN ARALASHTIRGICH mukofoti

Golden Spurtle mukofoti Shotlandiyaning Karbrij shahrida har yili o'tkaziladigan bo'tqa tayyorlash bo'yicha jahon chempionatida taqdim etiladigan nufuzli mukofot.

Tanlov dunyodagi eng yaxshi an'anaviy bo'tqa ishlab chiqaruvchisini topishga qaratilgan bo'lib, ishtirokchilar ushbu klassik Shotlandiya taomini tayyorlash bo'yicha o'z mahoratlarini namoyish etadilar.

Golden Spurtle mukofoti- an'anaviy ravishda bo'tqalarni aralashtirish uchun ishlatiladigan maxsus tayyorlangan yog'och tayoq shaklida.
Bu tanlovning mohiyatini ifodalaydi va eng mazali va mukammal pishirilgan bo'tqani yaratgan ishtirokchiga beriladi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

1899-yilda (Qirolicha Viktoriya yubileyi uchun) mashhur britaniyalik yozuvchi, jurnalist va sayohatchi Rudyard Kipling McClure's jurnalida "Oq odamning yuki" she'rini nashr etdi.

She'r darhol jamoatchilikning turli xil munosabatiga sabab bo'ldi. Shu bilan birga, uning nomi mustamlaka mulklaridagi imperialistlarning "missiyasi" uchun umumiy otga aylandi.

Amerikaning "Judge" jurnalida xuddi shu "Oq odamning yuki" nomida rasm nashr etildi. Unda Baxtsiz britaniyalik Jon Bull va amerikalik Sem amaki terlab, charchab, yovvoyi va o'qimagan mahalliy aholini sivilizatsiya cho'qqilariga sudrab borayotgani tasvirlangan.

Jon Bull o'zining tepasida Hindiston, Xitoy, Sudan, Misr va Janubiy Afrikaning Zuluslarini olib yuradi.

Sem akami esa - Filippin, Kuba, Puerto-Riko va Gavayini yelkasiga ortib olgan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki #effekt

Tuya burni idiomasi 🐪

“Tuya burni idiomasi” kichik, zararsizdek tuyuladigan iltimos yoki harakatga ruxsat berilgan vaziyatni tasvirlash uchun qo‘llaniladigan majoziy ibora bo‘lib, faqat keyingi, muhimroq so‘rov yoki harakatlarga sabab bo‘ladi.

Bu atama tuya va chodir haqidagi eski afsonadan kelib chiqqan bo'lib, u yerda tuya o'z egasidan isinish uchun chodirga burnini tiqib kirgizishi mumkinligini so'raydi. Egasi bunga ruxsat bergandan so'ng, tuya asta-sekin ichkariga kirib, butun chodirni egallab oladi.

Zamonaviy qo'llanishda "Tuya burni idiomasi" ko'pincha siyosat va qaror qabul qilish jarayonlari haqidagi munozaralarda qo'llaniladi. Bu kichik talabga rozi bo'lish yoki kichik murosaga kelish, oxir-oqibatda, dastlab ko'zda tutilmagan kattaroq imtiyozlar yoki o'zgarishlarga olib kelishi mumkinligini anglatadi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#toponim #etimologiya

SHEROZ - "bog‘lar shahri"

Sheroz Eronning bir necha ming yillik tarixga ega shahri. Sheroz shahri asrlar davomida fors madaniyati, adabiyoti va sanʼati markazi boʻlgan. Sheroz mashhur shoirlar, olimlar va san'atkorlarning vatani bo'lgan.

"Sheroz" nomi bir nechta kelib chiqish va ma'nolariga ega. Ommabop bir nazariyaga ko'ra, Qadimda Sheroz vino ishlab chiqarish bilan mashhur bo'lgan va shahar nomi u yerda o'sadigan uzum navi bilan sinonimga aylangan.

Ba'zi mahalliy yozuvchilar tomonidan Sheroz nomi Firdavsiyning "Shohnoma" siga ko'ra dunyoning uchinchi shohi Tahmurasning o'g'lidan olingan

Yana bir nazariyaga ko‘ra, Sheroz nomi forscha so‘zidan olingan bo‘lib,"bog‘lar shahri" “shirin suv” yoki “podshoh sovg‘asi” degan ma’noni anglatadi.

Sheroz shahri ko'p qirrali tarixga ega bo'lib, fors adabiyotiga qo'shgan hissasi, go'zal bog'lari va Erondagi madaniy ahamiyati bilan mashhur.Sheroz shahri taxallusi-"Bog‘lar shahri" hisoblanadi

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Dengiz sigiri- "Karam yeyuvchi"

Hozirda yoʻq boʻlib ketgan “Karam yeyuvchi” nomi bilan mashhur boʻlgan Steller dengiz sigiri (Hydrodamalis gigas) bir vaqtlar Shimoliy Tinch okeani suvlarida yashagan yirik dengiz sutemizuvchi hisoblanadi. Ular asosan laminariya, dengiz o'tlari va boshqa dengiz o'simliklaridan iborat bo'lgan o'txo'r dietasi tufayli "Karam yeyuvchi" deb nomlangan.

Steller dengiz sigirini birinchi marta nemis tabiatshunosi Jorj Steller 1741-yilda Vitus Bering boshchiligidagi Buyuk Shimoliy ekspeditsiyasi davomida hujjatlashtirgan. Bu dengiz sigirlari uzunligi 25 fut (7,7 metr) gacha va bir necha tonna og'irlikda bo'lgan ulkan jonzotlar edi.

Steller dengiz sigiri sekin harakatlanuvchi hayvon boʻlib, Bering dengizidagi Aleut orollari va Komander orollari qirgʻoqlari yaqinidagi sayoz suvlarda yashagan.

Steller dengiz sigirining oxirgi tasdiqlangan ko'rinishi 1768-yilda, Jorj Steller topganidan atigi 27 yil o'tgach kuzatilgan.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Tenere daraxti (Arbre du Ténéré) bir vaqtlar Yerdagi eng yolg'iz daraxt hisoblangan.

U Tenere cho'lida (Nigerning shimoli-sharqida, Sahroi Kabir chegarasida) o'sgan va 400 km radiusda boshqa daraxt topilmagan.

Daraxt 1930-yillarning boshlarida, tabiatshunoslar va geograflarning diqqat-e'tiboriga tushdi. Undan oldin u o'nlab yillar davomida Sahroi Kabirning savdo yo'llari bo'ylab sayohat qilgan savdo karvonlari uchun to'xtash joyi bo'lgan. Olimlar uning yoshi taxminan 300 yil ekanligini aniqlashga muvaffaq bo'lishdi. Tenere daraxtining o'ziga xos joylashuvi haqida turli xil farazlar ilgari surilgan - ko'pincha bu akatsiya tez iqlim o'zgarishi va cho'llanish natijasida yo'q bo'lib ketgan o'rmon qoldig'i deb ishoniladi.

1973-yilda liviyalik mast haydovchi boshqargan yuk mashinasi daraxtga borib urilgan. O'sha yilning 8 noyabrida daraxt qoldiqlari poytaxt Niameydagi Niger milliy muzeyiga topshirildi. U turgan joyda metall yodgorlik o‘rnatildi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Oltin yoqa mukofoti 🐕‍🦺

Oltin yoqa mukofotlari kino va televideniyadagi 🐕itlarning yutuqlarni sharaflaydigan mukofot. Mukofotlar 2012-yilda Gollivudning faxriy publitsisti Alan Siskind tomonidan taʼsis etilgan.

"Oltin yoqa" mukofotlari hayvonlarga:

1)Teatr filmidagi eng yaxshi it
2)Teleserialdagi eng yaxshi it
3)Realiti-ko'rsatuvdagi eng yaxshi it
4)Xorijiy filmdagi eng yaxshi it va boshqalar kabi turli nominatsiyalar uchun topshiriladi.

"Oltin yoqa" mukofotining eng mashhur va dastlabki sohibi 2012-yilda "Rassom" filmidagi roli bilan tanilgan Uggi laqabli it hisoblanadi.

Aslida oltin bo'yinbog' bo'lishi kerak edi

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#idiom

"Nyu York daqiqasi" iborasi - (bir lahzada)

"Nyu-York daqiqasi" iborasi juda qisqa vaqt davri ma'nosini berish uchun ishlatiladigan ibora bo'lib, ko'pincha Nyu-York shahri bilan bog'liq bo'lgan tez sur'atli turmush tarzi va tezkor qaror qabul qilishni ta'kidlaydi. Bu Nyu-York shahrida narsalar,harakatlar tez sur'atlar bilan amalga oshishi va vaziyatlar tezda o'zgarishini anglatadi.

"Nyu York daqiqasi" aniq vaqtga egami ? degan savolga - Mashhur teleboshlovchi Jonni Karson bir marta Nyu-Yorkdagi bir daqiqa Manxetten svetoforining yashil yonishi va sizning orqangizdagi haydovchi sabrsizlik bilan signal chalishi o'rtasidagi vaqt oralig'i ekanligini aytgan.

Idiomaga misol:

Men bosh direktorimizning aqli chaqmoq tezligida qanday ishlashiga qoyil qolaman. U Nyu-York daqiqasida vaziyatni tahlil qila oladi.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponimik

#shunchaki

"Memfis mafiyasi"

"Memfis mafiyasi" atamasi afsonaviy amerikalik qo'shiqchi Elvis Preslining atrofidagilar va yaqinlari, qo‘riqchilariga ishora qiladi.

Memfis mafiyasi - Elvisning hayoti va karerasida muhim rol o'ynagan, qo'llab-quvvatlagan, hamroh bo'lgan va ba'zan taniqli rok-n-roll yulduziga qo'riqchi va maslahatchi sifatida harakat qilgan odamlar guruhidir.

Memfis mafiyasi 1950-yillarda Elvis Preslining mashxurligi osmonga ko‘tarila boshlagan paytda tashkil topgan. Guruh dastlab Preslining ona shahri Memfis (Tennessi) shahridagi do'stlari va hamkorlaridan iborat edi, shuning uchun "Memfis mafiyasi" nomini olgan.

Memfis mafiyasining asosiy a'zolari: Red West, Marty Lacker, Billy Smit, Jo Esposito va Jerry Shilling kabi shaxslarni o'z ichiga olgan.Memfis mafiyasi a'zolari Elvis Presliga sodiqliklari bilan tanilgan.

Biroq, 1977-yilda Elvis Presli o‘limidan so‘ng Memfis mafiyasining vazifasi tugadi va jamoa tarqab ketadi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#toponim #etimologiya

Tabriz - "buloqlar shahri"

Tabriz Eronning eng qadimiy shaharlaridan biri. Tabriz asrlar davomida savdo, madaniyat va sivilizatsiya markazi bo'lib kelgan.

“Tabriz” nomining kelib chiqishi bo‘yicha bir necha variantlar bor:

Tabriz nomi mahalliy ozarbayjon tilida "jahon bozori" degan ma'noni anglatuvchi "Tap-rič" so'zidan kelib chiqqan bo'lishi mumkin.

Ba'zi manbalarga ko'ra, Tabriz nomi tap-riz ("issiq oqadigan"), hududdagi ko'plab termal buloqlardan olingan .

Boshqa manbalarda taʼkidlanishicha: milodiy 246-yilda ukasining oʻlimi uchun qasos olish maqsadida Armaniston qiroli Tiridat II Sosoniylar imperiyasidan Ardashir I ni mag‘lub qilgan va shahar nomini Shohistondan - Tovrisga oʻzgartirgan, bu esa “ ta-vrej” soʻzidan kelib chiqqan va ma‘nosi - "qasos"

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

XVIII asrda Angliyalik odamlar o‘zlarini do‘zaxdan sug‘urtalashi mumkin bo‘lgan

@toponomik

#shunchaki

VAGYU - 🥩

"Vagyu" - bu go'shtining ajoyib sifati bilan mashhur bo'lgan yapon qoramollarining bir nechta zotlariga nisbatan qo'llaniladigan atama.

"Vagyu" so'zi "yaponcha sigir" (wa-yaponcha, gyu-sigir) deb tarjima qilinadi. Vagyu mol go'shti o'ziga xos tami,ko'rinishi va ebrusi uchun juda qadrlanadi. Ebru go'shtga o'ziga xos boy, sariyog' ta'mini beradigan mushak ichidagi yog'ni bildiradi.

Vagyu qoramollarining bir nechta asosiy zotlari mavjud:

1. Kuroge Vashu: Ajoyib ebruli va xushbo'yligi bilan mashhur yapon qora qoramollari eng keng tarqalgan Vagyu zoti bo'lib, ko'pincha Kobe mol go'shti kabi Vagyu mol go'shtining eng yuqori navini ishlab chiqarish uchun ishlatiladi.

2. Akage Vashu: Bu zot yapon qora zotiga qaraganda kamroq tarqalgan, lekin ayni paytda yaxshi ebruli yuqori sifatli mol go'shti yetishtiriladi.

3. Mukaku Vashu: Uncha taniqli bo'lmasa-da, mukaku washu ham Vagyu mol go'shti bozoriga katta hissa qo'shadi.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#mifologiya

STRIBOG

Stribog - slavyan mifologiyasidagi shamol, osmon va havo xudosi.

Stribog odatda donolik va tajribani anglatuvchi uzun oq soqolli keksa odam sifatida tasvirlangan. U ko'pincha shamollarni tartibga solish va tabiiy dunyoda muvozanatni ta'minlash uchun mas'ul bo'lgan dono va qudratli xudo sifatida tasvirlangan.

Stribog proto-slavyancha "sterti" - "kengaytirmoq, yoymoq, kengaymoq, tarqalmoq" kabi ma‘nolarni anglatadi.

Stribog osmonda yashaydi va shamollar harakatini boshqaradi.Xalq og‘zaki ijodida u qizlarni olib ketib, dala va uylarni vayron qilgani ta‘kidlangan. U xosil qilgan havo girdobidan qo'rqqan odamlar unga qarshi momaqaldiroqlardan yordam chaqirishgan. Unga qarshi osmonga qarab tayoq, tosh va pichoq uloqtirishgan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

"Golland jasorati" iborasi

"Golland jasorati" iborasi spirtli ichimliklarni iste'mol qilishdan kelib chiqadigan jasorat yoki ishonchni tasvirlash uchun ishlatiladi. Ibora kimdir spirtli ichimliklar ta'siri ostida hushyor bo'lganida, bo'lmagan jasoratni ko'rsatishi mumkin.

Golland jasorati iborasining etimologiyasi Angliya-Gollandiya urushlarida (1652–1674) va, ehtimol, O'ttiz yillik urushda (1618–1648) jang qilgan ingliz askarlariga tegishli . Bir versiyada aytilishicha, jenever (yoki gollandiyalik jin-spirtli ichimlik) ingliz askarlari tomonidan jangdan oldin tinchlantiruvchi ta'siri va sovuq havoda tanani isituvchi xususiyatlari uchun ishlatilgan. Boshqa bir versiyaga ko'ra, ingliz askarlari jeneverning golland askarlariga jasorat olib keladigan ta'sirini qayd etishgan.

Bu ibora, spirtli ichimliklarni iste'mol qilish tufayli noto'g'ri qaror qabul qilish natijasida yuzaga keladigan ehtiyotsizlik yoki ahmoqlikni ham anglatishi mumkin.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik