#toponim #etimologiya
SHEROZ - "bog‘lar shahri"
Sheroz Eronning bir necha ming yillik tarixga ega shahri. Sheroz shahri asrlar davomida fors madaniyati, adabiyoti va sanʼati markazi boʻlgan. Sheroz mashhur shoirlar, olimlar va san'atkorlarning vatani bo'lgan.
"Sheroz" nomi bir nechta kelib chiqish va ma'nolariga ega. Ommabop bir nazariyaga ko'ra, Qadimda Sheroz vino ishlab chiqarish bilan mashhur bo'lgan va shahar nomi u yerda o'sadigan uzum navi bilan sinonimga aylangan.
Ba'zi mahalliy yozuvchilar tomonidan Sheroz nomi Firdavsiyning "Shohnoma" siga ko'ra dunyoning uchinchi shohi Tahmurasning o'g'lidan olingan
Yana bir nazariyaga ko‘ra, Sheroz nomi forscha so‘zidan olingan bo‘lib,"bog‘lar shahri" “shirin suv” yoki “podshoh sovg‘asi” degan ma’noni anglatadi.
Sheroz shahri ko'p qirrali tarixga ega bo'lib, fors adabiyotiga qo'shgan hissasi, go'zal bog'lari va Erondagi madaniy ahamiyati bilan mashhur.Sheroz shahri taxallusi-"Bog‘lar shahri" hisoblanadi
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
SHEROZ - "bog‘lar shahri"
Sheroz Eronning bir necha ming yillik tarixga ega shahri. Sheroz shahri asrlar davomida fors madaniyati, adabiyoti va sanʼati markazi boʻlgan. Sheroz mashhur shoirlar, olimlar va san'atkorlarning vatani bo'lgan.
"Sheroz" nomi bir nechta kelib chiqish va ma'nolariga ega. Ommabop bir nazariyaga ko'ra, Qadimda Sheroz vino ishlab chiqarish bilan mashhur bo'lgan va shahar nomi u yerda o'sadigan uzum navi bilan sinonimga aylangan.
Ba'zi mahalliy yozuvchilar tomonidan Sheroz nomi Firdavsiyning "Shohnoma" siga ko'ra dunyoning uchinchi shohi Tahmurasning o'g'lidan olingan
Yana bir nazariyaga ko‘ra, Sheroz nomi forscha so‘zidan olingan bo‘lib,"bog‘lar shahri" “shirin suv” yoki “podshoh sovg‘asi” degan ma’noni anglatadi.
Sheroz shahri ko'p qirrali tarixga ega bo'lib, fors adabiyotiga qo'shgan hissasi, go'zal bog'lari va Erondagi madaniy ahamiyati bilan mashhur.Sheroz shahri taxallusi-"Bog‘lar shahri" hisoblanadi
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2🔥1
#shunchaki
Dengiz sigiri- "Karam yeyuvchi"
Hozirda yoʻq boʻlib ketgan “Karam yeyuvchi” nomi bilan mashhur boʻlgan Steller dengiz sigiri (Hydrodamalis gigas) bir vaqtlar Shimoliy Tinch okeani suvlarida yashagan yirik dengiz sutemizuvchi hisoblanadi. Ular asosan laminariya, dengiz o'tlari va boshqa dengiz o'simliklaridan iborat bo'lgan o'txo'r dietasi tufayli "Karam yeyuvchi" deb nomlangan.
Steller dengiz sigirini birinchi marta nemis tabiatshunosi Jorj Steller 1741-yilda Vitus Bering boshchiligidagi Buyuk Shimoliy ekspeditsiyasi davomida hujjatlashtirgan. Bu dengiz sigirlari uzunligi 25 fut (7,7 metr) gacha va bir necha tonna og'irlikda bo'lgan ulkan jonzotlar edi.
Steller dengiz sigiri sekin harakatlanuvchi hayvon boʻlib, Bering dengizidagi Aleut orollari va Komander orollari qirgʻoqlari yaqinidagi sayoz suvlarda yashagan.
Steller dengiz sigirining oxirgi tasdiqlangan ko'rinishi 1768-yilda, Jorj Steller topganidan atigi 27 yil o'tgach kuzatilgan.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Dengiz sigiri- "Karam yeyuvchi"
Hozirda yoʻq boʻlib ketgan “Karam yeyuvchi” nomi bilan mashhur boʻlgan Steller dengiz sigiri (Hydrodamalis gigas) bir vaqtlar Shimoliy Tinch okeani suvlarida yashagan yirik dengiz sutemizuvchi hisoblanadi. Ular asosan laminariya, dengiz o'tlari va boshqa dengiz o'simliklaridan iborat bo'lgan o'txo'r dietasi tufayli "Karam yeyuvchi" deb nomlangan.
Steller dengiz sigirini birinchi marta nemis tabiatshunosi Jorj Steller 1741-yilda Vitus Bering boshchiligidagi Buyuk Shimoliy ekspeditsiyasi davomida hujjatlashtirgan. Bu dengiz sigirlari uzunligi 25 fut (7,7 metr) gacha va bir necha tonna og'irlikda bo'lgan ulkan jonzotlar edi.
Steller dengiz sigiri sekin harakatlanuvchi hayvon boʻlib, Bering dengizidagi Aleut orollari va Komander orollari qirgʻoqlari yaqinidagi sayoz suvlarda yashagan.
Steller dengiz sigirining oxirgi tasdiqlangan ko'rinishi 1768-yilda, Jorj Steller topganidan atigi 27 yil o'tgach kuzatilgan.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍3
#shunchaki
Tenere daraxti (Arbre du Ténéré) bir vaqtlar Yerdagi eng yolg'iz daraxt hisoblangan.
U Tenere cho'lida (Nigerning shimoli-sharqida, Sahroi Kabir chegarasida) o'sgan va 400 km radiusda boshqa daraxt topilmagan.
Daraxt 1930-yillarning boshlarida, tabiatshunoslar va geograflarning diqqat-e'tiboriga tushdi. Undan oldin u o'nlab yillar davomida Sahroi Kabirning savdo yo'llari bo'ylab sayohat qilgan savdo karvonlari uchun to'xtash joyi bo'lgan. Olimlar uning yoshi taxminan 300 yil ekanligini aniqlashga muvaffaq bo'lishdi. Tenere daraxtining o'ziga xos joylashuvi haqida turli xil farazlar ilgari surilgan - ko'pincha bu akatsiya tez iqlim o'zgarishi va cho'llanish natijasida yo'q bo'lib ketgan o'rmon qoldig'i deb ishoniladi.
1973-yilda liviyalik mast haydovchi boshqargan yuk mashinasi daraxtga borib urilgan. O'sha yilning 8 noyabrida daraxt qoldiqlari poytaxt Niameydagi Niger milliy muzeyiga topshirildi. U turgan joyda metall yodgorlik o‘rnatildi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Tenere daraxti (Arbre du Ténéré) bir vaqtlar Yerdagi eng yolg'iz daraxt hisoblangan.
U Tenere cho'lida (Nigerning shimoli-sharqida, Sahroi Kabir chegarasida) o'sgan va 400 km radiusda boshqa daraxt topilmagan.
Daraxt 1930-yillarning boshlarida, tabiatshunoslar va geograflarning diqqat-e'tiboriga tushdi. Undan oldin u o'nlab yillar davomida Sahroi Kabirning savdo yo'llari bo'ylab sayohat qilgan savdo karvonlari uchun to'xtash joyi bo'lgan. Olimlar uning yoshi taxminan 300 yil ekanligini aniqlashga muvaffaq bo'lishdi. Tenere daraxtining o'ziga xos joylashuvi haqida turli xil farazlar ilgari surilgan - ko'pincha bu akatsiya tez iqlim o'zgarishi va cho'llanish natijasida yo'q bo'lib ketgan o'rmon qoldig'i deb ishoniladi.
1973-yilda liviyalik mast haydovchi boshqargan yuk mashinasi daraxtga borib urilgan. O'sha yilning 8 noyabrida daraxt qoldiqlari poytaxt Niameydagi Niger milliy muzeyiga topshirildi. U turgan joyda metall yodgorlik o‘rnatildi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍1🔥1
#shunchaki
Oltin yoqa mukofoti 🐕🦺
Oltin yoqa mukofotlari kino va televideniyadagi 🐕itlarning yutuqlarni sharaflaydigan mukofot. Mukofotlar 2012-yilda Gollivudning faxriy publitsisti Alan Siskind tomonidan taʼsis etilgan.
"Oltin yoqa" mukofotlari hayvonlarga:
1)Teatr filmidagi eng yaxshi it
2)Teleserialdagi eng yaxshi it
3)Realiti-ko'rsatuvdagi eng yaxshi it
4)Xorijiy filmdagi eng yaxshi it va boshqalar kabi turli nominatsiyalar uchun topshiriladi.
"Oltin yoqa" mukofotining eng mashhur va dastlabki sohibi 2012-yilda "Rassom" filmidagi roli bilan tanilgan Uggi laqabli it hisoblanadi.
Aslida oltin bo'yinbog' bo'lishi kerak edi
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Oltin yoqa mukofoti 🐕🦺
Oltin yoqa mukofotlari kino va televideniyadagi 🐕itlarning yutuqlarni sharaflaydigan mukofot. Mukofotlar 2012-yilda Gollivudning faxriy publitsisti Alan Siskind tomonidan taʼsis etilgan.
"Oltin yoqa" mukofotlari hayvonlarga:
1)Teatr filmidagi eng yaxshi it
2)Teleserialdagi eng yaxshi it
3)Realiti-ko'rsatuvdagi eng yaxshi it
4)Xorijiy filmdagi eng yaxshi it va boshqalar kabi turli nominatsiyalar uchun topshiriladi.
"Oltin yoqa" mukofotining eng mashhur va dastlabki sohibi 2012-yilda "Rassom" filmidagi roli bilan tanilgan Uggi laqabli it hisoblanadi.
Aslida oltin bo'yinbog' bo'lishi kerak edi
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍1🔥1
#idiom
"Nyu York daqiqasi" iborasi - (bir lahzada)
"Nyu-York daqiqasi" iborasi juda qisqa vaqt davri ma'nosini berish uchun ishlatiladigan ibora bo'lib, ko'pincha Nyu-York shahri bilan bog'liq bo'lgan tez sur'atli turmush tarzi va tezkor qaror qabul qilishni ta'kidlaydi. Bu Nyu-York shahrida narsalar,harakatlar tez sur'atlar bilan amalga oshishi va vaziyatlar tezda o'zgarishini anglatadi.
"Nyu York daqiqasi" aniq vaqtga egami ? degan savolga - Mashhur teleboshlovchi Jonni Karson bir marta Nyu-Yorkdagi bir daqiqa Manxetten svetoforining yashil yonishi va sizning orqangizdagi haydovchi sabrsizlik bilan signal chalishi o'rtasidagi vaqt oralig'i ekanligini aytgan.
Idiomaga misol:
Men bosh direktorimizning aqli chaqmoq tezligida qanday ishlashiga qoyil qolaman. U Nyu-York daqiqasida vaziyatni tahlil qila oladi.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponimik
"Nyu York daqiqasi" iborasi - (bir lahzada)
"Nyu-York daqiqasi" iborasi juda qisqa vaqt davri ma'nosini berish uchun ishlatiladigan ibora bo'lib, ko'pincha Nyu-York shahri bilan bog'liq bo'lgan tez sur'atli turmush tarzi va tezkor qaror qabul qilishni ta'kidlaydi. Bu Nyu-York shahrida narsalar,harakatlar tez sur'atlar bilan amalga oshishi va vaziyatlar tezda o'zgarishini anglatadi.
"Nyu York daqiqasi" aniq vaqtga egami ? degan savolga - Mashhur teleboshlovchi Jonni Karson bir marta Nyu-Yorkdagi bir daqiqa Manxetten svetoforining yashil yonishi va sizning orqangizdagi haydovchi sabrsizlik bilan signal chalishi o'rtasidagi vaqt oralig'i ekanligini aytgan.
Idiomaga misol:
Men bosh direktorimizning aqli chaqmoq tezligida qanday ishlashiga qoyil qolaman. U Nyu-York daqiqasida vaziyatni tahlil qila oladi.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponimik
👍4🔥1
#shunchaki
"Memfis mafiyasi"
"Memfis mafiyasi" atamasi afsonaviy amerikalik qo'shiqchi Elvis Preslining atrofidagilar va yaqinlari, qo‘riqchilariga ishora qiladi.
Memfis mafiyasi - Elvisning hayoti va karerasida muhim rol o'ynagan, qo'llab-quvvatlagan, hamroh bo'lgan va ba'zan taniqli rok-n-roll yulduziga qo'riqchi va maslahatchi sifatida harakat qilgan odamlar guruhidir.
Memfis mafiyasi 1950-yillarda Elvis Preslining mashxurligi osmonga ko‘tarila boshlagan paytda tashkil topgan. Guruh dastlab Preslining ona shahri Memfis (Tennessi) shahridagi do'stlari va hamkorlaridan iborat edi, shuning uchun "Memfis mafiyasi" nomini olgan.
Memfis mafiyasining asosiy a'zolari: Red West, Marty Lacker, Billy Smit, Jo Esposito va Jerry Shilling kabi shaxslarni o'z ichiga olgan.Memfis mafiyasi a'zolari Elvis Presliga sodiqliklari bilan tanilgan.
Biroq, 1977-yilda Elvis Presli o‘limidan so‘ng Memfis mafiyasining vazifasi tugadi va jamoa tarqab ketadi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
"Memfis mafiyasi"
"Memfis mafiyasi" atamasi afsonaviy amerikalik qo'shiqchi Elvis Preslining atrofidagilar va yaqinlari, qo‘riqchilariga ishora qiladi.
Memfis mafiyasi - Elvisning hayoti va karerasida muhim rol o'ynagan, qo'llab-quvvatlagan, hamroh bo'lgan va ba'zan taniqli rok-n-roll yulduziga qo'riqchi va maslahatchi sifatida harakat qilgan odamlar guruhidir.
Memfis mafiyasi 1950-yillarda Elvis Preslining mashxurligi osmonga ko‘tarila boshlagan paytda tashkil topgan. Guruh dastlab Preslining ona shahri Memfis (Tennessi) shahridagi do'stlari va hamkorlaridan iborat edi, shuning uchun "Memfis mafiyasi" nomini olgan.
Memfis mafiyasining asosiy a'zolari: Red West, Marty Lacker, Billy Smit, Jo Esposito va Jerry Shilling kabi shaxslarni o'z ichiga olgan.Memfis mafiyasi a'zolari Elvis Presliga sodiqliklari bilan tanilgan.
Biroq, 1977-yilda Elvis Presli o‘limidan so‘ng Memfis mafiyasining vazifasi tugadi va jamoa tarqab ketadi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍1👌1
#toponim #etimologiya
Tabriz - "buloqlar shahri"
Tabriz Eronning eng qadimiy shaharlaridan biri. Tabriz asrlar davomida savdo, madaniyat va sivilizatsiya markazi bo'lib kelgan.
“Tabriz” nomining kelib chiqishi bo‘yicha bir necha variantlar bor:
Tabriz nomi mahalliy ozarbayjon tilida "jahon bozori" degan ma'noni anglatuvchi "Tap-rič" so'zidan kelib chiqqan bo'lishi mumkin.
Ba'zi manbalarga ko'ra, Tabriz nomi tap-riz ("issiq oqadigan"), hududdagi ko'plab termal buloqlardan olingan .
Boshqa manbalarda taʼkidlanishicha: milodiy 246-yilda ukasining oʻlimi uchun qasos olish maqsadida Armaniston qiroli Tiridat II Sosoniylar imperiyasidan Ardashir I ni mag‘lub qilgan va shahar nomini Shohistondan - Tovrisga oʻzgartirgan, bu esa “ ta-vrej” soʻzidan kelib chiqqan va ma‘nosi - "qasos"
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Tabriz - "buloqlar shahri"
Tabriz Eronning eng qadimiy shaharlaridan biri. Tabriz asrlar davomida savdo, madaniyat va sivilizatsiya markazi bo'lib kelgan.
“Tabriz” nomining kelib chiqishi bo‘yicha bir necha variantlar bor:
Tabriz nomi mahalliy ozarbayjon tilida "jahon bozori" degan ma'noni anglatuvchi "Tap-rič" so'zidan kelib chiqqan bo'lishi mumkin.
Ba'zi manbalarga ko'ra, Tabriz nomi tap-riz ("issiq oqadigan"), hududdagi ko'plab termal buloqlardan olingan .
Boshqa manbalarda taʼkidlanishicha: milodiy 246-yilda ukasining oʻlimi uchun qasos olish maqsadida Armaniston qiroli Tiridat II Sosoniylar imperiyasidan Ardashir I ni mag‘lub qilgan va shahar nomini Shohistondan - Tovrisga oʻzgartirgan, bu esa “ ta-vrej” soʻzidan kelib chiqqan va ma‘nosi - "qasos"
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍3
#shunchaki
XVIII asrda Angliyalik odamlar o‘zlarini do‘zaxdan sug‘urtalashi mumkin bo‘lgan
@toponomik
XVIII asrda Angliyalik odamlar o‘zlarini do‘zaxdan sug‘urtalashi mumkin bo‘lgan
@toponomik
👍1😁1
#shunchaki
VAGYU - 🥩
"Vagyu" - bu go'shtining ajoyib sifati bilan mashhur bo'lgan yapon qoramollarining bir nechta zotlariga nisbatan qo'llaniladigan atama.
"Vagyu" so'zi "yaponcha sigir" (wa-yaponcha, gyu-sigir) deb tarjima qilinadi. Vagyu mol go'shti o'ziga xos tami,ko'rinishi va ebrusi uchun juda qadrlanadi. Ebru go'shtga o'ziga xos boy, sariyog' ta'mini beradigan mushak ichidagi yog'ni bildiradi.
Vagyu qoramollarining bir nechta asosiy zotlari mavjud:
1. Kuroge Vashu: Ajoyib ebruli va xushbo'yligi bilan mashhur yapon qora qoramollari eng keng tarqalgan Vagyu zoti bo'lib, ko'pincha Kobe mol go'shti kabi Vagyu mol go'shtining eng yuqori navini ishlab chiqarish uchun ishlatiladi.
2. Akage Vashu: Bu zot yapon qora zotiga qaraganda kamroq tarqalgan, lekin ayni paytda yaxshi ebruli yuqori sifatli mol go'shti yetishtiriladi.
3. Mukaku Vashu: Uncha taniqli bo'lmasa-da, mukaku washu ham Vagyu mol go'shti bozoriga katta hissa qo'shadi.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
VAGYU - 🥩
"Vagyu" - bu go'shtining ajoyib sifati bilan mashhur bo'lgan yapon qoramollarining bir nechta zotlariga nisbatan qo'llaniladigan atama.
"Vagyu" so'zi "yaponcha sigir" (wa-yaponcha, gyu-sigir) deb tarjima qilinadi. Vagyu mol go'shti o'ziga xos tami,ko'rinishi va ebrusi uchun juda qadrlanadi. Ebru go'shtga o'ziga xos boy, sariyog' ta'mini beradigan mushak ichidagi yog'ni bildiradi.
Vagyu qoramollarining bir nechta asosiy zotlari mavjud:
1. Kuroge Vashu: Ajoyib ebruli va xushbo'yligi bilan mashhur yapon qora qoramollari eng keng tarqalgan Vagyu zoti bo'lib, ko'pincha Kobe mol go'shti kabi Vagyu mol go'shtining eng yuqori navini ishlab chiqarish uchun ishlatiladi.
2. Akage Vashu: Bu zot yapon qora zotiga qaraganda kamroq tarqalgan, lekin ayni paytda yaxshi ebruli yuqori sifatli mol go'shti yetishtiriladi.
3. Mukaku Vashu: Uncha taniqli bo'lmasa-da, mukaku washu ham Vagyu mol go'shti bozoriga katta hissa qo'shadi.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2
#mifologiya
STRIBOG
Stribog - slavyan mifologiyasidagi shamol, osmon va havo xudosi.
Stribog odatda donolik va tajribani anglatuvchi uzun oq soqolli keksa odam sifatida tasvirlangan. U ko'pincha shamollarni tartibga solish va tabiiy dunyoda muvozanatni ta'minlash uchun mas'ul bo'lgan dono va qudratli xudo sifatida tasvirlangan.
Stribog proto-slavyancha "sterti" - "kengaytirmoq, yoymoq, kengaymoq, tarqalmoq" kabi ma‘nolarni anglatadi.
Stribog osmonda yashaydi va shamollar harakatini boshqaradi.Xalq og‘zaki ijodida u qizlarni olib ketib, dala va uylarni vayron qilgani ta‘kidlangan. U xosil qilgan havo girdobidan qo'rqqan odamlar unga qarshi momaqaldiroqlardan yordam chaqirishgan. Unga qarshi osmonga qarab tayoq, tosh va pichoq uloqtirishgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
STRIBOG
Stribog - slavyan mifologiyasidagi shamol, osmon va havo xudosi.
Stribog odatda donolik va tajribani anglatuvchi uzun oq soqolli keksa odam sifatida tasvirlangan. U ko'pincha shamollarni tartibga solish va tabiiy dunyoda muvozanatni ta'minlash uchun mas'ul bo'lgan dono va qudratli xudo sifatida tasvirlangan.
Stribog proto-slavyancha "sterti" - "kengaytirmoq, yoymoq, kengaymoq, tarqalmoq" kabi ma‘nolarni anglatadi.
Stribog osmonda yashaydi va shamollar harakatini boshqaradi.Xalq og‘zaki ijodida u qizlarni olib ketib, dala va uylarni vayron qilgani ta‘kidlangan. U xosil qilgan havo girdobidan qo'rqqan odamlar unga qarshi momaqaldiroqlardan yordam chaqirishgan. Unga qarshi osmonga qarab tayoq, tosh va pichoq uloqtirishgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2
#shunchaki
"Golland jasorati" iborasi
"Golland jasorati" iborasi spirtli ichimliklarni iste'mol qilishdan kelib chiqadigan jasorat yoki ishonchni tasvirlash uchun ishlatiladi. Ibora kimdir spirtli ichimliklar ta'siri ostida hushyor bo'lganida, bo'lmagan jasoratni ko'rsatishi mumkin.
Golland jasorati iborasining etimologiyasi Angliya-Gollandiya urushlarida (1652–1674) va, ehtimol, O'ttiz yillik urushda (1618–1648) jang qilgan ingliz askarlariga tegishli . Bir versiyada aytilishicha, jenever (yoki gollandiyalik jin-spirtli ichimlik) ingliz askarlari tomonidan jangdan oldin tinchlantiruvchi ta'siri va sovuq havoda tanani isituvchi xususiyatlari uchun ishlatilgan. Boshqa bir versiyaga ko'ra, ingliz askarlari jeneverning golland askarlariga jasorat olib keladigan ta'sirini qayd etishgan.
Bu ibora, spirtli ichimliklarni iste'mol qilish tufayli noto'g'ri qaror qabul qilish natijasida yuzaga keladigan ehtiyotsizlik yoki ahmoqlikni ham anglatishi mumkin.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
"Golland jasorati" iborasi
"Golland jasorati" iborasi spirtli ichimliklarni iste'mol qilishdan kelib chiqadigan jasorat yoki ishonchni tasvirlash uchun ishlatiladi. Ibora kimdir spirtli ichimliklar ta'siri ostida hushyor bo'lganida, bo'lmagan jasoratni ko'rsatishi mumkin.
Golland jasorati iborasining etimologiyasi Angliya-Gollandiya urushlarida (1652–1674) va, ehtimol, O'ttiz yillik urushda (1618–1648) jang qilgan ingliz askarlariga tegishli . Bir versiyada aytilishicha, jenever (yoki gollandiyalik jin-spirtli ichimlik) ingliz askarlari tomonidan jangdan oldin tinchlantiruvchi ta'siri va sovuq havoda tanani isituvchi xususiyatlari uchun ishlatilgan. Boshqa bir versiyaga ko'ra, ingliz askarlari jeneverning golland askarlariga jasorat olib keladigan ta'sirini qayd etishgan.
Bu ibora, spirtli ichimliklarni iste'mol qilish tufayli noto'g'ri qaror qabul qilish natijasida yuzaga keladigan ehtiyotsizlik yoki ahmoqlikni ham anglatishi mumkin.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍4
#shunchaki
Yozuvchi Gi de Mopassan - Eyfel minorasi restoranida ovqatlanishni afzal ko'rardi. Mopassan buni restoran Parijdagi minora ko‘rinmaydigan yagona joy ekanligi bilan izohladi. Ko'pgina fransuzlar singari Mopassan ham minorani yomon ko'rardi va uni qo'pol deb hisoblagan. Ma’lumotlarga ko‘ra 300 yozuvchi va rassomlar munitsipalitet nomiga konstruktsiyani "foydasiz va ko‘rimsiz" sifatida ta’riflab raddiyalar yozganlar.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Yozuvchi Gi de Mopassan - Eyfel minorasi restoranida ovqatlanishni afzal ko'rardi. Mopassan buni restoran Parijdagi minora ko‘rinmaydigan yagona joy ekanligi bilan izohladi. Ko'pgina fransuzlar singari Mopassan ham minorani yomon ko'rardi va uni qo'pol deb hisoblagan. Ma’lumotlarga ko‘ra 300 yozuvchi va rassomlar munitsipalitet nomiga konstruktsiyani "foydasiz va ko‘rimsiz" sifatida ta’riflab raddiyalar yozganlar.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍3
#effekt
FLORENS NAYTINGEYL - EFFEKTI
Florens Naytingeyl effekti - bu hamshira yoki tibbiyot xodimi bemorga nisbatan romantik his-tuyg'ularni keltirib chiqaradigan vaziyatni tasvirlash uchun ishlatiladigan atama.
Bu hodisa 19-asrda Qrim urushi paytida yaralangan askarlarga rahm-shafqat va fidoyilik bilan g'amxo'rlik qilgan mashhur hamshira "Chiroqli xonim" nomini olgan Florens Naytingeyl sharafiga nomlangan.
Bu atama Florens Naytingeylning bemorlar bilan munosabatlari haqidagi tarixiy maʼlumotlardan kelib chiqqan.Naytingeyl bemorlarga chuqur hamdardligi va gʻamxoʻrlik koʻrsatishi bilan ajralib turardi.
Albert Finni 1982-yilda bergan intervyusida bu ta'sirni "Florens Naytingeyl sindromi" deb atagan va bu ibora ilgari o'z martabalarida moddiy bo'lmagan mukofotlarga intilayotgan tibbiyot xodimlariga nisbatan ishlatilgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
FLORENS NAYTINGEYL - EFFEKTI
Florens Naytingeyl effekti - bu hamshira yoki tibbiyot xodimi bemorga nisbatan romantik his-tuyg'ularni keltirib chiqaradigan vaziyatni tasvirlash uchun ishlatiladigan atama.
Bu hodisa 19-asrda Qrim urushi paytida yaralangan askarlarga rahm-shafqat va fidoyilik bilan g'amxo'rlik qilgan mashhur hamshira "Chiroqli xonim" nomini olgan Florens Naytingeyl sharafiga nomlangan.
Bu atama Florens Naytingeylning bemorlar bilan munosabatlari haqidagi tarixiy maʼlumotlardan kelib chiqqan.Naytingeyl bemorlarga chuqur hamdardligi va gʻamxoʻrlik koʻrsatishi bilan ajralib turardi.
Albert Finni 1982-yilda bergan intervyusida bu ta'sirni "Florens Naytingeyl sindromi" deb atagan va bu ibora ilgari o'z martabalarida moddiy bo'lmagan mukofotlarga intilayotgan tibbiyot xodimlariga nisbatan ishlatilgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍3🔥1
#toponim #etimologiya
Karachi - Chiroqlar shahri 💡
Pokistonning eng yirik shahri Karachi ming yillarga borib taqaladigan boy va rang-barang tarixga ega. "Karachi" nomi "Kolachi-jo-Goth" so'zidan kelib chiqqan boplib, Kolachi qishlog'i degan ma'noni anglatadi.
Karachi atrofidagi hududlarda ming yillar davomida insonlar yashab kelgan. Shahar tarixi qadimgi davrlarga borib taqaladi, arxeologik dalillar mintaqaning miloddan avvalgi 3000-yillarga borib taqaladigan Hind vodiysi sivilizatsiyasining bir qismi bo'lganligini ko'rsatadi.
Karachi asrlar davomida turli hukmdorlar va bosqinlarni koʻrgan. Shahar Arab dengizi bo'ylab savdo uchun strategik port bo'lib xizmat qilgan.
19-asrda Karachi Britaniya mustamlakachiligiga o‘tib, muhim port shahri sifatida paydo bo‘ldi.
1947-yilda Hindistonning boʻlinishi paytida Karachi Pokiston poytaxti boʻldi. Biroq, keyinchalik poytaxt 1963- yilda Islomobodga ko'chirilgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Karachi - Chiroqlar shahri 💡
Pokistonning eng yirik shahri Karachi ming yillarga borib taqaladigan boy va rang-barang tarixga ega. "Karachi" nomi "Kolachi-jo-Goth" so'zidan kelib chiqqan boplib, Kolachi qishlog'i degan ma'noni anglatadi.
Karachi atrofidagi hududlarda ming yillar davomida insonlar yashab kelgan. Shahar tarixi qadimgi davrlarga borib taqaladi, arxeologik dalillar mintaqaning miloddan avvalgi 3000-yillarga borib taqaladigan Hind vodiysi sivilizatsiyasining bir qismi bo'lganligini ko'rsatadi.
Karachi asrlar davomida turli hukmdorlar va bosqinlarni koʻrgan. Shahar Arab dengizi bo'ylab savdo uchun strategik port bo'lib xizmat qilgan.
19-asrda Karachi Britaniya mustamlakachiligiga o‘tib, muhim port shahri sifatida paydo bo‘ldi.
1947-yilda Hindistonning boʻlinishi paytida Karachi Pokiston poytaxti boʻldi. Biroq, keyinchalik poytaxt 1963- yilda Islomobodga ko'chirilgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍1
#idiom
"Yonayotgan ko'priklar" yoki "Ko'priklarni yoqish" iborasi
"Yonayotgan ko'priklar" iborasi metaforik ibora bo'lib, munosabatlarni qaytarib bo'lmaydigan darajada buzish, o'zaro ishonch, hamkorlik yoki do'stlik holatiga qaytishning imkonsizligini bildiradi
"Ko'priklarni yoqish" iborasining kelib chiqishi harbiy strategiyalarga borib taqaladi. Qadim zamonlarda qo'shinlar ba'zan o'zlarini jangga to'liq bag'ishlab, chekinmaslik uchun o'tgan ko'priklarni yoqib yuborishargan. Bu harakat orqaga qaytish variantini yo'q qiladi va ularni qat'iyat bilan oldinga siljishga majbur qiladi. Bu idioma orqaga qaytishni imkonsiz qiladigan qasddan tanlov yoki harakatni tasvirlash uchun ishlatiladi. Bu avvalgi holatga yoki munosabatlarga qaytish imkoniyatisiz oldinga siljish majburiyatini ko'rsatadi.
Zamonaviy konteksda bu ibora oilaviy munosabatlar,sevgi va do'stlik rishtalarining qaytarib bo'lmas darajadagi buzilish holatlarida ishlatiladi
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
"Yonayotgan ko'priklar" yoki "Ko'priklarni yoqish" iborasi
"Yonayotgan ko'priklar" iborasi metaforik ibora bo'lib, munosabatlarni qaytarib bo'lmaydigan darajada buzish, o'zaro ishonch, hamkorlik yoki do'stlik holatiga qaytishning imkonsizligini bildiradi
"Ko'priklarni yoqish" iborasining kelib chiqishi harbiy strategiyalarga borib taqaladi. Qadim zamonlarda qo'shinlar ba'zan o'zlarini jangga to'liq bag'ishlab, chekinmaslik uchun o'tgan ko'priklarni yoqib yuborishargan. Bu harakat orqaga qaytish variantini yo'q qiladi va ularni qat'iyat bilan oldinga siljishga majbur qiladi. Bu idioma orqaga qaytishni imkonsiz qiladigan qasddan tanlov yoki harakatni tasvirlash uchun ishlatiladi. Bu avvalgi holatga yoki munosabatlarga qaytish imkoniyatisiz oldinga siljish majburiyatini ko'rsatadi.
Zamonaviy konteksda bu ibora oilaviy munosabatlar,sevgi va do'stlik rishtalarining qaytarib bo'lmas darajadagi buzilish holatlarida ishlatiladi
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍3
#shunchaki
CATCH - 22 paradoksi
Qo'lga olish-22 - bu qarama-qarshi qoidalar yoki cheklovlar tufayli shaxs qochib qutula olmaydigan paradoksal vaziyat.
Bu atama Jozef Xeller tomonidan yaratilgan bo'lib, u birinchi marta 1961-yilda "Catch-22" romanida qo'llagan .
Catch-22 ko'pincha shaxs bo'ysunadigan, lekin nazorat qilmaydigan qoidalar, yoki protseduralardan kelib chiqadi, chunki qoidaga qarshi kurashish uni qabul qilishni anglatadi. Yana bir misol, kimdir biror narsaga muhtoj bo'lgan vaziyatdan, unga muhtoj bo'lmaslik bilangina chiqish mumkin (masalan, kredit olishning yagona yo'li - bankka kreditga muhtoj emasligingizni isbotlash).
Catch-22 paradoksining mohiyati shundaki - u g'alaba imkoniyati yo'q vaziyatni yaratadi. Bunda odamlar qarama-qarshi yoki bema'ni halqaga tushib qolishadi, hech qanday chiqish yo'li yo'q. Vaziyatni qoidalar doirasida hal qilishga qancha urinsa, shunchalik tuzoqqa tushib qoladi
Ishga kirishga staj kerak - staj uchun esa ishlash
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
CATCH - 22 paradoksi
Qo'lga olish-22 - bu qarama-qarshi qoidalar yoki cheklovlar tufayli shaxs qochib qutula olmaydigan paradoksal vaziyat.
Bu atama Jozef Xeller tomonidan yaratilgan bo'lib, u birinchi marta 1961-yilda "Catch-22" romanida qo'llagan .
Catch-22 ko'pincha shaxs bo'ysunadigan, lekin nazorat qilmaydigan qoidalar, yoki protseduralardan kelib chiqadi, chunki qoidaga qarshi kurashish uni qabul qilishni anglatadi. Yana bir misol, kimdir biror narsaga muhtoj bo'lgan vaziyatdan, unga muhtoj bo'lmaslik bilangina chiqish mumkin (masalan, kredit olishning yagona yo'li - bankka kreditga muhtoj emasligingizni isbotlash).
Catch-22 paradoksining mohiyati shundaki - u g'alaba imkoniyati yo'q vaziyatni yaratadi. Bunda odamlar qarama-qarshi yoki bema'ni halqaga tushib qolishadi, hech qanday chiqish yo'li yo'q. Vaziyatni qoidalar doirasida hal qilishga qancha urinsa, shunchalik tuzoqqa tushib qoladi
Ishga kirishga staj kerak - staj uchun esa ishlash
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍4
#mifologiya
ALP ER TO‘NGA - TO‘MARISNING BOBOSI
Alp Er Tunga yoki Alp Er Toʻnga (bunda : Alp “mard, qahramon, bosqinchi, jangchi”, Er “erkak, askar, Tom”, Toʻnga “ Sibir yoʻlbarsi ”) — afsonaviy turkiy qahramon .
Mahmud Qoshg'ariyning " Devoni lug'atati-turk" , Yusuf Xosxojibning " Qutadg'u bilig" asarida va Vatikandagi " O'g'uznoma" qo'lyozmalarida tilga olingan.
Turkiy adabiyotda u fors dostoni “Shohnoma” dagi Afrasiyob bilan bir obraz sifatida qaraladi. U baʼzan sak (skifiya) xoni sifatida tilga olinadi.
Qoraxoniylar oʻzlarini Alp er Toʻngadan kelib chiqqan deb daʼvo qilganlar.
Keyinroq shu haqida batafsil to‘xtalamiz
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
ALP ER TO‘NGA - TO‘MARISNING BOBOSI
Alp Er Tunga yoki Alp Er Toʻnga (bunda : Alp “mard, qahramon, bosqinchi, jangchi”, Er “erkak, askar, Tom”, Toʻnga “ Sibir yoʻlbarsi ”) — afsonaviy turkiy qahramon .
Mahmud Qoshg'ariyning " Devoni lug'atati-turk" , Yusuf Xosxojibning " Qutadg'u bilig" asarida va Vatikandagi " O'g'uznoma" qo'lyozmalarida tilga olingan.
Turkiy adabiyotda u fors dostoni “Shohnoma” dagi Afrasiyob bilan bir obraz sifatida qaraladi. U baʼzan sak (skifiya) xoni sifatida tilga olinadi.
Qoraxoniylar oʻzlarini Alp er Toʻngadan kelib chiqqan deb daʼvo qilganlar.
Keyinroq shu haqida batafsil to‘xtalamiz
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2🔥1
#shunchaki
Alp Er To‘nga - miloddan avvalgi VII asrda yashagan Turon-Eron urushlarida g‘alaba qozongan, yengilmas bahodir, juda mashhur Turk hukmdoridir.
Manbalarda “Alp Er To‘nga Turk hukmdorlari orasida QUT ismi bilan tanilganligi, bilimdon, fazilatli kishi bo‘lganligi, yirik viloyatlarga egalik qilish barobarida, bir qancha ming qavmni boshqarganligi va Turk xoqoni bo‘lganligi qayd etilgan.
Shuningdek, Alp Er To‘nga, o‘zining hukmronligi ostida bo‘lgan davlat, Saka Turk imperiyasi ‒ Massagetlarning Xoni ham edi.
Saka Turk Imperatorligining poytaxti Kangku shahri edi. Uning otasi Pesheng Kogonni Firdavsiy o‘zining “Shohnoma”sida “Turonliklarning xoqoni”, Alp Er To‘ngani esa “Afrosiyob” deya yozadi.
Ko‘pgina manbalarda miloddan avvalgi 624-626-yillarda (bu yillar noto‘g‘ri) Alp Er To‘ngani yengolmagan forslar unga hiyla ishlatib, Fors hukmdorining amriga binoan zaharlab o‘ldirilganligini ifoda etiladi.
Bilamizki, Fors xoqoni Kayxusrav (Kir II) miloddan avvalgi 559-528 yillarda hukmronlik qilgan va u 528-yilda esa u Alp Er To‘nganing nabirasi To‘maris Xotun tomonidan o‘ldiriladi.
Turklar Alp Er To‘nga haqida dostonlar yaratgan bo‘lishlariga qaramay, uning o‘limidan 1500-yildan ortiq vaqt o‘tibgina, “Devonu lug‘otit turk“ va “Qutadg‘u bilig“da Alp Er To‘nga ismi tilga olinadi.
Bu esa turklar tarixda unutilmas izlar qoldirganligining isbotidir albatta.
U Afrosiyob deb atagan kishi aslida Alp Er To‘ngadir. Bilamizki, u o‘zining 60 ming baytdan iborat “Shohnoma”sini davlat hukmdori Mahmud G‘aznaviyga taqdim etadi. Firdavsiy hayotligida Eron - Turklar hukmronligi ostida edi.
U asarida Eronning o‘tmishini sog‘inch va ishtiyoq, jo‘shqinlik bilan ifodalaydi. (Ma’lumki, o‘sha davrda bir qancha shoirlar Shohnoma sarlavhasi ostida asarlar yaratgan. A.Daqiqiy ham “Shohnoma”sini yozadi. Ammo o‘z g‘ulomi qo‘lida fojiali o‘lim topadi. Shundan so‘ng uning “Shohnomasi”dagi 1000 baytni Firdavsiy o‘zining “Shohnomaga”siga kiritadi).
Firdavsiy Turonliklar (turklar) bilan Eron urushlarini tasvirlarkan shunday deydi: “Hozircha Hokim bo‘lgan sizsiz ammo vaqtida, Zalo‘g‘li Rustam va Kayxusrav sizning eng ulug‘ davlatingizni mag‘lub etgandi, vayron qilgandi» deya Alp Er To‘nganing o‘ldirilishi voqeasiga sha’ma qiladi.
Islomdan oldin ham, keyin ham, Ko‘k-turklar, uyg‘urlar, qarluqlar, qoraxoniylar, saljuqiylar Alp Er To‘ngani o‘z ajdodi, Otasi sifatida qabul qilib, uning avlodlari ekanliklaridan faxrlanishgan.
Juda ko‘p manbalarda To‘marisni Massagetlar xoqonining xotini deyilgan. Yo‘q! To‘maris Alp Er To‘nganing nevarasidir! U Fors podshohini o‘ldirib, bobosining qasosini oladi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Alp Er To‘nga - miloddan avvalgi VII asrda yashagan Turon-Eron urushlarida g‘alaba qozongan, yengilmas bahodir, juda mashhur Turk hukmdoridir.
Manbalarda “Alp Er To‘nga Turk hukmdorlari orasida QUT ismi bilan tanilganligi, bilimdon, fazilatli kishi bo‘lganligi, yirik viloyatlarga egalik qilish barobarida, bir qancha ming qavmni boshqarganligi va Turk xoqoni bo‘lganligi qayd etilgan.
Shuningdek, Alp Er To‘nga, o‘zining hukmronligi ostida bo‘lgan davlat, Saka Turk imperiyasi ‒ Massagetlarning Xoni ham edi.
Saka Turk Imperatorligining poytaxti Kangku shahri edi. Uning otasi Pesheng Kogonni Firdavsiy o‘zining “Shohnoma”sida “Turonliklarning xoqoni”, Alp Er To‘ngani esa “Afrosiyob” deya yozadi.
Ko‘pgina manbalarda miloddan avvalgi 624-626-yillarda (bu yillar noto‘g‘ri) Alp Er To‘ngani yengolmagan forslar unga hiyla ishlatib, Fors hukmdorining amriga binoan zaharlab o‘ldirilganligini ifoda etiladi.
Bilamizki, Fors xoqoni Kayxusrav (Kir II) miloddan avvalgi 559-528 yillarda hukmronlik qilgan va u 528-yilda esa u Alp Er To‘nganing nabirasi To‘maris Xotun tomonidan o‘ldiriladi.
Turklar Alp Er To‘nga haqida dostonlar yaratgan bo‘lishlariga qaramay, uning o‘limidan 1500-yildan ortiq vaqt o‘tibgina, “Devonu lug‘otit turk“ va “Qutadg‘u bilig“da Alp Er To‘nga ismi tilga olinadi.
Bu esa turklar tarixda unutilmas izlar qoldirganligining isbotidir albatta.
U Afrosiyob deb atagan kishi aslida Alp Er To‘ngadir. Bilamizki, u o‘zining 60 ming baytdan iborat “Shohnoma”sini davlat hukmdori Mahmud G‘aznaviyga taqdim etadi. Firdavsiy hayotligida Eron - Turklar hukmronligi ostida edi.
U asarida Eronning o‘tmishini sog‘inch va ishtiyoq, jo‘shqinlik bilan ifodalaydi. (Ma’lumki, o‘sha davrda bir qancha shoirlar Shohnoma sarlavhasi ostida asarlar yaratgan. A.Daqiqiy ham “Shohnoma”sini yozadi. Ammo o‘z g‘ulomi qo‘lida fojiali o‘lim topadi. Shundan so‘ng uning “Shohnomasi”dagi 1000 baytni Firdavsiy o‘zining “Shohnomaga”siga kiritadi).
Firdavsiy Turonliklar (turklar) bilan Eron urushlarini tasvirlarkan shunday deydi: “Hozircha Hokim bo‘lgan sizsiz ammo vaqtida, Zalo‘g‘li Rustam va Kayxusrav sizning eng ulug‘ davlatingizni mag‘lub etgandi, vayron qilgandi» deya Alp Er To‘nganing o‘ldirilishi voqeasiga sha’ma qiladi.
Islomdan oldin ham, keyin ham, Ko‘k-turklar, uyg‘urlar, qarluqlar, qoraxoniylar, saljuqiylar Alp Er To‘ngani o‘z ajdodi, Otasi sifatida qabul qilib, uning avlodlari ekanliklaridan faxrlanishgan.
Juda ko‘p manbalarda To‘marisni Massagetlar xoqonining xotini deyilgan. Yo‘q! To‘maris Alp Er To‘nganing nevarasidir! U Fors podshohini o‘ldirib, bobosining qasosini oladi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2
#hikmatli
Agar muvaffaqiyatga erishmoqchi bo'lsangiz, olti illatdan saqlaning: uyquchanlik, dangasalik, qo'rquv, g'azab, bekorchilik va qat'iyatsizlik.
© Jeki Chan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Agar muvaffaqiyatga erishmoqchi bo'lsangiz, olti illatdan saqlaning: uyquchanlik, dangasalik, qo'rquv, g'azab, bekorchilik va qat'iyatsizlik.
© Jeki Chan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍3🔥1👏1
#arxitektura
"OZODLIK" yodgorligi
Ushbu yodgorlik 1945-yilda Qizil Armiya tomonidan Vengriyaning ozod qilinishi xotirasiga bag'ishlangan.
Shunday qilib, monument 1960-yillarda Temir parda ortida kommunistik rejimlar hukmronlik qilgan mamlakatlarda qurilgan keng yodgorlik majmuasining bir qismini tashkil qiladi.
Ushbu yodgorliklarning aksariyati temir-betondan foydalangan holda ajoyib va ifodali shakllarda qurilgan.Bu Vengriya yodgorligi boshqalardan farqli o'laroq, faqat haykaltaroshlik jihatlariga ega: ikkita ajoyib beton qanotlari assimetrik tarzda buriladi - biri lateral, konsolli va boshqasi osmonga qaratilgan. Ansamblni "1945" yozuvi bilan oddiy metall blyashka to'ldiradi.
Arxitektor Yanos Xekkenast boshchiligida 1970-yilda qurib bitkazilgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
"OZODLIK" yodgorligi
Ushbu yodgorlik 1945-yilda Qizil Armiya tomonidan Vengriyaning ozod qilinishi xotirasiga bag'ishlangan.
Shunday qilib, monument 1960-yillarda Temir parda ortida kommunistik rejimlar hukmronlik qilgan mamlakatlarda qurilgan keng yodgorlik majmuasining bir qismini tashkil qiladi.
Ushbu yodgorliklarning aksariyati temir-betondan foydalangan holda ajoyib va ifodali shakllarda qurilgan.Bu Vengriya yodgorligi boshqalardan farqli o'laroq, faqat haykaltaroshlik jihatlariga ega: ikkita ajoyib beton qanotlari assimetrik tarzda buriladi - biri lateral, konsolli va boshqasi osmonga qaratilgan. Ansamblni "1945" yozuvi bilan oddiy metall blyashka to'ldiradi.
Arxitektor Yanos Xekkenast boshchiligida 1970-yilda qurib bitkazilgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2