#shunchaki
VAGYU - 🥩
"Vagyu" - bu go'shtining ajoyib sifati bilan mashhur bo'lgan yapon qoramollarining bir nechta zotlariga nisbatan qo'llaniladigan atama.
"Vagyu" so'zi "yaponcha sigir" (wa-yaponcha, gyu-sigir) deb tarjima qilinadi. Vagyu mol go'shti o'ziga xos tami,ko'rinishi va ebrusi uchun juda qadrlanadi. Ebru go'shtga o'ziga xos boy, sariyog' ta'mini beradigan mushak ichidagi yog'ni bildiradi.
Vagyu qoramollarining bir nechta asosiy zotlari mavjud:
1. Kuroge Vashu: Ajoyib ebruli va xushbo'yligi bilan mashhur yapon qora qoramollari eng keng tarqalgan Vagyu zoti bo'lib, ko'pincha Kobe mol go'shti kabi Vagyu mol go'shtining eng yuqori navini ishlab chiqarish uchun ishlatiladi.
2. Akage Vashu: Bu zot yapon qora zotiga qaraganda kamroq tarqalgan, lekin ayni paytda yaxshi ebruli yuqori sifatli mol go'shti yetishtiriladi.
3. Mukaku Vashu: Uncha taniqli bo'lmasa-da, mukaku washu ham Vagyu mol go'shti bozoriga katta hissa qo'shadi.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
VAGYU - 🥩
"Vagyu" - bu go'shtining ajoyib sifati bilan mashhur bo'lgan yapon qoramollarining bir nechta zotlariga nisbatan qo'llaniladigan atama.
"Vagyu" so'zi "yaponcha sigir" (wa-yaponcha, gyu-sigir) deb tarjima qilinadi. Vagyu mol go'shti o'ziga xos tami,ko'rinishi va ebrusi uchun juda qadrlanadi. Ebru go'shtga o'ziga xos boy, sariyog' ta'mini beradigan mushak ichidagi yog'ni bildiradi.
Vagyu qoramollarining bir nechta asosiy zotlari mavjud:
1. Kuroge Vashu: Ajoyib ebruli va xushbo'yligi bilan mashhur yapon qora qoramollari eng keng tarqalgan Vagyu zoti bo'lib, ko'pincha Kobe mol go'shti kabi Vagyu mol go'shtining eng yuqori navini ishlab chiqarish uchun ishlatiladi.
2. Akage Vashu: Bu zot yapon qora zotiga qaraganda kamroq tarqalgan, lekin ayni paytda yaxshi ebruli yuqori sifatli mol go'shti yetishtiriladi.
3. Mukaku Vashu: Uncha taniqli bo'lmasa-da, mukaku washu ham Vagyu mol go'shti bozoriga katta hissa qo'shadi.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2
#mifologiya
STRIBOG
Stribog - slavyan mifologiyasidagi shamol, osmon va havo xudosi.
Stribog odatda donolik va tajribani anglatuvchi uzun oq soqolli keksa odam sifatida tasvirlangan. U ko'pincha shamollarni tartibga solish va tabiiy dunyoda muvozanatni ta'minlash uchun mas'ul bo'lgan dono va qudratli xudo sifatida tasvirlangan.
Stribog proto-slavyancha "sterti" - "kengaytirmoq, yoymoq, kengaymoq, tarqalmoq" kabi ma‘nolarni anglatadi.
Stribog osmonda yashaydi va shamollar harakatini boshqaradi.Xalq og‘zaki ijodida u qizlarni olib ketib, dala va uylarni vayron qilgani ta‘kidlangan. U xosil qilgan havo girdobidan qo'rqqan odamlar unga qarshi momaqaldiroqlardan yordam chaqirishgan. Unga qarshi osmonga qarab tayoq, tosh va pichoq uloqtirishgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
STRIBOG
Stribog - slavyan mifologiyasidagi shamol, osmon va havo xudosi.
Stribog odatda donolik va tajribani anglatuvchi uzun oq soqolli keksa odam sifatida tasvirlangan. U ko'pincha shamollarni tartibga solish va tabiiy dunyoda muvozanatni ta'minlash uchun mas'ul bo'lgan dono va qudratli xudo sifatida tasvirlangan.
Stribog proto-slavyancha "sterti" - "kengaytirmoq, yoymoq, kengaymoq, tarqalmoq" kabi ma‘nolarni anglatadi.
Stribog osmonda yashaydi va shamollar harakatini boshqaradi.Xalq og‘zaki ijodida u qizlarni olib ketib, dala va uylarni vayron qilgani ta‘kidlangan. U xosil qilgan havo girdobidan qo'rqqan odamlar unga qarshi momaqaldiroqlardan yordam chaqirishgan. Unga qarshi osmonga qarab tayoq, tosh va pichoq uloqtirishgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2
#shunchaki
"Golland jasorati" iborasi
"Golland jasorati" iborasi spirtli ichimliklarni iste'mol qilishdan kelib chiqadigan jasorat yoki ishonchni tasvirlash uchun ishlatiladi. Ibora kimdir spirtli ichimliklar ta'siri ostida hushyor bo'lganida, bo'lmagan jasoratni ko'rsatishi mumkin.
Golland jasorati iborasining etimologiyasi Angliya-Gollandiya urushlarida (1652–1674) va, ehtimol, O'ttiz yillik urushda (1618–1648) jang qilgan ingliz askarlariga tegishli . Bir versiyada aytilishicha, jenever (yoki gollandiyalik jin-spirtli ichimlik) ingliz askarlari tomonidan jangdan oldin tinchlantiruvchi ta'siri va sovuq havoda tanani isituvchi xususiyatlari uchun ishlatilgan. Boshqa bir versiyaga ko'ra, ingliz askarlari jeneverning golland askarlariga jasorat olib keladigan ta'sirini qayd etishgan.
Bu ibora, spirtli ichimliklarni iste'mol qilish tufayli noto'g'ri qaror qabul qilish natijasida yuzaga keladigan ehtiyotsizlik yoki ahmoqlikni ham anglatishi mumkin.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
"Golland jasorati" iborasi
"Golland jasorati" iborasi spirtli ichimliklarni iste'mol qilishdan kelib chiqadigan jasorat yoki ishonchni tasvirlash uchun ishlatiladi. Ibora kimdir spirtli ichimliklar ta'siri ostida hushyor bo'lganida, bo'lmagan jasoratni ko'rsatishi mumkin.
Golland jasorati iborasining etimologiyasi Angliya-Gollandiya urushlarida (1652–1674) va, ehtimol, O'ttiz yillik urushda (1618–1648) jang qilgan ingliz askarlariga tegishli . Bir versiyada aytilishicha, jenever (yoki gollandiyalik jin-spirtli ichimlik) ingliz askarlari tomonidan jangdan oldin tinchlantiruvchi ta'siri va sovuq havoda tanani isituvchi xususiyatlari uchun ishlatilgan. Boshqa bir versiyaga ko'ra, ingliz askarlari jeneverning golland askarlariga jasorat olib keladigan ta'sirini qayd etishgan.
Bu ibora, spirtli ichimliklarni iste'mol qilish tufayli noto'g'ri qaror qabul qilish natijasida yuzaga keladigan ehtiyotsizlik yoki ahmoqlikni ham anglatishi mumkin.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍4
#shunchaki
Yozuvchi Gi de Mopassan - Eyfel minorasi restoranida ovqatlanishni afzal ko'rardi. Mopassan buni restoran Parijdagi minora ko‘rinmaydigan yagona joy ekanligi bilan izohladi. Ko'pgina fransuzlar singari Mopassan ham minorani yomon ko'rardi va uni qo'pol deb hisoblagan. Ma’lumotlarga ko‘ra 300 yozuvchi va rassomlar munitsipalitet nomiga konstruktsiyani "foydasiz va ko‘rimsiz" sifatida ta’riflab raddiyalar yozganlar.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Yozuvchi Gi de Mopassan - Eyfel minorasi restoranida ovqatlanishni afzal ko'rardi. Mopassan buni restoran Parijdagi minora ko‘rinmaydigan yagona joy ekanligi bilan izohladi. Ko'pgina fransuzlar singari Mopassan ham minorani yomon ko'rardi va uni qo'pol deb hisoblagan. Ma’lumotlarga ko‘ra 300 yozuvchi va rassomlar munitsipalitet nomiga konstruktsiyani "foydasiz va ko‘rimsiz" sifatida ta’riflab raddiyalar yozganlar.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍3
#effekt
FLORENS NAYTINGEYL - EFFEKTI
Florens Naytingeyl effekti - bu hamshira yoki tibbiyot xodimi bemorga nisbatan romantik his-tuyg'ularni keltirib chiqaradigan vaziyatni tasvirlash uchun ishlatiladigan atama.
Bu hodisa 19-asrda Qrim urushi paytida yaralangan askarlarga rahm-shafqat va fidoyilik bilan g'amxo'rlik qilgan mashhur hamshira "Chiroqli xonim" nomini olgan Florens Naytingeyl sharafiga nomlangan.
Bu atama Florens Naytingeylning bemorlar bilan munosabatlari haqidagi tarixiy maʼlumotlardan kelib chiqqan.Naytingeyl bemorlarga chuqur hamdardligi va gʻamxoʻrlik koʻrsatishi bilan ajralib turardi.
Albert Finni 1982-yilda bergan intervyusida bu ta'sirni "Florens Naytingeyl sindromi" deb atagan va bu ibora ilgari o'z martabalarida moddiy bo'lmagan mukofotlarga intilayotgan tibbiyot xodimlariga nisbatan ishlatilgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
FLORENS NAYTINGEYL - EFFEKTI
Florens Naytingeyl effekti - bu hamshira yoki tibbiyot xodimi bemorga nisbatan romantik his-tuyg'ularni keltirib chiqaradigan vaziyatni tasvirlash uchun ishlatiladigan atama.
Bu hodisa 19-asrda Qrim urushi paytida yaralangan askarlarga rahm-shafqat va fidoyilik bilan g'amxo'rlik qilgan mashhur hamshira "Chiroqli xonim" nomini olgan Florens Naytingeyl sharafiga nomlangan.
Bu atama Florens Naytingeylning bemorlar bilan munosabatlari haqidagi tarixiy maʼlumotlardan kelib chiqqan.Naytingeyl bemorlarga chuqur hamdardligi va gʻamxoʻrlik koʻrsatishi bilan ajralib turardi.
Albert Finni 1982-yilda bergan intervyusida bu ta'sirni "Florens Naytingeyl sindromi" deb atagan va bu ibora ilgari o'z martabalarida moddiy bo'lmagan mukofotlarga intilayotgan tibbiyot xodimlariga nisbatan ishlatilgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍3🔥1
#toponim #etimologiya
Karachi - Chiroqlar shahri 💡
Pokistonning eng yirik shahri Karachi ming yillarga borib taqaladigan boy va rang-barang tarixga ega. "Karachi" nomi "Kolachi-jo-Goth" so'zidan kelib chiqqan boplib, Kolachi qishlog'i degan ma'noni anglatadi.
Karachi atrofidagi hududlarda ming yillar davomida insonlar yashab kelgan. Shahar tarixi qadimgi davrlarga borib taqaladi, arxeologik dalillar mintaqaning miloddan avvalgi 3000-yillarga borib taqaladigan Hind vodiysi sivilizatsiyasining bir qismi bo'lganligini ko'rsatadi.
Karachi asrlar davomida turli hukmdorlar va bosqinlarni koʻrgan. Shahar Arab dengizi bo'ylab savdo uchun strategik port bo'lib xizmat qilgan.
19-asrda Karachi Britaniya mustamlakachiligiga o‘tib, muhim port shahri sifatida paydo bo‘ldi.
1947-yilda Hindistonning boʻlinishi paytida Karachi Pokiston poytaxti boʻldi. Biroq, keyinchalik poytaxt 1963- yilda Islomobodga ko'chirilgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Karachi - Chiroqlar shahri 💡
Pokistonning eng yirik shahri Karachi ming yillarga borib taqaladigan boy va rang-barang tarixga ega. "Karachi" nomi "Kolachi-jo-Goth" so'zidan kelib chiqqan boplib, Kolachi qishlog'i degan ma'noni anglatadi.
Karachi atrofidagi hududlarda ming yillar davomida insonlar yashab kelgan. Shahar tarixi qadimgi davrlarga borib taqaladi, arxeologik dalillar mintaqaning miloddan avvalgi 3000-yillarga borib taqaladigan Hind vodiysi sivilizatsiyasining bir qismi bo'lganligini ko'rsatadi.
Karachi asrlar davomida turli hukmdorlar va bosqinlarni koʻrgan. Shahar Arab dengizi bo'ylab savdo uchun strategik port bo'lib xizmat qilgan.
19-asrda Karachi Britaniya mustamlakachiligiga o‘tib, muhim port shahri sifatida paydo bo‘ldi.
1947-yilda Hindistonning boʻlinishi paytida Karachi Pokiston poytaxti boʻldi. Biroq, keyinchalik poytaxt 1963- yilda Islomobodga ko'chirilgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍1
#idiom
"Yonayotgan ko'priklar" yoki "Ko'priklarni yoqish" iborasi
"Yonayotgan ko'priklar" iborasi metaforik ibora bo'lib, munosabatlarni qaytarib bo'lmaydigan darajada buzish, o'zaro ishonch, hamkorlik yoki do'stlik holatiga qaytishning imkonsizligini bildiradi
"Ko'priklarni yoqish" iborasining kelib chiqishi harbiy strategiyalarga borib taqaladi. Qadim zamonlarda qo'shinlar ba'zan o'zlarini jangga to'liq bag'ishlab, chekinmaslik uchun o'tgan ko'priklarni yoqib yuborishargan. Bu harakat orqaga qaytish variantini yo'q qiladi va ularni qat'iyat bilan oldinga siljishga majbur qiladi. Bu idioma orqaga qaytishni imkonsiz qiladigan qasddan tanlov yoki harakatni tasvirlash uchun ishlatiladi. Bu avvalgi holatga yoki munosabatlarga qaytish imkoniyatisiz oldinga siljish majburiyatini ko'rsatadi.
Zamonaviy konteksda bu ibora oilaviy munosabatlar,sevgi va do'stlik rishtalarining qaytarib bo'lmas darajadagi buzilish holatlarida ishlatiladi
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
"Yonayotgan ko'priklar" yoki "Ko'priklarni yoqish" iborasi
"Yonayotgan ko'priklar" iborasi metaforik ibora bo'lib, munosabatlarni qaytarib bo'lmaydigan darajada buzish, o'zaro ishonch, hamkorlik yoki do'stlik holatiga qaytishning imkonsizligini bildiradi
"Ko'priklarni yoqish" iborasining kelib chiqishi harbiy strategiyalarga borib taqaladi. Qadim zamonlarda qo'shinlar ba'zan o'zlarini jangga to'liq bag'ishlab, chekinmaslik uchun o'tgan ko'priklarni yoqib yuborishargan. Bu harakat orqaga qaytish variantini yo'q qiladi va ularni qat'iyat bilan oldinga siljishga majbur qiladi. Bu idioma orqaga qaytishni imkonsiz qiladigan qasddan tanlov yoki harakatni tasvirlash uchun ishlatiladi. Bu avvalgi holatga yoki munosabatlarga qaytish imkoniyatisiz oldinga siljish majburiyatini ko'rsatadi.
Zamonaviy konteksda bu ibora oilaviy munosabatlar,sevgi va do'stlik rishtalarining qaytarib bo'lmas darajadagi buzilish holatlarida ishlatiladi
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍3
#shunchaki
CATCH - 22 paradoksi
Qo'lga olish-22 - bu qarama-qarshi qoidalar yoki cheklovlar tufayli shaxs qochib qutula olmaydigan paradoksal vaziyat.
Bu atama Jozef Xeller tomonidan yaratilgan bo'lib, u birinchi marta 1961-yilda "Catch-22" romanida qo'llagan .
Catch-22 ko'pincha shaxs bo'ysunadigan, lekin nazorat qilmaydigan qoidalar, yoki protseduralardan kelib chiqadi, chunki qoidaga qarshi kurashish uni qabul qilishni anglatadi. Yana bir misol, kimdir biror narsaga muhtoj bo'lgan vaziyatdan, unga muhtoj bo'lmaslik bilangina chiqish mumkin (masalan, kredit olishning yagona yo'li - bankka kreditga muhtoj emasligingizni isbotlash).
Catch-22 paradoksining mohiyati shundaki - u g'alaba imkoniyati yo'q vaziyatni yaratadi. Bunda odamlar qarama-qarshi yoki bema'ni halqaga tushib qolishadi, hech qanday chiqish yo'li yo'q. Vaziyatni qoidalar doirasida hal qilishga qancha urinsa, shunchalik tuzoqqa tushib qoladi
Ishga kirishga staj kerak - staj uchun esa ishlash
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
CATCH - 22 paradoksi
Qo'lga olish-22 - bu qarama-qarshi qoidalar yoki cheklovlar tufayli shaxs qochib qutula olmaydigan paradoksal vaziyat.
Bu atama Jozef Xeller tomonidan yaratilgan bo'lib, u birinchi marta 1961-yilda "Catch-22" romanida qo'llagan .
Catch-22 ko'pincha shaxs bo'ysunadigan, lekin nazorat qilmaydigan qoidalar, yoki protseduralardan kelib chiqadi, chunki qoidaga qarshi kurashish uni qabul qilishni anglatadi. Yana bir misol, kimdir biror narsaga muhtoj bo'lgan vaziyatdan, unga muhtoj bo'lmaslik bilangina chiqish mumkin (masalan, kredit olishning yagona yo'li - bankka kreditga muhtoj emasligingizni isbotlash).
Catch-22 paradoksining mohiyati shundaki - u g'alaba imkoniyati yo'q vaziyatni yaratadi. Bunda odamlar qarama-qarshi yoki bema'ni halqaga tushib qolishadi, hech qanday chiqish yo'li yo'q. Vaziyatni qoidalar doirasida hal qilishga qancha urinsa, shunchalik tuzoqqa tushib qoladi
Ishga kirishga staj kerak - staj uchun esa ishlash
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍4
#mifologiya
ALP ER TO‘NGA - TO‘MARISNING BOBOSI
Alp Er Tunga yoki Alp Er Toʻnga (bunda : Alp “mard, qahramon, bosqinchi, jangchi”, Er “erkak, askar, Tom”, Toʻnga “ Sibir yoʻlbarsi ”) — afsonaviy turkiy qahramon .
Mahmud Qoshg'ariyning " Devoni lug'atati-turk" , Yusuf Xosxojibning " Qutadg'u bilig" asarida va Vatikandagi " O'g'uznoma" qo'lyozmalarida tilga olingan.
Turkiy adabiyotda u fors dostoni “Shohnoma” dagi Afrasiyob bilan bir obraz sifatida qaraladi. U baʼzan sak (skifiya) xoni sifatida tilga olinadi.
Qoraxoniylar oʻzlarini Alp er Toʻngadan kelib chiqqan deb daʼvo qilganlar.
Keyinroq shu haqida batafsil to‘xtalamiz
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
ALP ER TO‘NGA - TO‘MARISNING BOBOSI
Alp Er Tunga yoki Alp Er Toʻnga (bunda : Alp “mard, qahramon, bosqinchi, jangchi”, Er “erkak, askar, Tom”, Toʻnga “ Sibir yoʻlbarsi ”) — afsonaviy turkiy qahramon .
Mahmud Qoshg'ariyning " Devoni lug'atati-turk" , Yusuf Xosxojibning " Qutadg'u bilig" asarida va Vatikandagi " O'g'uznoma" qo'lyozmalarida tilga olingan.
Turkiy adabiyotda u fors dostoni “Shohnoma” dagi Afrasiyob bilan bir obraz sifatida qaraladi. U baʼzan sak (skifiya) xoni sifatida tilga olinadi.
Qoraxoniylar oʻzlarini Alp er Toʻngadan kelib chiqqan deb daʼvo qilganlar.
Keyinroq shu haqida batafsil to‘xtalamiz
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2🔥1
#shunchaki
Alp Er To‘nga - miloddan avvalgi VII asrda yashagan Turon-Eron urushlarida g‘alaba qozongan, yengilmas bahodir, juda mashhur Turk hukmdoridir.
Manbalarda “Alp Er To‘nga Turk hukmdorlari orasida QUT ismi bilan tanilganligi, bilimdon, fazilatli kishi bo‘lganligi, yirik viloyatlarga egalik qilish barobarida, bir qancha ming qavmni boshqarganligi va Turk xoqoni bo‘lganligi qayd etilgan.
Shuningdek, Alp Er To‘nga, o‘zining hukmronligi ostida bo‘lgan davlat, Saka Turk imperiyasi ‒ Massagetlarning Xoni ham edi.
Saka Turk Imperatorligining poytaxti Kangku shahri edi. Uning otasi Pesheng Kogonni Firdavsiy o‘zining “Shohnoma”sida “Turonliklarning xoqoni”, Alp Er To‘ngani esa “Afrosiyob” deya yozadi.
Ko‘pgina manbalarda miloddan avvalgi 624-626-yillarda (bu yillar noto‘g‘ri) Alp Er To‘ngani yengolmagan forslar unga hiyla ishlatib, Fors hukmdorining amriga binoan zaharlab o‘ldirilganligini ifoda etiladi.
Bilamizki, Fors xoqoni Kayxusrav (Kir II) miloddan avvalgi 559-528 yillarda hukmronlik qilgan va u 528-yilda esa u Alp Er To‘nganing nabirasi To‘maris Xotun tomonidan o‘ldiriladi.
Turklar Alp Er To‘nga haqida dostonlar yaratgan bo‘lishlariga qaramay, uning o‘limidan 1500-yildan ortiq vaqt o‘tibgina, “Devonu lug‘otit turk“ va “Qutadg‘u bilig“da Alp Er To‘nga ismi tilga olinadi.
Bu esa turklar tarixda unutilmas izlar qoldirganligining isbotidir albatta.
U Afrosiyob deb atagan kishi aslida Alp Er To‘ngadir. Bilamizki, u o‘zining 60 ming baytdan iborat “Shohnoma”sini davlat hukmdori Mahmud G‘aznaviyga taqdim etadi. Firdavsiy hayotligida Eron - Turklar hukmronligi ostida edi.
U asarida Eronning o‘tmishini sog‘inch va ishtiyoq, jo‘shqinlik bilan ifodalaydi. (Ma’lumki, o‘sha davrda bir qancha shoirlar Shohnoma sarlavhasi ostida asarlar yaratgan. A.Daqiqiy ham “Shohnoma”sini yozadi. Ammo o‘z g‘ulomi qo‘lida fojiali o‘lim topadi. Shundan so‘ng uning “Shohnomasi”dagi 1000 baytni Firdavsiy o‘zining “Shohnomaga”siga kiritadi).
Firdavsiy Turonliklar (turklar) bilan Eron urushlarini tasvirlarkan shunday deydi: “Hozircha Hokim bo‘lgan sizsiz ammo vaqtida, Zalo‘g‘li Rustam va Kayxusrav sizning eng ulug‘ davlatingizni mag‘lub etgandi, vayron qilgandi» deya Alp Er To‘nganing o‘ldirilishi voqeasiga sha’ma qiladi.
Islomdan oldin ham, keyin ham, Ko‘k-turklar, uyg‘urlar, qarluqlar, qoraxoniylar, saljuqiylar Alp Er To‘ngani o‘z ajdodi, Otasi sifatida qabul qilib, uning avlodlari ekanliklaridan faxrlanishgan.
Juda ko‘p manbalarda To‘marisni Massagetlar xoqonining xotini deyilgan. Yo‘q! To‘maris Alp Er To‘nganing nevarasidir! U Fors podshohini o‘ldirib, bobosining qasosini oladi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Alp Er To‘nga - miloddan avvalgi VII asrda yashagan Turon-Eron urushlarida g‘alaba qozongan, yengilmas bahodir, juda mashhur Turk hukmdoridir.
Manbalarda “Alp Er To‘nga Turk hukmdorlari orasida QUT ismi bilan tanilganligi, bilimdon, fazilatli kishi bo‘lganligi, yirik viloyatlarga egalik qilish barobarida, bir qancha ming qavmni boshqarganligi va Turk xoqoni bo‘lganligi qayd etilgan.
Shuningdek, Alp Er To‘nga, o‘zining hukmronligi ostida bo‘lgan davlat, Saka Turk imperiyasi ‒ Massagetlarning Xoni ham edi.
Saka Turk Imperatorligining poytaxti Kangku shahri edi. Uning otasi Pesheng Kogonni Firdavsiy o‘zining “Shohnoma”sida “Turonliklarning xoqoni”, Alp Er To‘ngani esa “Afrosiyob” deya yozadi.
Ko‘pgina manbalarda miloddan avvalgi 624-626-yillarda (bu yillar noto‘g‘ri) Alp Er To‘ngani yengolmagan forslar unga hiyla ishlatib, Fors hukmdorining amriga binoan zaharlab o‘ldirilganligini ifoda etiladi.
Bilamizki, Fors xoqoni Kayxusrav (Kir II) miloddan avvalgi 559-528 yillarda hukmronlik qilgan va u 528-yilda esa u Alp Er To‘nganing nabirasi To‘maris Xotun tomonidan o‘ldiriladi.
Turklar Alp Er To‘nga haqida dostonlar yaratgan bo‘lishlariga qaramay, uning o‘limidan 1500-yildan ortiq vaqt o‘tibgina, “Devonu lug‘otit turk“ va “Qutadg‘u bilig“da Alp Er To‘nga ismi tilga olinadi.
Bu esa turklar tarixda unutilmas izlar qoldirganligining isbotidir albatta.
U Afrosiyob deb atagan kishi aslida Alp Er To‘ngadir. Bilamizki, u o‘zining 60 ming baytdan iborat “Shohnoma”sini davlat hukmdori Mahmud G‘aznaviyga taqdim etadi. Firdavsiy hayotligida Eron - Turklar hukmronligi ostida edi.
U asarida Eronning o‘tmishini sog‘inch va ishtiyoq, jo‘shqinlik bilan ifodalaydi. (Ma’lumki, o‘sha davrda bir qancha shoirlar Shohnoma sarlavhasi ostida asarlar yaratgan. A.Daqiqiy ham “Shohnoma”sini yozadi. Ammo o‘z g‘ulomi qo‘lida fojiali o‘lim topadi. Shundan so‘ng uning “Shohnomasi”dagi 1000 baytni Firdavsiy o‘zining “Shohnomaga”siga kiritadi).
Firdavsiy Turonliklar (turklar) bilan Eron urushlarini tasvirlarkan shunday deydi: “Hozircha Hokim bo‘lgan sizsiz ammo vaqtida, Zalo‘g‘li Rustam va Kayxusrav sizning eng ulug‘ davlatingizni mag‘lub etgandi, vayron qilgandi» deya Alp Er To‘nganing o‘ldirilishi voqeasiga sha’ma qiladi.
Islomdan oldin ham, keyin ham, Ko‘k-turklar, uyg‘urlar, qarluqlar, qoraxoniylar, saljuqiylar Alp Er To‘ngani o‘z ajdodi, Otasi sifatida qabul qilib, uning avlodlari ekanliklaridan faxrlanishgan.
Juda ko‘p manbalarda To‘marisni Massagetlar xoqonining xotini deyilgan. Yo‘q! To‘maris Alp Er To‘nganing nevarasidir! U Fors podshohini o‘ldirib, bobosining qasosini oladi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2
#hikmatli
Agar muvaffaqiyatga erishmoqchi bo'lsangiz, olti illatdan saqlaning: uyquchanlik, dangasalik, qo'rquv, g'azab, bekorchilik va qat'iyatsizlik.
© Jeki Chan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Agar muvaffaqiyatga erishmoqchi bo'lsangiz, olti illatdan saqlaning: uyquchanlik, dangasalik, qo'rquv, g'azab, bekorchilik va qat'iyatsizlik.
© Jeki Chan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍3🔥1👏1
#arxitektura
"OZODLIK" yodgorligi
Ushbu yodgorlik 1945-yilda Qizil Armiya tomonidan Vengriyaning ozod qilinishi xotirasiga bag'ishlangan.
Shunday qilib, monument 1960-yillarda Temir parda ortida kommunistik rejimlar hukmronlik qilgan mamlakatlarda qurilgan keng yodgorlik majmuasining bir qismini tashkil qiladi.
Ushbu yodgorliklarning aksariyati temir-betondan foydalangan holda ajoyib va ifodali shakllarda qurilgan.Bu Vengriya yodgorligi boshqalardan farqli o'laroq, faqat haykaltaroshlik jihatlariga ega: ikkita ajoyib beton qanotlari assimetrik tarzda buriladi - biri lateral, konsolli va boshqasi osmonga qaratilgan. Ansamblni "1945" yozuvi bilan oddiy metall blyashka to'ldiradi.
Arxitektor Yanos Xekkenast boshchiligida 1970-yilda qurib bitkazilgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
"OZODLIK" yodgorligi
Ushbu yodgorlik 1945-yilda Qizil Armiya tomonidan Vengriyaning ozod qilinishi xotirasiga bag'ishlangan.
Shunday qilib, monument 1960-yillarda Temir parda ortida kommunistik rejimlar hukmronlik qilgan mamlakatlarda qurilgan keng yodgorlik majmuasining bir qismini tashkil qiladi.
Ushbu yodgorliklarning aksariyati temir-betondan foydalangan holda ajoyib va ifodali shakllarda qurilgan.Bu Vengriya yodgorligi boshqalardan farqli o'laroq, faqat haykaltaroshlik jihatlariga ega: ikkita ajoyib beton qanotlari assimetrik tarzda buriladi - biri lateral, konsolli va boshqasi osmonga qaratilgan. Ansamblni "1945" yozuvi bilan oddiy metall blyashka to'ldiradi.
Arxitektor Yanos Xekkenast boshchiligida 1970-yilda qurib bitkazilgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2
#shunchaki
JIQ-JIQ
Jiq-jiq (Scotocerca inquieta) — chumchuqsimonlar turkumining moyqutlar oilasiga mansub kichkina qush, vazni 8—9 g.
Choʻl va dashtlardagi past boʻyli butalar orasida yashaydi. Yulgʻun, baʼzan shuvoqlar orasiga in quradi. Oʻzbekistonda asosan Qizilqumda uchraydi. Mart—iyunda 5—8 tadan tuxum qoʻyadi. Yozda hasharotlar, qishda oʻsimlik urugʻi bilan oziqlanadi.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
JIQ-JIQ
Jiq-jiq (Scotocerca inquieta) — chumchuqsimonlar turkumining moyqutlar oilasiga mansub kichkina qush, vazni 8—9 g.
Choʻl va dashtlardagi past boʻyli butalar orasida yashaydi. Yulgʻun, baʼzan shuvoqlar orasiga in quradi. Oʻzbekistonda asosan Qizilqumda uchraydi. Mart—iyunda 5—8 tadan tuxum qoʻyadi. Yozda hasharotlar, qishda oʻsimlik urugʻi bilan oziqlanadi.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍1
#shunchaki
JAMOL OMAROVA MUKASHEVNA
Jamol Omarova (1912-yil - 1976-yil) - qozoq sovet qo'shiqchisi, SSSR xalqlari qo'shiqlari ijrochisi. 1937-1976-yillarda - Qozog'iston filarmoniyasining solisti . Qozogʻiston SSR xalq artisti (1943). Qozog'iston madhiyasiga aylangan "Mening Qozog'istonim" qo'shig'ining birinchi ijrochisi .
Jamol Omarovaning repertuarida SSSR xalqlarining o'n besh tildagi ikki yuzdan ortiq qo'shiqlari mavjud.
Uning ijrosida "Mening Qozog'istonim" qo'shig'i birinchi marta ijro etilgan va juda mashhur bo'lgan - Qozog'iston madhiyasiga aylangan
Mukofotlari:
Lenin ordeni (1959 yil 3 yanvar) - qozoq san'ati va adabiyotini rivojlantirishdagi ajoyib xizmatlari uchun hamda tog'larda qozoq san'ati va adabiyoti dekadasi o'tkazilishi munosabati bilan.
Moskva Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1946)
Qozogʻiston SSR xalq artisti (1943)
"Shon-sharaf belgisi" ordeni
"SSSR madaniyati a'lochisi" ko'krak nishoni
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
JAMOL OMAROVA MUKASHEVNA
Jamol Omarova (1912-yil - 1976-yil) - qozoq sovet qo'shiqchisi, SSSR xalqlari qo'shiqlari ijrochisi. 1937-1976-yillarda - Qozog'iston filarmoniyasining solisti . Qozogʻiston SSR xalq artisti (1943). Qozog'iston madhiyasiga aylangan "Mening Qozog'istonim" qo'shig'ining birinchi ijrochisi .
Jamol Omarovaning repertuarida SSSR xalqlarining o'n besh tildagi ikki yuzdan ortiq qo'shiqlari mavjud.
Uning ijrosida "Mening Qozog'istonim" qo'shig'i birinchi marta ijro etilgan va juda mashhur bo'lgan - Qozog'iston madhiyasiga aylangan
Mukofotlari:
Lenin ordeni (1959 yil 3 yanvar) - qozoq san'ati va adabiyotini rivojlantirishdagi ajoyib xizmatlari uchun hamda tog'larda qozoq san'ati va adabiyoti dekadasi o'tkazilishi munosabati bilan.
Moskva Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1946)
Qozogʻiston SSR xalq artisti (1943)
"Shon-sharaf belgisi" ordeni
"SSSR madaniyati a'lochisi" ko'krak nishoni
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
#arxitektura
"ANDROPOV QULOG‘I"
“Andropov qulogʻi” nomi bilan mashhur boʻlgan beton arkalar 1983-yilda O.Kalandarishvili va G.Potsxishvili tomonidan Tbilisida Oliy Sovet Prezidiumi raisining rasmiy tashrifi uchun qurilgan.
Ular 2005-yil aprel oyida buzib tashlangan va Prezident Saakashivili ularni yo'q qilish tadbirini o'zi ochib bergan. Biroq, statik sabablarga ko‘ra poydevor va beton arkalarning ayrim qismlari bugungi kunda ham saqlanib qolgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
"ANDROPOV QULOG‘I"
“Andropov qulogʻi” nomi bilan mashhur boʻlgan beton arkalar 1983-yilda O.Kalandarishvili va G.Potsxishvili tomonidan Tbilisida Oliy Sovet Prezidiumi raisining rasmiy tashrifi uchun qurilgan.
Ular 2005-yil aprel oyida buzib tashlangan va Prezident Saakashivili ularni yo'q qilish tadbirini o'zi ochib bergan. Biroq, statik sabablarga ko‘ra poydevor va beton arkalarning ayrim qismlari bugungi kunda ham saqlanib qolgan
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2❤1
#shunchaki
PANAMA OLTIN QURBAQASI
Panama oltin qurbaqasi yoki Atelopus zeteki nomi bilan tanilgan, Panamaning tropik o'rmonlarida yashovchi(yashagan) kichik, yorqin rangli qurbaqalar turi.
Panama oltin qurbaqalari qora xolli jonli oltin (to‘q sariq) terisi bilan mashhur bo‘lib, bu yirtqichlarga uning zaharliligidan ogohlantirish bo‘lib xizmat qilgan. Odatda uzunligi 3,8 dan 6,4 sm gacha
Bu qurbaqalar asosan nam, togʻli bulutli oʻrmonlarda va Panamadagi tez oqadigan daryolar yaqinida joylashgan.
Panama oltin qurbaqalari teri orqali kuchli neyrotoksin moddalarini chiqaradi. Bu toksin yirtqichlarga qarshi himoya mexanizmi bo'lib xizmat qiladi.
Panama oltin qurbaqasi Panamada omad va farovonlik ramzi hisoblangan.
Panama oltin qurbaqasi tabiatda yo‘q bo‘lib ketishiga - halokatli xitrid qo'ziqorini🍄 (Batrachochytrium dendrobatidis) yordam bergan muhim omil edi.
2007-yilda Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi tomonidan rasman yovvoyi tabiatda yo'q bo'lib ketgan deb e'lon qilindi.
@toponomik
PANAMA OLTIN QURBAQASI
Panama oltin qurbaqasi yoki Atelopus zeteki nomi bilan tanilgan, Panamaning tropik o'rmonlarida yashovchi(yashagan) kichik, yorqin rangli qurbaqalar turi.
Panama oltin qurbaqalari qora xolli jonli oltin (to‘q sariq) terisi bilan mashhur bo‘lib, bu yirtqichlarga uning zaharliligidan ogohlantirish bo‘lib xizmat qilgan. Odatda uzunligi 3,8 dan 6,4 sm gacha
Bu qurbaqalar asosan nam, togʻli bulutli oʻrmonlarda va Panamadagi tez oqadigan daryolar yaqinida joylashgan.
Panama oltin qurbaqalari teri orqali kuchli neyrotoksin moddalarini chiqaradi. Bu toksin yirtqichlarga qarshi himoya mexanizmi bo'lib xizmat qiladi.
Panama oltin qurbaqasi Panamada omad va farovonlik ramzi hisoblangan.
Panama oltin qurbaqasi tabiatda yo‘q bo‘lib ketishiga - halokatli xitrid qo'ziqorini🍄 (Batrachochytrium dendrobatidis) yordam bergan muhim omil edi.
2007-yilda Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi tomonidan rasman yovvoyi tabiatda yo'q bo'lib ketgan deb e'lon qilindi.
@toponomik
👍1
" 25-kadr effekti "
Inson ko'zi video tomosha qilayotganda soniyasiga 24 kadrni sezishi mumkin. Biroq, agar 25-kadr ishlatilsa, u ongni chetlab o'tadi va undagi ma'lumotlar to'g'ridan-to'g'ri ong ostiga tushadi. Bu ma'lumot odam tomonidan ko'rilmagan, lekin miya tomonidan saqlangan va u bir nuqtada ongdan o'chirish yoki g'oya sifatida chiqadi. 25-kadrning ta'siri gipnoz ta'siriga o'xshaydi.
25-kadrning asoschisi amerikalik biznesmen Jeyms Ueykeridir. 1957- yilda u juda qiziqarli tajriba g'oyasi bilan chiqdi. Nyu-Jersi kinoteatrida filmlar namoyish qilinayotganda, har soniyada qo'shimcha kadrlarni proyeksiyalovchi qo'shimcha proyektor qo'shildi, unda ikkita yashirin reklama xabari bor edi: “ Coca Cola iching ” va “ Popkorn yeying ”. Tajribadan keyingi natijalar kinoteatrda Coca Cola va popkorn iste'moli 17 foizga oshganini ko'rsatdi. Ueykeri o'z ixtirosini patentladi va bu unga 38 million dollar olib keldi, ammo 1974-yilda to'satdan u aniq izoh bermasdan, bu boradagi huquqlaridan voz kechdi.
@toponomik
Inson ko'zi video tomosha qilayotganda soniyasiga 24 kadrni sezishi mumkin. Biroq, agar 25-kadr ishlatilsa, u ongni chetlab o'tadi va undagi ma'lumotlar to'g'ridan-to'g'ri ong ostiga tushadi. Bu ma'lumot odam tomonidan ko'rilmagan, lekin miya tomonidan saqlangan va u bir nuqtada ongdan o'chirish yoki g'oya sifatida chiqadi. 25-kadrning ta'siri gipnoz ta'siriga o'xshaydi.
25-kadrning asoschisi amerikalik biznesmen Jeyms Ueykeridir. 1957- yilda u juda qiziqarli tajriba g'oyasi bilan chiqdi. Nyu-Jersi kinoteatrida filmlar namoyish qilinayotganda, har soniyada qo'shimcha kadrlarni proyeksiyalovchi qo'shimcha proyektor qo'shildi, unda ikkita yashirin reklama xabari bor edi: “ Coca Cola iching ” va “ Popkorn yeying ”. Tajribadan keyingi natijalar kinoteatrda Coca Cola va popkorn iste'moli 17 foizga oshganini ko'rsatdi. Ueykeri o'z ixtirosini patentladi va bu unga 38 million dollar olib keldi, ammo 1974-yilda to'satdan u aniq izoh bermasdan, bu boradagi huquqlaridan voz kechdi.
@toponomik
👍3
#shunchaki #fakt
Yangi Gvineyada yashovchi burgut to'tiqushi o'zining ajoyib rangi tufayli Drakula to'tiqushi laqabini olgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Yangi Gvineyada yashovchi burgut to'tiqushi o'zining ajoyib rangi tufayli Drakula to'tiqushi laqabini olgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍1
#art
🇹🇷 Turkiyaning birinchi ayol rassomi
Sabiha Rüştü Bozcali (1904 - 12 aprel 1998) 20-asr o'rtalari va oxirlarida Turkiyada vizual madaniyatni shakllantirishda ta'sir ko'rsatgan tasviriy rassom va illyustrator edi.
U "Turkiyaning birinchi ayol rassomi " hisoblanadi. Bozcali oʻzining portretlari, landshaftlari, natyurmortlari, shuningdek, reklama, nashriyot va banklar va davlat idoralari kabi yirik muassasalar orqali tarqalgan illyustratsiyalari bilan mashhur.
Tarixchi Reshad Ekrem Koju tomonidan yozilgan Istanbul madaniyatiga oid yirik qomusiy asar boʻlgan “ Istanbul Ansiklopedisi” ning asosiy illyustratorlaridan biri boʻlib ishlagandan soʻng uning ishi koʻproq ommalashdi.
2015–16 yillarda Istanbul va Anqaradagi SALT tadqiqot instituti uning amaliyotiga bagʻishlangan yirik koʻrgazma tashkil qildi. SALT hozirda Uning eskizlari, portret va landshaft rasmlari hamda dizayn ishlarini oʻz ichiga olgan shaxsiy arxivini saqlaydi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
🇹🇷 Turkiyaning birinchi ayol rassomi
Sabiha Rüştü Bozcali (1904 - 12 aprel 1998) 20-asr o'rtalari va oxirlarida Turkiyada vizual madaniyatni shakllantirishda ta'sir ko'rsatgan tasviriy rassom va illyustrator edi.
U "Turkiyaning birinchi ayol rassomi " hisoblanadi. Bozcali oʻzining portretlari, landshaftlari, natyurmortlari, shuningdek, reklama, nashriyot va banklar va davlat idoralari kabi yirik muassasalar orqali tarqalgan illyustratsiyalari bilan mashhur.
Tarixchi Reshad Ekrem Koju tomonidan yozilgan Istanbul madaniyatiga oid yirik qomusiy asar boʻlgan “ Istanbul Ansiklopedisi” ning asosiy illyustratorlaridan biri boʻlib ishlagandan soʻng uning ishi koʻproq ommalashdi.
2015–16 yillarda Istanbul va Anqaradagi SALT tadqiqot instituti uning amaliyotiga bagʻishlangan yirik koʻrgazma tashkil qildi. SALT hozirda Uning eskizlari, portret va landshaft rasmlari hamda dizayn ishlarini oʻz ichiga olgan shaxsiy arxivini saqlaydi.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2
#ibora
" 🍇Nordon uzum🍇" iborasi
"Nordon uzum" iborasi Ezopning ertaklaridan biridan kelib chiqqan bo'lib, unda tulki tokda baland osilgan uzumlarni olishga harakat qiladi, lekin ularga erisha olmaydi. Bir necha muvaffaqiyatsiz urinishlardan so'ng, tulki uzoqlashadi va uzumni nordon va yetarlicha pishmaganligini aytadi
Zamonaviy qo'llanishda "nordon uzum" iborasi ega bo'la olmagan yoki erisha olmaydigan narsalarni yomon ko'radigan kishini tasvirlash uchun ishlatiladi.
Bu, o'zlari erisha olmagani uchun biror narsani kamsitadigan yoki qadrsizlantiradigan odamni nazarda tutadi.
Ibora ko'pincha kimdir rashk yoki umidsizlik tufayli biror narsani tanqid qilgan yoki kamsitadigan holatlarda qo'llaniladi. Bundan tashqari, u o'z muvaffaqiyatsizliklarini o'zlari xohlagan narsaga birinchi navbatda ega bo'lishga arzigulik emasligiga ishontirish orqali o'zini oqlaydigan odamni tasvirlash uchun ham ishlatilishi mumkin.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
" 🍇Nordon uzum🍇" iborasi
"Nordon uzum" iborasi Ezopning ertaklaridan biridan kelib chiqqan bo'lib, unda tulki tokda baland osilgan uzumlarni olishga harakat qiladi, lekin ularga erisha olmaydi. Bir necha muvaffaqiyatsiz urinishlardan so'ng, tulki uzoqlashadi va uzumni nordon va yetarlicha pishmaganligini aytadi
Zamonaviy qo'llanishda "nordon uzum" iborasi ega bo'la olmagan yoki erisha olmaydigan narsalarni yomon ko'radigan kishini tasvirlash uchun ishlatiladi.
Bu, o'zlari erisha olmagani uchun biror narsani kamsitadigan yoki qadrsizlantiradigan odamni nazarda tutadi.
Ibora ko'pincha kimdir rashk yoki umidsizlik tufayli biror narsani tanqid qilgan yoki kamsitadigan holatlarda qo'llaniladi. Bundan tashqari, u o'z muvaffaqiyatsizliklarini o'zlari xohlagan narsaga birinchi navbatda ega bo'lishga arzigulik emasligiga ishontirish orqali o'zini oqlaydigan odamni tasvirlash uchun ham ishlatilishi mumkin.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍5