​​#tarix

KIM CHEN IN

Kim Chen In 1984-yil 8-yanvarda Shimoliy Koreyaning Pxenyan shahrida tug‘ilgan.

U Shimoliy Koreyaning sobiq rahbari Kim Chen Ir va uning turmush o‘rtog‘i Ko Yong Xuining kenja o‘g‘li.

Kim Chen In Shveytsariyadagi xalqaro maktabda o‘qigan.

U basketbol ishqibozi sifatida tanilgan va NBA sobiq basketbolchisi Dennis Rodman bilan do'stlik aloqasi borligi aytiladi.

Kim Chen In 2011-yilda otasi Kim Chen Ir vafotidan so‘ng Shimoliy Koreya oliy yetakchisiga aylandi.

U xorijda ta’lim olgan birinchi Shimoliy Koreya yetakchisidir.

Kim Chen In o‘ziga xos soch turmagi bilan tanilgan, bu uning obrazini o‘ziga xos savdo belgisiga aylantirgan.

U Ri Sol Juga uylangan, u davlat homiyligidagi orkestrda qo‘shiqchi bo‘lgan deb ishoniladi.

Kim Chen In boshqa davlatlar tomonidan Shimoliy Koreyada inson huquqlarini poymol qilish va repressiv rejimni saqlab qolishda ayblanadi

Xabar qilinishicha, u bir qancha yuqori martabali amaldorlarni, jumladan, amakisi Jang Song Thaekni qatl etishga buyruq bergan.

Shimoliy Koreyada tashqi ta'sirlarning qattiq senzurasiga qaramay, Kim Chen In G'arb madaniyatiga qiziqadi.

Shimoliy Koreya davlat ommaviy axborot vositalarida u ko'pincha hurmatli rahbar sifatida tasvirlanadi, va uning atrofida shaxsga sig'inish namoyon bo‘ladi.

Kim Chen In hashamatli tovarlar, jumladan, qimmatbaho mashinalar, soatlar va boshqa hashamatli narsalarni yaxshi ko‘radi, deb ishoniladi.

Ma'lumotlarga ko'ra, uning vazni ortib ketgan, bu uning sog'lig'i va turmush tarzi haqida mish-mishlarga sabab bo'lmoqda.

U Shimoliy Koreya siyosatida ko‘zga ko‘ringan shaxs sifatida paydo bo‘lgan singlisi Kim Yo Jong bilan yaqin munosabatlarga ega ekanligiga ishoniladi.


@toponomik

​​#noodatiy #kasallik

ALIEN HAND SYNDROME (AHS)-BEGONA QO‘L SINDROMI

Anarxik qo'l sifatida ham tanilgan Begona qo'l sindromi (AHS) noyob nevrologik kasallik bo'lib, unda bir qo'l o'z irodasiga egadek tuyuladi. AHS bilan kasallangan odamlar bir qo'lning beixtiyor harakatlarini boshdan kechirishadi, ular ko'pincha ikkinchi qo'lning harakatlariga qarama-qarshi bo'lib ko'rinadi. Bu ta'sirlangan qo'lning narsalarni ushlash yoki manipulyatsiya qilish kabi shaxsning ongli nazoratisiz vazifalarni bajarishiga olib kelishi mumkin.

AHS miyaning ikki yarim sharini bog'laydigan "korpus kallosum"ning shikastlanishidan kelib chiqadi deb ishoniladi. Bu turli xil sharoitlar, jumladan insult, miya jarrohligi, infektsiya yoki boshqa nevrologik kasalliklar tufayli yuzaga kelishi mumkin. Ikki yarim sharning uzilishi bir qo'lni muvofiqlashtirish va nazoratni yo'qotishiga olib kelishi mumkin, bu esa uning shaxs niyatidan mustaqil harakat qilishiga olib keladi.

Begona qo'l sindromining davosi topilmagan,leki kasallik sabablari va potentsial davolash usullari bo'yicha keyingi tadqiqotlar davom etmoqda, chunki u nevrologlar va tibbiyot mutaxassislari uchun qiziqish maydoni bo'lib qolmoqda.‌‌

@toponomik

#tarix #atama

NORDIZM (nem. nord - shimol) — irqchilik ko‘rinishlaridan biri.

Nordizm g‘ayri ilmiy nazariya bo‘lib, uning asosida shimoliy (nord) yoki «ariy» irqi insoniyatning boshqa irqlaridan ustun ekanligi haqidagi da‘vo yotadi. Nordizm asoschilari fransuz sotsiologlari J.A.Gobino va J.V.Lapuj hisoblanadi. Nordizm maddohlari shimoliy va «german» irqlarini teng qo‘ygan, german irqini «oliy» irq hisoblab, sivilizatsiyaning barcha yutuqlari uchun insoniyat «oliy» irqdan minnatdor bo‘lishi kerak, deb da‘vo qilgan. Germaniya fashizmi
nazariyotchilari Nordizmni o‘z rasmiy mafkurasiga aylantirgan edi.

@toponomik

#mifologiya

IDUN-YOSHLIK va HAYOT MA‘BUDASI

Idun - ko'pincha Asgard xudolariga o'lmaslik baxsh etadigan oltin olma🍎 qo'riqchisi sifatida tasvirlangan ma'buda.

U yoshlik va hayotning posboni hisoblanib, uning mifologiyadagi roli abadiy yoshlik va xudolarning sog'lig'i va kuchini saqlash tushunchasi bilan chambarchas bog'liq.

Mashhur afsonalardan birida Idunni ayyor dev Thjazi aldab, uni o'g'irlab, o'z qal'asiga olib boradi. Natijada, xudolar uning olmalarisiz qariy va zaiflasha boshlaydi.

Idun qutqarilib, oltin olmalari bilan Asgardga qaytib kelganida, xudolar yosharadilar va o‘zlarining asl xollariga qaytishadi

Idun ko'pincha she'riyat va notiqlik xudosi Bragi bilan bog'lanadi. Ular birgalikda Skandinaviya mifologiyasida yoshlik va ilhomning birligini ramziylashtiradi.

@toponomik
@mifologikk

#toponim #etimologiya

BO‘RLOQ – mahalla. Xorazm viloyati Qo‘shko‘pir tumani.

Nafaqat viloyatda, balki respublikaning ko‘pgina hududlarida mazkur nom bilan atalgan toponimlar uchraydi. Rivoyatlarga qaraganda, bu joyga qadimda Xon dam olgani borgan va bu yerning tabiati unga yoqqan hamda Xon bu joyni "Borliq"deb atagan. Shundan keyin mahalliy aholi o‘zlarining talaffuziga moslashtirib, mazkur hududni Bo‘rloq deb atashgan.

Shuningdek, bir necha aholi punktlarining nomi (Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Samarqand viloyati Jomboy tumani) Burlak so‘zi bilan bog‘liq.Aytish mumkinki, mazkur toponim ruscha burlak so‘zi bilan bog‘langan, qolaversa, ko‘pchilik qishloqlar nomi Amudaryo va Zarafshon daryolarining qirg‘oqlarida joylashgan. Bundan tashqari, rus leksikografi V.Dalning so‘zlariga ko‘ra, rus tilining shevalarida "Burlak" – “daryo kemalarida pul topish uchun elga ketadigan dehqon-krestyanin”, shuningdek “uysiz, uylanmagan, bo‘ydoq” ma’nolarini ifodalaydi.

Ko‘chmanchi o‘zbeklar tarkibida
va no‘g‘aylarda burlak etnonimi bor Demak, Bo‘rloq-aslida etnonim hisoblanadi.

@toponomik

​​#noodatiy #kasallik

XANTINGTON KASALLIGI HAQIDA ESHITGANMISIZ ?

Xantington kasalligi - bu miyaga ta'sir qiladigan va asab hujayralarining progressiv parchalanishiga olib keladigan genetik kasallik. Bu irsiy holat, ya'ni ota-onadan bolalarga ovchi gendagi mutatsiya orqali o'tadi.

Xantington kasalligining alomtlari odatda 30 yoshdan 50 yoshgacha paydo bo'ladi,ba'zan erta yoki kechroq boshlanishi mumkin. Eng tez uchraydigan alomatlarga beixtiyor harakatlar (xorea), kordinatsiya va muvozanat bilan bog'liq qiyinchiliklar (ataksiya),yutishdagi muammolar(disfagiya),kognitiv pasayish va ruhiy tushkunlik, tashvish va asabiylashish kabi psixiatrik alomatlar kiradi.

Xantington kasalligi har 100 000 kishidan taxminan 3 dan 7 gacha, ko'pincha yevropalik ajdodlarga ta'sir qiladi (biologik oila Yevropadan kelib chiqqan).

Kasallik o'sib ulg'aygan sayin, Xantington bilan kasallangan odamlar jismoniy va kognitiv zaiflashuvni boshdan kechirishi mumkin. Bu nutq va yutish bilan bog'liq qiyinchiliklarga, shuningdek, xotira, fikrlash bilan bog'liq muammolarga olib kelishi mumkin. Kasallikning ilg'or bosqichlarida odamlar o'zlarining g'amxo'rligi uchun butunlay boshqalarga qaram bo'lib qolishi mumkin.

Xantington kasalligi tashxisidan keyin o'rtacha umr ko'rish 10 yildan 30 yilgacha.

Hozirda Xantington kasalligining davosi yo'q. Davolash semptomlarni boshqarish va hayot sifatini yaxshilashga qaratilgan. Dori-darmonlar harakat muammolarini va psixiatrik alomatlarni nazorat qilishga yordam beradi. Jismoniy terapiya, kasbiy terapiya, nutq terapiyasi va maslahat kasallikning turli jihatlarini boshqarishda ham foydali bo'lishi mumkin.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#kino

Uillem Defo-kinoga qo‘shgan hissasi uchun nihoyat Gollivud shon-shuhrat xiyobonidagi yulduzning faxriy egasiga aylandi

Defoning qaysi mashxur rollarini bilasiz ?

@toponomik

#shunchaki

Platina.uz dan yaxshi maqola

“Радий қизлари”: меҳнат муҳофазаси йўлида жонини қурбон қилган ишчилар

Улар тез орада ўлишларини билишар, ҳатто ҳали берилиши номаълум товон пулини олишга улгурмасликларини ҳам яхши тушунишар эди.

Батафсил — https://pltn.uz/012a

#toponim #etimologiya

PATTAKESAR – qishloq. Surxondaryo viloyati Termiz tumani.

M.Y.Massonning fikrlariga ko‘ra, bu yerda Amudaryodan o‘tayotgan sayyohlarning narsalari tekshirilib, hujjatlar rasmiylashtirilardi – patta; kesar, aniqrog‘i, hisar – “shahar”.

Boshqa variant bo‘yicha Pattakesar – patta butalari (to‘qay teragi) kesiladigan joy. “Maxobxorat”da saklar, toxarlar va kannlarning sovg‘alari qatorida patta daraxtidan olingan matolar ham esga olinardi.

Rasmda🖼-Patta daraxti yoki Hind dafna daraxti

@toponomik

#tarix #atama

OSTRAKIZM (yun. sopol parchasi) — mamlakat uchun xavfli shaxslarning
nomini sopol parchalariga yozish va yashirin ovoz berish yo‘li bilan quvg‘in qilishning qadimiy Gretsiyadagi odati.

Jazo sifatida:quvg‘in, ta‘qib, xaydash choralari qo‘llanilgan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#shunchaki

Leonid Shvartsman-"Cheburashka", "Vuf ismli mushukcha" va boshqa ko'plab ajoyib multfilm qahramonlari yaratuvchisi.‌‌

Do‘stlaringizga ham ulashing

@toponomik

#toponim #etimologiya

Jahonobod —Farg‘ona viloyati Rishton tumani va Toshkent viloyati Qibray tumanidagi bir qishloq.

Toshkent viloyatidagi qishloqning Ilgarigi nomi Nanay bo‘lgan. 1966-yilda O’zbekistonda yangi hokimiyatni o’rnatish va mustahkamlash uchun kurashda faol ishtirok etgan Jahon Obidova nomiga qo’yilgan.

@toponomik

#kasallik

PROGERIYA- KASALLIGI HAQIDA BILASIZMI ?

Progeriya- Hutchinson-Gilford Progeriya sindromi (HGPS) sifatida ham tanilgan, bolalarda tez qarish bilan tavsiflangan kamdan-kam uchraydigan genetik kasallikdir.

Vaziyat LMNA genidagi mutatsiyadan kelib chiqadi, bu progerin deb ataladigan g'ayritabiiy protein ishlab chiqarishga olib keladi.Bu protein hujayralarning tez qarishiga sabab bo‘ladi va progeriya kasalligining rivojlanishiga olib keladi.

Progeriya belgilari odatda hayotning dastlabki ikki yilida paydo bo'ladi va o'sishning sustligi, tanadagi yog'lar va sochlarning yo'qolishi, qari ko'rinishdagi teri, bo'g'imlarning qattiqligi, sonning dislokatsiyasi, yurak-qon tomir kasalliklari va aterosklerozni o'z ichiga oladi.

Progeriya bilan og'rigan bolalar ko'pincha o'ziga xos ko'rinishga ega, kichik yuz, nomutanosib ravishda katta bosh va tumshug'li burun.

Progeriya juda kam uchraydi, taxminan 4 million tug'ilishdan 1 tasi. Bu ikkala jinsga ham, barcha irqlarga ham teng ta'sir qiladi.

@toponomik

#toponim #etimologiya

ISHTIXON

Ishtixon — Samarqand viloyatidagi tuman va Ishtixon tumanining markazi.

Rivoyatga ko’ra-Samarqanddan Ishtixongacha maxsus quvurda oqizilgan qimizdan podsho totib ko’rgan emish, xalq o’shanda «Qimizni ichdi xon, xon ichdi» degan emish. Shundan buyon qishloq Ichta xon, keyinchalik Ishtixon bo’lib qolgan emish.

Ishtixon O’rta Osiyodagi eng qadimiy toponimlardan biri. X asrdayoq Ishtixon kattagina shahar bo’lgan. O. I. Smirnovaning fikricha, Ishtixon so’zi sug’dcha «Sakkiz ariqli», «Sakkiz kanalli» ma’nosini bildiradi. Isht — xasht — sakkiz, xon — ariq.

Demak sakkiz ariq degan ma’noni bildiradi. Qishloq nomi shu so’zdan olingan.

@toponomik

#shunchaki

KOKTEYLNI🍸 BILASIZ-MOKTEYLNICHI🍹 ?

Mokteyllar-alkogolsiz ichimliklar bo'lib, ular kokteyllarning ta'mi va murakkabligiga taqlid qilish uchun mo'ljallangan, ammo tarkibi alkogolsiz. Ular ko'pincha tetiklantiruvchi va xushbo'y ichimlik yaratish uchun meva sharbatlari, soda yoki tonik suv, o'tlar va boshqa xushbo'y moddalarning kombinatsiyasi bilan tayyorlanadi.

Mokteyllar spirtli ichimliklarni iste'mol qilmaydiganlar uchun, shuningdek, haydovchilar va an'anaviy kokteyllarga sog'lomroq muqobil izlayotganlar uchun ajoyib imkoniyatdir.

Oddiy meva asosidagi aralashmalardan tortib, noyob ingredientlar va lazzatlarni o'z ichiga olgan murakkabroq aralashmalargacha bo'lgan ko'plab retseptlar mavjud.

Ba'zi mashhur mokteyllarga Virgin Mojito, Shirley Temple, Pina Colada Mocktail va Cranberry Sparkler kiradi.

Mocktaillar kunning istalgan vaqtida ayniqsa, spirtli ichimliklar mos bo'lmagan kechalar, tadbirlar va ijtimoiy yig'ilishlarda mashhur.


Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik

#mifologiya

BRAGI-she‘riyat📜,musiqa🎶 va notiqlik📣 xudosi

Bragi - she'riyat, musiqa va notiqlik xudosi sifatida tanilgan Norvegiya mifologiyasi vakili. U dono va notiq shaxs sifatida tasvirlangan. Bragi Skandinaviya mifologiyasida unchalik mashhur bo'lmagan xudolardan biri hisoblanadi, ammo Norveg panteonining she'riy va badiiy jihatlarida muhim rol o'ynaydi.

Skandinaviya mifologiyasida Bragi xudolar boshlig'i Odin va uning xotini ma'buda Friggning o'g'li. U go'zal va dono ma'buda, xudolarga o'lmaslik beradigan oltin olma qo'riqchisi Idunga uylangan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
@mifologikk

​​#toponim #etimologiya

GURLAN tumani

Gurlan — Gurlan so’zining asl ma’nosi hali ma’lum emas.

Bu so’zning kelib chiqishi haqida bir rivoyatda shunday deyiladi: bir vaqtlar bu hududga ko’r chol bilan cho’loq kampir ko’chib kelishibdi. Ular juda mohir hunarmand ekanlar. Ular tuzatgan narsalarini bozorga olib chiqib sotar ekanlar. Bozorda hech kimning narsasi o’tmasa ham ularniki bemalol sotilaverarkan. Shunda odamlar ikkalalarida biron sir bor, deb ularning atrofiga kelib joylasha boshlabdilar. O’sha hududni esa «ko’r va lang» deb atay boshlabdilar. Vaqtlar o’tishi bilan bu so’z o’zlashtirilib «Gurlan» bo’lib ketibdi. Xorazm lahjasida k — tovushi ko’pincha «g» shaklida ishlatiladi. Shuning uchun «ko’r» so’zi «gur» shaklida ishlatilib «gurlan» bo’lib ishlatilib kelinmoqda Hozir ham shu nom bilan yuritiladi.

Yana bir manbada — «Qadimgi mualliflar O’rta Osiyo haqida» degan kitobda aytishlaricha, qadimgi yunon tarixchisi Gerodot Xorazm haqida ko’p ma’lumotlar yozib qoldirgan. Gerodotning yozishicha, xorazmliklar, girkaniyaliklar, parfiyaliklar bilan bir-biriga yaqin joyda istiqomat qilganlar. Yunon tarixchisi tilga olgan «girkaniya» so’zi qadimgi turkiy yozuvlaridagi «Kurikan» qabilasining nomi bilan uzviy bog’liq bo’lib, ularning asrlar davomida fonetik o’zgarishidan «Gurlan» varianti kelib chiqqan bo’lishi ham mumkin.

Ammo bundan Gurlandagi aholining nomi girkanlardan kelib chiqqan ekan, degan xulosaga kelib bo’lmaydi. Kichik bir ovulning nomi ham yoki oila boshlig’i yoki uning bir a’zosi nomi toponimikada asos bo’lib ketaverishi mumkin.

@toponomik