Hech qanday oqlashga arzigulik bahonalar mavjud emas. Inson nimanidir chin dildan xohlasa albatta imkon topadi)

Beshinchi maktub.

Ayriliq degan tushuncha yo'q. Bu bizning yolg'onimiz. Sevish bor, sog'inish, kutish bor aslida. Hozir qayerdasan? Nima qilyapsan? Quyosh allaqachon chiqdi. Uyg'ongan bo'lishing kerak. Sochlaringni tarar ekansan, meni xotirlading, shunday emasmi? Demak ayrilmadik. Shunchaki bir birimizni sogʻinyapmiz va kutyapmiz.

Menga vaqtni eslatadigan hamma narsadan nafratlanaman. Ayniqsa kutishdan. Umri davomida yo kutadi, yo kuttiradi inson. Ikkovi ham yomon, ikkalasi ham hayotimizning gʻamli tomoni.

Bir bolaning avval tugʻilishini kutishadi, soʻngra yurishi, gapirishi va ulgʻayishini...

Vaqt oʻtadi, bu safar pul topishini, qoidalarga rioya qilishini, insonlarni sevishini, aldashini yoki aldanishini kutishadi. Va oxir-oqibat oʻlimini kutishadi ushbu insonning.

Xoʻsh, u-chi? U insonlardan doʻstlik kutadi, sevgilisidan sadoqat, farzandlaridan hurmat va bir parcha huzur kutadi, yashashdan esa baxt. Vaqt oʻtadi, bir kun u ham oʻlimini kuta boshlaydi. Izlaganlarining ko'pisini topa olmagan, kutganlarining aksariyati amalga oshmagan bir inson sifatida bu dunyoni tark etadi. Mana, yashash deganimiz aslida shu.

Yashar ekanmiz — kutamiz, kutar ekanmiz — yashaymiz, yashab turib esa oʻlimni kutamiz.

Sog'inch haqida aytarli soʻzim yo'q. U go'yo koʻmir parchalari orasida yaltiragan shisha parchasi kabi. U — sevgimiz nafasi, uchrashuvlarimiz ma'nosi. U — kutishlarimizning yagona goʻzal tomoni.

Insonligimiz sogʻinchlarimiz bilan mazmunli, hayotimiz sog'inish bilan goʻzal.

Sog'inchning biroz achchiq ta'mi bor, ayniqsa seni sogʻinishning. Bir ifori bor uni biror gulga alishmayman. Bir nuri, bir rangi bor seni sogʻinishning, uni so'z bilan ifodalab bo'lmaydi.

Sen menga bergan barcha azoblarga chidayotgan boʻlsam, bu seni sog'inganim uchundir. Kutishning dahshatli zahri meni oʻldirmayotgan bo'lsa, seni sog'inganim uchundir. Yashayotgan bo'lsam va ichimda umid bo'lsa, bu ham seni sogʻinganim uchundir.

Agar seni bunchalik sogʻinmaganimda edi, bu qadar seva olmasdim.

Ikkinchi maktub

Izlamoq… Butun umr izlamoq… Faqat seni izlamoq…
Zang bosgan tunuka qutilarda, mog‘or isi anqigan javonlarda, surat romlarida, yolg‘izlik qo‘ynida, daraxtlar soyasida, kemalarda, poyezdlarda — har yerda seni izlamoq. Balki sen bu shaharda emasdirsan. Nima farqi bor? Axir seni izlayapman-ku. Balki uylarimiz bir ko‘chadadir, ertalab ishga ketayotganimda meni ko‘rayotgandirsan. So‘ng kech tushishini kutayotgandirsan, shom qorong‘usida… Meni kutayotgandirsan yoki boshqasini… yana boshqasini.

Men senga hech qachon “kel” demayman. Izlash qayerda bo‘lsa, men o‘sha yerdaman. Oyoqlarim qayerda to‘xtaydi? Yo‘q, yo‘q — birdan qarshimga chiqma. Qoch, yashirin. Men seni izlashni istayman.

Ket bu shahardan, tez ket. Tog‘larga chiq — uzoq, yiroq tog‘larga. Shamollar saltanatida hukmronlik qil. Agar men ham u yerlarga yetib borsam, yana qoch. Boshingni ko‘tar, ochiq dengizlar tomon qoch. Eng go‘zal, eng ulkan kemalar seni istagan portingga olib borsin, istagan manzilingda langar tashlasin. Men esa kichkina bir baliqchi qayig‘i bilan ortingdan ergashsam — bas. Axir seni izlayapman!

Bir yil, besh yil, o‘n yil emas — inson beshikdan qabrgacha izlamog‘i kerak, ammo nimani izlayotganini bilishi lozim. Yaqinlashib, yana uzoqlashib izlamog‘i kerak. Okean to‘lqinlari uzra kichik bir qayiq kabi pasayib-ko‘tarilib borishi kerak. Yalangoyoq yo‘llarda yugurib, oyoqlarini o‘tkir toshlar kesib, qonatmog‘i kerak. Cho‘llardan o‘tishi, yonishi, kuymog‘i lozim. So‘ng ko‘z yetganicha oppoq, muzdek o‘lkalarga yetib borishi kerak. Muzlar oyoqlari ostida chilparchin bo‘lishi, ustiga qor yog‘ishi kerak.

Bir kun seni topsam ham seni parcha-parcha holda topmog‘im kerak. Oyoqlaringni Afrikadan olib kelib, bir qogʻozga yopishtirmog‘im kerak; sochlaring Sibirda, lablaring Xitoyda bo‘lishi lozim. Ko‘zlaring Hindistondagi bir ma’budning ko‘zlari, qo‘llaring esa Italiyadagi bir haykalning qo‘llari bo‘lsin. Seni topsam ham, parcha-parcha holda topmog‘im kerak.

Yana baribir bir boʻlagi yetmay qolishi kerak.
Yana yo‘lga chiqmog‘im, yana uni izlamog‘im kerak.
Va seni to‘liq topgan zahotim o‘lishim kerak.

Inson baʼzan yomgʻir boʻlishni istaydi. Sevgilisining yuragiga yogʻgisi keladi)

19.

Avval har kuni koʻrishgan, soatlab gaplashgan, dardlashgan insonlarimiz bilan bog'liq xotiralargina qolishi judayam og'riqli.

“Azizim Milena,

Qaniydi, dunyo ertaga tugayotgan bo‘lsa edi. Shunda men eng birinchi keladigan poyezdga chiqib, Vena shahridagi eshiging oldiga borardim-da: “Men bilan kel, Milena. Biz endi bir-birimizni hech qanday qo‘rquv, uyat yoki to‘siqlarsiz seva olamiz. Chunki ertaga dunyo tugaydi”, derdim.

Balki biz hech qanday sababsiz seva olmaymiz bir-birimizni, chunki vaqtimiz bor deb o‘ylaymiz. Balki vaqt bilan hisoblashishga majburmiz deb yashaymiz. Ammo-chi… agar vaqtimiz bo‘lmasa? Yoki biz bilgan vaqt aslida ahamiyatsiz bo‘lsa-chi?

Eh, qaniydi dunyo ertaga tugayotgan bo‘lsa edi… Balki biz bir-birimizga juda kerak bo‘lardik.”

©️Franz Kafka

Kimlarnidir shunchaki sizning talablaringiz, xayollaringiz, tasavvurlaringizga mos kelmagani uchun ayblash har doim noto'g'ri. Har bir insonning o'z olami bor va kimdir bilan bo'lisha olmaydigan sirlari, dardlari, kamchiliklari, xatolari bor. Insonlarni bular bilan ayblash noto'g'ri. Va aynan bular tufayli ularga ishonish, ularga ikkinchi imkonni berish ham noto'g'ri.

Bor diqqatingizni o'zingizga qarating. O'z xatolaringiz, o'z kamchiliklaringizga. Shu darajada kuchli bo'lingki, qalbingiz shishadek chilparchin bo'lganda ham har bir boʻlagini o'zingiz yigʻa oling. Yaralaringizga o'zingiz malham boʻla oling. Kutish oʻldiradi. Insonlarni kutish, insonlardan kutish - har ikkisi. Faqatgina o'zingiz bo'ling, o'z kuchingizga ishoning, o'zingizni seving. Butun dunyo sizdan nafratlangan taqdirda ham, hamma yaqinlaringiz sizdan yuz burgan paytlarda ham o'zingiz bilan bo'ling.

Shunday onlar keladiki, yoningizda hech kim bo'lmaydi. Na ishonganlaringiz, na yaqinlaringiz, hech biri. Aynan shunday damlarda o'zlikni yo'qotmaslik, o'zingiz bilan bo'la olish muhim.

O'z ustingizda ishlang, ammo kimdir kutgan, kimdir yasashni istagan inson bo'lmang. O'zgaring ammo kimlardir uchun o'zgarmang, o'zingiz uchun o'zgaring. O'zingizga bo'lgan sevgingiz, ishonchingiz yanada oshishi uchun oʻzgaring. Butun e'tiboringiz o'zingizda bo'lishi kerak. Insonlardan hech narsa kutmang, hech narsa...

Sezen Aksu aytganki:
"Siz bilan uzoq vaqt gaplashmay tura olgan inson sizni sevmas".

- Hozir esa o'zimni izlagani ketdim.
- Topa oldingmi? U boshini qimirlatdi.
- Topdim.
- Qayerdan topding?
- Men o'zimni senda topdim.

Ba'zi ishqlar yashalmaydi...
Faqatgina qalbning eng jimjit burchagida yashaydi,
Nomi qo'yilmas, qo'l yetmas,
Ammo eng chuqur his o'sha bo'ladi.

Balki bir boqishdan, nigohlar to'qnashuvidan boshlanar,
Bir umrga sig'mas keyinchalik.
Uni na sen tushuntira olasan, na vaqt unuttira oladi.

Va bilasanki,
U sevgi hech qachon seniki bo'lmaydi.
Ammo baribir
Eng ko'p uni sevasan.

Umid qilamanki, "o'zim hal qila olaman" degan har bir ayol, kun kelib "bilaman, o'zing uddalay olasan, ammo men buni sen uchun qilishni xohlayman" deydigan inson bilan qarshilashadi.

Hech kimni siz uchun nimadir qilishga majburlamang. Birgalikda rasmga tushish, gul soʻrash, gaplashish, vaqt, e'tibor. Sizni haqiqatdan sevgan va istagan inson bularning barchasini shunchaki ichidan bir ovoz kelgani, o'zi xohlagani uchun qiladi.