Биржани ютқазиш керак деб ўйлайсанми?

Йўқ. Унда пул ишлаш учун “кўр” бўлиш шарт эмас. Лекин кўра билиш керак.

Дэвид Эйнхорнни олайлик. Бу йигит 1996 йилда Greenlight Capital деган хедж-фонд очиб, унга 900 минг доллар киритган. Бугунги кунда у 20 йилдан бери ўртача йилига 20%дан кўп даромад келтиряпти. Унинг шахсий бойлиги – 1.4 миллиард доллар.

У “Уолл Стритнинг кўзи” деб аталади. Чунки у корхоналарнинг ҳисоботларини шунчаки ўқимайди – у ерда ёлғонни топади.

2008 йилда у битта гигант банкнинг (Lehman Brothers) қандай қулаганини олдиндан айтиб берди. Шунинг учун кўплар “бу ҳамма нарсани олдиндан кўрадиган одам” деб ҳисоблашади.

Лекин энг қизиғи бошқада.

Эйнхорннинг принципи: “Агар бирор нарсани тушунмасанг, унга пул солма”.

У тинчгина бир компанияни олиб, унинг ҳар бир сантини текширади. Кўпчилик гуглдаги битта мақолани ўқиб сотиб оладиган пайтда, Эйнхорн балансни 50 саҳифа ўқийди.

Бу ерда сир йўқ. Бу – меҳнат ва таҳлил.

Молия бозорида “бахт” ёки “оммавийлик” ишламайди. Ишлайдиган нарса – нарсаларнинг ичига кириб қарай олиш. Одамлар кўрмаган нарсани кўриш.

Энди сен нима қиласан?

- Компанияни ўрганасанми?
- Бирор активни бир кунда сотиб оласанми?

Агар “ўрганаман” десанг – сен Эйнхорннинг йўлини танлайсан.

Агар “сотиб оламан” десанг – сен фонд бозорида лотерея ўйнаяпсан 🎲

Танлов сеники.

Agar siz kompaniyaning boshqaruvi va strategiyasiga ishonsangiz, bozor tebranishlari qo‘rqitmaydi

— Philip Fisher
Boshqaruvi yomon kompaniyalardan qochib, katta zararlarning oldini olgan

Tushuntirishim:
Bozordagi qizil shamlarni ko‘rib vahimaga tushadiganlar ko‘p. Men esa bitta narsani o‘rgandim: narxning qichqirig‘idan ko‘ra, biznesning sifati balandroq gapiradi. Agar kompaniya boshqaruvi kuchli bo‘lsa, strategiyasi aniq bo‘lsa, vaqtinchalik pasayish menga signal emas, imkoniyat bo‘lib ko‘rinadi. Eng katta xato - aksiya narxini kompaniyaning o‘zi bilan adashtirish. Bozor bugun qo‘rqadi, ertaga oshiq bo‘ladi. Ammo yaxshi rahbariyat va to‘g‘ri yo‘l xaritasi bo‘lsa, haqiqiy qiymat oxiri baribir yuzaga chiqadi. Men uchun katta insight shu: investorning asabini bozor emas, ishonchsizlik buzadi. Tahlil chuqur bo‘lsa, qo‘rquv kamayadi. Ana shunda siz narx ortidan yugurmaysiz, qiymatni sotib olasiz.

Boylar ro‘yxatiga qarang. U yerda investorlar juda ko‘p. Bu tasodif emas. Eng qizig‘i - pulni sevganlar emas, pulni ushlab o‘tirmaganlar boy bo‘lgan 💸

Bizda esa boshqa spektakl. Telefonni 3 oy tanlaydi, 300 mingni qayerga qo‘yishni "yana bir o‘ylab ko‘raman" deb sudraydi. Narx oshsa yuguradi, tushsa g‘oyib bo‘ladi. Foyda emas, shovqin sotib oladi. Keyin "investitsiya xavfli" deydi. Yo‘q. Xavfli narsa - cho‘ntagingdagi pulni jim o‘ldiradigan odating.

Eng kambag‘al fikr nima bilasizmi? "Avval ko‘proq topay, keyin invest qilaman". Yo‘q. Aynan invest qilmagani uchun ko‘proq topolmaydi. Shu gap achchiq, lekin shu yerda ko‘p odam sinadi.

Bir tanish manzara bor: karta tushdi, ozroq pul keldi, bir zumda uchib ketdi. Bittasi kiyimga, bittasi "kayfiyatga", qolgani bekorga sizib chiqdi. Pul kiradi, lekin uy topolmaydi. Chunki egasi uni ushlab ko‘paytirishni emas, tezroq yo‘qotishni biladi 😏

Dunyoning eng boylari ro‘yxatida investorlar ko‘pligi bekorga emas. Pul pulni taniydi. Qo‘rqoq qo‘lni esa tanimaydi. Ertaga ham chetda turib qarab tursang, bozor seni aldamaydi. Sen o‘zingni aldayverasan.

Davlat kompaniyalariga investitsiya qilish bo‘yicha MY5 telekanaliga izoh berdim

Uznetix jamoasi bilan yangi hujjatli film tayyorladik.

Unda nima uchun bugun O‘zbekistonda o‘z uyini sotib olish tobora qiyinlashib borayotgani haqida gaplashdik.

Nega uy-joy narxlari maoshlardan ancha tez o‘smoqda? Nega ko‘pchilik yoshlar o‘z uyiga ega bo‘la olmayapti? Va eng muhimi - bugungi sharoitda baribir uy yoki kvartira sotib olish uchun nima qilish kerak?

https://youtu.be/-8P6-E6bR7g?si=w3sEQcPPGx58WofO

Bularning barchasi haqida filmimizda batafsil gaplashdik.

Ko‘pchilik bozorni kuzatadi, aqlli investorlar esa kompaniyani o‘rganadi

— Warren Buffett
Dividend va qayta investitsiya orqali uzoq muddatli boylik yaratgan

Tushuntirishim:
Aksariyat investorlar grafiklar, shov-shuv va kunlik narx ortidan yuguradi. Men esa bitta oddiy haqiqatni qayta-qayta ko‘raman: pul bozor ekranida emas, biznesning ichida yotadi. Narx bugun ko‘tarilishi ham, tushishi ham mumkin. Lekin kuchli kompaniya nima sotadi, qanday foyda qiladi, raqobatchidan nimasi bilan ustun - mana shu savollar boy investorni ajratib turadi. Bozor sizni chalg‘itadi, kompaniya esa haqiqatni ochadi. Eng katta xato - aksiyani ticker sifatida ko‘rish. To‘g‘ri yondashuv esa uni real biznesning bir bo‘lagi deb ko‘rish. Men uchun haqiqiy insight shu: narxni emas, qiymatni tushungan odam vahimaga emas, imkoniyatga ishlaydi.

Aksiya bilan kripto orasidagi farqni grafikdan qidirib yurma. Farq ekranda emas, bosh ichida. 📉

Aksiya olayotgan odam sekin boyishni qabul qiladi. Kripto olayotgan esa tez qutulishni xohlaydi. Pul topishdan ham ko‘ra, o‘z hayotidan sakrab chiqmoqchi bo‘ladi. Mana shu joy achitadi.

Aksiya seni zeriktiradi. Kripto seni qitiqlaydi. Bittasi sabrni so‘raydi, bittasi esa ichingdagi ochko‘z bolani uyg‘otadi. Sen “imkoniyat” deb kirasan, aslida yuragingni ruletkaga qo‘yasan. 😏

Eng kulgilisi - odamlar kriptoni erkinlik deb ko‘radi. Yo‘q. Kripto ko‘pincha erkinlik emas, ekranga qaramlik. Narx tushsa telefonni har 7 daqiqada tekshirib, “endi qaytadi” deb o‘zini aldaydigan holat. Aksiyada sen kompaniyaga sherik bo‘lasan. Kriptoda esa ko‘pincha kayfiyatga sherik bo‘lasan.

Shunaqa payt bo‘lgan: tunda uxlamay chart ko‘rgansan, ertalab esa “uzoq muddatga olgandim” deb gapni buragansan. Bu investitsiya emas. Bu chiroyli nom qo‘yilgan vahima.

Aksiya pulni o‘stiradi. Kripto esa odamning ichini ochib beradi. Kim sabrsiz, kim ochko‘z, kim faqat tezroq qochmoqchi - hammasi chiqadi. Va eng yomoni: bozordan emas, o‘zingdan yutqazasan. 🔥

Investitsiyadan pul ishlash bo‘yicha kursimga vaqtinchalik bepul kirish imkoniyatini qo‘lga kiriting 👇

https://kurs.uznetix.com/demo-investitsiya

Uznetix Investitsiya Chat - bu Telegram guruhimiz bo‘lib, unda siz:

1. Investitsiya bo‘yicha menga (Azam Azizovga) va guruhning boshqa ishtirokchilariga savollar berishingiz mumkin.

2. Investitsiyani bepul o‘rganishingiz mumkin.

3. Boshqa investorlar bilan tanishib, bilim va tajriba almashishingiz mumkin.

4. Tanlovlarda qatnashib, sovg‘alar yutib olishingiz mumkin.

5. Motivatsiya olishingiz mumkin.

6. Kerakli yordam va qo‘llab-quvvatlashga ega bo‘lishingiz mumkin.

Bizning guruhimizga qo‘shiling: @uznetix_chat

Bu bepul yopiq chat. Yaqin kunlarda guruhga qo‘shilganlar uchun kirish mutlaqo bepul bo‘lib qoladi.

Америкада бир одам бор. У 35 ёшида аллакачон миллиардер эди. Билл Экман. Pershing Square Capital Management компанияси асосчиси.

Хозир унинг шаҳсий капитали 4.5 миллиард доллар. Лекин энг қизиғи бу ерда эмас. Билл битта инвестициядан 2.6 миллиард доллар фойда кўрган. Бу — 2012 йилдаги Herbalife мислияси эди.

Бу бойликгача Экман коллежду унумли ташлаб кеттан. Кейин Гарвардни битириб, 50 минг доллар билан ўз компаниясини очган. 20 йил ичида у 50 мингни 4.5 миллиардга айлантирди.

Унинг асосий сирлари:

1. Рискни бошқариш. Экман ҳеч қачон "оммага эргашиб" инвест қилмайди. У компанияни 100% текшириб, кейин пул солади.

2. Тезкор реакция. 2020 йил COVID пайтида бозорлар қулаганда, Экман акцияни пастдан сотиб олиб, 3 ойда 2.3 миллиард ишлаб олди.

3. Сабр. Унинг энг йирик выигрышлари 2-5 йил давомида содир бўлган. Телефонга тикилиб бир кунда бойиш йўқ.

Сизнинг тушунчадаги инсайт: Пулингиз катта бўлмаса ҳам, кам пул билан бошлаш мумкин. Лекин "рискли" ишларга кирманг. Аввал компанияни ўрганинг, кейин ҳаракат қилинг.

Билл Экман билан бир ажойиб нарса бор: У хатога йўл қўйса ҳам, дарров тузатадиган одам. 2008 йилда 100 миллион доллар йўқотган, аммо бундан сабоқ чиқариб, йиллик 15% фойдага чиққан.

Хулоса: агар ўрганишга тайёр бўлсангиз, бойликка эришиш имконияти бор. Бугунги куниңгиздан кўра яхшироқ бўлиши учун 2-3 сабаб топишингиз керак. 🚀

Investitsiyada muvaffaqiyatning 90 foizi xatti-harakat, atigi 10 foizi bilim

— Benjamin Graham
Investor xatolarining asosiy sababini psixologiya bilan bog‘lagan

Tushuntirishim:
Ko‘p odamlar o‘ylaydi: investitsiyada yutish uchun eng katta sir - “qaysi aksiya o‘sadi?” yo “qaysi fonda pul ko‘payadi?” Yo‘q. Men ko‘rgan eng katta farq boshda emas, fe’lda. Bozor tushsa vahimaga berilmaslik, hamma yugurganda quvib kirmaslik, reja bo‘lsa unga sodiq qolish - mana haqiqiy ustunlik shu. Bilim kerak, albatta. Lekin bilimni pulga aylantiradigan narsa - intizom. Eng xavfli investor bilimsiz emas, hissiyotiga qul bo‘lgan investor. Men uchun katta insight shuki: portfelni bozor emas, ko‘pincha o‘z xarakterimiz uradi. Kim o‘zini boshqarsa, pullarini ham yaxshiroq boshqaradi. Ana shu yerda boylik qurila boshlaydi.