Vinoni shunchalik qadrlagum

Bu jin urgur suyuqlik ming yillardirki xiyonat, o’lim hamda urushlarning guvohi bo’ldi. Sezarni pichoqlashganda stol ustida edi u, Da Vinchini ilhomlantirdi, Iskandarga g’ayrat berdi, Martinning Taxtlar o’yinini bezadi. Tamaddunning o’chog’i bo’lmish Mesopotamiya, Misr va Gretsiya kabi qadim sivilizatsiyalar sharobni xudolar sovg'asi sifatida e'zozlaganligi sababli, uning ahamiyati rizqdan ustun ko’rilib, madaniy nafosat va ilohiy marhamat ramziga aylandi.

Gerodot guvohlik berishicha, agar forslar mast holda biror qaror qabul qilsalar, hushyor bo'lganlarida uni qayta ko'rib chiqishni odat o’laroq qoida qilgan ekanlar. Shu sababdan ham in vino veritas – ya’ni, sharobda haqiqat bor deyishadi, bu bizni tilda, mastlik-rostlik demakdir.

Ba'zida nimadir yozishga har doimgidan ham ko'proq harakat qilasiz. Lekin aynan shunday holatda, hech narsa yoza olmaysiz. Yozganlaringiz yoki o'zingizga yoqmaydi, yoki umuman bitta jumla ham yoza olmaysiz.

Buni faqat blog yuritish nuqtai nazaridan aytmayapman. Yozuvchi, shoirlar, rassomlar ham buni his qilishadi deb o'ylayman. Yozish, ijod qilish, xuddi o'z-o'zidan sodir bo'lishi kerak bir jarayonga o'xshaydi. Ijodkor "suv kabi oqishi" kerak.

O'zingizni majburlab, biror narsa yoza olmaysiz. O'zingizni majburlab, musiqa yarata olmaysiz. Nimadir chiqarishim kerakku, deb yaxshi kino suratga ololmaysiz... Buni ijod bilan bog'liq barcha sohalarga nisbatan qo'llash mumkin.

Eng qizig'i, ijodkorda bunday sharoit, o'y uzoq vaqtlik jimlikdan so'ng yoki muvaffaqiyatsiz ijod mahsulidan keyin paydo bo'ladi. Ya'ni, aytaylik birorta yozgan/yaratgan asaringiz unchalik yaxshi baholanmadi. Tezda boshqa biror asar yaratishni, oldingi muvaffaqiyatsizlikni yuvib ketishni xohlaysiz. Bu esa ahvolni battar yomonlashtiradi. Ijodkor, bir qarashda muvaffaqiyatli ijod eng zarur bo'lgan bir vaqtda, aksiga olib, bir qancha muddat hech narsa yarata olmay qoladi.

Mana shunday paradoks. Ko'pincha muvaffaqiyat yana bir muvaffaqiyatga sabab bo'ladi. Muvaffaqiyatsizlik esa kim uchundir so'nggi manzilga aylanishi mumkin.

@Bookerberg

Vino stakan tanlaydi

Ha, g’alati tuyulishi mumkin, ammo vino ichayotganingizda tanlagan idishingiz muhim ahamiyatga ega.

Qizil sharoblarni kata va dumaloq yuzali stakanlarda ichgan ma’qul. Katta yuzali stakanlar sharobga havo bilan o'zaro ta'sir qilish uchun ko'proq sirt maydoni beradi, bu esa uning xushbo'yligi va ta'mini yaxshilashga yordam beradi. Yana bir eslatma: qizil sharobni stakanga quyganda yengil-yengil chayqating.

Oq sharoblarni esa kichikroq va tor yuzali stakanlarda ichgan ma’qul. Bu gul va mevalarning iforini ko’proq saqlashga hamda haroratni uzoqroq salqin ushlab turishga xizmat qiladi.

Shampan vinosini esa lola shaklidagi maxsus stakanlarda ichib ko’ring. Shampan o’zining ko’pikchalari bilan mashhur, stakan esa pufakchalarni ko’proq ushlab turadi.

Nima bo’lganda ham idishingiz plastmassa bo’lmasin.

@vasilbro

#live

Ana, mana deb 100 bet o’qib qo’yibman. Asar tanqidchi-yu, tarixchilar tomonidan iliq kutib olingan va ishonchliligi yuqori baholangan bo’lsada, kamchiliklar ham yo’q emas.

Xon uning kallasini olib tashladi, Buxoro amiri bu ishini maqullamadi. Jin ursin qaysi xon, qaysi amir, Karl - e’tirof etilmagan. Butun boshli qo’shinni xiyla yo’li bilan bo’lsada yakson qilgan Xiva xonini, ko’chada qum o’ynab o’tirgan bolani ko’rgandek tasvirlab, anavi bolacha degandek o’tib ketgan. Ammo, ost-indiya kompanyasidagi zobitning ism-familyasini zikr etib ketgan, Hopkirk brat.

Lekin yoqmayapti desam ham aldagan bo’laman, sarguzasht roman o’qigandek bo’lyapman. Juda yengil va tushunarli tilda bayon qilingan. Turli yangiliklar qalqib chiqyapti, ayniqsa GOT dan so’ng desertdek gap.

P.s: Shahrisabzdaman. Vinoni umuman qadrlashmas ekan bu yerlarda (

Katta o’yindan parcha

Odamlar allaqachon cho’l jaziramasi va tashnalikdan azob chekardi; tez orada issiq urishi hamda boshqa kasalliklar tufayli saflari siyraklasha boshladi. Shu bilan birga, oldinga siljishlariga yo’l qo’ymaslikka ahd qilgan talonchi qabilalarning hujumlarini qaytarishga to’g’ri kelardi. Biroq endi orqaga qaytish va podshoning g’azabiga uchrash haqida gap so’z bo’lishi mumkin emasdi. Shu sabab ekspeditsiya olis Xiva tomon olib boruvchi safar mashaqqatlariga qarshi matonat bilan kurashishda davom etdi. Va, nihoyat avgust oyining o’rtalarida, sahroda o’tkazilgan ikki oylik safardan so’ng poytaxtga yetib borish uchun atigi bir necha kunlik yo’l qolgandi.

Ularni qanday kutib olishlari haqida turli xayollarga borgan Bekovich xonga qimmatbaho sovg’alar bilan o’z elchilarini yubordi va tshrifi qat’iy do’stona ekanligiga ishontirishga harakat qildi. Elchini kutib olish uchun xonning shaxsan o’zi peshvoz chiqqanida, muvaffaqiyatli yakun haqidagi umidlar yana ko’p narsalarni va’da qilgandek bo’ldi. O’zaro samimiy iltifot ko’rsatilgandan va ekspeditsiyaning maqsdalari birgalikda tinglangandan so’ng Bekovich va xon shahar tomon yo’l oldilar. Holdan toygan bo’lishlariga qaramay, rus askarlari ma’lum bir masofadan ularnu kuzatib borishdi. Ular shahar darvozalariga yaqinlashganlarida, xon Bekovichga Xivada buncha ko’p odamni joylashtirish va ovqatlantirishning iloji yo’qligini tushuntirdi (4000 ming odam haqida gap ketyapti). Buning o’rniga u Bekovichga ruslarni poytaxtdan tashqaridagi qishloqlarga joylashtirish va dam olishlari uchun bir nechta guruhlarga bo’lishni taklif qildi.

Xonni ranjitib qo’yishdan havotirlangan Bekovich bu taklifga rozi bo’ldi va o’rimbosar mayor Frankenbergga odamlarni besh qismga bo’lib, mezbon tomonidan tayinlangan turarjoylarga yuborishni buyurdi. Qo’shinning bu tarzda yoyilib ketishidan xavitirga tushgan Frankenberg bunga yo’l qo’yib bo’lmasligini aytib, qarshiligini bildirdi. Ammo Bekovich bunga e’tibor bermadi va undan buyruqqa bo’ysinishni talab qildi. Keyin qo’shin kichik guruxlarga bo’linib mezbonlar tomonidan olib ketildi. Bu xivaliklar kutgan holat edi.

Hech qanday havfdan shubhalanmagan ruslar g’aflatda qoldi, ularning ustiga qo’qqisdan hujum uyushtirildi. Bekovichning o’zi birinchilar qatorida o’ldirildi. Uni qo’lga tushirishgach, ustidan harbiy formasini yechib olishdi va xonning ko’z o’ngida shafqatsizlarcha qilich bilan chopib tashlashdi. Uning boshi tanasidan judo qilindi. Bekovichning boshi Frankenberg va boshqa katta ofitserlarning boshlari bilan birga g’alaba nashidasini surayotgan olamonga namoyish qilindi. Bu orada ofitserlaridan ayrilgan rus askarlari birin-ketin qilichdan o’tkazilayotgan edi. Tahminan qirqtacha rus bu qonli qirg’inbarotdan omon qoldi, amma hammasi tugaganidan so’ng xon ularni butun shahar oldida qatl qilish uchun asosiy maydonga saf torttirishga buyruq berdi. Biroq bir kishining aralashuvi tufayli ularning hayoti saqlab qolindi. U Xivaning diniy yetakchisi bo’lmish oxund edi. U xonga g’alabasi xoinlik yo’li bilan qo’lga kiritilganini aytib, agar asirlarni shu tarzda shafqatsizlik bilan o’ldirsa, Xudo oldidagi gunohi yanada og’irlashishi haqida ogohlantirdi.