📸 Звяртаемся да палітвязняў з заклікам дасылаць "жоўтыя біркі" і "спраўкі аб вызваленні"

Магшоты (фота пад арыштам) — асобны кірунак фотаздымкі. З 2020 года праз такую «фотасесію» прайшлі сотні тысяч беларусаў і беларусак, затрыманых паводле палітычных прычынах.

Праваабаронцы «Вясны» сабралі ўжо больш за 60 сведчанняў і магшотаў ад былых палітвязняў — фота з "жоўтых бірак" ды справак аб вызваленні.

«Гэтыя магшоты — каштоўныя дакументы памяці, якія зафіксавалі эмоцыі і стан чалавека за кратамі. Для некаторых з палітвязняў гэта адзіны фотаздымак за пяць гадоў жыцця», — кажа аўтарка праекту.
Чытаць па спасылцы 👉 mugshots.spring96.org

🌿 Былыя палітвязні могуць прыняць удзел у праекце. Для гэтага трэба запоўніць адмысловую гугл-форму.

💔 Дапаможам былому палітзняволенаму Аляксандру Сезеню пачаць жыццё нанова

Былы палітзняволены Аляксандр Сезень пасля вызвалення з'ехаў з Беларусі ў Польшчу. Маючы інваліднасць трэцяй групы, у зняволенні ён сутыкнуўся з сур'ёзным пагаршэннем здароўя, а цяпер праз праблемы з дакументамі пазбаўлены базавай дапамогі і медыцынскай страхоўкі. Яму патрэбная падтрымка на час, пакуль ён зможа аднавіцца, аформіць абарону і пачаць працаваць.

Аляксандра затрымалі ў 2024 годзе за каментары пра «памагатых рэжыму». За кратамі мужчына страціў траціну сваёй вагі, прайшоў праз жорсткія ўмовы ШІЗА, адмаўляўся супрацоўнічаць з аператыўнікамі і сутыкнуўся са здзекамі турэмных дактароў. Яго вызвалілі вясной 2026 года проста з-пад кропельніцы ў турэмным шпіталі.

🤝 Падтрымаць Аляксандра можна па спасылцы BYSOL.

📌 «Цябе прасцей заваліць, чым пераканаць». Экс-палітвязень Аляксандр Сезень пра 25 сутак ШІЗА і турэмных дактароў

🎧 📹 Як (не) працавала савецкая прававая сістэма: новы выпуск "Прававых летапісаў"

У гэтым выпуску мы падрабязна разбіраем гісторыю таго, як прававыя інстытуты працавалі ў розныя эпохі СССР і чаму яны паступова страцілі сваю галоўную функцыю.

Што вы даведаецеся ў выпуску:

• Каму насамрэч служыў закон.

• Пік дэградацыі і пазасудовыя расправы.

• Гучныя сфабрыкаваныя справы ў БССР.

• "Карная псіхіятрыя" эпохі "адлігі".

• Ілюзія законнасці ў эпоху застою.

Глядзіце новае відэа, стаўце падабайкі і пакідайце каментары, калі гэта для вас бяспечна!

👉 https://youtu.be/w6YZjZj1A8w?si=Sf-t3kNKxes4ZHpU

🔎 Шукаем людзей, якія перасякаліся за кратамі з палітзняволеным Генрыхам Агеевым

Генрых Агееў — былы сілавік з Берасцейшчыны. Палітвязня затрымалі ў лютым 2024 года ў Крыме. У верасні таго ж года Агеева экстрадавалі ў Беларусь.

Па стане на восень 2026 г. утрымліваецца ў СІЗА № 1.  

✍️ Калі вы перасякаліся з Генрыхам, калі ласка, напішыце праваабаронцам на @Viasnainfo.

🤬 На беларускай мяжы затрымалі IT-спецыяліста з Ізраіля за падпіскі на YouTube

У верасні 2026 года падчас перасячэння літоўска-беларускай мяжы быў затрыманы IT-спецыяліст і прадпрымальнік Міхаіл Кац. Пра гэта мужчына распавёў у сваіх сацсетках.

Міхаіл ужо 7 гадоў жыве ў Ізраілі, але прыехаў у Беларусь у прыватных справах. Нагодаю для пераследу стала праверка смартфона сілавікамі — у мужчыны знайшлі падпіскі на два YouTube-каналы, якія ўлады прызналі "экстрэмісцкімі матэрыяламі". Міхаіл адбыў трое сутак у ІЧУ, атрымаў штраф, а яго тэхніку канфіскавалі.

👉 Канвеер несхаванай цэнзуры. Тлумачым, як у Беларусі прызнаюць матэрыялы "экстрэмісцкімі”

🔗 Хроніка палітычнага пераследу 26-28 верасня

📄 Што пачытаць у нядзелю? Сабралі для вас галоўныя матэрыялы «Вясны» за тыдзень:

🔹 «Я не сабака, каб жыць у хляве». Як 50-гадовы беларус прайшоў праз СІЗА і вымушана пакінуў краіну

🔹 Шэсць рублёў заробку за месяц і медытацыя пяском: аповед пра быт, працу і медыцыну ў ПК-1

🔹 «Гэта цынічны гандаль». Валянцін Стэфановіч — пра вызваленні палітвязняў

🔹 «Уяўляе сабой дыскрымінацыю ў дачыненні да жанчын». Юрыстка «Вясны» — пра новыя правілы ўтрымання ў СІЗА КДБ

🔹 Загад ішоў ад Лукашэнкі і Шэймана: у Швейцарыі пачаўся апеляцыйны суд па справе Юрыя Гараўскага

🔹 «Я асабіста бачыла, у якім стане яна знаходзіцца». Вікторыя Кульша — пра палітзняволеную пенсіянерку Вольгу Маёраву

🔹 Анкалогія, інсульты, страта зроку: гісторыі палітвязняў з цяжкімі захворваннямі

🔹 «Жорстка і неапраўдана». Экс-палітзняволеныя распавялі пра катаванні з боку былога супрацоўніка ПК-24

🔹 «Лепшая стратэгія — зафіксаваць і ігнараваць». Спробы вярбоўкі дэлегатаў Каардынацыйнай рады працягваюцца

🔹 Жорсткае збіццё ў бусіку і пагрозы згвалціць: як КДБ катаваў Алеся Чумакова за беларускі альбом

🔹 Памілаванне не здымае абмежаванняў: рахунак не адкрыць, маёмасць не прадаць

🔹 Пасля пяці гадоў за кратамі — наноў вучыцца карыстацца тэхналогіямі і жыць у грамадстве

💵Падтрымаць «Вясну» 👉 donate.spring96.org

⚖️ Мінскі гарадскі суд разгледзіць апеляцыю па справе Вячаслава Русіна

30 кастрычніка апеляцыйная інстанцыя Мінскага гарадскога суда разгледзіць скаргу па крымінальнай справе 41-гадовага Вячаслава Русіна, якога завочна судзілі ў парадку спецвытворчасці.

Мужчыну абвінавацілі паводле арт. 369 КК (абраза прадстаўніка ўлады).

Паводле даступнай інфармацыі, спецыяльная вытворчасць у дачыненні да яго была распачатая 8 ліпеня 2026 года.

🔹«Адразае надоўга магчымасць вярнуцца». Юрыст «Вясны» пракаментаваў масавае завочнае ўзбуджэнне крымінальных спраў

🔗 Хроніка палітычнага пераследу 26-28 верасня

⚖️ Былую выхавацельку дзіцячага сада асудзілі па палітычнай справе і абвясцілі «экстрэмісткай»

Аксане Марынінай праз сем дзён споўніцца 59 гадоў. На мінулым тыдні яе імя з’явілася на сайце МУС у пераліку асобаў, «датычных да экстрэмісцкай дзейнасці». На гэта звярнула ўвагу «Віцебская Вясна».

Паводле інфармацыі ведамства, суд Першамайскага раёна Мінска прызнаў жанчыну вінаватай паводле ч. 1 арт. 368 КК (абраза Лукашэнкі) і ч. 1 арт. 342 КК (удзел у дзеяннях, якія груба парушаюць грамадскі парадак).

Верагодна, Аксану асудзілі да «хатняй хіміі».

🔗 Хроніка палітычнага пераследу 26-28 верасня

🔥 Былая палітзняволеная Алена Патаповіч цалкам адбыла тэрмін «хатняй хіміі»

«Усё! Адсядзела, як кажуць, ад званка да званка — 3 гады. Апошнія 5 месяцаў былі найбольш спакойнымі, бо прырода адцягнула чаканне фіналу. Цяпер буду 2 гады на пагашэнні», — пра гэта жанчына паведаміла ў сваіх сацсетках.

Алену Патаповіч затрымалі ў снежні 2023 года разам з мужам. Яе абвінавацілі паводле арт. 342 КК (удзел у дзеяннях, якія груба парушаюць грамадскі парадак). У сакавіку 2024 года жанчыну асудзілі да трох гадоў «хатняй хіміі».

Цяпер Алена цалкам адбыла прызначаны тэрмін пакарання.

⚠️ У МУС назвалі Threads «пагрозай бяспецы» і прыгразілі крымінальнай адказнасцю за допісы

Прадстаўніца МУС Наталля Сахарчук заявіла, што карыстальнікаў Threads ужо прыцягвалі да адміністрацыйнай адказнасці за публікацыі ў сацсетцы. Паводле яе, у некаторых выпадках можа пагражаць і крымінальная адказнасць. На гэта звярнула ўвагу «Радыё Свабода».

Сахарчук таксама паведаміла, што супрацоўнікі міліцыі «24 на 7» манітораць інтэрнэт-прастору і адсочваюць публікацыі ў сацыяльных сетках.

«Варта думаць галавой, што вы размяшчаеце ў любой з сацыяльных сетак, таму што наступствы не прымусяць чакаць», — заявіла прадстаўніца МУС.

🔗 Хроніка палітычнага пераследу 26-28 верасня

📌 Пяцярых беларускіх добраахвотнікаў палка Кастуся Каліноўскага завочна асудзілі на 12 і 20 гадоў калоніі

Мінскі гарадскі суд 14 верасня завочна вынес прысуд пяці беларусам. Юрыя Макітава асудзілі на 20 гадоў калоніі, Крысціну Станкевіч, Міхаіла Чупрынскага, Мікалая Бойку і былую палітзняволеную Наталлю Нікіціну — на 12 гадоў. Ім інкрымінавалі шэраг артыкулаў Крымінальнага кодэкса.

Нагадаем, у траўні 2026 года Следчы камітэт распачаў у дачыненні да пяці чалавек спецыяльную вытворчасць — працэдуру, якая дазваляе расследаваць і разглядаць крымінальную справу без фізічнай прысутнасці абвінавачаных у Беларусі.

Чытаць па спасылцы 👉 https://spring96.org/be/news/121281

🌿 Чытаць з Беларусі праз сайт-люстэрка

🗣 «Страх праз межы». Эксперты ААН выказаліся аб транснацыянальных рэпрэсіях

Эксперты ААН па правах чалавека прынялі сумесную заяву па пытанні транснацыянальных рэпрэсій.

У сумеснай заяве даецца вызначэнне транснацыянальным рэпрэсіям, апісваецца іх механізм, а таксама ўплыў на ажыццяўленне правоў чалавека. Акрамя таго, эксперты даюць рэкамендацыі дзяржавам ды іншым зацікаўленым суб'ектам.

Сярод экспертаў ААН — чальцы дамоўных органаў, а таксама мандатарыі спецыяльных працэдур, уключна з Спецыяльным дакладчыкам па становішчы ў галіне правоў чалавека ў Беларусі Нілсам Муйжніексам.

Чытаць па спасылцы 👉 https://spring96.org/be/news/121285

🌿 Чытаць з Беларусі праз сайт-люстэрка

🌱 «Каля святлафора спыняўся і не ведаў, як рэагаваць». Былы палітвязень — пра першыя крокі на волі

Былы палітвязень Андрэй (імя змененае з прычынаў бяспекі) пасля пяці гадоў зняволення прызнаецца, што вяртанне да звычайнага жыцця аказалася няпростым. Даводзілася наноў прывыкаць нават да самых простых рэчаў.

«За пяць гадоў сацыяльныя навыкі атрафіраваліся, і першы час я пачуваўся як малое пяцігадовае дзіця, якое зноў вывучае гэты сусвет».

Яшчэ адным выклікам стаў тэхналагічны разрыў. Пра штучны інтэлект мужчына чуў яшчэ ў калоніі, але не ведаў, як ім карыстацца. Цяпер з дапамогай ШІ ён робіць сабе ранішнія дэйджэсты па астраноміі і астрафізіцы, вывучае мову і перакладае артыкулы.

Чытаць па спасылцы 👉 https://spring96.org/be/news/121272

🌿 Чытаць з Беларусі праз сайт-люстэрка

✊ Зварот да былых палітвязняў

Дапамажыце даведацца пра стан і месцазнаходжанне тых, хто застаўся за кратамі.

🔎 Праверыць актуальны спіс і статус зняволеных можна ў нашай табліцы палітвязняў 👉 https://prisoners.spring96.org/be/list?status[]=0&view=1

Нам важная любая інфармацыя: дзе зараз знаходзіцца чалавек, ці змяніўся яго статус альбо месца ўтрымання (этапаванне, ШІЗА, ПКТ), у якім ён псіхалагічным і фізічным стане і гэтак далей.

Рэжым робіць усё, каб утварыць вакол палітвязняў інфармацыйны вакуум і сцерці іх імёны з парадку дня. Менавіта ваша ўважлівасць і салідарнасць дапамагаюць прабіць гэтую сцяну маўчання. Дзякуючы вам сваякі даведваюцца праўду пра сваіх блізкіх, а свет бачыць рэальны стан рэчаў. Ваша дапамога — гэта рэальны шанец абараніць тых, хто пакуль не можа прамовіць за сябе сам.

📌 Даслаць даныя праваабаронцам бяспечна і ананімна можна на @Viasnainfo.

⚖️ 41-гадовага мінчука завочна асудзілі на пяць гадоў калоніі за каментары

Мінскі гарадскі суд 23 верасня завочна асудзіў 41-гадовага Арцёма Літвінко да пяці гадоў пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму і штрафу ў 9000 рублёў. Справу разглядалі ў парадку спецыяльнай вытворчасці.

Мужчыну прызналі вінаватым паводле чатырох артыкулаў Крымінальнага кодэкса, у тым ліку за «абразу Лукашэнкі» і «абразу прадстаўніка ўлады».

Чытаць па спасылцы 👉 https://spring96.org/be/news/121287

🌿 Чытаць з Беларусі праз сайт-люстэрка

🎨 У Мінску спынілі яшчэ адзін культурна-асветніцкі праект

Беларускі пісьменнік і мастак Сяргей Філіпаў, які цягам апошняга года курыраваў асветніцкі праект у Мінску, больш не можа праводзіць творчыя сустрэчы і лекцыі. Пра гэта паведамляе "Refоrm.nеws".

Цягам апошняга года ён курыраваў асветніцкі праект, у межах якога прайшло каля 20 імпрэзаў на шасці розных пляцоўках, у тым ліку ў Мінскай абласной бібліятэцы імя А. С. Пушкіна. У сустрэчах бралі ўдзел вядомыя беларускія дзеячы культуры і краязнаўцы.

Сяргей Філіпаў — аўтар кніг і публікацый пра гісторыю Мінска, гарадскі быт і нефармальныя субкультуры 1970–1980-х гадоў. Таксама вядомы як адзін з піянераў рэкламнай справы ў Беларусі.

💔 Пяць гадоў "справе Зельцэра": двое палітзняволеных па-ранейшаму застаюцца ў няволі

Пяць гадоў таму ў Беларусі пачалася адна з самых масавых крымінальных спраў супраць беларусаў за каментары ў сацыяльных сетках.

28 верасня 2021 года пасля забойства IT-спецыяліста Андрэя Зельцэра і супрацоўніка КДБ Дзмітрыя Федасюка беларусы пачалі актыўна рэагаваць на здарэнне ў сацсетках. Ужо на наступны дзень па ўсёй краіне пачаліся масавыя затрыманні людзей за іх каментары.

У выніку па "справе Зельцэра", па інфармацыі "Вясны", па крымінальных справах былі асуджаныя не менш за 135 чалавек, большасць — да пазбаўлення волі. Амаль усе з іх ужо выйшлі на волю пасля адбыцця тэрмінаў, аднак мінімум двое — Алег Канавалаў і Марыя Успенская — па-ранейшаму застаюцца ў зняволенні.

У гадавіну пачатку рэпрэсій "Вясна" нагадвае, як развівалася "справа Зельцэра" і за што судзілі яе фігурантаў.

Чытаць па спасылцы 👉 https://spring96.org/be/news/121289

🌿 Чытаць з Беларусі праз сайт-люстэрка

🎧 «Лукашэнка мне не будзе ўказваць». Як Статкевіч адмовіўся пакідаць Беларусь

У трэцім эпізодзе другога сезона «Архіпелага БЕЛАГ» «Радыё Свабода» аднаўляе падзеі 11 верасня 2025 года, калі Мікалая Статкевіча разам з іншымі палітзняволенымі везлі з Беларусі ў Літву. На мяжы ён выйшаў з аўтобуса і адмовіўся пакідаць краіну.

Што адбывалася ў наступныя гадзіны, хто спрабаваў пераканаць яго перайсці мяжу і чаму Статкевіч не змяніў свайго рашэння?

Новы выпуск па спасылцы 👉 https://www.youtube.com/watch?v=aPBExswvlp4

📌 Інтэрнэт-рэсурс Альянс "Зялёная Беларусь" другі раз дадалі ў спіс «экстрэмісцкіх матэрыялаў»

Міністэрства інфармацыі чарговы раз абнавіла «Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў». На гэты раз у яго трапілі:

📍 Telegram-канал: «Нацыянальны Фронт»;
📍 Інтэрнэт-рэсурс: «Альянс "Зелёная Беларусь"»;
📍 Instagram-акаўнты: «nacyjanalny.front», «laskatuchi», «aktybin_vtb»;
📍 TikTok-акаўнт: «ЗЕЛЁНКА».

🔗 Хроніка палітычнага пераследу 29 верасня

📄 Тыдзень супраць смяротнага пакарання 2026: што адбудзецца 5–10 кастрычніка

Беларусь застаецца адзінай краінай Еўропы, дзе дагэтуль ужываецца смяротнае пакаранне. З 5 па 10 кастрычніка пра гэта зноў будуць нагадваць у межах Тыдня супраць смяротнага пакарання, прымеркаванага да Міжнароднага дня супраць смяротнага пакарання. Пра праграму паведамляе Telegram-канал «Смяротнае пакаранне ў Беларусі».

Сёлета ў праграме — дыскусіі, падкаст, кіно, міжнародная адвакатаванне, музыка і нават футбол.

Тыдзень пачнецца са спецыяльнага выпуску падкаста «Вясна прыйдзе». У ім праваабаронцы «Вясны» раскажуць пра тое, што звычайна застаецца за кулісамі барацьбы за адмену смяротнага пакарання ў Беларусі: як праваабаронцы маніторылі судовыя працэсы, працавалі са сваякамі асуджаных, падавалі скаргі ў ААН і гаварылі пра Беларусь на міжнародных кангрэсах супраць смяротнага пакарання.

З поўным спісам мерапрыемстваў можна азнаёміцца па спасылцы 👉 https://dp.spring96.org/be/news/121292