Аўтазаводца з Міханавічаў асудзілі за «распальванне варожасці»

Вадзіму Жыдзісу 39 гадоў. Доўгі час мужчына працаваў на Мінскім аўтамабільным заводзе. Раней гуляў у аматарскі футбол. У яго ёсць жонка і двое дзяцей.

У вольны час Жыдзіс цікавіўся аўтамабілямі і быў заўзятым аматарам пошуку з металашукальнікам. У тэлеграм-чатах Міханавічаў, дзе ён жыў, Вадзім быў вельмі актыўным карыстальнікам: шмат абмяркоўваў бытавыя праблемы ЖКГ, рамонт дарог і асартымент у мясцовых крамах, а таксама дзяліўся фотаздымкамі сваіх гістарычных знаходак з ваколіц і расказваў пра ўраджайныя грыбныя месцы.

Вадзіма арыштавалі ў канцы сакавіка 2026 года і змясцілі ў СІЗА. Яго абвінавацілі паводле ч. 1 арт. 130 КК (распальванне варожасці). Жыдзіса судзілі ў Мінскім гарадскім судзе. Дакладны прысуд невядомы, але, падобна, гэта калонія — анлайн ён так і не з'явіўся, піша «Наша Ніва».

🔎Шукаем людзей, якія перасякаліся за кратамі з палітзняволеным Андрэем Сяргеевым

60-гадовы Андрэй быў затрыманы ў жніўні 2025 года, калі ўжо выязджаў з Беларусі ў Польшчу (па словах крыніцы, у гэтай краіне мужчына працаваў кіроўцам-дальнабойшчыкам). Пасля ўдзелу ў пратэстах 2020 года ён разам з сям’ёй выехаў з Беларусі.

Яго затрымалі на памежным пункце ў Брэсце. У дачыненні да яго была распачата крымінальная справа, самога Сяргеева адправілі ў следчы ізалятар у Калядзічах.

Прыкладна ў лютым 2026 года следства было завершанае і справу перадалі ў суд. У віну Сяргееву паставілі «ўдзел у баявых дзеяннях на тэрыторыі замежнай дзяржавы», а таксама «справу Гаюна».

✍️Калі вы перасякаліся з Андрэем, калі ласка, напішыце праваабаронцам на @Viasnainfo

«Я дыхаю свабодай, я бачу магчымасці і не збіраюся здавацца» — Уладзімір Гарох

Вызваленне прынесла новыя выпрабаванні: эміграцыя ў Польшчу, страта маёмасці і неабходнасць будаваць жыццё з нуля ў 53 гады. Нягледзячы на складаны працэс адаптацыі, Уладзімір з аптымізмам глядзіць у будучыню і адчувае моцную падтрымку.

«Я вельмі ўдзячны польскаму народу і дзяржаве за салідарнасць. Я сустракаўся тут з прадстаўнікамі ўлады, і яны запэўнілі: "Польшча ніколі не пакіне Беларусь". Таксама я бязмерна ўдзячны нашым беларускім ініцыятывам і валанцёрам, якія дапамаглі з кватэрай і дакументамі. Нам тут ніхто нічога не павінен, таму кожнай дапамозе трэба радавацца і дзякаваць. Я дыхаю свабодай, я бачу магчымасці і не збіраюся здавацца. Я жыву ў цяперашнім часе. І дакладна ведаю: я знайду магчымасць ісці да сваёй мэты далей. Галоўнае – жывы. А без усмешкі – нікуды».

🔹«Смерць Вітольда паказала, што адтуль можна не выйсці»: экс-палітвязень пра шклоўскую калонію, падполле і «карэліцкую справу»

📝Сітуацыя з правамі чалавека ў Беларусі ў чэрвені

• Стыстыка прызнання арганізацый і груп грамадзян «экстрэмісцкімі фармаваннямі» кажа аб нарастальным патэнцыяле крымінальных рэпрэсій у параўнанні з мінулым годам: 46 суб'ектаў супраць 41 за той жа перыяд 2025 года;

• Пасля памілаванняў груп палітвязняў, калі агульная колькасць палітвязняў рэзка ўпала, гэты паказчык працягвае паступова расці за кошт новых выпадкаў крымінальнага пераследу;

• Фіксуюцца масавыя спробы вярбоўкі беларусаў у эміграцыі, у тым ліку праз пакінутых у Беларусі бацькоў, нібыта ад асобы праваабаронцаў і ад асобы журналістаў;

• Статыстыка ўнясення ў «пералік асоб, якія маюць дачыненне да экстрэмізму», дазваляе меркаваць аб тым, што ўзровень крымінальнага пераследу застаецца вышэй за ўзровень 2024 года і трохі саступае ўзроўню 2025 года.

Справаздача цалкам 👉 https://spring96.org/be/news/120640

💵Падтрымаць «Вясну» 👉 donate.spring96.org

Беларусаў у разы часцей судзяць за «здраду дзяржаве», чым расіян у ваюючай Расіі

Праваабаронцам вядома пра як мінімум 151 асуджанага паводле абвінавачванняў у «здрадзе дзяржаве» (уключаючы падбухторванне да дзяржаўнай здрады). Гэта экстрэмальна высокі паказчык.

Агулам па абвінавачванні ў «дзяржаўнай здрадзе», «шпіянажы» і «агентурнай дзейнасці» з 2020 года асуджана не менш за 185 чалавек. Для параўнання, у ваюючай Расіі за той жа перыяд судамі (уключаючы ваенныя суды і суды на акупаваных тэрыторыях чатырох абласцей) вынесена па розных ацэнках ад 1 035 да 1 100 прысудаў па адпаведных складах.

З улікам розніцы ў колькасці насельніцтва (16-кратная, амаль такая ж — у колькасці паўналетніх), шасціразовая розніца ў колькасці асуджаных сведчыць пра амаль утрая высокі ўзровень рэпрэсій у гэтым кірунку ў Беларусі.

🔹Сітуацыя з правамі чалавека ў Беларусі ў чэрвені

🌿Слова супраць гвалту. Культура і правы чалавека ў Беларусі

13 ліпеня Музей Вольнай Беларусі запрашае на вечар, прысвечаны сіле слова, памяці і салідарнасці.

У праграме:
18:00 — вітальныя прамовы прадстаўнікоў Музея Вольнай Беларусі, Генеральнага прадстаўніцтва Фландрыі, PEN Belarus і PEN Flanders.
18:15 — экскурсія па выставе «Кропка ўваходу».
19:30 — панэльная дыскусія «Слова супраць гвалту. Культура і правы чалавека ў Беларусі».

Удзельнікі:
• Алесь Бяляцкі — праваабаронца і лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру;
• Кацярына Андрэева — журналістка, былая палітычная зняволеная;
• Таццяна Нядбай — старшыня PEN Belarus.

• Якую ролю адыгрываюць слова, літаратура і культура ў абароне свабоды і чалавечай годнасці?
• Як гаварыць пра досвед рэпрэсій і захоўваць памяць пра людзей, якія зазналі пераслед?
• Пагаворым пра сучасную Беларусь, свабоду слова, правы чалавека і салідарнасць, што не ведае межаў.

📍Музей Вольнай Беларусі (ul. Foksal 11/1, Warszawa)
✍️Удзел вольны па папярэдняй рэгістрацыі

📝Ці спыніліся рэпрэсіі ў Беларусі?

«Вясна» прэзентавала выніковы даклад «Схаваныя рэпрэсіі ў Беларусі 2020–2026», які аналізуе, як за апошнія шэсць гадоў кардынальна змяніўся характар пераследу ў краіне. Рост крымінальных спраў на фоне маўчання, інфармацыйная блакада і пагроза цывілізацыйнага адкату — галоўныя тэмы дакумента.

У 2020–2021 гадах улады дзейнічалі максімальна паказальна, але ў апошнія гады тактыка рэжыму змянілася. Знешні спакой у краіне — гэта ілюзія, за якой хаваецца жорсткі і глыбокі ціск.

Паводле звестак праваабаронцаў, крымінальны масіў не проста не змяншаецца, а расце: штогод у Беларусі фіксуецца каля 5 000 новых палітычных крымінальных спраў. Гэта гіганцкі «рэзерв», які дазваляе рэжыму трымаць краіну ў татальным страху.

Даклад па спасылцы 👉 https://spring96.org/be/news/120612

🌿Чытаць з Беларусі праз сайт-люстэрка

🔎Шукаем людзей, якія перасякаліся за кратамі з палітзняволеным Віталём Абадзенкам

Віталь быў асуджаны ў Мінскім гарадскім суддзе. Яго абвінавачвалі паводле ч. 1 арт. 13 КК ч. 2 арт. 290-5 КК (падрыхтоўка да ўдзелу ў дзейнасці тэрарыстычнай арганізацыі), а таксама ч. 1 арт. 13 КК ч. 1 арт. 361-3 КК (падрыхтоўка да ўдзелу на тэрыторыі замежнай дзяржавы ва ўзброеным фармаванні або ўзброеным канфлікце, ваенных дзеянняў, вярбоўка або падрыхтоўка асоб да такога ўдзелу).

✍️Калі вы перасякаліся з Віталём, калі ласка, напішыце праваабаронцам на @Viasnainfo

У «Спіс экстрэмістаў» дадалі яшчэ 9 прозвішчаў — цяпер у ім 6754 чалавекі

6 ліпеня МУС зрабіла традыцыйнае абнаўленне «Пераліка грамадзян Беларусі, замежных грамадзян або асоб без грамадзянства, якія маюць дачыненне да экстрэмісцкай дзейнасці».

Сярод іх былы «каліновец» Андрэй Сяргееў.

Да допіса далучаны апошні «Пералік грамадзян, якія маюць дачыненне да экстрэмісцкай дзейнасці».

⁉️«Мама, я экстрэміст». Якія абмежаванні накладаюцца на асоб, уключаных у «Спіс экстрэмістаў»

❗️Легендарнага музыку Сяргея Міхалка хутка пачнуць судзіць завочна

Ягоную справу 29 ліпеня пачне разглядаць Мінскі гарадскі суд.

54-гадоваму Сяргею інкрымінаваныя ч. 1 арт. 130 КК (распальванне варожасці) і ч. 1 арт. 368 КК (абраза Лукашэнкі).

Сілавікі затрымалі кампанію беларусаў за пікнік у парку

Пра гэтую гісторыю распавёў адзін з карыстальнікаў Threads.

Паводле яго, сілавікі сказалі, што на гэта трэба атрымаць дазвол. Кампанію адвезлі ў РУУС Першамайскага раёну, дзе праверылі тэлефоны, а пасля сказалі падпісаць паперу, якую не дазволілі прачытаць.

Завочна пачынаюць судзіць беларуса, які ўжо больш за 20 гадоў жыве ў Польшчы

Гродзенскі абласны суд 6 ліпеня пачынае разгляд завочнай крымінальнай справы ў дачыненні да Паўла Міцкевіча. Яму інкрымінаваныя ч. 1 і ч. 2 арт. 361-4 КК (садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці) і арт. 369-1 КК (дыскрэдытацыя Беларусі).

Павел — заснавальнік, старшыня Праўлення і кіраўнік праектаў у фондзе «Okno na Wschód». Да 2020 года фонд займаўся трансмежавымі польска-беларускімі і польска-ўкраінскімі праектамі, звязанымі з адукацыяй і культурай. Апошнія гады адзін з асноўных кірункаў яго дзейнасці — дапамога перасяленцам з Беларусі, Украіны і Расіі ў Беластоку і іх інтэграцыя

Павел жыве за мяжой ужо больш за 20 гадоў.

🥀Памёр мовазнаўца і дыпламат Пётр Садоўскі

Пра гэта ў сацсетках паведаміла ягоная дачка Аліна.

Пётр Садоўскі — выбітны беларускі мовазнаўца, былы дэпутат Вярхоўнага Савета, а таксама першы амбасадар Беларусі ў Германіі.

Напачатку 2020 году яго аштрафавалі за ўдзел у акцыі супраць інтэграцыі з Расіяй. Суддзя Таццяна Акавітая прызначыла Садоўскаму 810 рублёў штрафу паводле ч. 1 арт. 23.34 КаАП (удзел у несанкцыянаваным масавым мерапрыемстве).

Пётр Садоўскі не прызнаў сваю віну. Спасылаўся на Канстытуцыю і Міжнародны пакт аб грамадзянскіх і палітычных правах.

Па яго словах, ён на плошчы спяваў песню на словы Янкі Купалы «А ў бары, у бары тры дарожанькі». Ён адзначыў, што міліцыя сфабрыкавала пратакол супраць яго. Сведкамі па справе выступілі міліцыянты А. Кавальчук і В. Светкін. Апошні сказаў на судзе, што «Садоўскі выступаў пасродкам вымаўлення прамовы».

Падтрымаць Садоўскага на гэтым працэсе прыйшлі выбітныя беларусы, сярод якіх быў і Алесь Бяляцкі.

Трагічна загінуў былы палітвязень Аляксей Ляўкевіч — яго вызвалілі тры месяцы таму пасля візіту Коўла

Ляўкевічу было 38 гадоў. Ён родам з Радашковічаў, але жыў у Бараўлянах. Яго арыштавалі ў канцы 2024 года, а пазней асудзілі паводле ч. 1 арт. 368 КК (абраза Лукашэнкі), ч. 1 арт. 130 КК (распальванне варожасці) і арт. 369 КК (абраза прадстаўніка ўлады) — і абвесцілі «тэрарыстам».

Ляўкевіч трапіў у лік 250 палітвязняў, вызваленых 19 сакавіка 2026 года пасля чарговага візіту Джона Коўла. Яму дазволілі застацца ў Беларусі.

Аляксей нават паспеў згуляць у красавіку 2026 года за сваю міні-футбольную каманду, піша «Наша Ніва».

На волі Ляўкевіч пажыў толькі тры месяцы.

📝Як улады штучна павялічваюць колькасць «экстрэмістаў»

Праваабаронцам «Вясны» сталі вядомыя факты таго, як беларускія сілавікі мэтанакіравана ствараюць бачнасць масавасці «экстрэмісцкіх» злачынстваў. Былы зняволены, які з мэтаў бяспекі пажадаў застацца ананімным, распавёў пра тэндэнцыю, калі людзей з крымінальным мінулым ці здзейсніўшых дробныя правапарушэнні ўлады штучна робяць «экстрэмістамі».

Паводле яго словаў, супрацоўнікі міліцыі падчас затрыманняў наўмысна правакуюць грамадзян на негатыўныя выказванні ў бок уладаў, Лукашэнкі ці саміх сілавікоў, каб мець падставу для завядзення крымінальных справаў паводле дыфамацыйных артыкулаў.

«Вясна» распавядае, што вядома пра гэтую практыку, а эксперт Павел Сапелка каментуе гэта.

«У Беларусі няма ўжо крыміналу, таму вы, палітычныя, для міліцыянтаў — расходны матэрыял, які дапамагае ім атрымліваць зорачкі, прэміі і ўсё астатняе».

Чытаць па спасылцы 👉 https://spring96.org/be/news/120642

🌿Чытаць з Беларусі праз сайт-люстэрка

З 2020-га году як мінімум 2044 беларускія грамадскія аб'яднанні, установы, асацыяцыі ці фонды ліквідаваныя ці знаходзяцца ў стадыі ліквідацыі

За месяц гэта лічба павялічылася на 11 некамерцыйных арганізацый.

Паводле інфармацыі Lawtrend, на канец чэрвеня як мінімум 1244 арганізацыі знаходзіліся ў працэсе прымусовай ліквідацыі, 800 прынялі рашэнне аб самастойнай ліквідацыі.

❗️Пад памілаванне да 3 ліпеня трапілі «хатнія хімікі»

На мінулым тыдні стала вядома, што пад памілаванне да 3 ліпеня трапілі 32 чалавекі — з іх 28 былі асуджаныя па «экстрэмісцкіх артыкулах».

Паводле інфармацыі «Вясны», як мінімум частка з памілаваных палітвязняў — людзі, якія адбываліся свае тэрміны на «хатняй хіміі». Адзначым, што ў большасці з іх прызначаны тэрмін абмежавання волі і так падыходзіў да сканчэння.

🔹Калі вам вядома пра людзей, якія трапілі пад апошняе памілаванне, калі ласка, паведамляйце праваабаронцам на @Viasnainfo

🗣«Смяротнае пакаранне стала часткай сістэмы палітычнага запалохвання». Андрэй Палуда выступіў на Сусветным кангрэсе ў Парыжы

Смяротнае пакаранне ў Беларусі ператварылася ў элемент палітычнага ціску. Падчас Сусветнага кангрэса ў Парыжы каардынатар кампаніі «Праваабаронцы супраць смяротнага пакарання ў Беларусі» Андрэй Палуда назваў тры ключавыя тэндэнцыі апошніх гадоў.

Гэта адбылося на публічным мерапрыемстве «Становішча ў галіне смяротнай казні ў Беларусі: абарона грамадзянскай супольнасці і моладзі ў мэтах адмены смяротнай казні ў краіне і за яе межамі», які быў арганізаваны Радай Еўропы.

«У той час як большасць краін свету працягвае свой рух да поўнай адмены смяротнага пакарання, Беларусь, наадварот, пашырыла сферу яго магчымага прымянення. Гэта рух у супрацьлеглым кірунку».

Падрабязнасці 👉 https://dp.spring96.org/be/news/120644

🔗Шукаем людзей, якія ў апошні час вызваліліся з ваўкавыскай калоніі № 11

Калі гэта вы ці ваш блізкі чалавек, калі ласка, напішыце на @Viasnainfo

🌿У мэтах бяспекі, вы можаце перадаць такую інфармацыю праз знаёмых, што знаходзяцца за мяжой