📣📣📣Экономикалық блок жаңа рельске түспек

Қазақстан экономикасын өзгерістер күтіп тұр. Оның анонсын Премьер-Министр Олжас Бектенов өткен күндері жайлап айтып кеткен болатын.

«Ана тілі» газетіне берген сұхбатында Президент Үкіметтің басты міндеті – ел экономикасының өсуін қамтамасыз ету және азаматтардың әл-ауқатын арттыру екенін атап өтті. Біз экономиканың қарқынды өсуін қамтамасыз етуіміз керек. Осыған байланысты Серік Макашұлының басшылығымен Үкіметтің экономикалық блогы сарапшылар тобымен бірлесіп, бюджет-салық және тарифтік саясатты реформалаудың жаңа тәсілдерін пысықтауда. Бұл тәсілдер әлеуметтік қамсыздандыру саласын да қамтитын болады. Аталған тәсілдер сарапшылар қауымдастығымен егжей-тегжейлі талқыланғаннан кейін жақын арада ұсынылады», – деген еді Олжас Бектенов.

✔️Бұл жаңалықтар Үкіметтің кеңейтілген отырысында айтылуы ғажап емес. Бюджет-салық және тарифтік саясатқа келсек, сонғы жылдары Қазақстан тарифтерді нарықтық ортаға шығаруға бет алғанын көреміз. Сонда ғана тарифтерден түскен қаржының бір бөлігі ескіріп жатқан энергетикалық және коммуналды құрылғыларды жаңартуға жететін болады. Әйтпесе ол инфрқұрылымды жаңалауға бюджетте мүмкіндігі жоқ.

📍Бюджет-салық саясатына қатысты, салық түсімдерін болжауда жаңа әдістер енгізілуі мүмкін. Экономикалық блокта осы жоспарлы болжам бойынша проблема бар екенін көрдік. Блоктық бюджет пен контрциклды бюджет саясатына көшу туралы айтылса, негізгі жаңалық осы болар еді.

Қалай болғанда да, Үкіметтің экономикалық саясаты диверсификацияға, өңдеу өнеркәсібін көбейту мен бюджетті мұнайға деген тәуелділіктен арылтуға негізделген. Бұл өте дұрыс бағыт. Мұнай шикі күйінде экспортқа емес, бізде өңделіп, одан пластик, түрлі қоспалар жасалатын деңгейге жетсек, әлемдік шикізат нарығындағы бағалар мен экспортты құбырлардың қауіпсіздігіне елеңдеп отыруды қоямыз.

Айбар Олжай, қаржыгер

📣📣📣Олжас Бектенов қолжетімді баспана мәселесі бойынша кеңес өткізді

📌 Премьер-министр Олжас Бектенов тұрғын үй құрылысын одан әрі дамыту және баспана қолжетімділігін арттыру мәселелері бойынша кеңес өткізді. Мемлекет басшысының Ana tili газетіне берген сұхбатында айтқан тапсырмаларын орындау бойынша жұмыс барысы қаралды. Кеңеске Өнеркәсіп және құрылыс, Ұлттық экономика, Қаржы министрліктерінің, «Отбасы банк» АҚ, «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ, «Бәйтерек» ҰБХ» АҚ басшылығы қатысты.

🔸 «Отбасы банкін» даму институтына айналдыру және саланы одан әрі дамыту үшін жеке қаражатты тарту жөніндегі жұмысты жандандыру тәсілдері, сондай-ақ жеңілдікті бағдарламаларды қаржыландыру, оның ішінде өнеркәсіп кәсіпорындары қызметкерлерін қолдау және жаңа өнімдерді шығару бойынша ұсыныстар талқыланды. Бүгінде «Қаражанбасмұнай», «Шұбаркөл көмір», «Еуроазияттық энергетикалық корпорация», «ССКӨБ», «Қазхром» ТҰК», «Қазақстан алюминиі», «Қазақстан электролиз зауыты» сияқты ірі кәсіпорындар және басқа да ұйымдармен жұмысшы кәсіп мамандары отбасыларының тұрмысын жақсарту жұмыстары басталды.

📍Премьер-министр Жұмысшы мамандықтары жылы аясында техникалық мамандарға арналған ипотекалық және жалға берілетін жеңілдікті тұрғын үй бағдарламасын кеңейту қажеттігін атап өтті. Банктің трансформациясы оның «бір терезе» қағидаты бойынша мұқтаж азаматтарды баспанамен қамтамасыз ету жұмысын күшейтуге және жалпы алғанда еліміздің экономикасын дамытуға бағытталған.

✔️Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің деректері бойынша, 2024 жылдың қорытындысында Қазақстанда рекордтық 18,9 млн шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 6,4%-ға артық. Саланың нақты көлем индексі бір жылда 113,1%-ды құрады. 2029 жылға қарай 111 млн шаршы метрге жеткізу жөніндегі Президент қойған міндеттерді орындау бойынша жұмыс жүргізілуде.

🔻Мемлекеттік қолдау шаралары шеңберінде азаматтарға жалға берілетін, несиелік баспанамен қамтамасыз етуі, «2-10-20», «5-10-20» және басқа да бағдарламалар іске асырылуда. 2024 жылы «Отбасы банкі» 1,29 трлн теңге сомасында 71 452 несие берді, оның 39,8%-ы бастапқы тұрғын үй сатып алуға арналған. «Отау» және «Наурыз» бағдарламалары бойынша жалпы 251,9 млрд теңгеге 10 003 қарыз берілді.

Мемлекет басшысы Ұлттық ғылым академиясының президенті Ақылбек Күрішбаевты қабылдады

Ақылбек Күрішбаев:

➤ Ұлттық ғылым академиясының былтырғы атқарған қызметінің негізгі нәтижелері жөнінде баяндады;

➤ 2024 жылы отандық ғылымның жағдайын бағамдап, саланы дамытудың басым бағыттарын айқындау мақсатында жүргізілген кешенді жұмыс жөнінде мәлімет берді:
– былтыр бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру көзделген 113 ғылыми-техникалық тапсырмаға сараптама жүргізілген, сондай-ақ 3 интеграцияланған пәнаралық ғылыми-техникалық бағдарлама әзірленген.

✔️Қасым-Жомарт Тоқаев отандық ғылымның әлеуетін арттыру үшін одан әрі жүйелі шаралар қабылдау қажет екеніне назар аударды. Таяуда Ұлттық ғылым академиясына Президент жанындағы жоғары ғылыми ұйым мәртебесін беретін Жарлыққа қол қойылды. Үкіметке аталған Жарлықты жүзеге асыруға қатысты құқықтық мәселелерді жеделдету туралы тапсырма берілді.

❗️Мемлекет басшысы Ұлттық ғылым академиясына бірқатар міндет жүктеді.

Мемлекет басшысы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы Асхат Жұмағалиды қабылдады

Асхат Жұмағали:

✔️Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің елімізде қабылдаған шаралары туралы есеп берді;
✔️Антикор қызметінің биылғы жоспары, соның ішінде «Заң мен тәртіп» қағидатын іске асыру жөніндегі негізгі міндеттерін таныстырды;
✔️былтыр 1641 жемқорлыққа қатысты қылмыс тіркеліп, жүйелі түрде жемқорлық жасаудың 68 фактісі анықталғанын жеткізді. Екі ұйымдасқан қылмыстық топтың әрекеті әшкереленіп, сонымен қатар екі топқа үкім шығарылған. Сыбайлас жемқорлыққа жол берген 1493 адам ұсталған. Олардың ішінде түрлі деңгейдегі 229 басшы бар. 914 адам сотталған;
✔️агенттік 2022 жылдан бері мемлекетке жалпы сомасы 1,12 триллион теңгеге бағаланған мүліктік активтер мен қаражаттың қайтарылуын қамтамасыз еткенін айтты.

❗️Мемлекет басшысы еліміздегі сыбайлас жемқорлықпен күресті одан әрі жалғастыру жөнінде бірқатар тапсырма берді.

🇰🇿🇭🇺Мемлекет басшысы Мажарстан Премьер-министрімен телефон арқылы сөйлесті

📞 Қасым-Жомарт Тоқаев пен Виктор Орбан екіжақты күн тәртібінің өзекті мәселелерін талқылап, Қазақстан мен Мажарстан арасындағы стратегиялық серіктестікке оң баға берді.

➤ Ең алдымен энергетика, қаржы және инвестиция салаларындағы жоғары деңгейде қол жеткізілген келісімдерді тиімді іске асыруға баса назар аударылды. Екіжақты ынтымақтастықты одан әрі жандандыру үшін бірлескен жұмысты жалғастырудың маңызына ден қойылды.

➤ Қасым-Жомарт Тоқаев пен Виктор Орбан қазіргі жаһандық және өңірлік мәселелер бойынша пікір алмасып, халықаралық ұйымдар аясындағы өзара ықпалдастықты күшейтуге бейіл екендерін растады.

➤ Әңгімелесу соңында Мемлекет басшысы Мажарстан Премьер-министрін Қазақстанға сапармен келуге шақырды.

📣📣📣Бүгін, 2025 жылдың 18 қаңтарында Ресей Федерациясы мен Қазақстан Республикасы арасындағы Ресей-Қазақстан мемлекеттік шекарасы туралы шартқа қол қойылғанына 20 жыл толды.

Бұл маңызды құжатқа 2005 жылы 18 қаңтарда Мәскеуде екі елдің президенттері Владимир Путин мен Нұрсұлтан Назарбаев қол қойды.

Осылайша шамамен 7500 шақырымға созылатын ортақ шекараны делимитациялау процесі аяқталып,
Ресей мен Қазақстан арасындағы қарым-қатынастардағы маңызды кезең басталды. Бұл - әлемдегі ең ұзын әрі үздіксіз жалғасқан құрлықтағы шекараға айналдырды.

✔️Бұл келісімге қол қою екі елдің аумақтық тұтастық пен шекаралардың мызғымастығы қағидаттарына адалдығын растады. Одан әрі ынтымақтастықтың негізін қалады.

Кейінгі жылдары Ресей мен Қазақстан өзара сенім мен құрметтің арқасында, қарым-қатынастарын нығайтып келеді.

Тұрақты кездесулер мен жоғары деңгейдегі келіссөздер туындаған мәселелерді жедел шешуге және аймақтағы тұрақтылықты сақтауға ықпал етеді.

📍2013 жылы 21 ғасырдағы тату көршілік пен одақтастық туралы шартқа қол қойылды. Ол бұрын қол жеткізілген келісімдердің заңды жалғасын және екі ел арасындағы әріптестіктің стратегиялық сипатын растады.

🖍️Экономикалық ынтымақтастық 2021 жылғы 29 сәуірде бекітілген Ресей Федерациясы мен Қазақстан Республикасы Үкіметтері арасындағы Экономикалық ынтымақтастықтың 2021–2025 жылдарға арналған кешенді бағдарламасының арқасында да жаңа серпін алды. Бұл бағдарлама сауда-экономикалық байланыстарды, инвестициялық ынтымақтастықты дамытуға және инфрақұрылымдық жобаларды бірлесіп жүзеге асыруға бағытталған.

🔸Ресей мен Қазақстан арасындағы мәдени-гуманитарлық байланыстар нығая түсуде. Бірлескен білім беру бағдарламалары мен ғылым мен өнер саласындағы алмасулар екі ел халықтарының өзара түсінісуі мен қарым-қатынасына ықпал етеді.

🖍️Мемлекеттік шекара туралы шартқа қол қойылғанына 20 жыл толуын тойлай отырып, Ресей мен Қазақстан арасындағы жан-жақты және өзара тиімді қарым-қатынастарды дамытудың берік іргетасы қаланды деп сеніммен айта аламыз.

Біздің ынтымақтастығымыз аумақтық тұтастық пен мемлекетаралық қатынастарға қатысты мәселелерді тиімді және бейбіт жолмен шешудің үлгісі, екі мемлекеттің одан әрі гүлденуі мен қауіпсіздігінің кепілі болып саналады.

🇰🇿🇷🇺Қасым-Жомарт Тоқаев Владимир Путинді Қазақстан-Ресей мемлекеттік шекарасы туралы шарттың қабылданғанына 20 жыл толуымен құттықтады

✉️Қасым-Жомарт Тоқаев 2005 жылы 18 қаңтарда Мәскеуде қол қойылған Қазақстан-Ресей мемлекеттік шекарасы туралы шартқа 20 жыл толуына орай Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путинге құттықтау жеделхатын жолдады.

– Жалпыға бірдей халықаралық құқық нормаларын басшылыққа алған бұл тарихи құжат әлемдегі ең ұзын құрлық шекарасын құқықтық тұрғыдан рәсімдеуге берік негіз қалады және елдеріміздің мызғымас достығының, тату көршілік пен одақтастық қатынастарының символына айналды, – деп жазылған Қазақстан Президентінің жеделхатында.

Мемлекет басшысы көршілес екі елдің сан қырлы ынтымақтастығы алдағы уақытта да дамып, беки түсетініне сенім білдірді.

📣📣📣Мызғымас шекара - ашық аспан кепілі

Бүгін еліміздің Ресеймен іргесін халықаралық норма бойынша бекітіп алғанына 20 жыл толды. Дәл осы күні Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы арасындағы Қазақстан-Ресей мемлекеттік шекарасы туралы шартқа қол қойылған болатын. Шарт өзін ақтап келеді және Ресей, Қытай, Қырғызстан, Өзбекстан, Түркіменстан, Иран, Әзірбайжанмен шекараларды БҰҰ халықаралық нормаларына сай тастай қылып алғанымыз - 2019 жылға дейінгі биліктің ең ауыз толтырып айтар шаруасы болды.

✔️Не десек те, географиядан аттап өте алмаймыз. Ресей алып ел. Теріскейде іргелес жатыр. Тарыдай шашылып қалмауымызға жылдар бойы дана дипломатиямыз сеп болып келеді. Алып көршімен шекіспей, қайда іргелестіктің пайда әкелер тұсын іздеп, барынша тырысып келеміз.

Шекаралас әріптестік өте тығыз, себебі құрлықтағы ең ұзын осы шекараны бойлай 32 миллион адам тұрады. Экономикалық, өнеркәсіктік, сауда және инфрақұрылымдық байланыстар біте байланған. 2024 жылдың 9 айында ресейлік инвестициялар ағыны 2,8 миллиард АҚШ долларын құрады. Ресейлік бизнестың отандық экономикадағы күрт артты. Бүгінде Қазақстанда 24 мыңға жуық ресейлік компания жұмыс істейді. Оның 4 мыңы өткен жылы ашылған.

📍Қазақстан бұдан профит пен дивиденд ала бастады. Енді арнаулы валюталық режим іске қосылып, ЕАЭС баж салықтары үлесін көбейте алсақ, онда біз алатын плюстер көбейері хақ.

🔻Энергетикамызға Ресей үш ТЭЦ салып, Екібастұз ГРЭС-ін жаңғыртып, еліміздің бірқатар өңірлерін газдандыру арқылы қатысуда. Атом энергетикасы бойынша әріптестікте перспективасы сақталып отыр.

Шекара бойынша келісімге 20 жыл толды. Осы келісім мәңгі болсын және ешқашан бұзылмасын деп тілейміз.

Айбар Олжай, қаржыгер

📣📣📣АШМ: Картоп қоры ішкі қажеттілікті толық қамтамасыз етуге жеткілікті
 
📌 Премьер-министрдің тапсырмасы бойынша Ауыл шаруашылығы, Сауда және интеграция министрліктері елдегі картоп нарығындағы қалыптасқан ахуалға тұрақты түрде бақылау жүргізуде.

🔸Көрші елдердің, әсіресе Өзбекстан тарапынан сұраныстың артуына және экспорттық бағаның жоғары болуына байланысты биыл картоп экспорты 1,5 есеге, яғни 411 мың тоннадан 605 мың тоннаға дейін өсті. Картопқа деген аса жоғары сұраныс ішкі нарыққа әсер еткені атап өтілді. Мәселен, соңғы аптада экспортқа бағытталған өндірушілер арасында бағаның күрт өсуі (170 теңгеден 270 теңгеге дейін) тіркелді.

📍Осыған байланысты, ішкі нарықтағы картоп бағасын тұрақтандыру мақсатында 2025 жылғы 18 қаңтарда өткен Сауда қызметі мәселелері жөніндегі ведомствоаралық комиссия отырысында картопты үшінші елдерге әкетуді 6 ай мерзімге шектеу туралы шешім қабылданды. Бұл шара ЕАЭО елдеріне қолданылмайды, алайда бұл бағыттағы экспортқа бақылау жүргізіледі. Сонымен қатар қалыптасқан жағдайды ескере отырып, биылғы 16 қаңтарда экспортқа фитосанитариялық сертификаттар беру толығымен тоқтатылды.

➡️Қабылданған шаралар картоп бағасының тұрақтылығын қамтамасыз етуге, бағаның негізсіз өсуіне жол бермеуге және нарыққа қатысушылар тарапынан алыпсатарлық әрекеттерге жол бермеуге бағытталған.

📍Сондай-ақ Сауда және интеграция министрлігінің аумақтық органдары монополияға қарсы органның аумақтық бөлімшелерімен бірлесе отырып, жағдайға күшейтілген қадағалау жүргізеді және сауда қызметі мәселелері бойынша қолданыстағы заңнаманы бұзған жағдайда олар нарыққа қатысушыларға шұғыл ықпал ету шараларын қабылдайды.

➡️ҚР АШМ деректері бойынша, бүгінгі таңда қолда бар қорлар 2025 жылғы ерте егін жинау науқанына дейін ішкі қажеттілікті толық жабу үшін жеткілікті. 19 қаңтардағы жағдай бойынша қорлар сауда желілеріндегі қорларды есепке алмағанда 850 мың тоннадан асады (картоп өсірушілер қауымдастығы бойынша 600 мың тонна, тұрақтандыру қорларындағы 68 мың тонна, жеке қосалқы және шағын шаруашылықтардағы жертөлелерде 200 мың тоннадан астам).
 
Анықтама үшін: 2024 жылы картоптың жалпы өнімі 2,9 млн тоннаны құрады (оның ішінде ерте өнім - 300 мың тонна). 2024 жылы импорт 56 мың тоннаны құрады. Нарыққа тарату үшін картоптың көлемі 2024 жылдың тамыз айынан бастап 2,6 млн тоннаны құрайды, халықтың жалпы қажеттілігі – 1,5 млн тонна (оның ішінде қалалық 954 мың тонна) ерте егін жинау науқанына дейін (қаңтар-сәуір). 2024 жылғы тамыздан желтоқсанға дейін – 844 мың тонна, экспортталды – 620 мың тонна (2024 жылғы қаңтардан желтоқсанға дейін). 2025 жылға арналған болжамды тұтыну көлемі (қаңтар-сәуір) – 675 мың тонна.

📣📣📣Үкіметтің тағы бір бақытқа бөлеуі: Баспана алуға қатысты мемлекет бағдарламаларында салық шегерімдері ашылды

Осыдан төрт жыл бұрын Салық кодексінде ортақ ипотекаға арналған салық шегерімдерінің күшіне енуі 2025 жылға дейін кейінге қалдырылған болатын. Ол уақытта шегерім тек тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі бойынша жұмыс істеп тұрды. Енді, 2025 жылдың 1 қаңтарынан бері шегерім барлық ипотеканы қамтиды. Оның ішінде "7-20-25" пен "Баспана хит" ипотекалары да бар.

✔️Шегерім сізге айлықтан төленетін жеке табыс салық мөлшерін қысқартып, қолыңызға көбірек жалақы алуға мүмкіндік береді. Сәл де болса үнемдейсіз. Ай сайын ипотекаға төлейтін соманың ішіндегі банк проценті осы шегерім ішіне кіреді.

📍Мысалы, сіздің жалақыңыз (оклад) 400 000 теңгені құрайды дейік.
Одан алынатын зейнатақы жарнасын есептейік: 400 000 / 10% = 40 000 теңге.
Ал сізден алынатын жеке табыс салығы былай есептелінеді: (Жалақы – зейнетақы жарнасы – 1 төменгі айлық көрсеткіш) / 10%. Тиісінше ол (400 000 – 40 000 – 85 000) / 10% = 27 500 теңге.

Сонда 400 мың теңге айлығыңыз болса, сіз 27 500 теңге табыс салығын (ИПН) төлейсіз, 40 000 теңге зейнетақы қорына кетеді, 8 000 теңге ОСМС алынады, ал қолыңызға тиетіні 324 500 теңге.

🖍️Енді, егер сіз ай сайын ипотека төлеп отырсаңыз, салық шегерімдері арқылы қандай сома үнемдейтініңізді есептеп көрейік.

Мысалы, сіз 4 жыл бұрын «7-20-25» ипотекасын алғансыз. Қазір төлеп жүрсіз дейік:
Пәтер құны — 20 000 000 теңге
Алғашқы жарна — 20% — 4 000 000 теңге
Несие мөлшері - 16 000 000 теңге
Төлем типі - аннуитет
Проценті - 7%
Несие мерзімі — 15 жыл.

Айына төлейтін ипотекаңыз 143 800 теңге. Оның ішінде шамамен қазіргі уақытта (180 айдың 60 айы өткеннен кейін) банк проценті 72 000 теңгедей болуы тиіс. Ай сайын ол шамамен 450 теңгеге азайып отырады.

Енді салық шегерімін іске қоссақ, қанша сома үнемдейміз?

Оклад – зейнатақы жарнасы – 1 төменгі айлық көрсеткіш — ОСМС - ай сайынғы ипотекалық төлемнің ішіндегі банк сыйақысы) / 10%, демек (400 000 – 40 000 – 85 000 – 8 000 - 72 000) / 10% = 19 500 теңге. Бұл біз төлейтін жеке табыс салығы. Оның алдындағы 27 500 салыққа қарағанда 8 000 теңгеге аз. Демек қолымызға енді 332 500 теңге тиіп отырады. Шегерімге дейін қолға 324 500 алып келген едік.

🔻Сонымен, егер ипотекалық шегерімдерді іске қоссақ, онда біз айына дәл қазір 8 000 теңгедей үнемдейміз. Бірақ ай сайын банк сыйақысы 450 теңгеге азайып отыратынын ескерсек, біздің үнемдеуіміз де ай сайын шамамен 45 теңгеге қысқарып отырады.

Егер сіз ресми бір жерде жұмыс істеп, айлық алатын болсаңыз, және "7-20-25" немесе "Баспана хит" ипотекасы төлеп жүрсеңіз, осы қарыз келісім-шартын, оның ішіндегі графикті бірге алып, өз бухгалтерияңызға барыңыз. Онда салық шегеріміне өтініш жазасыз. Бухгалтеріңіз сізге ай сайын шегерім есептеп отыратын болады.

Бұл тек мен айтқан ипотекаларға ғана емес, жалпы банк ипотекасына қатысты. Ақшаңыз мол, баспанаңыз кең болсын!

Айбар Олжай, қаржыгер

Астанада ҰОС ардагерлеріне 5 миллион теңгеден төленеді

Астана қаласының әкімдігі Ұлы Жеңістің 80 жылдығына орай Ұлы Отан соғысы ардагерлеріне арналған төлемақы мөлшерін 5 миллион теңгеге дейін ұлғайтты.

Қазіргі таңда елордада 6 ардагер тұрып жатыр, олардың әрқайсысы бұл қаржылай қолдауды алады.

Сонымен қатар, соғыс жылдарында ерен еңбек сіңірген және әскери міндетін атқарған азаматтарға да төлемақы қарастырылған:

- ҰОС ардагерлеріне теңестірілген тұлғаларға 45 АЕК (176 940 теңге);
- Шет мемлекеттер аумағындағы әскери қимылдарға қатысушыларға 45 АЕК (176 940 теңге);
- Тыл еңбеккерлері мен ҰОС ардагерлерінің жұбайларына 15 АЕК (58 980 теңге).

📣📣📣Президент белгілі жазушы Төлен Әбдікке жеделхат жолдады

✅Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның халық жазушысы, драматург, қоғам қайраткері Төлен Әбдікке «Егемен Қазақстан» газетінде жарияланған сұхбатына орай жеделхат жолдады.

– «Егемен Қазақстан» газетіне берген сұхбатыңызды мұқият оқып шықтым. Өзекті ой-толғамдарыңыз арқылы ұлт руханияты үшін құнды дүниелер айтылған. Төл әдебиетіміздің даму көкжиегіне қатысты сын-пікірлеріңіз бен жас буынға қарата айтқан ақыл-кеңестеріңіз орынды деп санаймын. Шын мәнінде, жаһанды жайлаған қазіргідей құбылмалы заманда жазушылар қауымы көркем туындылары арқылы әділдік, жақсылық және адамдық құндылықтарын кеңінен дәріптегені жөн. Бұл еліміздің келешегі үшін өте маңызды. Қаламыңыз қарымды болсын! Сізге мықты денсаулық, бақ-береке және толайым табыс тілеймін! – делінген жеделхатта.

Мемлекет басшысы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің төрағасы Ермек Сағымбаевты қабылдады

Ермек Сағымбаев:

➤ ведомствоның алдағы кезеңге арналған жоспары, сын-қатерлерді ескере отырып ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша қабылданып жатқан шешімдері туралы баяндады;

➤ ұлттық қауіпсіздік органдарын перспективті дамыту бағытында жүзеге асырылып жатқан шаралар, жедел қызметтік іс-қимылды ұйымдастыру және оның құрылымын жетілдіру жөнінде мәлімет берді;

➤ арнайы қызметті кадрлық және техникалық тұрғыдан нығайту, нормативтік-құқықтық базаны жаңғырту, сондай-ақ Ұлттық қауіпсіздік комитетіндегі үдерістерді оңтайландыру мен цифрландыру жұмыстары жайында айтты;

➤ халықаралық терроризмге және діни экстремизмге, ұйымдасқан қылмысқа, есірткі бизнесіне қарсы тұру, киберқауіпсіздікті қамтамасыз ету, мемлекеттік шекараны қорғау және күзету салаларындағы жағдай туралы жеткізді.

❗️Президент ұлттық қауіпсіздік органдары қызметінің негізгі бағыттары бойынша бірқатар тапсырма берді.

🇰🇿🇺🇸Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев АҚШ-тың 47-ші Президенті Дональд Трампқа жеделхат жолдап, оны 20 қаңтарда Вашингтонда өткен ұлықтау рәсімінде АҚШ Президенті қызметіне ресми түрде кірісуімен құттықтады

✉️Жеделхатта Қазақстан мен Америка Құрама Штаттарының энергетика, ядролық қаруды таратпау және халықаралық қауіпсіздік салаларындағы өзара тиімді ынтымақтастығы одан әрі табысты дамитынына сенім білдірілген.

📣📣📣Президентіміздің «Ана тілі» газетіне берген сұхбатында әрбір азаматымызды толғандыратын бірнеше маңызды тақырыптар көтерілді.

Жаңа заңнамалық бастамаларға қатысты сауалдарға Президент өткен жылы қабылданған әрбір заңда азаматтардың құқықтарын қорғауға және өмір сүру жағдайларын жақсартуға бағытталған өзгерістер баршылық екенін атап өтті.

Осы заңдардың қайсысы ел үшін негізгі іргетас болып қаланады және олар біздің өмірімізді қалай өзгертеді?

1. Әйелдер мен балаларға зорлық-зомбылық көрсеткені үшін жазаны қатайту.

Ең бастысы, балаларға қарсы қылмыстар үшін жаза қатайтылды. Кәмелетке толмаған баланы зорлағандар үшін жалғыз жаза – өмір бойына бас бостандығынан айыру, бұрын балама ретінде 20 жыл бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған еді.

16 жасқа толмағандарды жыныстық қудалау және өзін-өзі өлтіруге үгіттеу үшін қылмыстық жауапкершілік енгізілді.

Кәмелетке толмағандарды қорлағаны үшін әкімшілік жауапкершілік енгізілді.

2. «Келешек» Бірыңғай ерікті жинақтаушы жүйесін құру

Біржолғы бастапқы білім беру капиталы 2025 жылы және одан кейінгі жылдары 5 жасқа толатын балаларға болашақта техникалық, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ақысын төлеуге, сондай-ақ тұрғын үй жағдайын жақсартуға бөлінеді.

3. 💵 ❌ Азаматтардың қарызын азайту

Азаматтардың қарызын азайтуға бағытталған заң қабылданды. Азаматтардың қарыздарының өсуіне жол бермеу мақсатында 90 күннен астам мерзімі өткен берешегі бар азаматтарға кепілсіз тұтынушылық несие беруге тыйым салынды.

2026 жылдың 1 мамырына дейін банктер мен микроқаржы ұйымдарына жеке тұлғалардың қарыздарын коллекторларға аударуға тыйым салынады.

Алаяқтық әрекеттердің алдын алу мақсатында онлайн несиеге міндетті биометриялық сәйкестендіру енгізілді.

Алаяқтардың ықпалымен алынған несиелер бойынша қарыз алаяқтық фактісін растайтын сот қаулысы болған жағдайда есептен шығарылады.

4. Медицина қызметкерлерін құқықтық қорғау және әлеуметтік кепілдіктер күшейтілді.

5. Балалар мен жастар арасында нағыз індетке айналып бара жатқан вейптерді сатуға және таратуға тыйым салынады.

6. Есірткі өндіруге қатысты жаза қатайтылды. Бұл әрекет 15 жылдан 20 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру немесе өмір бойына бас бостандығынан айырумен жазаланады.

7. Құмар ойындарға тәуелділікпен күресу

2024 жылы құмар ойындарға тәуелділікпен күресу туралы заң күшіне енді. Мемлекеттік қызмет атқаратын адамдардың құмар ойындарға/бәс тігуге қатысуы шектелген.

Ойын бизнесін ұйымдастырушылардың қызметін реттеу тетіктері күшейтілді.

Букмекерлік кеңселер мен букмекерлік компанияларды жарнамалауға шектеу қойылды.

Қазақстан зиянды әдеттерден ада, дені сау ұлт құру жолын таңдады.

8. 2024 жылы бұзақылық және бөтеннің мүлкін қасақана бүлдіргені үшін жаза қатайтылды.

Атап айтқанда, ҚР ӘҚБтК-нің 434-бабы «Ұсақ бұзақылық» бойынша ғимараттарды, өзге де құрылыстарды, тұрғын үй-жайларды, жалпы пайдаланатын аумақтарды және т.б. 50 АЕК (бұрын 20 АЕК) мөлшерінде айыппұл салуға немесе 5-тен 20 тәулікке дейін (бұрын 15 тәулікке) әкімшілік қамауға алу.

Сондай-ақ, «Қоғамдық аумақтарды ластағаны үшін» айыппұлдар өсірілді.

9. 👨‍⚖️2025 жылдың 1 шілдесінен бастап үш тәуелсіз кассациялық сот – қылмыстық, әкімшілік және азаматтық істер бойынша өз қызметін бастайды.

Кассациялық қарау кез келген алдын ала қараусыз барлық өтініштерге қатысты болады.

Сонымен қатар, 2027 жылғы 1 шілдеден бастап жеке тұлғалардың мүліктік мүдделеріне қатысты даулар бойынша, сондай-ақ қылмыстық құқық бұзушылықтар мен жеңіл емес қылмыстар бойынша шектеулер жойылады.

2024 жыл өзгерістер жылы болды, қабылданған шаралар қуатты Қазақстанды құрудың іргетасы болатынына сенімдімін.

Әңгіме қағаздағы өзгерістер туралы емес, әрбір азаматтың құқығы қорғалатын және болашағын болжауға болатын қауіпсіз және әділ қоғам құруға бағытталған нақты қадамдар туралы болып отыр.

Өйткені, нағыз ілгерілеу әділ заңдардан басталады!

📣📣📣Үкіметте ІТ-қызметтері экспортын дамыту мәселелері қаралды

📌 ҚР Премьер-министрі Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында ІТ-қызметтер мен өнімдер экспортын дамыту мәселелері қаралды.

«Мемлекет басшысы 2026 жылға қарай IT-экспортының жалпы көлемін $1 млрд-қа дәйін жеткізу міндетін қойды.
IT-қызметтер мен өнімдер экспортын ұлғайту бойынша алдағы жұмыстарда өңірлердегі акселерация бағдарламаларын дамытуға және серіктес-инвесторлар қатарын кеңейтуге баса назар аудару керек. Осы саланың қозғаушы күші өңірлік IT-хабтар мен венчурлік қорлар болуы тиіс», — деп атап өтті Олжас Бектенов.

📍Премьер-министр Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігіне жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп, Astana Hub және Қарағанды террикон алқабының үлгісі бойынша өңірлік IT-хабтарды қолдау жөніндегі жол картасын әзірлеу міндетін қойды. Әкімдіктерге қаржыландыру мәселесін жедел шешу тапсырылды.

🖍️Үкімет отырысы барысында ІТ-компаниялары өкілдері: Netcracker Technology компаниясы кеңселерінің техникалық директоры Павел Городов, Higgsfield АІ компаниясының бас директоры Ерзат Дулат, Grand Mobile бас директоры Роман Линейцев сөз сөйледі.

📍Премьер-министр ІТ-қызметі қызметтер мен өнімдер экспорттауға бағытталған IT-компаниялар үшін мемлекеттік қолдау шараларын өзектендіруді тапсырды.

📍Венчурлық қор құру рәсімдерін жеделдету қажеттігіне ерекше назар аударылып, қор көлемі 2025 жылдың соңына қарай $1 млрд-қа дейін жеткізілді, осыған байланысты Цифрлық даму министрлігіне наурыз айының соңына дейін Qazaqstan Venture Group басқарушы компаниясын құру және лицензиялау жұмыстарын аяқтау тапсырылды.

Сонымен қатар ғылыми және ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу рәсімдерінің барлығын цифрландыру міндеті қойылды. Премьер-министр тиісті платформа қазір жұмыс істеп тұрғанына назар аударды. Мемлекеттік органдарды, квазимемлекеттік сектор мен жер қойнауын пайдаланушыларды қосу қажет. Нәтижесінде, бұл отандық инновациялық әзірлемелерге деген сұранысты арттырып, олардың халықаралық нарықтарға шығуына ықпал етеді.

Президент Жоғарғы Сот төрағасын қабылдады

Асламбек Мерғалиев сот жүйесі қызметінің былтырғы қорытындысы туралы баяндады:

📌Азаматтық және әкімшілік істер бойынша сотқа дейінгі татуласу рәсімдері көптеп қолданылып жатыр;

📌Алқабилердің құзыреті кеңейді, олар қарайтын істердің саны (147-ден 261-ге дейін) 2 есеге өскен;

📌Материалдар мен істердің үштен бір бөлігі, яғни 2 миллион істің 665 мыңы роботты техниканы қолдану арқылы қаралған.

Қасым-Жомарт Тоқаев заң үстемдігін қамтамасыз етудің және қоғамның соттарға сенімін арттырудың маңызын атап өтті.

Қазақстандық IT-қызметтер экспорты $470 млн-нан асты

🔸Қазақстан 2024 жылдың 9 айында $471 млн-ға IT-қызметтерді экспорттады. Бұл туралы Үкімет отырысы барысында цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі хабарлады. Оның айтуынша, бұл көрсеткіш 2023 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 26%-ға артық. Дегенмен, 2024 жылдың қорытындысы бойынша одан да жоғары сандар күтілуде. Ведомствоның болжамы бойынша, IT-қызметтер экспортының сомасы шамамен $700 млн-ды құрауы мүмкін.

🔻Қазақстанның IT-экспортын ілгерілетуде Astana Hub басты рөл атқарады. Ондағы резиденттер саны 1,5 мың компаниядан асты, оның ішінде 400-і халықаралық компания. Олардың жалпы кірісі 2024 жылы 620 млрд теңгені құрады. Бұл ретте экспорттан түсетін табыс – 227 млрд теңге, яғни $479 млн.

✔️Astana Hub резиденттерінің экспорттық географиясы 90-нан астам елді қамтиды. Astana Hub резиденттерінен басқа «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ-ның GovTech өнімдері алғаш рет экспортқа шықты.