مرزنشین
🔴 بزرگترین زیست‌بوم آموزشی کشور - بزرگترین اپلیکیشن ایران (!!)، حتی باز هم نشد !!! متن در ادامه 👇👇
🔴 بزرگترین زیست‌بوم آموزشی کشور - بزرگترین اپلیکیشن ایران (!!)، حتی باز هم نشد !!!
امروز صبح قرار بود کلاسی را در نرم افزار شاد برای دانش‌آموزان برگزار کنم.
شاد (شبکه آموزشی دانش‌آموز) بستر رسمی آموزش مجازی دانش‌آموزان در ایران است و نام وزارت آموزش و پرورش، همراه اول، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و مرکز ملی فضای مجازی به عنوان همکاران توسعه این نرم‌افزار آمده و حتما بودجه قابل توجهی از بیت‌المال برای آن دریافت می‌شود.
تا به حال با شاد کار نکرده بودم اما نگرانی چندانی نداشتم. حساب کاربری را یک روز قبل از کلاس ایجاد کردم و وقتی کلاس شروع شد روی گزینه ایجاد کلاس مجازی کلیک کردم. این پیام خطا زیر روی صفحه درج شد:
«ورود از شاد موفق نبود، لطفا دوباره از طریق برنامه شاد وارد شوید»
دوباره تلاش کردم. باز هم نشد. همه چیز را بستم دوباره باز کردم. باز هم نشد. اسکرین‌شات پیام خطا را در گروه کلاس گذاشتم و گفتم در تلاش برای ورود به کلاس هستم که گفتند اگر چند بار همه چیز را ببندید و دوباره باز کنید و روی گزینه کلاس مجازی کلیک کنید بالاخره درست می‌شود.
بعد از راهنمایی دلسوزانه و البته دردمندانه دانش‌آموزان در گروه، یک ساعت تمام با مرورگرهای مختلف، اینترنت‌های مختلف، لپتاپ‌ها و موبایل‌های مختلف امتحان کردم. اما هیچ کدام افاقه نکرد و خلاصه این که کلاس برگزار نشد. باور می‌کنید؟!
با حدود ۴۰ نفر هماهنگ شده تا سر ساعت حاضر شوند و فقط و فقط به این خاطر که لینک کلاس مجازی باز نشد کلاس لغو شد!
قبلا شنیده بودم که نرم‌افزار شاد اشکالاتی دارد. اما حتی به مخیله‌ام هم خطور نمی‌کرد وضعیت در این حد فاجعه‌بار باشد. از واکنش دانش‌آموزان معلوم بود این مسأله برایشان به هیچ وجه جدید نیست.
آیا گروهی بی‌صداتر از دانش‌آموزان و معلمان برای ارائه این خدمات بی‌کیفیت وجود ندارد؟!
در وبسایت شاد از آن به عنوان بزرگترین زیست‌بوم آموزشی کشور و گفته «شاد به واقع مدرسه‌ای به وسعت ایران است. شاد بزرگترین اپلیکیشن ایران؛ تاکنون ٣٤ میلیون نصب یکتا داشته است. در بیشینه حالت، ١٢ میلیون کاربر فعال روزانه، ١٥ میلیون کاربر فعال هفتگی و ٢٠ میلیون کاربر فعال ماهانه در شاد فعالیت داشته‌اند. تعداد این کاربران یکتا است»
کاش آماری هم از تعداد خطاها و کلیک‌های بی‌سرانجام مخاطبان منتشر می‌کردند.
این وضعیت نه به گرمایش زمین ارتباط دارد نه به محدودیت منابع نه به عملکرد گذشتگان نه به …
تهران، ۲۲ مرداد ۱۴۰۴
امروز صبح قرار بود کلاسی را در نرم افزار شاد برای دانش‌آموزان برگزار کنم.
شاد (شبکه آموزشی دانش‌آموز) بستر رسمی آموزش مجازی دانش‌آموزان در ایران است و نام وزارت آموزش و پرورش، همراه اول، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و مرکز ملی فضای مجازی به عنوان همکاران توسعه این نرم‌افزار آمده و حتما بودجه قابل توجهی از بیت‌المال برای آن دریافت می‌شود.
تا به حال با شاد کار نکرده بودم اما نگرانی چندانی نداشتم. حساب کاربری را یک روز قبل از کلاس ایجاد کردم و وقتی کلاس شروع شد روی گزینه ایجاد کلاس مجازی کلیک کردم. این پیام خطا زیر روی صفحه درج شد:
«ورود از شاد موفق نبود، لطفا دوباره از طریق برنامه شاد وارد شوید»
دوباره تلاش کردم. باز هم نشد. همه چیز را بستم دوباره باز کردم. باز هم نشد. اسکرین‌شات پیام خطا را در گروه کلاس گذاشتم و گفتم در تلاش برای ورود به کلاس هستم که گفتند اگر چند بار همه چیز را ببندید و دوباره باز کنید و روی گزینه کلاس مجازی کلیک کنید بالاخره درست می‌شود.
بعد از راهنمایی دلسوزانه و البته دردمندانه دانش‌آموزان در گروه، یک ساعت تمام با مرورگرهای مختلف، اینترنت‌های مختلف، لپتاپ‌ها و موبایل‌های مختلف امتحان کردم. اما هیچ کدام افاقه نکرد و خلاصه این که کلاس برگزار نشد. باور می‌کنید؟!
با حدود ۴۰ نفر هماهنگ شده تا سر ساعت حاضر شوند و فقط و فقط به این خاطر که لینک کلاس مجازی باز نشد کلاس لغو شد!
قبلا شنیده بودم که نرم‌افزار شاد اشکالاتی دارد. اما حتی به مخیله‌ام هم خطور نمی‌کرد وضعیت در این حد فاجعه‌بار باشد. از واکنش دانش‌آموزان معلوم بود این مسأله برایشان به هیچ وجه جدید نیست.
آیا گروهی بی‌صداتر از دانش‌آموزان و معلمان برای ارائه این خدمات بی‌کیفیت وجود ندارد؟!
در وبسایت شاد از آن به عنوان بزرگترین زیست‌بوم آموزشی کشور و گفته «شاد به واقع مدرسه‌ای به وسعت ایران است. شاد بزرگترین اپلیکیشن ایران؛ تاکنون ٣٤ میلیون نصب یکتا داشته است. در بیشینه حالت، ١٢ میلیون کاربر فعال روزانه، ١٥ میلیون کاربر فعال هفتگی و ٢٠ میلیون کاربر فعال ماهانه در شاد فعالیت داشته‌اند. تعداد این کاربران یکتا است»
کاش آماری هم از تعداد خطاها و کلیک‌های بی‌سرانجام مخاطبان منتشر می‌کردند.
این وضعیت نه به گرمایش زمین ارتباط دارد نه به محدودیت منابع نه به عملکرد گذشتگان نه به …
تهران، ۲۲ مرداد ۱۴۰۴
روباه هفت تیر
در میدان هفت تیر تهران نمایشگاهی از ویرانی‌های بجامانده از بمباران اسرائیل ساخته‌اند؛ مثلا مبلمان و یخچالی که زیر آوار بمباران بوده را همراه مقداری سنگ و نخاله به آنجا آورده و یادبودی برای جنگ به وجود آورده‌اند.
تل یادبود با محفظه‌های آهنی شبیه آکواریوم‌های نورپردازی‌شده، از فضای پیرامون خود جدا شده و مسیری برای پیاده‌روی رهگذران به وجود آورده است. اما معمولا کسی مسیرش را برای تماشا کج نمی‌کند، شاید به این خاطر که ورودی میدان به پرترددترین مقصد آن یعنی ایستگاه متروی هفت تیر مسدود شده و اکثر رهگذران به جای عبور از آنجا میدان را دور می‌زنند. تنها کسی که از نمایشگاه استقبال می‌کند روباهی است که شب‌ها بر مبل‌های جنگ‌زده آرام می‌گیرد.
۲۸ مرداد ۱۴۰۴
در میدان هفت تیر تهران نمایشگاهی از ویرانی‌های بجامانده از بمباران اسرائیل ساخته‌اند؛ مثلا مبلمان و یخچالی که زیر آوار بمباران بوده را همراه مقداری سنگ و نخاله به آنجا آورده و یادبودی برای جنگ به وجود آورده‌اند.
تل یادبود با محفظه‌های آهنی شبیه آکواریوم‌های نورپردازی‌شده، از فضای پیرامون خود جدا شده و مسیری برای پیاده‌روی رهگذران به وجود آورده است. اما معمولا کسی مسیرش را برای تماشا کج نمی‌کند، شاید به این خاطر که ورودی میدان به پرترددترین مقصد آن یعنی ایستگاه متروی هفت تیر مسدود شده و اکثر رهگذران به جای عبور از آنجا میدان را دور می‌زنند. تنها کسی که از نمایشگاه استقبال می‌کند روباهی است که شب‌ها بر مبل‌های جنگ‌زده آرام می‌گیرد.
۲۸ مرداد ۱۴۰۴
تنهایی در مرکز توجه
رسانه‌های اجتماعی کیفیت ارتباطات انسانی را تحت تاثیر قرار داده‌اند. این پلتفرم‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که وابستگی ما را به بالا و پایین کردن صفحه‌های نمایش افزایش دهند. آن‌ها از توجه ما ارتزاق می‌کنند و برای از کف ندادن آن از هیچ تلاشی فروگذار نمی‌کنند.
مستند نیم‌ساعته چند روز اخیر الجزیره به همین موضوع پرداخته است:
youtu.be/pxk3_5lOdic?si=1a0Nzt3MhlwTJv3L
این فیلم در نهایت توصیه می‌کند برای بازسازی ارتباطات واقعی باید آگاهانه در برابر استفاده بیش از حد از رسانه‌های اجتماعی مقاومت کنیم و برای تعاملات معنادار در دنیای واقعی وقت بگذاریم.
رسانه‌های اجتماعی کیفیت ارتباطات انسانی را تحت تاثیر قرار داده‌اند. این پلتفرم‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که وابستگی ما را به بالا و پایین کردن صفحه‌های نمایش افزایش دهند. آن‌ها از توجه ما ارتزاق می‌کنند و برای از کف ندادن آن از هیچ تلاشی فروگذار نمی‌کنند.
مستند نیم‌ساعته چند روز اخیر الجزیره به همین موضوع پرداخته است:
youtu.be/pxk3_5lOdic?si=1a0Nzt3MhlwTJv3L
این فیلم در نهایت توصیه می‌کند برای بازسازی ارتباطات واقعی باید آگاهانه در برابر استفاده بیش از حد از رسانه‌های اجتماعی مقاومت کنیم و برای تعاملات معنادار در دنیای واقعی وقت بگذاریم.
YouTube
How social media manipulates us: Connected & Alone | Al Jazeera Untangles
In an age of constant connection, why do we feel so isolated?
Connected and Alone dives into the hidden costs of our digital lives, revealing how social media hijacks our attention and emotions.
What promises to bring us closer often leaves us emotionally…
Connected and Alone dives into the hidden costs of our digital lives, revealing how social media hijacks our attention and emotions.
What promises to bring us closer often leaves us emotionally…
اذان تظلم در محراب اولجایتو
خواب دیدم در یکی از خیابان‌های تهران هستم. کلاه و شال‌گردن دارم و دماغم گرفته است. هوا مه‌گرفته و پاییزی است. اما رطوبتی در کار نیست. همه جا خشک است. آلودگی هوا اجازه تماشای دوردست را نمی‌دهد.
نمی‌دانم چرا به جای کفش دمپایی دارم و در پاهایم احساس سرما می‌کنم. در همین اثنا کسی از راه می‌رسد و میکروفونی را به دستم می‌دهد و می‌گوید اذان بگو. میکروفون سیم دارد و معلوم نیست دنباله‌اش کجا می‌رود. او مشغول سیم می‌شود تا به جایی گیر نکند و می‌گوید زود باش منتظرند. می‌خواهم قبول نکنم. می‌گوید رادیو و ضبط نداریم و با عجله به اطراف اشاره می‌کند که کس دیگری نیست. می‌خواهم بپرسم این میکروفونِ کجاست؟ صدایش کجا پخش می‌شود؟ اما دیگر در مه و آلودگی محو شده بود.
به اطرافم نگاه می‌کنم. شهر کم‌وبیش خلوت است. تعداد اندکی عابر و اتومبیل در رفت‌وآمدند. هوا روشن است. اما آفتابی در کار نیست. آسمان نفوذناپذیر و گرفته است. نمی‌فهمم چه وقتی از روز است. خوشبختانه به حال اذان فرقی نمی‌کند.
اذان را با صدای بم شروع می‌کنم، شبیه حرف زدن. سعی می‌کنم آهنگی به آن بدهم. به فکر می‌افتم. لحنش عربی باشد یا شبیه آواز ایرانی؟ لحنم خودبخود فارسی می‌شود. وقتی از لحنی نزدیک به حرف زدن با زبان مادری‌ات شروع کنی جابجایی به لحن دیگر عملا غیرممکن یا سخت است. اذان را با لحن فارسی ادامه می‌دهم. چیزی بین بیات ترک و افشاری از آب در می‌آید. به این فکر می‌کنم که اذان را آهسته می‌گویند یا با صدای بلند؟ اذان آهسته هم داریم؟ گمان نمی‌کنم. حداقل با این موقع روز آن هم در فضای باز خیابان جور در نمی‌آید. اذان را معمولا در اوج می‌گویند.
صدایم را کمی بلندتر می‌کنم و چند نت بالاتر می‌روم. تابحال چنین کاری نکردم. در مدرسه زیاد اذان گفته بودم. یکبار هم موسیقی‌اش به هم ریخت و نت پایانی زودتر از پایان کلام تمام شد و الله‌ام بی‌اکبر از آب درآمد. با این حال تابه‌حال در خیابان اذان نگفته بودم – آن هم با سیمی متصل به ناکجا. چند سال پیش دیوانه‌ای در محل بود – شاید هم موجی جنگ بود - که غروب‌ها دست‌هایش را روی گوش‌هایش می‌گذاشت و فریادزنان و مقطع اذان می‌گفت. مثلا الله‌اکبر را در سه یا چهار فریاد ادا می‌کرد. بعد یاد پدربزرگم افتادم که در توصیف پسرخاله‌اش گفته بود وقتی در دادگستری کسی حرفش را نشنیده، همانجا اذان گفته و آوازه‌اش در فسا پیچیده است. بعد یاد خودش افتادم که وقتی این اواخر اصرار می‌کردیم با فیزیوتراپ همکاری کند یا غذا بخورد، می‌گفت اگر یک کلمه دیگر اصرار کنید، اذون می‌گم بلکه مسلمانی پیدا شود و به فریادم برسد.
منقلب می‌شوم. اشکم جاری می‌شود. اما نمی‌توانم اذانم را نصفه و ناتمام رها کنم. گریه احساس متفاوتی در خواب دارد که نمی‌دانم چگونه باید توصیفش کنم. با گریه بیداری فرق دارد. کلاه و شال‌گردنم را بر می‌دارم و صدایم را تا جایی که موسیقی کلام به هم نریزد بلند می‌کنم. انعکاس صدا هوای آلوده و مه‌گرفته و گلوی خودم را خراش می‌دهد. هوا مثل سیبی که گاز زده باشی تو را از حضور پرحجمش باخبر می‌کند. صدا بدون اینکه به در و دیواری بخورد در جهات مختلف در هوا منعکس می‌شود و بازتابی خفه و نامفهوم پیدا می‌کند. شاید هم حبس می‌شود و به بیرون راه پیدا نمی‌کند.
ادامه 👇👇
خواب دیدم در یکی از خیابان‌های تهران هستم. کلاه و شال‌گردن دارم و دماغم گرفته است. هوا مه‌گرفته و پاییزی است. اما رطوبتی در کار نیست. همه جا خشک است. آلودگی هوا اجازه تماشای دوردست را نمی‌دهد.
نمی‌دانم چرا به جای کفش دمپایی دارم و در پاهایم احساس سرما می‌کنم. در همین اثنا کسی از راه می‌رسد و میکروفونی را به دستم می‌دهد و می‌گوید اذان بگو. میکروفون سیم دارد و معلوم نیست دنباله‌اش کجا می‌رود. او مشغول سیم می‌شود تا به جایی گیر نکند و می‌گوید زود باش منتظرند. می‌خواهم قبول نکنم. می‌گوید رادیو و ضبط نداریم و با عجله به اطراف اشاره می‌کند که کس دیگری نیست. می‌خواهم بپرسم این میکروفونِ کجاست؟ صدایش کجا پخش می‌شود؟ اما دیگر در مه و آلودگی محو شده بود.
به اطرافم نگاه می‌کنم. شهر کم‌وبیش خلوت است. تعداد اندکی عابر و اتومبیل در رفت‌وآمدند. هوا روشن است. اما آفتابی در کار نیست. آسمان نفوذناپذیر و گرفته است. نمی‌فهمم چه وقتی از روز است. خوشبختانه به حال اذان فرقی نمی‌کند.
اذان را با صدای بم شروع می‌کنم، شبیه حرف زدن. سعی می‌کنم آهنگی به آن بدهم. به فکر می‌افتم. لحنش عربی باشد یا شبیه آواز ایرانی؟ لحنم خودبخود فارسی می‌شود. وقتی از لحنی نزدیک به حرف زدن با زبان مادری‌ات شروع کنی جابجایی به لحن دیگر عملا غیرممکن یا سخت است. اذان را با لحن فارسی ادامه می‌دهم. چیزی بین بیات ترک و افشاری از آب در می‌آید. به این فکر می‌کنم که اذان را آهسته می‌گویند یا با صدای بلند؟ اذان آهسته هم داریم؟ گمان نمی‌کنم. حداقل با این موقع روز آن هم در فضای باز خیابان جور در نمی‌آید. اذان را معمولا در اوج می‌گویند.
صدایم را کمی بلندتر می‌کنم و چند نت بالاتر می‌روم. تابحال چنین کاری نکردم. در مدرسه زیاد اذان گفته بودم. یکبار هم موسیقی‌اش به هم ریخت و نت پایانی زودتر از پایان کلام تمام شد و الله‌ام بی‌اکبر از آب درآمد. با این حال تابه‌حال در خیابان اذان نگفته بودم – آن هم با سیمی متصل به ناکجا. چند سال پیش دیوانه‌ای در محل بود – شاید هم موجی جنگ بود - که غروب‌ها دست‌هایش را روی گوش‌هایش می‌گذاشت و فریادزنان و مقطع اذان می‌گفت. مثلا الله‌اکبر را در سه یا چهار فریاد ادا می‌کرد. بعد یاد پدربزرگم افتادم که در توصیف پسرخاله‌اش گفته بود وقتی در دادگستری کسی حرفش را نشنیده، همانجا اذان گفته و آوازه‌اش در فسا پیچیده است. بعد یاد خودش افتادم که وقتی این اواخر اصرار می‌کردیم با فیزیوتراپ همکاری کند یا غذا بخورد، می‌گفت اگر یک کلمه دیگر اصرار کنید، اذون می‌گم بلکه مسلمانی پیدا شود و به فریادم برسد.
منقلب می‌شوم. اشکم جاری می‌شود. اما نمی‌توانم اذانم را نصفه و ناتمام رها کنم. گریه احساس متفاوتی در خواب دارد که نمی‌دانم چگونه باید توصیفش کنم. با گریه بیداری فرق دارد. کلاه و شال‌گردنم را بر می‌دارم و صدایم را تا جایی که موسیقی کلام به هم نریزد بلند می‌کنم. انعکاس صدا هوای آلوده و مه‌گرفته و گلوی خودم را خراش می‌دهد. هوا مثل سیبی که گاز زده باشی تو را از حضور پرحجمش باخبر می‌کند. صدا بدون اینکه به در و دیواری بخورد در جهات مختلف در هوا منعکس می‌شود و بازتابی خفه و نامفهوم پیدا می‌کند. شاید هم حبس می‌شود و به بیرون راه پیدا نمی‌کند.
ادامه 👇👇
مرزنشین
اذان تظلم در محراب اولجایتو خواب دیدم در یکی از خیابان‌های تهران هستم. کلاه و شال‌گردن دارم و دماغم گرفته است. هوا مه‌گرفته و پاییزی است. اما رطوبتی در کار نیست. همه جا خشک است. آلودگی هوا اجازه تماشای دوردست را نمی‌دهد. نمی‌دانم چرا به جای کفش دمپایی…
ادامه 👇👇
آب دماغم راه می‌افتد. اما حنجره‌ام تازه باز شده و می‌خواهم تا می‌توانم چهچه بزنم. همیشه دوست داشتم یک روز با تمام وجود در خیابان فریاد بزنم و آواز بخوانم. در «حی علی خیرالعمل» یاد موذن‌زاده اردبیلی می‌افتم که بدون مصوت بلند چگونه خیر را می‌کشد و آن را در اوج ادا می‌کند. برای کشش و تاکید چاره‌ای جز «خیر» نیست. با این حال سعی می‌کنم آن را به گونه متفاوتی ادا کنم که تکراری نباشد. اذان باید تکراری باشد؟ یا نباید تکراری باشد؟ نمی‌دانم. تلاشم را می‌کنم. هر چه بادا باد. معلوم نیست این صدا را چه کسی یا کسانی می‌شنوند یا خواهند شنید.
صدایم در خواب از بیداری چند نت بیشتر می‌کشد و این بی‌اندازه هیجان‌انگیز است. «الله اکبر» پایانی را نیم دانگ بالاتر می‌روم مثل هزاردستان چهچه می‌زنم و عجیب این که حجم صدا همچنان حفظ می‌شود. انگار صدا می‌خواهد با توده سنگین هوا همآوردی کند و آن را مثل ژله دچار لرزش و اعوجاج کند و از فرم خارج کند. دلم نمی‌خواهد بیدار شوم. دلم می‌خواهد در این هوای ایستا و گرفته همچنان فریاد بزنم. اما می‌دانم که اعتباری به این جهان میرا نیست و بیداری ممکن است هر لحظه از راه برسد.
به «لااله‌الاالله» که رسید میکروفون را روی زمین قرار دادم تا دستانم آزاد شود و بعد دستانم را مثل دیوانۀ محل روی گوش‌هایم گذاشتم و با تمام وجود چهچهه و فریاد زدم. می‌دانم دیگر چنین فرصتی شاید هیچ گاه در عمرم تکرار نشود.
پس از آن با از ترکیبی از هق‌‌هق و سرگیجه و نفس‌نفس وروی زمین می‌افتم. چشمانم را که باز می‌کنم متوجه می‌شوم که میکروفون روی زمین حرکت می‌کند. سعی می‌کنم بگیریمش اما نمی‌شود. سیمش کشیده می‌شود و به حرکت در می‌آید. دنبالش می‌روم. سرعتش کم نیست. دمپایی‌هایم از پا در آمده، با این حال سعی می‌کنم به حرکتم ادامه دهم و دنبال میکروفون بروم. باید ببینم سر سیم کجاست و میکروفونی که دستم دادند، به کجا وصل بوده است.
به دنبال میکروفون از مسجدی قدیمی و بزرگ سر در می‌آورم که برایم آشناست. خودم را می‌تکانم، لب و لوچه‌ام را جمع می‌کنم و وارد مسجد می‌شوم. سقف بلند و سکوت مسجد نگاهم را به بالا متمایل می‌کند. نقش و نگارش شبیه مسجد اولجایتوی اصفهان است. بعضی جاها هم کاشی‌کاری‌های سرمه‌ای و فیروزه‌ای شبیه نگارگری‌های دوره صفوی است که معلوم است بعدا به آن اضافه شده و مسجد از دوره صفوی قدیمی‌تر است. نمازگزاران صف بسته‌اند و در سکوت منتظرند تا نماز شروع شود - مدت‌ها بود چنین جمعیتی را برای نماز در مسجد ندیده بودم. میکروفون به سمت محراب حرکت می‌کند. نمازگزاران سرمی‌چرخانند و میکروفون را نگاه می‌کنند و راه را با احترام برایش باز می‌کنند تا به حرکتش در میان نمازگزاران ادامه دهد. سیم میکروفون به سمت محراب کشیده می‌شود. انتهای سیم به حفره‌ای در محراب می‌رسد و از همانجا به داخل دیوار محراب کشیده می‌شود.
سیم میکروفون سرانجام مثل سیم جاروبرقی در حفره محراب جمع می‌شود و صدایش در بلندگوهای مسجد می‌پیچید. در همان حال یکی از نمازگزاران در حال‌و‌هوایی شبیه مقدمۀ روح‌الارواحِ اذان موذن‌زاده – اما با صدایی شیوا و رسا – این بیت را به عنوان بخشی از مناسک پیش از نماز می‌خواند:
از بند و زنجیرش چه غم باشد که طراری کند
و بعد اقامه نماز با صدایی خوش‌آهنگ و بی‌آزار آغاز می‌شود.
تهران،
مرداد ۱۴۰۴
آب دماغم راه می‌افتد. اما حنجره‌ام تازه باز شده و می‌خواهم تا می‌توانم چهچه بزنم. همیشه دوست داشتم یک روز با تمام وجود در خیابان فریاد بزنم و آواز بخوانم. در «حی علی خیرالعمل» یاد موذن‌زاده اردبیلی می‌افتم که بدون مصوت بلند چگونه خیر را می‌کشد و آن را در اوج ادا می‌کند. برای کشش و تاکید چاره‌ای جز «خیر» نیست. با این حال سعی می‌کنم آن را به گونه متفاوتی ادا کنم که تکراری نباشد. اذان باید تکراری باشد؟ یا نباید تکراری باشد؟ نمی‌دانم. تلاشم را می‌کنم. هر چه بادا باد. معلوم نیست این صدا را چه کسی یا کسانی می‌شنوند یا خواهند شنید.
صدایم در خواب از بیداری چند نت بیشتر می‌کشد و این بی‌اندازه هیجان‌انگیز است. «الله اکبر» پایانی را نیم دانگ بالاتر می‌روم مثل هزاردستان چهچه می‌زنم و عجیب این که حجم صدا همچنان حفظ می‌شود. انگار صدا می‌خواهد با توده سنگین هوا همآوردی کند و آن را مثل ژله دچار لرزش و اعوجاج کند و از فرم خارج کند. دلم نمی‌خواهد بیدار شوم. دلم می‌خواهد در این هوای ایستا و گرفته همچنان فریاد بزنم. اما می‌دانم که اعتباری به این جهان میرا نیست و بیداری ممکن است هر لحظه از راه برسد.
به «لااله‌الاالله» که رسید میکروفون را روی زمین قرار دادم تا دستانم آزاد شود و بعد دستانم را مثل دیوانۀ محل روی گوش‌هایم گذاشتم و با تمام وجود چهچهه و فریاد زدم. می‌دانم دیگر چنین فرصتی شاید هیچ گاه در عمرم تکرار نشود.
پس از آن با از ترکیبی از هق‌‌هق و سرگیجه و نفس‌نفس وروی زمین می‌افتم. چشمانم را که باز می‌کنم متوجه می‌شوم که میکروفون روی زمین حرکت می‌کند. سعی می‌کنم بگیریمش اما نمی‌شود. سیمش کشیده می‌شود و به حرکت در می‌آید. دنبالش می‌روم. سرعتش کم نیست. دمپایی‌هایم از پا در آمده، با این حال سعی می‌کنم به حرکتم ادامه دهم و دنبال میکروفون بروم. باید ببینم سر سیم کجاست و میکروفونی که دستم دادند، به کجا وصل بوده است.
به دنبال میکروفون از مسجدی قدیمی و بزرگ سر در می‌آورم که برایم آشناست. خودم را می‌تکانم، لب و لوچه‌ام را جمع می‌کنم و وارد مسجد می‌شوم. سقف بلند و سکوت مسجد نگاهم را به بالا متمایل می‌کند. نقش و نگارش شبیه مسجد اولجایتوی اصفهان است. بعضی جاها هم کاشی‌کاری‌های سرمه‌ای و فیروزه‌ای شبیه نگارگری‌های دوره صفوی است که معلوم است بعدا به آن اضافه شده و مسجد از دوره صفوی قدیمی‌تر است. نمازگزاران صف بسته‌اند و در سکوت منتظرند تا نماز شروع شود - مدت‌ها بود چنین جمعیتی را برای نماز در مسجد ندیده بودم. میکروفون به سمت محراب حرکت می‌کند. نمازگزاران سرمی‌چرخانند و میکروفون را نگاه می‌کنند و راه را با احترام برایش باز می‌کنند تا به حرکتش در میان نمازگزاران ادامه دهد. سیم میکروفون به سمت محراب کشیده می‌شود. انتهای سیم به حفره‌ای در محراب می‌رسد و از همانجا به داخل دیوار محراب کشیده می‌شود.
سیم میکروفون سرانجام مثل سیم جاروبرقی در حفره محراب جمع می‌شود و صدایش در بلندگوهای مسجد می‌پیچید. در همان حال یکی از نمازگزاران در حال‌و‌هوایی شبیه مقدمۀ روح‌الارواحِ اذان موذن‌زاده – اما با صدایی شیوا و رسا – این بیت را به عنوان بخشی از مناسک پیش از نماز می‌خواند:
از بند و زنجیرش چه غم باشد که طراری کند
و بعد اقامه نماز با صدایی خوش‌آهنگ و بی‌آزار آغاز می‌شود.
تهران،
مرداد ۱۴۰۴
▪️ علوم جدید و روبات‌های قاتل
حدود ده سال پیش دوستی را دیدم که در آمریکا دانشجوی دکتری یا شاید هم محقق پسادکتری فیزیک صوت بود.
با خودم فکر کردم چه رشته جالبی ...
پرسیدم:
- روی چه موضوعی کار می‌کنی؟
گفت:
- کاهش صدای موتور در محصولاتی مانند پهباد و کوادکوپتر و ریزپرنده و مانند این‌ها
الان یادم نیست که آن زمان اسم دقیقا کدام مورد را آورد. گفتم:
- چه پرسش جمع‌و‌جوری .. چطور به چنین سوال دقیق و خوش‌تعریفی رسیدی؟
آن زمان کمی درگیر موضوع دکترا خواندن بودم و زیاد به «پرسش تحقیق» فکر می‌کردم و البته به نتیجه‌ای هم نرسیدم.
گفت:
- من انتخاب نکردم. حوزه پژوهش از قبل مشخص بود و برایش بودجه قابل توجهی تعریف شده بود.
گفتم:
- کدام سازمان ممکن است برای پاسخ به این پرسش پول بدهد؟
گفت:
- دو دسته فاند برای تحقیق در این حوزه وجود دارد. دسته اول شرکت تحویل کالا مثل آمازون هستند که علاقه زیادی دارند این فناوری را تجاری‌سازی کنند و در کسب‌وکار خود به کار بگیرند و کاهش آلودگی صوتی برایشان اهمیت زیادی دارد و دسته دوم نظامی‌ها هستند.
امروز نتایج این تحقیقات بیش از پیش مشخص است. همان موقع هم البته آمریکا در افغانستان از فناوری‌هایی مثل پهباد و مانند آن برای کشتن مردم بی‌نوا استفاده می‌کرد. اما امروز نتایج تحقیقاتی از این دست بی‌پرده‌تر از گذشته به نمایش گذاشته شده و پیشرفت‌های فناوری در حوزه‌های دیگر مثل هوش مصنوعی نیز در کنار آن قرار گرفته و «ماشین‌های جنگی خودمختار» و «روبات‌های قاتل» به وجود آورده است.
این که زمانی مد شده بود که همه باید «دکتر» و «مهندس» شوند - معادل امروزی‌اش احتمالا «برنامه‌نویس» و «بیزینسمن» و «کارآفرین» باشد - و دانش‌آموزان و دانشجویان نیز به سرعت در مدارس و دانشگاه‌ها حول آن‌ها کانالیزه می‌شوند و سپس با انواع تشویق‌ها و تنبیه‌ها به حرکت در می‌آیند، چندان هم بی‌علت نیست. مدارس و دانشکده‌هایی که نیروی متخصص برای توسعه این فناوری‌ها پرورش می‌دهند، به صورت سیستماتیک آن‌ها را از فکر کردن درباره غایت تحقیق و تحلیل نتایج آن برکنار نگه می‌دارند و آن‌ها را عملا روی مسائل و موضوعات دیگر شرطی می‌کنند.
بدون چنین سیستمی چگونه می‌توان فیزیکدانانی به وجود آورد که یکی‌یکی عمرشان را صرف کنند و سلاحی مثل «بمب اتم» بسازند که در یک لحظه چند صدهزار نفر را از بین ببرد؟ یا چگونه می‌توان مهندسینی تربیت کرد که دست در دست یکدیگر بدهند و «روبات قاتل» به وجود بیاورند؟
شاید این ویژگی «Science» است و در دورانی که ساینس - دست کم در ظاهر - بالاتر از همه چیز قرار می‌گیرد نمی‌توان چیزی غیر از این انتظار داشت.
الجزیره در مستندی به نام «کشتار از راه دور» از سری «کسب‌وکار جنگ» جزئیات زیادی درباره جنایت با جدیدترین محصولات فناوری در غزه منتشر کرده که تماشای آن در همین مورد توصیه می‌شود:
youtu.be/K9cz0N1HDRY?si=7okcepluvS4COf9M
حدود ده سال پیش دوستی را دیدم که در آمریکا دانشجوی دکتری یا شاید هم محقق پسادکتری فیزیک صوت بود.
با خودم فکر کردم چه رشته جالبی ...
پرسیدم:
- روی چه موضوعی کار می‌کنی؟
گفت:
- کاهش صدای موتور در محصولاتی مانند پهباد و کوادکوپتر و ریزپرنده و مانند این‌ها
الان یادم نیست که آن زمان اسم دقیقا کدام مورد را آورد. گفتم:
- چه پرسش جمع‌و‌جوری .. چطور به چنین سوال دقیق و خوش‌تعریفی رسیدی؟
آن زمان کمی درگیر موضوع دکترا خواندن بودم و زیاد به «پرسش تحقیق» فکر می‌کردم و البته به نتیجه‌ای هم نرسیدم.
گفت:
- من انتخاب نکردم. حوزه پژوهش از قبل مشخص بود و برایش بودجه قابل توجهی تعریف شده بود.
گفتم:
- کدام سازمان ممکن است برای پاسخ به این پرسش پول بدهد؟
گفت:
- دو دسته فاند برای تحقیق در این حوزه وجود دارد. دسته اول شرکت تحویل کالا مثل آمازون هستند که علاقه زیادی دارند این فناوری را تجاری‌سازی کنند و در کسب‌وکار خود به کار بگیرند و کاهش آلودگی صوتی برایشان اهمیت زیادی دارد و دسته دوم نظامی‌ها هستند.
امروز نتایج این تحقیقات بیش از پیش مشخص است. همان موقع هم البته آمریکا در افغانستان از فناوری‌هایی مثل پهباد و مانند آن برای کشتن مردم بی‌نوا استفاده می‌کرد. اما امروز نتایج تحقیقاتی از این دست بی‌پرده‌تر از گذشته به نمایش گذاشته شده و پیشرفت‌های فناوری در حوزه‌های دیگر مثل هوش مصنوعی نیز در کنار آن قرار گرفته و «ماشین‌های جنگی خودمختار» و «روبات‌های قاتل» به وجود آورده است.
این که زمانی مد شده بود که همه باید «دکتر» و «مهندس» شوند - معادل امروزی‌اش احتمالا «برنامه‌نویس» و «بیزینسمن» و «کارآفرین» باشد - و دانش‌آموزان و دانشجویان نیز به سرعت در مدارس و دانشگاه‌ها حول آن‌ها کانالیزه می‌شوند و سپس با انواع تشویق‌ها و تنبیه‌ها به حرکت در می‌آیند، چندان هم بی‌علت نیست. مدارس و دانشکده‌هایی که نیروی متخصص برای توسعه این فناوری‌ها پرورش می‌دهند، به صورت سیستماتیک آن‌ها را از فکر کردن درباره غایت تحقیق و تحلیل نتایج آن برکنار نگه می‌دارند و آن‌ها را عملا روی مسائل و موضوعات دیگر شرطی می‌کنند.
بدون چنین سیستمی چگونه می‌توان فیزیکدانانی به وجود آورد که یکی‌یکی عمرشان را صرف کنند و سلاحی مثل «بمب اتم» بسازند که در یک لحظه چند صدهزار نفر را از بین ببرد؟ یا چگونه می‌توان مهندسینی تربیت کرد که دست در دست یکدیگر بدهند و «روبات قاتل» به وجود بیاورند؟
شاید این ویژگی «Science» است و در دورانی که ساینس - دست کم در ظاهر - بالاتر از همه چیز قرار می‌گیرد نمی‌توان چیزی غیر از این انتظار داشت.
الجزیره در مستندی به نام «کشتار از راه دور» از سری «کسب‌وکار جنگ» جزئیات زیادی درباره جنایت با جدیدترین محصولات فناوری در غزه منتشر کرده که تماشای آن در همین مورد توصیه می‌شود:
youtu.be/K9cz0N1HDRY?si=7okcepluvS4COf9M
YouTube
How Israel is using drones to intimidate and target Palestinians in Gaza | Business of War
Throughout the unprecedented bombing campaign that has defined Israel’s genocidal war on Gaza, Palestinians there have lived with a near constant, inescapable sound of drones.
It’s a sound that signals death could be close.
Hind Hassan tracks how the Israeli…
It’s a sound that signals death could be close.
Hind Hassan tracks how the Israeli…
Forwarded from انجمن علمی کارشناسی ارشد شهرسازی دانشگاه تهران
🎓مدرسه تابستانی شهرکاوی و قدرت داده
برنامهٔ فشردهٔ یک‌هفته‌ای است که مرز میان تحلیل داده‌های شهری و پرسش‌های نظری درباره عدالت فضایی، حق بر شهر و سیاست‌گذاری الگوریتمی را در می‌نوردد.
📍مکان برگزاری:
تهران، خیابان وصال شیرازی، تقاطع خیابان ایتالیا، دانشکده شهرسازی دانشگاه تهران
📅 زمان برگزاری:
۲۹ شهریور تا ۳ مهر ۱۴۰۴
⏰ ساعت: ۹-۱۶
📋 پیش‌نیاز دوره:
▪️ آشنایی با نرم‌افزارهای GIS
▪️ علاقه به برنامه‌نویسی و کار با داده‌های شهری
✨ اگر به شهر، داده و نقد علاقه‌مندی، این مدرسه برای تو طراحی شده!
لینک پیش ثبت نام:
http://forms.cloud.microsoft/r/mJABEPy3f2
ارتباط بیشتر با:
@mohammad_yzdni
برنامهٔ فشردهٔ یک‌هفته‌ای است که مرز میان تحلیل داده‌های شهری و پرسش‌های نظری درباره عدالت فضایی، حق بر شهر و سیاست‌گذاری الگوریتمی را در می‌نوردد.
📍مکان برگزاری:
تهران، خیابان وصال شیرازی، تقاطع خیابان ایتالیا، دانشکده شهرسازی دانشگاه تهران
📅 زمان برگزاری:
۲۹ شهریور تا ۳ مهر ۱۴۰۴
⏰ ساعت: ۹-۱۶
📋 پیش‌نیاز دوره:
▪️ آشنایی با نرم‌افزارهای GIS
▪️ علاقه به برنامه‌نویسی و کار با داده‌های شهری
✨ اگر به شهر، داده و نقد علاقه‌مندی، این مدرسه برای تو طراحی شده!
لینک پیش ثبت نام:
http://forms.cloud.microsoft/r/mJABEPy3f2
ارتباط بیشتر با:
@mohammad_yzdni
Forwarded from مجله تحلیلی دقیقه
بیش از ۱۰۰۰ نفر از ایرانیان از ۲۳ خرداد تا ۳ تیر ۱۴۰۴ جان خود را در اثر حملات اسرائیل از دست دادند.
در این جنگ، به طور متوسط، روزانه ۸۸ ایرانی جان خود را از دست داده‌اند. این تعداد در جنگ هشت ساله با عراق، ۶۵ شهید در هر روز است که خود نشان از شدت بالای تلفات در جنگ ۱۲ روزه علی رغم زمان کوتاه‌تر آن دارد.
بیشتر از ۵۰٪ این شهدا، در تهران، پایتخت سیاسی و پرجمعیت‌ترین استان ایران، هدف حملات اسرائیل قرار گرفته‌اند.
بر خلاف تبلیغات زیاد درباره به‌کارگیری فناوری‌های پیشرفته نظامی، ۴۶٪ از شهدا را غیرنظامیان تشکیل می‌دهند.
مرور سیر وقایع و تحلیل داده‌های جنگ اسرائیل و ایران نشان می‌دهد که این جنگ از بسیاری جهات وضعیتی متمایز در میان جنگ‌های اخیر دارد و به همین خاطر باید به بررسی ابعاد مختلف آن پرداخت.
این مقاله با استفاده از داده‌های شهدای جنگ اسرائیل و ایران تهیه شده و سیر وقایع در آن، با نگاهی به آمار شهدا مورد بررسی قرار گرفته است.
متن کامل «آتش در خانه» را در وبسایت مجله دقیقه مطالعه کنید:
@dmag_ir
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
در جستجوی املاک رهایی‌بخش؛
نقدی بر فیلم‌های پیرپسر و برادران لیلا
فیلم‌های پیرپسر و برادران لیلا به نویسندگی و کارگردانی اکتای براهنی و سعید روستایی هر دو تقریبا تولید سال ۱۴۰۰ هستند؛ هر دو با حاشیه یا تاخیر فراوان اکران می‌شوند و از نظر محتوا و زاویه دید نیز شباهت‌های قابل توجهی دارند.
در پیرپسر، غلام باستانی (حسن پورشیرازی) پدری زن‌باره، معتاد و هیولاصفت است که با دو پسرش (حامد بهداد و محمد ولی‌زادگان) در یک خانه قدیمی زندگی می‌کنند. یکی از پسران در کتاب‌فروشی کار می‌کند و دیگری در دفتر مشاوره املاک و هر دو در آستانه‌میان‌سالگی هستند. فرزندانِ غلام دل خوشی از او ندارند و از او می‌خواهند تا با سرمایه‌گذار محل مشارکت کند و خانه را بکوبد و چند طبقه آپارتمان بسازد تا آن‌ها هم برای خود زندگی مستقلی دست‌وپا کنند. اما پدر در عوالم خودش سیر می‌کند و وقعی به این درخواست نمی‌دهد. او به تازگی با زنی به نام رعنا آشنا شده و در راه رسیدن به او از هیچ اقدامی فروگذار نمی‌کند و حتی با پسرش نیز وارد رقابتی هولناک می‌شود.
یکی از شخصیت‌های پنهان در پیرپسر، بسازبفروشِ درسایه‌ایست که به زعمِ ایشان می‌تواند زندگی راکد و گندیدۀ پسران غلام را بکوبد و از نو بسازد و همه مسائل را یک‌مرتبه حل کند. حضور چنین نقشی در فیلم‌های دیگری مثل هامون نیز سابقه دارد؛ اگرچهِ شخصیت بسازبفروشِ در سایۀ فیلم پیرپسر، علی رغم سایه سنگین‌ترش بر کل داستان، حضورش در فیلم حتی از عظیمیِ هامون هم کمتر است و فیلم‌ساز در این مورد از موضوعیت یافتن «ملک» و «زمین» فراتر نمی‌رود و به آنکس که دنبال تصاحب و احیای آن است نمی‌پردازد.
در اقتصاد آب‌رفته و بی‌دست و پا، همه چیز به «زمین» تقلیل پیدا می‌کند و دعواها به دعوا بر سر تصاحب ملک و زمین تبدیل می‌شوند.
مسئله ملک در فیلم برادران لیلا نیز اگرچه به گونه‌ای دیگر خود را نشان می‌دهد اما همچنان موضوعیتی نجات‌بخش دارد. در برادران لیلا، لیلا (ترانه علیدوستی) برادرانش – پیرپسرهای این داستان - را مجاب می‌کند تا توالت‌های پاساژی که در آن مشغول به کار است را خریداری کنند تا بعدا که پاساژ توسعه پیدا کرد یک واحد تجاری داشته باشند و از این طریق وضع زندگی‌شان دگرگون شود. اما آن‌ها برای این کار پول کافی ندارند و دست به دامن اسماعیل (سعید پورصمیمی)، پدر تریاکی خانواده می‌شوند تا سکه‌های طلایی که پس‌انداز کرده را در اختیار آن‌ها بگذارد. اما او در عوالم خودش سیر می‌کند و سکه‌ها را برای این که یک روز بزرگ خاندان شود کنار گذاشته است. در پایان برادران لیلا، هیچ کدام به اهدافشان نمی‌رسند و همه ناکام می‌مانند.
پدرِ پیرپسر دریده و بی‌آبروست، اما پدر برادران لیلا که از قضا از او ندارتر و بی‌دست‌وپاتر است، با تمام وجودش دنبال بزرگی و آبروست. فرزندان اسماعیل و غلام در پی رسیدن به زندگی بهتر – از قضا هر دو از طریق املاک رهایی‌بخش – منابع دریغ‌شده خود را از پدرانشان طلب می‌کنند و در این منازعه با بروز سطوح متفاوتی از خشونت در نهایت هیچ یک به چیزی نمی‌رسند.
نمی توان گفت برادران لیلا و پیرپسر فیلم‌های قابل اعتنایی نیستند. آن‌ها به خاطر نورافشاندن بر موضوعاتی مثل مردان متورم و بحران‌زده و زنانِ محروم‌مانده و سرکوب‌شده – به ویژه بعد از اعتراضات اجتماعی‌سیاسی ۱۴۰۱، آثاری قابل توجهند. پیرپسر بیشتر نگاهی روان‌شناختی و برادران لیلا بیشتر نگاهی اجتماعی دارد. با این حال، هر دو پرداختی ضعیف دارند و در جزئیات می‌لنگند. بخشی از این ضعف به خاطر نپرداختن به برخی مسائل اساسی مثل ذهنیت فرزندان غلام و اسماعیل درباره شیوه رسیدن به زندگی بهتر و عمیق نشدن در آن است.
مثلا فرض کنید دری به تخته‌ای می‌خورد و پدر معتاد داستان با تقاضای فرزندان برای دسترسی به دارایی‌های رهایی‌بخش موافقت می‌کرد یا آن‌ها به هر طریق دیگری به این دارایی دست پیدا می‌کردند، در این صورت سرانجام داستان چه می‌شود؟ آیا جز این بود که دارایی‌ها را دودستی در اختیار بسازفروش قرار می‌دادند و او نیز چه بلاهایی که سر شهر نمی‌آورد و چه کلاه‌هایی که سرشان نمی‌گذاشت ...
همین سبب می‌شود که فیلم‌های پیرپسر و برادران لیلا – مثل اغلب فیلم‌های اجتماعی سال‌های اخیر در سینمای ایران - از بازنمایی، نظاره و پیش‌بینی فراتر نروند و آنجا که می‌خواهند از آن فراتر بروند و بذری در واقعیت بکارند و به آن شکل بدهند، نیز، تیغ نقد را یک‌سویه از نیام بکشند و از خشونت و قتل فراتر نروند.
شهریور ۱۴۰۴
نقدی بر فیلم‌های پیرپسر و برادران لیلا
فیلم‌های پیرپسر و برادران لیلا به نویسندگی و کارگردانی اکتای براهنی و سعید روستایی هر دو تقریبا تولید سال ۱۴۰۰ هستند؛ هر دو با حاشیه یا تاخیر فراوان اکران می‌شوند و از نظر محتوا و زاویه دید نیز شباهت‌های قابل توجهی دارند.
در پیرپسر، غلام باستانی (حسن پورشیرازی) پدری زن‌باره، معتاد و هیولاصفت است که با دو پسرش (حامد بهداد و محمد ولی‌زادگان) در یک خانه قدیمی زندگی می‌کنند. یکی از پسران در کتاب‌فروشی کار می‌کند و دیگری در دفتر مشاوره املاک و هر دو در آستانه‌میان‌سالگی هستند. فرزندانِ غلام دل خوشی از او ندارند و از او می‌خواهند تا با سرمایه‌گذار محل مشارکت کند و خانه را بکوبد و چند طبقه آپارتمان بسازد تا آن‌ها هم برای خود زندگی مستقلی دست‌وپا کنند. اما پدر در عوالم خودش سیر می‌کند و وقعی به این درخواست نمی‌دهد. او به تازگی با زنی به نام رعنا آشنا شده و در راه رسیدن به او از هیچ اقدامی فروگذار نمی‌کند و حتی با پسرش نیز وارد رقابتی هولناک می‌شود.
یکی از شخصیت‌های پنهان در پیرپسر، بسازبفروشِ درسایه‌ایست که به زعمِ ایشان می‌تواند زندگی راکد و گندیدۀ پسران غلام را بکوبد و از نو بسازد و همه مسائل را یک‌مرتبه حل کند. حضور چنین نقشی در فیلم‌های دیگری مثل هامون نیز سابقه دارد؛ اگرچهِ شخصیت بسازبفروشِ در سایۀ فیلم پیرپسر، علی رغم سایه سنگین‌ترش بر کل داستان، حضورش در فیلم حتی از عظیمیِ هامون هم کمتر است و فیلم‌ساز در این مورد از موضوعیت یافتن «ملک» و «زمین» فراتر نمی‌رود و به آنکس که دنبال تصاحب و احیای آن است نمی‌پردازد.
در اقتصاد آب‌رفته و بی‌دست و پا، همه چیز به «زمین» تقلیل پیدا می‌کند و دعواها به دعوا بر سر تصاحب ملک و زمین تبدیل می‌شوند.
مسئله ملک در فیلم برادران لیلا نیز اگرچه به گونه‌ای دیگر خود را نشان می‌دهد اما همچنان موضوعیتی نجات‌بخش دارد. در برادران لیلا، لیلا (ترانه علیدوستی) برادرانش – پیرپسرهای این داستان - را مجاب می‌کند تا توالت‌های پاساژی که در آن مشغول به کار است را خریداری کنند تا بعدا که پاساژ توسعه پیدا کرد یک واحد تجاری داشته باشند و از این طریق وضع زندگی‌شان دگرگون شود. اما آن‌ها برای این کار پول کافی ندارند و دست به دامن اسماعیل (سعید پورصمیمی)، پدر تریاکی خانواده می‌شوند تا سکه‌های طلایی که پس‌انداز کرده را در اختیار آن‌ها بگذارد. اما او در عوالم خودش سیر می‌کند و سکه‌ها را برای این که یک روز بزرگ خاندان شود کنار گذاشته است. در پایان برادران لیلا، هیچ کدام به اهدافشان نمی‌رسند و همه ناکام می‌مانند.
پدرِ پیرپسر دریده و بی‌آبروست، اما پدر برادران لیلا که از قضا از او ندارتر و بی‌دست‌وپاتر است، با تمام وجودش دنبال بزرگی و آبروست. فرزندان اسماعیل و غلام در پی رسیدن به زندگی بهتر – از قضا هر دو از طریق املاک رهایی‌بخش – منابع دریغ‌شده خود را از پدرانشان طلب می‌کنند و در این منازعه با بروز سطوح متفاوتی از خشونت در نهایت هیچ یک به چیزی نمی‌رسند.
نمی توان گفت برادران لیلا و پیرپسر فیلم‌های قابل اعتنایی نیستند. آن‌ها به خاطر نورافشاندن بر موضوعاتی مثل مردان متورم و بحران‌زده و زنانِ محروم‌مانده و سرکوب‌شده – به ویژه بعد از اعتراضات اجتماعی‌سیاسی ۱۴۰۱، آثاری قابل توجهند. پیرپسر بیشتر نگاهی روان‌شناختی و برادران لیلا بیشتر نگاهی اجتماعی دارد. با این حال، هر دو پرداختی ضعیف دارند و در جزئیات می‌لنگند. بخشی از این ضعف به خاطر نپرداختن به برخی مسائل اساسی مثل ذهنیت فرزندان غلام و اسماعیل درباره شیوه رسیدن به زندگی بهتر و عمیق نشدن در آن است.
مثلا فرض کنید دری به تخته‌ای می‌خورد و پدر معتاد داستان با تقاضای فرزندان برای دسترسی به دارایی‌های رهایی‌بخش موافقت می‌کرد یا آن‌ها به هر طریق دیگری به این دارایی دست پیدا می‌کردند، در این صورت سرانجام داستان چه می‌شود؟ آیا جز این بود که دارایی‌ها را دودستی در اختیار بسازفروش قرار می‌دادند و او نیز چه بلاهایی که سر شهر نمی‌آورد و چه کلاه‌هایی که سرشان نمی‌گذاشت ...
همین سبب می‌شود که فیلم‌های پیرپسر و برادران لیلا – مثل اغلب فیلم‌های اجتماعی سال‌های اخیر در سینمای ایران - از بازنمایی، نظاره و پیش‌بینی فراتر نروند و آنجا که می‌خواهند از آن فراتر بروند و بذری در واقعیت بکارند و به آن شکل بدهند، نیز، تیغ نقد را یک‌سویه از نیام بکشند و از خشونت و قتل فراتر نروند.
شهریور ۱۴۰۴