Gaurko egunez duela 365 urte, 1661ean...

Matalaz buru zuten nekazariak garaitu zituzten Bordeletik bidalitako soldaduek Zuberoan. Sohütan 400 laborari hil eta 150 preso hartu zituzten. Luis XIII.a Frantziako erregearen diru beharrei erantzunez, Zuberoako lur komunalak desjabetu eta zenbait noblerekin salerosketa operazioak egin ostean, zuberotarrei operazio horien ondoriozko zenbait zor ordainarazi nahi izan zieten, ordura arteko foru-legeak urratuta. Bernard Goienetxe Matalaz erretore zuberotarra buru, Zuberoako laborariak matxinatu egin ziren 1661eko ekainean. Altxamenduan 5.000 laborari inguruk hartu zuten parte, eta Sohütan nobleen eta burgesiaren hainbat etxe erre ostean, 7.000 pertsona inguruk armak hartuta Maule setiatu zuten. Laborarien kontrolpeko herrietan auzolana antolatzeari ekin zioten.

Gehiago:

2011, duela 15 urte: Benita Uribarrena Bollaín borrokalari antifaxista durangarra hil zen https://labur.eus/pk0rvopb

1492: Ameriketako jatorrizko herrien genozidioa eta lapurreta hasi zituen Espainiak https://labur.eus/iv3l30vp

1984: IRAren atentatutik gutxigatik salbatu zen Margaret Thatcher https://labur.eus/q5sms9xp

1985: Pixa-zarraztaldia egin zuten Donostiako Gobernu Militarraren eraikinean soldaduskaren aurkako kontzientzia eragozleek https://labur.eus/uqzl7vxz

1992: Diego de Mazariegos konkistatzaile espainiarraren estatua eraitsi zuten Chiapasen https://labur.eus/2lrbgf3j

2007: Donostian azken hamarkadetako istilurik handienak izan ziren eta faxistak ez ziren pasa https://labur.eus/mkzctw78

🎧Nola hasi ikasturtea gelan?

Ikasturteko lehenengo egun, aste eta hilabeteak inportanteak dira, norbera kokatu, gelako taldea sendotu, gurasoekin norabidea finkatu eta irakasleen artean koordinatzeko. Izaskun Egilegorrekin aritu da horretaz guztiaz Mikel Garcia Idiakez.

▶️Entzun atala osorik: https://labur.eus/2qcdffg2

📍Entzun Etxerako Lanak podcastaren atal guztiak ARGIAren hezkuntza kanalean: https://www.argia.eus/hezkuntza

Kaixo, lagunok!

✊ “Etxegabetzeen aurrean eskolak espazio aproposak dira familiei babesa emateko eta elkarrekin borrokatzeko” https://labur.eus/tespfigu

🎉 Amillubi proiektuak erosketa burutu du: jada bereak dira baserria eta lurrak https://labur.eus/f140okqk

🎤 Osatu dira Euskal Herriko Bertsolari Txapelketako finalaurrekoen lehenengo itzuliko saioak (Bertsozale) https://labur.eus/uzebba9x

Eta gogoratu:
Urriaren 1️⃣2️⃣an, ARGIAn ez dugu ezer ospatzeko https://labur.eus/nomwt4ju

Gero arte!

Jarraian zenbait berri:

‼️ Jaurlaritzaren Hezkuntza Sailak “ardura penalekin” mehatxatu du Ibarrako ikastola urriaren 12a lanegun izendatuz gero https://labur.eus/fhw3e1eh

💣 Ukraina eta Errusiaren arteko “energia su-etena” iragarri du Trumpek, baina Zelenskik ez daki deus hari buruz eta Putin isilik dago https://labur.eus/5cletxyu

🎶 RTZ kolektiboak irabazi du Suns Europe 2026 jaialdiko nazioarteko epaimahaiaren saria https://labur.eus/k53a18pa

Horrez gain:

Gorka Bereziartuaren ‘Ezetz astea ondo bukatu’:
🔸 Frontearen zabaltasuna (eta nire kopetaren zimurra) https://labur.eus/ujpsuf56

Behe Bandaren ‘Barra warroak’:
🔸 Arratoiak eta gezurrak https://labur.eus/jstgsypr

Ondo izan!

Kaixo! Hemen aste honetako lurreko berriak:

🐞 Urriaren 17an azoka berezia egingo du EHKOlektiboak Ordizian (Gipuzkoa). Bertan egingo du publiko mantangorria, zigilu agroekologikoa. Eli Pagolak azaldu du https://labur.eus/nf5dh0mx

👩🏻‍🎓 Astronauta ala baserritarra? Laborantzako formazioari buruz, Josebe Blanco https://labur.eus/wb6prifi

🫘 Babarik jan al duzu aspaldian? Jakoba Errekondoren artikulu honek baba handia eta txikia bereizten lagunduko dizu https://labur.eus/qc7cfwht

📗 “Hamar urteotan baratzean egindako lanak agendan idatzi dituenak sekulako altxorra du” Garazi Zabaletak Jakoba Errekondo elkarrizketatu du, 2027ko Ilargia eta Landareak agendari buruz https://labur.eus/uppw5dhx

🕸 Tigre armiarmaren eraginkortasuna deskribatu digu Iñaki Mezquitak https://labur.eus/f6smv7oe

📸 Ainhoa Gutiérrez del Pozo. EHKOlektiboa, urriaren 17ko egitaraua aurkezten
➡️ Bizi Baratzea kanalera harpidetuta, egunean behin jasoko duzu Jakoba Errekondok proposatutako lan berezi bat: https://t.me/bizibaratzea

Arratsalde on, jarraian webgunean argitaratu ditugun zenbait berri:

👉 EHEk espainiar kolonialismoa salatu eta euskararen ofizialtasuna aldarrikatu du https://labur.eus/vnxkycpz

⚠️ Rotxapea futbol taldeak bost astez bere zelaia ixtea erabaki du, irain arrazisten harira https://labur.eus/s5l3qel3

💧 Laborantza Ganbarak dohaintza kanpaina abiatu du, ura eta larrialdi klimatikoa ardatz https://labur.eus/chynbqwz

📚 Haur eta gazte liburuak eskura jarri ditu Saran Ikusi Mikusik (Gure Irratia) https://labur.eus/altompiw

Eta borobiltzeko, Aritz Ibarraren iritzi artikulua:

🔴 Urriak 12 ditu berriz https://labur.eus/j55zabhg

🎧 Kaixo lagunok! Zuetako nor esnatu da gaur Martin Berasategirekin maiteminduta? Gurean bada halako daimona egokitu zaionik, eta ezin ezer egin patuaren aurka. Lasai, ez da erraza ulertzen, saio filosofiko xamarra atera zaigu gaur, baina beti bezala, azalpenak saioan zehar. ⤵️

Beranduegi 7x03: Berasategi eta beste daimon batzuk

Gozatu!

Gaurko egunez duela 365 urte, 1661ean...

Matalaz atxilotu zuten tropa frantsesek. Bezperan Sohütan borrokaldia galdu ostean, Urdiñarbeko Gentein etxean gotortu zen Bernard Goienetxe izena zuen apaiza, zenbait laborarik lagunduta. Defentsarako prestatu zuten etxea, baina tropek inguratuta, sarraskia saihesteko errenditu egin zen. Heriotzara zigortua, azaroaren 8an lepoa moztu zioten Lextarreko plazan, eta biharamunean bere burua Mauleko sarreran paratu zuten frantziarrek. Abenduaren 31 gauean, herritarrek burua berreskuratu eta lurperatu egin zuten. Matalazek 7.000 matxinatu inguru gidatu zituen ekainean nobleziaren aurka abiatutako herri matxinadan.

Gehiago:

1971, duela 55 urte: Ipar eta Hego Irlanda batzen zituen errepideak suntsitu zituen Britainiar armadak https://labur.eus/oe8o7lsu

1925: Euskarazko eskola-liburuak debekatu zituen Primo de Rivera diktadoreak https://labur.eus/fzvl4r9t

1977: Turistaz beteriko Lufthansa hegazkin bat bahitu zuten Palestinako eta Alemaniako talde armatuek elkarlanean https://labur.eus/ycqosyxk

2000: Istiluak Angelun eta Baionan, Miarritzeko Europar Batasunaren goi-bileraren harira https://labur.eus/ryutir6s

Egun on, jarraian webgunean argitaratu ditugun zenbait berri:

🎨 Adur Larrearen ilustrazioa, mezu hau irekitzeko.

👉 Asimilazioaren eta indar errepresiboen aurkako mobilizazioa egin dute u12an Gasteizen (Hala Bedi) https://labur.eus/2svkfkgs

🔴 Milaka gazte bildu dira lau egunez Elizondoko Gazte Topagune Sozialistan https://labur.eus/mimxybjb

🗳 Murillo el Cuenden biometano plantak instalatzeaz erreferenduma egingo dute https://labur.eus/kaovfclj

Egun ona izan, lagunok.

Eguerdi on, ARGIAzaleok!

Hezkuntza gaiak ditugu hizpide:

Euskadiko Eskola Kontseiluak bozkatuko du irakasle guztiei euskarazko C2 maila eskatu edo ez https://labur.eus/rzytwqd4

⚖️ Donostiako EH Bilduk eta elkarte memorialistek salatu dute La Cumbre jauregia memoria gune bihurtzeko prozesuak lau urte daramatzala geldirik https://labur.eus/yqpzscju

✊ Enigma, Euskal Herria, Galizia eta Kataluniako historia jasoko duen dokumentalerako diru bilketa abiatu dute https://labur.eus/bwrw8orm

❗️Iruñeko Arrozak deituta, faxismoaren eta arrazakeriaren aurkako Iruñea aldarrikatu dute urriaren 12an https://labur.eus/7dqslgr7

Gero arte!

👋🏽 Honatx arratsaldeko albiste buletina:

✊🏽 Ikasleek mobilizazioei eusten diete gobernuak eskainitako “apurren” aurrean: https://labur.eus/ubkhrrma

🚧 Azaroaren 11ko greba orokorrerako deialdia erregistratu dute etxebizitza sindikatuek eta gehiengo sindikalak: https://labur.eus/vafa0i3z

🇮🇱 ‘Naza’ filmaren zuzendariak eta parte hartzaileak ikertzeko galdegin du Netanyahuk

🔸 "Alde bietatik dago sutan Itsaso Gorria", Mikel Aramendiaren nazioarteko analisia: https://labur.eus/es6nggeg

📸: Euskal Irratiak

🎧 Gabon lagunok! Eta zuek, estralurtarrak existitzen direla uste al duzue? Gu ez gaude ziur, baina behintzat, badakigu piramideak ez zitutezla beraiek eraiki eta Ceutakoak ez zirela alienak, eta bada zerbait. ⤵️

Oroimen Histerikoa 5x02: Alienatuak

Gozatu!

Gaurko egunez duela 25 urte, 2001ean...

Bidasoa ibaian dagoen Konpantzia (edo Faisaien) uhartea sinbolikoki okupatu zuen ekintzaile talde batek. Txalupa txikietan irlara joan ziren eta kanporatu zituzten arte bertan egon ziren. Frantziako eta Espainiako Estatuek sei hilabetero eskuz aldatzen duten lur eremu horretako monumentua zigilatu, eta lurralde hori Euskal Herria zela aldarrikatu zuten. Bezperan Zarautzen lehen Desobedientzia Eguna antolatu eta gero, ondorengo taldeek egin zuten elkarrekin ekintza: Burujabetzaren Aldeko desobedientzialariak, AB, Zarautzek Intsumisioa, Zuzen Ekintza taldea eta Demoak.

Gehiago:

1841, duela 185 urte: Jose Antonio Muñagorri atxilotu eta hil zuen Erasunen Lehen Karlistadan Liberalen teniente izandako batek https://labur.eus/qjkxzeuw

1972: Biarritzen bere buruari su eman zion N’Guyen Van Dong-ek euskal errefuxiatuei elkartasuna adierazteko https://labur.eus/okwbc4zw

👋🏽 Asteazkenon, ARGIAzale:

👧🏽 Donostiako ikastetxe baten parean McDonald’s-a ez irekitzeko mobilizatu da hezkuntza komunitatea: https://labur.eus/hotr1lrv

🏭 Hilabete daramate Tubacex Taylorreko langileek greba mugagabean, eta zuzendaritzak negoziatzeko asmorik gabe jarraitzen duela salatu dute (Aiaraldea): https://labur.eus/hg23eaqb

Euskaraz pantailan handian, eta irratian:

🎥 Euskal Zine Bilera | Euskarazko zinemaren erdigune bihurtuko da Lekeitio urriaren 14tik 18ra: https://labur.eus/mkdla1al

🎤 Sarean Euskaraz: zuzeneko irratsaio berezia Baluartetik urriaren 14tik 16ra (Euskalerria irratia): https://labur.eus/olci6zum

📬 ARGIA 2.981 | Ane Zubeldia: literatura, etorkizun bizigarriak irudikatzeko

Leire Vargasek elkarrizketatu du idazlea. Horrez gain: animalia basatiak, beroak erasanda; Carlos Somigliana antropologoa; 36an fusilatutako aitonaren ilobaren mina... ⤵️

Azaleko argazkia: Dani Blanco

WEB | https://labur.eus/xuqufrgk

PDF | Hemen aldizkaria osorik eta libre

👋🏽Honatx eguerdiko albiste buletina:

👮🏻‍♂️ ⛔️Babacar Welleren heriotzari buruzko ikerketa etenda dauka Poliziaren Kontrol Batzordeak: https://labur.eus/amycwqxl

🏥 Mobilizazioak egin dituzte Osakidetzan langileen lan-baldintzak hobetzea aldarri: https://labur.eus/mj5z2ljp

🤚🏾 Vito Quilesen ekitaldiaren aurkako mobilizazio antifaxista antolatu dute ostegunerako Iruñean: https://labur.eus/d4kaz5qp

Amaitzeko, Xabier Letonaren analisia Espainiako hauteskunde orokorren harira:

📩 Haiek edo gu: https://labur.eus/h5kxtko4

🗳 Espainiako hauteskundeen atarian mugimendu politikoak etengabeak dira. Azkena: UPN eta PP berriz elkartu dira.

UPNk eta PPk Espainiako hauteskundeetara batera aurkezteko oinarriak adostu dituzte https://labur.eus/p3zglt8u

❗️ Sei laguneko familia bat, tartean bi haur, etxegabetuko dute astelehenean Donostiako Egian https://labur.eus/yzmyzkyl (Irutxuloko Hitza)

🆘 Babacar Welleren gorpua aberriratzeko diru bilketa abiatu dute https://labur.eus/f2vlmj6k

👉 Albiste faltsuen aurrean erantzukizun kolektiboa aldarrikatu du Zero Pobrezia plataformak https://labur.eus/ayycvay4

🛩 Ablitasko Aerodromorako II. Martxan parte hartzera eta atxikimendua ematera deitu du Bardenas Libres 2028k https://labur.eus/rtx9xoka

🧀 Zuberoako artzainen Azkorria gasnategi kolektiboak urteurren festa egingo du urriaren 17an https://labur.eus/rcnxwyly

Ondo izan!