Arratsalde on lagunok, jarraian webgunean jorratzen ari garen zenbait informazio:

⚠️ Hizkuntza eskakizunen eztabaida beste aldi batean sartu da Gasteizko Legebiltzarrean. Horrela dago kontua https://labur.eus/ocw9plw4

🇵🇸 Mobilizazioak deitu dituzte gaur Euskal Herrian Flotillaren aurkako erasoa salatzeko https://labur.eus/8l2fxv4x

‼️ Bortxaketek %150 egin dute gora Europan azken hamarkadan, Eurostat-en arabera https://labur.eus/wnfzurn2

🟣 Udaletxeak hartu dituzte Gipuzkoako zahar etxeetako langileek prekarietateari aurre egiteko https://labur.eus/44gaozsk

Ongi segi!

🎧 Kaixo lagunok! Keniara begira jarri da gaurkoan Garbiñe Larrea, badugulako zer ikasi hango Ogiek komunitatean kultur eta jakintzen transmisioa eta osasun burujabetza lantzeko egiten duten lanetik. ⤵️

Menda Bikoitza 3x15: Ogiek herrialdea eta transmisioa

Asko ikasi!

Gaurko egunez duela 85 urte, 1941ean, euskal dantzak izan ziren nazien omenez, Donostiako La Perlan.

Gazteria Hitleriarreko Alemaniar Neskatxen Ligako kideen bisita zela eta, Zarauzko Zirkulu Karlistako dantza taldeak Falangeren Sección Femeninako kideekin batera, dantza egin zuen svastiken aurrean, bandera karlista eta falangista ere bertan zirela. FET de las JONSek antolatutako zeremonia baten parte izan zen.

Gehiago:

1886: AEBetan Chicagoko langile anarkista talde batek greba hasi zuen zortzi orduko lanaldia eskatzeko https://labur.eus/nhno4v9n

1909: Donostian bandera gorria jarri zen lehen aldiz https://labur.eus/luwxvfxs

1965: Langileen manifestazioak zapaldu zituen Espainiako Poliziak Bilbon, Donostian eta Portugaleten https://labur.eus/lvrsm78b

1966: Bizkaiko Garai herria hartu zuen ETAren komando batek frankismo betean https://labur.eus/pbz2llxr

1968: Nazioarteko uretan eraikitako plataforma artifizial bat errepublika independente aldarrikatu zuten Italiako kostan https://labur.eus/km2dobm9

Egun on lagunok, gaur Maiatzak 1, Langileen Nazioarteko Eguna:

✊ Hamaika deialdi daude eginak gaurko Euskal Herrian, langileen eskubideen alde eta inperialismoaren kontra https://labur.eus/yhytny3h

🤝 Maiatzaren Lehena kari, Olatukoopek landutako proposamena: Burujabetza, lana desiragarri izateko berme gisa https://labur.eus/fbfm8pye

🔴 “Gora komunala eta behera lurjabeak!”. Nafarroa hegoaldeko lurraren jabetzaren inguruko borrokak ekarri dizkigu Imanol Satrustegik https://labur.eus/f7ibb7r0

Egun ona izan

⚠️ Flotillatik mezua Euskal Herrira. Hegoa Bengoaren eskutik.
https://www.argia.eus/albistea/flotillatik

Kaixo lagunak!

Juan Luis Cebrián, Prisa taldeko kontseilari ordezkari ohia:

“Felipe Gonzálezek ez zuen GAL sortu, hori bai, hobeto antolatu zuen”

Astean zehar 'El Pais' egunkarian egindako elkarrizketa batean esandakoa da. Cebrían eta González oso gertukoak izan dira urte luzez. Goiko argazkian 2001eko aurkezpen batean biak. Elkarrizketan Cebriánek dioenez, NATOko galdera ere eskuz esku prestatu zuten Moncloa Jauregian.

https://labur.eus/r4nkx4mt

✍🏻 Xabier Letona

Ondo jarraitu!

Gaurko egunez 1963an, Milaka haur eta ikasle beltzek Birminghameko kaleak hartu zituzten, AEBetako Alabaman.

Poliziak gogor egin zuen haien aurka, borrak, gas negar-eragileak, zakurrak eta presio handiko ur-mangerak erabilita. Ehunka ikasle atxilotu zituzten, baita gero askatu ere, asko hurrengo egunean berriro atxilotzeko. Beltzen komunitatea segregazioaren aurkako kanpaina betean ari zen eta maiatzaren 10ean udal agintariekin segregazioa amaitzeko akordioa lortuko zuten.

Zuri supremazistek indarkeriaz erantzun zioten akordioari, eta Ku Klux Klanak lehergailuak zartarazi zituen beltzen etxe eta sozializazio gunetan. Azken urteetan zenbait martxa antolatu zituzten estatu batetik bestera, segregazioaren aurka indarkeriarik gabe protestan. Horietako askotan zuriek eraso egin zieten, ukabil eta burdinazko makilak erabiliz zenbaitetan, poliziaren konplizitatearekin. Hala ere, tinko eutsi zioten.

Gehiago:

1933: Sindikatuak legez kanpo utzi zituen Alemanian Hitlerrek https://labur.eus/ct8cvvho

Egun on, lagunok! Astekari honetako iritzi bilduma segidan:

🖌 Goian Adur Larrearen zinta ⤴️

✍️ Diana Francoren teknologiaren zutabea: Marmarra https://labur.eus/uyrnckxt

✍️ Imanol Epelderen ‘Berriketa gutxi’ zutabea: Zapatarik gabeko eskelak https://labur.eus/jzykkbu5

✍️ Naroa Elortzaren ekonomiaren zutabea: Heriotzari begira https://labur.eus/h3dguozt

✍️ Bea Salaberri, irakaslea (🎨 Dom Campistron): Kukuak ez du kantatu https://labur.eus/mbvdwu1b

✍️ Jesús Rodríguez, Directako kazetaria: Pedro Sánchez, ardi larruz jantzitako otsoa https://labur.eus/icpe9lke

✍️ Mikel Otero, diputatua: Ormuz: iritsi da unea https://labur.eus/cy2ngnbx

✍️ Leire Narbaiza, irakaslea: Oharra ematen https://labur.eus/32t8s4ej

✍️ Mati Iturralde, medikua: Besteen heriotza https://labur.eus/s21lzqrz

Asteburu eta irakurketa on! 😘

🇮🇷 Washingtonen eta Tel Aviven jopuntuan dago Iran. Bere kontrako eraso bortitzak munduko ekonomian eragin zuzena du oraintxe bertan; egoera, baina, biziki larriagotu daiteke. Zer ekar lezake aiatolen agintearen gainbeherak irandarrentzat?

“Gerra zibila saihetsezina izango da Iranen” https://labur.eus/jzbaczg6

✍️ Karlos Zurutuza

Arratsalde on! Garai nahasiotan petrolioa gora eta behera dabilela, interesatuko zaizue historia hau. 😉

🪏 1895eko abuztuan, Titusville herrian (Pensilvania, AEB) Edwin L. Drakek 20 metro sakoneko zuloa egin zuen  burdinazko hodi batekin eta petrolio-hobi oparoa aurkitu zuen. Pensilvanian ez zegoen petrolio industriarik. Whiski industriak, ordea, bazeukan tradizioa estatuan, eta Drake whiski upelak erabiltzen hasi zen lur azpiko petrolioa biltzeko. Geroztik upel edo barrel horiek bihurtu ziren petrolioarentzako neurria. ⤵️

Upela, petrolioaren hotela https://labur.eus/cvtuaqbm

✍ Nagore Irazustabarrena

Gau on ARGIAzale,

🤝 Maiatzaren Lehenaren biharamun honetan, lan desiragarriei buruzko proposamen politikoaren berri ematen digu Óscar García Jurado kooperatibistak. Olatukoop sarearekin plazaraturiko Lan desiragarriak liburua esku artean, elkarrizketa egin dio Jenofa Berhokoirigoinek ⤵️

"Betebehar material orotatik libre dagoen denbora lortzea funtsezkoa da" https://labur.eus/cgawtao9

🌔 Pasa on gau eta bihar arte!

Gaurko egunez duela 45 urte, 1981ean, bi ekintzaile Suitzako albistegian zuzenean sartu ziren preso baten askatasuna eskatzeko. Zuricheko gazte mugimenduko kide Giogio Bellini bi hilabete lehenago atxilotu egin zuten “erakunde kriminaleko kide” izatea egotzita.

Poliziaz mozorrotuta sartu ziren bi ekintzaile eta droga kontu batengatik telebistako langileei atxilotuta zeudela adierazi zieten. Nahasmenaren erdian, inauteritako maskarez jantzitako beste bi ekintzailek telebista aurkezlearen aldamenean "askatasuna eta eguzki izpiak Giorgio Bellinirentzat" zioen afixa erakutsi zuten. Kamera teknikariek, sutan, bi ekintzaileak atxikita zituztela eta poliziari deika ari zirela, poliziaz mozorrotutako kideek esan zuten eurek eramango zituztela atxilotuta eta hala denek ihes egin zuten.

Hemen ikus daiteke bideoan.

Gehiago:

1823: Apaiz bat eta zazpi fraide bota zituen itsasora soldadu talde batek Donostiako Urgulletik https://labur.eus/yluzpzcz

2018: ETAk bere desegitea iragarri zuen https://labur.eus/z98qopng

💥 RTZ rap kolektiboak bigarren albuma argitaratu du: Eden. Euskal Herrian bizitzeak bi alde dituela adierazi dute: batzuetan paradisua izan badaiteke ere, zenbaitetan infernua dela. Hitz zorrotz eta argiz.

RTZ kolektiboa: segitzen du konkistak
https://labur.eus/cy6fnhv9

✍️ Xan Idiart
📸 Sabina Hourcade

Kaixo lagunak!

50 urte iragan dira Bernardo Atxagak bere lehen lana idatzi zuenetik, 'Ziutateaz'. Azkena 'Enarak' eleberria izan da, eta horri buruz eta bere jardun luzeaz aritu dira kazetaria eta idazlea. Dioenez, oraingo hau bai, bere azken eleberria izango da.

Hala dio azken lanaz: "'Enarak' da nire bizitza osoko lanaren marrazkiari falta zitzaion kolofoia".

Idazlea eta hark bere lanaren truke jasotzen dituen sosez ere mintzo da, eta beste beste lanbide batzuekin konparatuta oso erretiro txikia dutela salatzen du: "Ez dut inori ezer eskatzeko asmorik, baina kartak erakutsi, behintzat! Jakinaren gainean egon dadila jendea".

https://labur.eus/fmrmgbrq

✍🏻 Miel A. Elustondo / 📸 Zaldi Ero

Ondo jarraitu!

Gaurko egunez duela 35 urte, 1991n, Istiluak izan ziren Barricadak Madrilen emandako kontzertu baten ostean. Leganesen izan zen eta kontzertua amaitu zenean, askok beren etxeetara itzultzeko garraio publikorik ez zutela eta, protestak hasi ziren. Tren zerbitzurik ez zegoen eta hiriarteko autobusak orduro pasatzen ziren. 1.000 lagun inguru hirian sakabanatu ziren kalteak eraginez, autoak eta zenbait eraikinetako kristalak hausten. Zenbait zauritu ere izan ziren.

Ekainaren 23an ere istiluak izan ziren leku berean, milaka gazte bildu zituen La Polla Recordsen kontzertua bertan behera geratu zenean.

Gehiago:

1886: Haymarketeko sarraskia Chicagon https://labur.eus/zppvfdp8

1937: Euskararen aurkako ortografia arauak inposatu zituzten Hego Euskal Herrian https://labur.eus/ekvdom4p

1979: Txomin Iturbe ETAko buruzagiari metrailetaz tiro egin zioten Biarritzen, autoan zihoala https://labur.eus/f2z7tby7

🎧Haurrak etiketatzeko joera dugu?

Azkarra, alferra, beldurtia, lotsatia, ausarta, polita... Gainerakoak azkar asko etiketatzeko joera dugu, baina jabetzen al gara nola eragiten dieten definizio, iritzi eta epai horiek haur eta gazteei? Gogoeta eta esperimentu pare bat, Mikel Garcia Idiakezen gaurko podcastean, Naiara Martin pedagogoa lagun: https://labur.eus/rpvilbvh

Etzun Etxerako Lanak podcastaren atal guztiak ARGIAren hezkuntza kanalean: https://www.argia.eus/hezkuntza

👋🏽 Kaixo, lagunok:

🇵🇸 ⛵️ “Flotilla berrantolatzen ari da, ez dugu ekimena bertan behera utzi”. Ana Ribacobarekin (Global Sumud flotilla Euskal Herria) mintzatu gara sionisten erasoaz, ondorioez eta aurrera begirako asmoez: https://labur.eus/yiutal1h

🏠 Guardetxea «bestelako Donostia baten eraikuntzan aurrerapauso bat emateko» baliatzera deitu dute (Irutxulo): https://labur.eus/t8bcrdpk

🏭 Tubos Reunidoseko grebako iturri sindikalek uste dute maiatzaren 7ko batzarra “zuzendaritzaren maniobra” dela eta piketean erantzutea aurreikusi dute (Aiaraldea): https://labur.eus/ep9hgfur

🎥✊🏽 BIDEOA | Maiatzaren 1: langileriak Euskal Herriko kaleak hartu ditu gerra, inperialismoa eta langileen eskubideen defentsan (Ahotsa): https://labur.eus/uapmm20i

🖨 Goizean argi: Torturak flotillakoei

👋🏽 Honatx eguerdiko albiste buletina:

💥 Ormuzko itsasartean militarki eskuhartzeko asmoa iragarri dute AEBek, eta Iranek ohartarazi du su etena urratzea litzatekeela: https://labur.eus/xt3lbw4n

⚖️Maialen Mazonen ustezko hiltzailearen aurkako epaiketa hasiko da astelehenean Gasteizen: https://labur.eus/e9808kav

Horrez gain:

🔸"Antzerkia memearen garaian". Gorka Bereziartuaren 'Ezetz astea ondo bukatu' sailetik: https://labur.eus/4bjcidfk

🔸 "Olentzero maitea:", Behe Bandaren 'Barra warroak' sailetik: https://labur.eus/1vjuvscl

Kaixo! Hona aste honetako lurreko gaiak:

💚 Zenbat berde izendatzeko zara gai? Garbiñe Larreak euskal literaturan aipatu izan diren moduak ekarri dizkigu. Adi, berdea sendagarri omen da eta https://labur.eus/abmppdqb

🤍 Zuriaz mintzo zaigu, aldiz, Jakoba Errekondo. Palestinarekiko elkartasunez egin zen manifestazioaren kronika, landareen bidez https://labur.eus/4tk3pqlw

🛍 20 urteko ibilbidea du Ortzaizeko (Nafarroa Beherea) Kaiku Borda dendak, eta laborariek kudeatutakoa da. Garazi Zabaletaren artikulua: https://labur.eus/spdftkrh

🧽 "Bob belakia" ezaguna da haurren artean, baina itsasoko benetako belakiek eta betetzen duten funtzioak txundituko zaituzte. Nagore Zalduak aurkeztu digu https://labur.eus/sbruimfp


📸 Benetako belakiaren argazkia: Noeleen du Toit / CC A SA 4.0

Zuhaitzak eta arbolak Euskal Herrian ARGIAren liburu berria
Liburu bakoitzeko metro koadro bat baso

Saldutako liburu bakoitzeko metro koadro bat baso landatuko dugu, Tantai Baso Jabe Kooperatibaren laguntzarekin. Modu honetan, liburuaren sorrerak eragin duen aztarna ekologikoa arinduko dugu.

Liburua bezain aberatsa den ekosistema bat sortuko dugu elkarrekin!

🎁 Adi! Aste honetan bukatzen da liburua opari jasotzeko aukera: horretarako, egin zaitez ARGIAko kide, maiatzaren 8a baino lehen. Liburua egileek sinatuta eta bidalketa gasturik gabe jasoko duzu.

🍀 Aurresalmenta: maiatzaren 29 baino lehen erosten baduzu, liburua egileek sinatuta eta bidalketa gasturik gabe jasoko duzu, inprentatik atera orduko.