🎼 Astelehenean hasi zen Biarritzeko Piano Jaialdiaren 17. edizioa, Katia eta Marielle Labèque piano-jole baionarren emanaldiarekin. "Modelo bat dira edozein emakumerentzat".

Kritika | Labèque liluragarriak

✍️ Montserrat Auzmendi del Solar

Igandean hasiko da Donostiako Musika Hamabostaldia, eta horren berri ere jasoko du gure kolaboratzaileak.

🦕Erraldoi eta buruhandien karta jokoa

👹Eskuratu Euskal Herri osotik etorritako erraldoi eta buruhandien karta-jokoa. Sanferminetakoak, mitologikoak, erraldoi kirolariak, buruhandiak… Zenbat ezagutzen dituzu?Braulia, Toko-Toko, Mari, Tartalo, Pitxitxi, arrantzalea, iñudea, Xalbador, Caravinagre, sorgina, Ojo Biriki…

▶️Erraldoi eta buruhandien karta jokoa

Eskuratu gozamen erraldoirako pentsaturiko kartak ARGIAren Azokan

Gabon lagunok. Elkarrizketa batekin gatoz:

"Delfina Acostak Euskal Herrian pasa zuen maiatzeko azken astea. Nik Durangon entzun nuen lehen aldiz, Oihana Arana eta Maria Oses poetekin elkarrizketan. Orduko hartan, jendaurrean jarduten den guztietan bezala, nondik pentsatzen eta hitz egiten zuen argitu zigun ezer baino lehen: bere ekarpen guztiak trabesti guaraniaren posiziotik egingo zituen, hortik ikusten, sentitzen eta ulertzen baitu mundua. Segidan, gonbidapen bat egin zigun, geu ere hurbil gintezen trabesti-izate horretara".

“Mundu-sistema honek porrot egin du, eta guk, alternatiba gisa, trabesti erara bizitzea proposatzen dugu”

✍ Danele Sarriugarte

Gaurko egunez 1990ean...

Arangurengo alkatea eta Labianoko apaiza atxilotu zituzten, zabortegi baten aurkako protestan. Gongora zabortegiaren eraikuntzaren aurka, herritarrek eraikuntzako langileei igarobidea ixteko Taxoareko errepidea barrikada batekin moztu zutenean atxilotu zituen Guardia Zibilak Jose Antonio Villamayor alkatea eta Jesus Ekiza apaiza. Urtebete lehenago abiatutako proiektua zen Gongorako zabortegiarena, eta Aranguren haraneko zortzi herrietako orduko 1.200 bizilagunak mobilizatu ziren haren kontra.

Gehiago:

2001, duela 25 urte: Manifestazio handia Iruñean Gazteluko plazan aparkalekua egitearen aurka https://labur.eus/zk1yjjjw

2016, duela 10 urte: Pailazo maltzurrez mozorrotutako jendeak AEB mailako masa histeria eragin zuen https://labur.eus/frx4agsw

1794: Donostiako alkate Mitxelena hiria inguratzen ari ziren tropa frantziarrekin errendizioa negoziatzen hasi zen https://labur.eus/uytflwsu

Egun on, lagunok! Aste honetako iritzi bilduma duzu jarraian.

🖌 Adur Larrearen zinta duzu goian.

✍️ Ahoztar Zelaieta, ‘JoBuBiak’ eta ‘euskayetanoak’, katea ez da eten

✍️ Arkaitz Zarraga, Ez, ez, ez, azterketarik ez

✍️ Baleren Bakaikoa, Nekazaritzaren burujabetza auzitan

✍️ Bea Salaberri, Garagardoa eta oilaskoa

✍️ Diana Franco, Bikote birtualen defektua

✍️ Imanol Epelde, Argiak

✍️ Itxaro Borda, Udara

✍️ Ula Iruretagoiena, Aberats

Egun on!

Esaerak hala dio...

🌞 Abuztuko arratsean, hotza sudur ertzean

🌞Abuztuaren erditik aurrera eguna moztu eta euliak zorroztu

🌞Abuztuko euriak patatak usteldu

🌞Senarra hil nahi baduzu, uztail-abuztuan aza emaiozu

🌞Agorrilak ontzen, buruilak biltzen

➡️ Bizi Baratzea kanalera harpidetuta, egunean behin jasoko duzu Jakoba Errekondok proposatutako lan berezi bat: https://t.me/bizibaratzea

Ertz asko ditu sexu lanak; hala nola transfeminismoa, etxebizitzaren aldeko borroka, borroka antiarrazista eta antikolonialista.

Horietaz guztietaz mintzatu dira Pauline Ezkerra argentinarra, puta feminista, sindikalista eta antikapitalista, eta Amets Santos euskal herritarra, sexu langilea eta aktibista.

“Inork ez dauka iruditerian puta borrokalaria”

✍️ Olaia L. Garaialde

Gaurko egunez 1917an...

I. Mundu Gudako erreklutamenduaren aurkako matxinada abiatu zuten AEBetako Oklahoman. Ehunka nekazari eta langilek osatutako mugimenduak autoritateei aurre egin zien eta istiluak sortu zituzten. Mugimendu anitza izan zen, eta arrazakeria oso indartsu zabalduta zegoen garaietan, batu egin ziren zuriak, afroamerikarrak, eta jatorrizko herriak Arto Berdearen Matxinadan (Green Corn Rebellion). Washingtonera protesta martxa prestatzen ari zirela ehunka pertsona atxilotuta, mugimendua zapaldu zuen Guardia Nazionalak.

Gehiago:

1968: ETAk Melitón Manzanas hil zuen Irunen, torturatzaile ezaguna https://labur.eus/uchz32rn

1980: Bolonian lehergailuz 85 pertsona hil zituen eskuin muturrak eta errua ezkerrari bota https://labur.eus/mbo0mfov

1985: Juan Mari Otegi errefuxiatua hil zuen GALek Behe Nafarroan https://labur.eus/dgnj9vig

Zer eskatzen du herriak? Kazetari konprometituak. Zer eskatzen du herriak? Kazetari euskaldunak. Zer eskatzen du herriak? Kazetaritza konprometitua eta euskaraz!

Horretan formatzera etortzen dira, hiru-lau hilabetean behin, gazteak; praktikak egitera. Goiatz Iza eta Haize Oihartzabal dira azken uzta.

Kazetari ona edo euskalduna

✍️ Itsaso Zubiria

Maskak taldeak Ziklikoa izeneko bigarren diskoa atera zuen iragan neguan. Itsasu (Lapurdi) eta Bidarraikoak (Nafarroa Beherea) dira partaideak: Patxi Cazenave (ahotsa), Thomas Saragueta (bateria), Battitt Etchart (teklak) eta Betti Albor (gitarra).

Kontzertuz kontzertu dabiltzala, ARGIAk azken biekin egin ahal izan du elkarrizketa.

“Frustragarria da hamabi kantu konposatzea eta plataformetan soilik hiru kantu ibiltzea”

✍️ Xan Idiart
📸 Sabina Hourcade

Paros uhartea (Egeo itsasoa), K.a. 647ko apirilaren 6a.

Eguzki-eklipsea gertatu zen, eta Arkiloko Paroskoak horri buruzko poema bat idatzi zuen papiro biribilki batean: “Gertakari ezustekorik, sineskaitzik eta harrigarririk ez da izango, Olinpiarren aita Zeusek eguerdiaz gaua eginez geroztik, Eguzki distiratsuaren argia ezkutatuta. Gizakiei izu hezea etorri zitzaien bat-batean…”

Eguzkia itzali eta irudimena piztu

✍️ Nagore Irazustabarrena

Gaurko egunez 2015ean...

Suzuko Tamura hil zen 81 urterekin, ohorezko euskaltzain japoniarra. 1934an Japoniako Aichi prefekturan jaioa, Hizkuntzalaritzan lizentziatu zen Tokioko Unibertsitatean, eta euskararekiko interesa piztuta, berau ikertzen hasi zen. Euskal Herriarekin ere harremana izan zuen, eta J.M. Satrustegi euskaltzainaren eraginez kristautasunera bihurtzean, Ainhoa izena hartu zuen bere bataioan. Ingelesa, alemana, frantsesa, mantxuera, euskara, gaztelania, ainuera eta inuktitut hizkuntzak zekizkien, eta horregatik Euskaltzaindiak 1996an euskaltzain urgazle eta 2000n ohorezko euskaltzain izendatu zuen.

Gehiago:

1936, duela 90 urte: Jesse Owens atleta beltzak urrezko domina lortu zuen Hitlerren Berlingo Joko Olinpikoetan https://labur.eus/a7chx60l

1492: Cristobal Colonen espedizioa abiatu zen Andaluziatik https://labur.eus/silxhcux

1968: Salbuespen egoera ezarri zuten frankistek Gipuzkoan, Melitón Manzanasen exekuzioaren biharamunean https://labur.eus/ktwud7xj

Eguerdi on, ARGIAzaleok!

Azken egunotan Ceuta da albiste nagusi:

🚨 Gutxienez 88 pertsonak galdu dute bizia Maroko eta Espainiaren arteko muga gurutzatu nahian. 50.000 pertsonatik gorak gurutzatu dute muga, eta 48.300 dagoeneko itzularazi dituzte https://labur.eus/macysoea

‼️ 20 urteko gizon bat atxilotu dute Getxon, sexu eraso betean https://labur.eus/sy7afuac

❗️Poliziaren Kontrol Batzordeak eten egin ditu Iker Aranaren, Aritz Ibarraren eta Sestaoko atxiloketaren ikerketak https://labur.eus/oycbl69p

❌ Elkanoren lehorreratzearen antzerkia dute abuztuaren 7an Getarian. Bada, Elkanori Ez Ekimenak salatu du ekitaldi horren izaera "espainiarra, arrazista eta kolonialista" dela, eta elkarretaratzea egingo dute bihar 20:00etan https://labur.eus/2we52qrq

Eta Labrazako makrozentrala eraikitzen hasi direla jakin berritan, gutun hau bidali digute Arabako Mendiak Askeko kideek:

✍️ Bertan behera utzitako borrokak besterik ez dira galtzen https://labur.eus/iegfsuxn

Nondik idazten du idazleak? Idatzitakoak zenbat du bere bizitzatik, zenbat fikziotik? Fikzioa eta ez-fikzioa existitzen al dira? Hari horretan aritu dira Eider Rodriguez eta Pol Guasch Bilboko Azkuna Zentroan, Gutun Zuria Zabalik programan. Barrenak astintzen izena eman diote elkarrizketari, ez alferrik.

Idazketa, norbere bizitza erabilita

✍️ Maria Ortega Zubiate