Gaurko egunez 1893an...

Pertsona bat hil zuen Guardia Zibilak Laguardian euskal foruen aldeko protesta batean, Arabar Errioxan. Hiru hilabete lehenago, Gamazada izeneko herri-matxinada abiatu zuten Nafarroa Garaian, Espainiako Ogasun ministro Germán Gamazok Nafarroako zerga-erregimenaren autonomia ezeztatzeko legea aurkeztu zuenean. Hego Euskal Herriko beste herrialdeetara ere zabaldu zen aldarrikapena eta egun hartan foruen aldeko manifestazioak deituta zeuden leku askotan. Fernando Cano zuen izena Guardia Zibilak tiroz hildako pertsonak eta beste asko ere zauritu zituzten Laguardian. Foruen aldeko jarrera oso zabalduta zegoen gizartean, eta Araba eta Nafarroan erreakzioak bortitzagoak izan ziren, baliteke lur komunalen pribatizazioak bat egin zuelako urte hartako idorteekin, eta beraz, nekazariek nabarmen ikusi zutelako beren egoerak okerrera egin zuela.

Egun on, lagunok!

Sistematikoki emakumeak erasotzen zituen Frantziako funtzionario baten kasua kontatu dizuegu webgunean:

😡 Berrehun emakume baino gehiago drogatzeagatik ikertzen ari dira Frantziako funtzionario ohi bat
https://labur.eus/xnwkrjcu

Horrez gain:

👥 Senpereko aintziraren “pribatizazioaren aurka” milatik gora izenpedura jaso ditu suprefetak (Euskal Irratiak)
https://labur.eus/vr99upa8

✋ Animalien sufrimenduaren aurkako aldarria kalera aterako dute berriro Leioan (Hiruka)
https://labur.eus/wixcxjpg

😷 Egungo ebola-agerraldia, historiako hilgarriena izateko bidean (Elhuyar)
https://labur.eus/ufwdq5zz

Kaixo berriz! Hemen duzue bigarren albiste dosia. Nazioarteari begira hasiko gara:

🧐 Israelgo armadak onartu egin du Hind Rajab eta haren familiaren aurka tiro egin zuela
https://labur.eus/ya6m7yif

👉 Hauteskundeak deitzeko eskatu dio Zelenskiri Defentsa ministro ohiak
https://labur.eus/eorpwki3

Etxeko kontuetan:

🟣 Bilboko Aste Nagusirako erasoen aurkako protokolo bateratua aurkeztu dute udalak eta konpartsek
https://labur.eus/z26yyat9

🎬 ‘Ghost Song’-ek irekiko du Donostiako Zinemaldia, eta ‘Le Faux Soir’-ek itxiko
https://labur.eus/a8evbwhp

GAKOAK 2026 | IPUINA

📖 Egun euritsu hauetarako irakurgai aproposa duzu ipuin hau.

Kanpin batean kokatuta, uda gozatu nahi baina hankeko lesioak geldirik egotera behartuko duen gaztea du protagonista. Lagunak hara-hona joango dira goiz pasa, protagonista gizajoa bertan utzita. Baina ez da bakarrik egongo: aldameneko partzelako haurra ezagutuko du.

Lau kapitulutan banatuta, eta ilustrazio ederrek lagunduta:

Hondartza

✍️ Julen Apella
🎨 Paula Estevez

🔙⏳Data-zarta. Euskal herriko historiaren denbora lerroa. Euskal Herriko historia ezagutu nahi?

Kartaz karta irudikatu ditugun gertakari, pertsonaia eta objektuak noizkoak diren asmatzen joan beharko duzu, Euskal Herriko historiaren denbora-lerro ederra osatzeko… ondokoak baino lehenago.

▶️Eskuratu Data-zarta. Euskal herriko historiaren denbora lerroa

Eskuratu ARGIaren Azokan.

Gaurko egunez 1892an Euskal Herriko Zazpiak bat armarria lehen aldiz erakutsi zen publikoki.

Donibane Lohitzunen antolatu ziren Euskal Herriko nazioarteko jaien harira izan zen, Jean Jaurgainen diseinua zuen kartelean. Antoine Abadiak bultzatutako Zazpiak bat goiburuaz lagunduta zihoan. Aipatzekoa da Zuberoa eta Lapurdik beren armarririk ez zutenez oraindik, Zuberoako bizkondeen armekin eta Urruña eta Uztaritzekoen ikurrekin osatu zituela Jaurgainek. Goiburuaren arrakasta ia berehalakoa izan zen eta berehala hasi zen agertzen euskaldunen ekitaldi kultural eta politikoetan.

Horrez gain, egun hartan, Gratien Adema Zaldubiren Zazpi Eskual Herriek bat egin dezagun lehen aldiz kantatu zen Donibane Lohizungo euskal jaian. Irakurri hemen: https://shorturl.at/wE3FI

Gehiago:

1791: Haitiko Iraultza hasi zen, 100.000 esklabok armak hartu zituztenean Saint-Domingue kolonia frantsesean https://short.do/4mD8sR

1944: Artelan trafikatzaile nazi bat atxilotu zuten Euskal Herrian https://short.do/MZWi2M

Egun on lagunak,

👉 Donostiako gozoki denda bateko arduraduna atxilotu dute adin txikikoei sexu erasoak egiteatik.

Hamalau sexu eraso egiteagatik Ertzaintza gizonezko bat ikertzen ari da Donostian https://labur.eus/gdj1fcra

🇮🇱 Turista sionista batzuek heriotza-mehatxua egin diete Palestinaren aldeko manifestariei Iruñean, eta Poliziak ez du ezer egin https://labur.eus/ycz1ng86 (Ahotsa)

❗️ 25 urte jostailu bonba batek Maria Francisca Eraunzetamurgil hil zuenetik https://labur.eus/u9f9wfdh (Irutxuloko Hitza)

📗 ‘Arnasguneak hizkuntza gutxituetan’: liburua eskuragarri https://labur.eus/nere7url (Sustatu)

Ondo segi!

Iep, lagunok! Hemen duzu eguneko bigarren albiste dosia.

💸 Hotelek inoiz baino turista gehiago hartu dituzte uztailean, eta inoiz baino garestiago
https://labur.eus/atv4cruz

🔥 Sutea izan da Pasaiako portuko txatar tontor batean
https://labur.eus/dscgxncc

🐏 Abereak bazka falta, sindikatuak kexu dira Jaurlaritzak bilera atzeratu duelako
https://labur.eus/v6ulornc

🟣 Bilboko Mugimendu Feministak “emakumeek eta disidentziek” Aste Nagusiaz gozatzeko duten eskubidea aldarrikatu du
https://labur.eus/d8vzs9wj

Eta azkenetara iristen ari da Donostiako Musika Hamabostaldia. Euskadiko Orkestrak, Bilbao Orkestra Sinfonikoak, Donostiako Orfeoiak eta Easo Abesbatzak batera eskaini zuten kontzertuaz, Montserrat Auzmendiren kritika:

✍️ Gaindosi musikala
https://labur.eus/zr2e3tgz

🎥🎥 DOKUMENTALA 🎥🎥

Kaixo lagunak!

Ostiral honetako dokumentalaren eskutik euskararen "periferietara" egingo dugu salto.

⃝ Periferiaren mugak
https://labur.eus/uvn3npxu

📝 Euskal periferian bizi direnen testigantzak jaso dituzte; Lapurdiko, Nafarroa Behereko, Zuberoako, Nafarroa Garaiko, Arabako eta Bizkaiko mugetako euskaldunak. Guztira 13 lagunekin izan dira dokumentalaren egileak.

🎬 Hamaika Telebistak zabaldu du Irati Egibar Izeta, Irene Zaldua Tapia eta Ekhiñe Aizkorbe Zabalzaren lana.

🕥 40 minutu

🎞 526 dokumental ikusgai, euskaraz eta doan: https://www.dokumentalak.com

Gaurko egunez 1982an...

Euskara eta gaztelania Espainiako Konstituzioan legez parekatzeko proposamena ukatu egin zuten Espainiako Senatuan. Eusko Abertzaleen taldeak egindako proposamenak gaztelania ezagutzeko derrigortasuna ezabatzeko eskatzen zuen, Europako beste herrialdeen ereduari jarraituz, hizkuntza bat baino gehiagoko zenbait estatutan haien arteko lege berdintasunaren printzipioa aplikatzen baitzen. Bandres Euskadiko Ezkerrako senatariak ere arrakasta gabeko eskaera egin zuen, konstituzioaren Atariko Titulutik Indar Armatuei erreferentzia erretiratzeko. Saio hartan, bestalde, hizkuntza izendatzeko espainiera eta gaztelania hitzak baliokide izango zirela onartu zuten.

Gehiago:

1906, duela 120 urte: Istilu larriak izan ziren Bilbon meatzarien greban eta lau hildako izan ziren Setaresen https://labur.eus/tdtjqlvj

1512: Lizarra erori zen Gaztelako armadarentzat eta errepresioa hasi zen https://labur.eus/tqnlnq1q

Gaurko egunez duela 30 urte, 1996an...

Frantziako Poliziak indarrez atera zituen Parisen itxialdia egiten ari ziren paperik gabeko 300 migratzaile. Euren egoera arautzeko eskatuz, St. Bernard elizan itxialdia abiatu zuten, apaizaren laguntzaz, martxoaren 18an. Haietako batzuk herrialdetik kanporatuak izateko mehatxupean zeuden, babes politikoa ukatu eta gero. Haietako hamarrek gose greba abiatu zuten itxialdian, eta oso ahul zeuden 50 egunen ostean.

1.000 poliziak hartu zuten parte desalojoan, eta dozenaka zauritu eta 46 atxilotu zituzten. Gobernuak batzuen egoera arautzea onartu bazuen ere, gainontzekoak kanporatu egingo zituela iragarri zuen. Desalojoaren ostean migratzaileekin elkartasunez manifestazio jendetsua egin zen.

Gehiago:

1936, duela 90 urte: 52 preso errepublikar fusilatu zituzten frankistek Nafarroan, Cadreitako Valcalderan https://labur.eus/nfvztgrv

Gaurko egunez 1982an...

Gorritiko frontoian jarritako ikurrina bitan kendu zuten, Nafarroan. Herriko jaiak ospatzen ari ziren, eta 1980ko abenduan PSOEk proposatu eta UCD eta UPNren babesarekin Nafarroako Legebiltzarrak onartutako ikurrina erakunde publikoetan erakustearen debekuari muzin egin zioten herrian. Guardia Zibila, ordea, herrira joan eta erretiratu egin zuen goizean goiz. Arratsalderako, herritarrek berriro jarri zuten beren bandera kontsideratzen zuten ikurra, baina oraingoan ere kalez jantzitako poliziek kendu zuten. Horren aurrean, herritarrek euren balkoi eta leihoetan jarri zituzten ikurrinak eta hortik ezin izan zituzten kendu.

Gehiago:

1781, duela 245 urte: Espainiako Inkisizioak bere azken biktima hil zuen Sevillan: María de los Dolores López https://labur.eus/fawbukk0

1572: San Bartolome gaueko sarraskia Parisen https://labur.eus/n2vwzphz

1802: Toussaint Louverture atxilotu zuten frantziarrek, Haitiko Iraultzaren liderretako bat https://labur.eus/2wtdnjqh

Kaixo lagunak. Hemen gaurko albisteak

▶️ Kaleko saltzaileak “erakunde kriminal baten parte” direla erran du Juan Mari Aburto Bilboko alkateak https://labur.eus/91cgddw7

▶️ Zubietako erraustegian elkarretaratzea egingo dute, iragan asteko suteak agerian utzi ostean “enpresak negozioa lehenesten duela, langileen osasunaren aurretik” https://labur.eus/4qbqaghu

▶️Pasaiako portuko sutearen ostean instituzioen “ekintza gabezia” salatu du Eguzki kolektibo ekologistak https://labur.eus/jm8tszf0