PDF | Hemen aldizkaria osorik eta libre

Kaixo, lagunok!

🇮🇱 Netanyahuk hauteskundeak irabazi ditu, baina gobernua osatzea zail dauka https://labur.eus/nhl7smt3

🇵🇸 Zisjordaniatik hauteskunde gauaren irakurketa egin digu Antxon Barroso EHUko ikerlariak:
“Israelgo palestinarrak azken hamarkadetako okerren bizi dira, horregatik politizazioa handitu da eta bozkatu egin dute” https://labur.eus/hzyd8a79

Bestelakoak ere baditugu:

💿 Kultur sorkuntzarako lan tresnak jarriko dituzte fokupean Durangoko Azokan https://labur.eus/iuuxmycq

❌ Hidrogeno bilaketen aurkako mozioa onartu du Larraungo Udalak https://labur.eus/mvikkrgm

🇧🇷 Bolsonaro AEBetan ezkutatu da, porrotaren ostean https://labur.eus/otywfpml

⚽️ Mutila izanda ere, nesken futbol taldean jokatzea lortu du 8 urteko Aitorrek https://labur.eus/p91wbc4q

Gero arte!

💻 Richard Stallman informatikaren eta askatasun digitalaren mugimenduko pertsonarik eraginkorrenetakoa da. Ezaguna da batez ere software librearen aldeko mugimendua sortzeagatik eta 1983an GNU Proiektua abian jartzeagatik.

Bere lanak eragin handia izan du mundu osoko milioika pertsonak teknologia, programazioa eta eskubide digitalak ulertzeko moduan. Andoni Lubakik hitz egin du berarekin ⤵️

“Etsaia indartsua da, baina askatasunaren onerako eragozpenak jasateko prest egon behar dugu”

🎧 Beranduegin Guardia Zibilen etxepeko bilera batean bezala sentitzen gara: lasai eta libre nahi duguna esateko; eta kontinente oso bat “hanka-txiki-zalea” dela esan behar bada, ba bota egiten da. Eta galdetuko duzue nondik iritsi garen horra? Bada gerrarako prestaketen baitan, nazioarteko gustu erotikoak ekarri ditu aste honetan Kevinek, Evaristoren musikaz lagunduta.

Beranduegi 7x04: Evaristoteles

Gozatu!

Gaurko egunez duela 25 urte, 2001ean...

Sustatu sortu zuten, euskarazko lehen blog kolektiboa. Goiena Komunikazio Zerbitzuak eta CodeSyntax informatika-enpresak elkarlanean sortua, teknologia berrien, kulturaren, ekonomiaren eta bestelako gaien inguruan euskarazko blog bat sortzea zuten helburu. Aitzindaria izan zen euskarazko blogosferan.

Gehiago:

1901, duela 125 urte: AEBetako presidentea hiltzeagatik, Czolgosz anarkista exekutatu zuten https://labur.eus/vd1nlrnp

1956, duela 70 urte: Israelek, Frantziak eta Erresuma Batuak eraso egin zioten Egiptori, sei eguneko gerra hasiz https://labur.eus/zgf4embb

1922: Erromara iritsi zen Mussolinik gidatutako Alderdi Faxistaren Martxa https://labur.eus/phuivxvx

1972: IRAko zazpi presok ihes egin zuten presondegitik, Irlandako Errepublikan https://labur.eus/2s7oa7xf

1974: Iparragirre etakidea hil zuen Guardia Zibilak Pasaian segada batean, eta honek sarjentu bat https://labur.eus/nj3xg2yi

Egun on!

Tren istripu lazgarria izan zen atzo Espainian, Gaztela-Mantxan, sistemaren akatsak trenak geldiarazita. Gaia kontatzera eta kokatzera dator Goizean argi buletina.

Kalamidadea (eta alimentua)
https://labur.eus/xhxjncmc

Horrez gain, albisteak:

🇵🇸Multinazionalen menpeko hedabideak ere ez dira genozidioaren arduraz salbu.

Mendedaldeko komunikabide handiak Palestinako genozidioa “legitimatzen” ari direla salatu du Francesca Albanesek https://labur.eus/sabkrgtn

❗️ Zortzi begi galdu, bost anputatu eta aurpegi txikituak: zaurituen balantzea Frantzian https://labur.eus/v5j97soq (Gedar)

👨‍👨‍👧 Herri Harresia osatzera deitu dute azaroaren 28an, Frantses Kanonaren kontra https://labur.eus/pexxxnlt (Euskal Irratiak)

🧬 Euskal Herriko giza-DNA zaharrena analizatu dute: Izturitzeko emakume bat, duela 30.000 urtekoa https://labur.eus/x5gilgiv (Sustatu)

Ondo izan!

👋🏽Kaixo, lagunok:

💰25 urtetik beherako gazteek soldataren %78 bideratzen dute alokairua ordaintzera. 'Gazteen argazki ekonomikoa txostena aurketu dute LABek eta Ernaik: https://labur.eus/dzt91izm

🚄 6️⃣9️⃣ hildako eragin dituen tren istripua giza-akats bati mugatu izana kritikatu dute zenbait eragilek: https://labur.eus/4aacru4l

❗️ Eraso "faxistak" salatu dituzte NUPen eta unibertsitateari egotzi diote zigorgabetasuna ahalbidetzea (Ahotsa bidez): https://labur.eus/rh1vkj2f

Arratsalde on lagunok, hona gaur publikatu dugun albiste gehiago:

📦 Ikaskoli: Eguberri-saskiak, Zuberoako ikastolak laguntzeko https://labur.eus/st6jlw7u

📌 Gehiengo sindikalak ostiraleko grebari eutsiko dio Osakidetzan https://labur.eus/jp6m9ajz

🏭 Cap Capital inbertsio funtsa harremanetan jarri da Tubos Reunidoseko sindikatuekin bilera bat egiteko (Aiaraldea) https://labur.eus/xknjrz3k

Ondo segi!

🚗🚌🚉 Duela gutxi arte, 18 urte ingururekin ateratzen zuen jendeak gidatzeko karneta. Autoa zen adinez nagusi bilakatu izanaren ikur nagusietakoa. Gaur egun, baina, 24-25 urteak beteak dituztenean eskuratzen du gazte geroz eta gehiagok. Gidabaimena lortzea garestia baita askorentzat, garestia autoa erosi eta hura elikatzea.

Frantziako Estatuan izen bat jarri diote batetik bestera duintasunez bidaiatzerik ez duen jendearen ezinari: "Mugikortasun prekarioa".

Geratzera kondenatuak?: Gidabaimenaren zama eta mugikortasun prekarioa

✍️ Jon Torner Zabala
📷 Dani Blanco / ARGIA CC BY-SA

NOBEDADEA | Data-zarta: Bertsolariak

🎤Ausartu bertsolaritzaren historian murgiltzera!

Ba al dakizu noizkoa eta norena den gorde den lehen bertsoaldia? Plazida Otañok, 18 urte bete berritan, zer erantzun zion aitari? Zenbat urterekin eta non egin zuen Xabier Amurizak bere lehen plaza? Eta Maialen Lujanbiok?…

Historia egin duten bertsolariak, bertsoak eta pasadizoak jaso ditugu, kartaz karta.Osatu denbora-lerro zuzena… ondokoak baino lehenago!

Prezioa: 15€

Eskuratu Data-zarta: Bertsolariak mahai-jokoa ARGIAren Azokan

Gaurko egunez 1509an...

Anton Garai pirata bizkaitarra urkatu zuten Galizian. Gorlizen sortua, La Trinidad ontziaren kapitain izan zen pirata hau. Galiziako kostaldean egiten zituen lapurretak, eta ez zuen bandera bakar bat ere errespetatzen: ontzi espainiar, portugaldar, holandar zein ingelesei eraso egiten zien, eta horregatik, denek zuten arerio.

La piedad ontzi bretoia lapurtu ostean salatu egin zuten, eta heriotzara kondenatu “itsaslapur kortsario izateagatik”. A Coruñan eman zuen azken hatsa.

Gehiago:

1938: Estralurtarren inbasio bati buruzko fikzioa antzeztu zuen irratian Orson Wellesek AEBetan… eta milakak sinetsi zuten https://labur.eus/4nus7tz3

1969: Josu Murueta hil zuen tiroz polizia frankistak Erandion, kutsaduraren aurkako protesta batean https://labur.eus/cgmdizpv

1975: Franco diktadorea osasun egoera larrian ospitaleratu zuten https://labur.eus/ven5p1xs

Egun on lagunok, Xabier Letonak Espainiako hauteskunde orokorren bueltan idatzitako analisiarekin ireki dugu ostiral goizeko artikulu-sorta:

Maricarmenen heriotzatik Toledoko hondamendira https://labur.eus/zzdkqunk

Bestetik, hona Gorka Peñagarikanoren gaurko Goizean argi buletina, beldurra arma elektoral gisa erabiltzeari buruz, batik bat Israelgo hauteskundeetan fokua jarrita:

Beste behin, beldurra https://labur.eus/uctlondf

Eta, horiez gain...

💥 Gervasio Sanchez Fernandez: “Gerrak amaitzeko, armagintzaren negozioarekin amaitu behar dugu” (Aiaraldea) https://labur.eus/nmbfwjoe

🔴 Gasteizko taberna batean izandako irudi bidezko erasoak salatu ditu Itaiak (Hala Bedi) https://labur.eus/aolpjgpk

📚Katakrak argitaletxeak lau eguneko jardunaldiarekin ospatuko du bere lehen hamarkada (Euskalerria Irratia) https://labur.eus/lnsktgam

Ostiral on!

ITZALETIK ARGIRA | 1992ko apirilaren 12an Iruñean aterata. Nostalgiaz begiratuko diote batzuek argazki honi, 1990eko hamarkada hasierako Polo karratu haietaz gogoratzean. 🚗🚗

🛠 Garai hartan jadanik zabaltzen hasia zen modako hitz berria, toyotismoa, Japoniako Toyota enpresaren sistemari jarraiki. Landabengo Volkswagenen (orduan Seat) lantaldeetan zebiltzanei, telesail estatubatuar baten eliteko poliziei bezala deitzen zieten; atzean baina, beste errealitate bat zegoen... ⤵️

Harrelsonen gizonak

✍🏾 Urko Apaolaza Avila
📸 Aitor Bayo / ARGIA CC-BY-SA

Gaurko egunez duela 15 urte, 2011n...

Munduko biztanleriak 7.000 milioi biztanleen langa gainditu zuen. Nazio Batuen Populazioaren Funtsak egun hori “7 mila milioien eguna” izendatu zuen. Munduko biztanleriak esponentzialki egin du gora azken hamarkadetan. Horrek baliabideen eskarian eragiten du, baliabide finituak dituen planeta batean eta hazkunde ekonomiko etengabea eskatzen duen eta aberastasunaren banaketa ekonomiko eta global desorekatua sustatzen duen mundu-sistema kapitalista baten pean. Hamaika urtera, 2022ko azaroaren 15ean, 8.000 milioien langa gainditu zuen.

Gehiago:

1891, duela 135 urte: 500 preso askatu zituzten Tennesseeko meatzariek AEBetan https://labur.eus/xhzh8yyz

1926, duela 100 urte: Mussolini Italiako diktadorea hiltzear egon zen Anteo Zamboni anarkista gaztea https://labur.eus/rfgbgad1

1517: Martin Lutherrek Erreforma protestantea hasi zuen https://labur.eus/7oszqgvr

Egun on, lagunok! Astekari honetako iritzi bilduma segidan:

🖌 Goian Adur Larrearen zinta ⤴️

✍️ Diana Francoren teknologiaren zutabea: Morroi berriak

✍️ Naroa Elortzaren ekonomiaren zutabea: Industria, ikuspegi ekosozialetik

✍️ Bea Salaberri, irakaslea (🎨 Dom Campistron): Etorkizuneko gorputzak

✍️ Inma Errea, idazlea eta itzultzailea: Arinka, destenorean, ezlekuetan

✍️ Iñaki Barcena, Ekopol eta Ekologistak Martxaneko kidea: Sabino Ormazabal kantariari

✍️ Uxue Apaolaza, euskara irakaslea: Mapak

✍️ Iñaki Murua, bertsolaria: ‘Garagarrak irabazi!’

Asteburu eta irakurketa on! 😘