“Dentons” халқаро юридик фирмаси юристи, адвокат Нодирбек ХУДОЙҚУЛОВ:

“Ўзбекистонга келадиган чет эллик инвесторларни энг кўп хавотирга соладиган омил – бу солиқ қонунчилигининг беқарорлиги. Муттасил ўзгариб туради, йилига юздан ортиқ ўзгартириш киритилади: қандайдир нормалар қўшилади, бекор қилинади, яна киритилади... Мижозларимиз ҳайрон: нега сизларнинг қонунларингизда стабиллик йўқ, деб.

Масалан, инвестор 100 млн доллар сармоя тикмоқчи. Сўрайди: “Фалон иш билан шуғуллансам, қанча солиқ тўлашим керак бўлади, қанча фойда оламан?” Ўша пайтдаги қонунчилик бўйича ҳисоблаб берамиз. Ишни бошлайди. Орадан ҳеч қанча вақт ўтмай солиқ турлари, миқдорлари ўзгаради ёки кечагина амалда бўлган имтиёз бекор бўлади!..

Менинг жуда кўп кейсларим шунақа ҳолатлар билан боғлиқ”.

(Мақоланинг тўлиқ матнини “Advokat” журналининг 2-сонида ўқинг).

Манба

👉@yuristkadr

Таъсисчи ўз улушини корхона балансидаги асосий восита хисобидан олиб чиқиб кетса қандай солиқ оқибатлари келиб чиқади.

Корхона балансидаги асосий воситалар корхона таьсисчисига улуши хисобидан берилса, Солик кодекси 239-моддасига асосан қўшилган қиймат солиғи хисобланади.

Солик кодекси 298-моддасига асосан балансдаги автотранспорт воситасини корхона таьсисчисига улуши хисобидан чикиб кетишидан олинадиган даромадлар фойда солиғи базасига қўшилади ва солиқ хисобланади.

@best_accounting_outsourcing

Ҳинд файласуфи ва руҳий лидерларидан бўлган Ошо шундай деган эди:

“Ҳаётдаги энг катта қўрқув бошқаларнинг фикри олдидаги қўрқувдир. Сен оммадан қўрқмайдиган пайтдан бошлаб ўзингни қўй каби эмас шердай ҳис қилишни бошлайсан. Юрагингда озодлик деган ҳайқириқ жўш уришни бошлайди.”

Биз кўп нарсаларни бировларнинг гапи деб қиламиз, бировларнинг гапи учун ўзгаришга ҳаракат қиламиз, бировларнинг фикри учун ўзимизни турли усулларга соламиз.

Ана бўлди энди одамлар мени кўрганда “оооо” дейди деб ўйлайди, ана энди ҳамманинг кўзига кўрсатиб қўяман деб ўйлаган пайтимизда ҳаммасини ютқизиб бўлган бўламиз, чунки биз ҳеч ҳам тугамайдиган пойгага кириб бўлган бўламиз. Ҳаётимиз эса ана шу пойгада қандай ўтиб кетиб қолганини ҳам билмай қоламиз.

@bektoshkhatamov

Дивиденд учун солиқни ҳисоблашга асос протоколми ёки тўлов?

#мулоҳаза

АБС компания 2021 йил декабр ойида ушбу йилнинг 3 чораги якунлари бўйича фойдасини тақсимлаш тўғрисида қарор қабул қилган. Лекин, мазкур дивидендлар 2021 йилда тўланмаган. Солиқ кодексининг 483-моддасига мувофиқ 2022 йил 1 апрелдан ЎзРнинг резидентлари ва норезидентлари бўлган жисмоний шахсларнинг (акциядорларнинг) акциялар бўйича дивидендлар тарзидаги даромадлари жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғидан озод қилиниши белгиланган. Мазкур норма юқорида тўланмаган дивиденд 2022 йил 1 апрелдан кейин тўланган тақдирда қўлланадими?

Жавоб:
Ха. Дивидендлар тўлов манбаида солиққа тортилади (СК .343-модда). Бунда ушбу дивидендларни тўлаш тўғрисидаги қарор санаси аҳамиятга эга эмас.

@auditor_team

#qonunchilikdagi_yangiliklar

Toʻqimachilik sanoat zonalari direksiyalari va ularda tashkil etiladigan korxonalar ayrim soliqlardan ozod etiladi

“Toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoatini rivojlantirishni yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Prezident Farmoni qabul qilindi.
👉 PF-71-son, 01.05.2024-y.

Farmonga koʻra:

🔹2026-yil 1-yanvarga qadar toʻqimachilik sanoat zonalari direksiyalari va ularda tashkil etiladigan korxonalar quyidagi soliqlardan ozod etiladi:
▫️mol-mulk soligʻi;
▫️yer soligʻi;
▫️suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq.

🔹2024-yil 1-maydan 2026-yil 1-maygacha barqarorlik reytingida “A” va undan yuqori toifada boʻlgan toʻqimachilik va tikuv-trikotaj yoʻnalishidagi tadbirkorlarda:
▫️soliq tekshiruvlari oʻtkazilmaydi (jinoiy ishlar doirasida oʻtkaziladigan tekshiruvlar bundan mustasno),
▫️QQS summasi oʻrnini qoplash (qaytarish) 1 kun muddatda tekshiruvlarsiz amalga oshiriladi.
______
#новое_в_законодательстве

Дирекции текстильных промышленных зон и созданные в них предприятия освобождаются от уплаты некоторых налогов

Принят Указ Президента "О мерах по выведению на новый этап развития текстильной и швейно-трикотажной промышленности".
👉 №УП-71 от 01.05.2024 г.

В соответствии с ним:

🔹до 1 января 2026 года дирекции текстильных промышленных зон и созданные в них предприятия освобождаются от уплаты:
▫️налога на имущество;
▫️земельного налога;
▫️налога за пользование водными ресурсами.

🔹с 1 мая 2024 года до 1 мая 2026 года в деятельности субъектов предпринимательства текстильного и швейно-трикотажного направления категории "А" и выше рейтинга устойчивости:
▫️налоговые проверки не проводятся (за исключением проверок, проводимых в рамках уголовных дел);
▫️возмещение (возврат средств) суммы НДС субъектам предпринимательства данной категории осуществляется без проверок в однодневный срок.

Тelegram |Facebook |Youtube| Instagram |X| Threads

❗️Бугун барча ходимлар 1 соат вақтли кетиши керак!

Меҳнат кодекси 187-моддасига биноан, байрам (ишланмайдиган) кунлари арафасида кундалик иш (смена) муддати барча ходимлар учун камида бир соатга қисқартирилади.

Эртага 9 май — Хотира ва қадрлаш куни. Дам олиш куни сифатида белгиланган байрам. Демак, бугун, 8 май куни барча ходимлар 1 соат вақтлироқ уйига кетиш ҳуқуқига эга.


👉 @yuristlar_maslahati 👈

Маркетплейс билан ишлаш ҳисоби

#мулоҳаза

Бугун кўпчилик инсонлар товарларни маркетплейс орқали ҳарид қиладилар. Маркетплейсни содда қилиб интернетдаги бозор дейиш мумкин. Бу бозорда жуда кўп кичик ва ўрта бизнес субъектлари ўз товарларини сотмоқдалар.

Бу ерда сотувчи ва маркетплейс ўртасидаги шартнома айнан воситачилик шартномаси форматида тузилади. Сотувчи томонида бериладиган ўтказмалар қуйидагилардан иборат:

1️⃣ Товарларни маркетплейс омборига ўтказилганда
Д-т 2960 К-т 2910 – мазкур операцияда омбор ўзгаришини акс эттирилади. Товарларга эгалик ҳуқуқи сотувчида сақланиб қолинишини билдиради.

2️⃣ Товарлар маркетплейс орқали сотилганда
Д-т 4010 К-т 9020 / Д-т 9120 К-т 2960 – мазкур стандарт ўтказма товарлар харидорга сотилгандан маркетплейснинг ҳисоботи/электрон реестр орқали акс этирилади.

3️⃣ Маркетплейс ўз хизмат ҳақига сотувчига хисоб-варақ фактура тақдим этганда
Д-т 9410 К-т 6990 – мазкур ўтказма бўйича маркетплейсдан қарздорлик юзага келади. Бу қарздорлик маркетплейсдан олинадиган 4010 счети билан ўзаро ҳисоб китоб қилинади. Чунки маркетплейс сотувчига ўз хизмат ҳақини ушлаб қолган ҳолда пул маблағларини ўтказиб беради.

4️⃣ Пул маблағлари сотувчига келиб тушганда
Д-т 5110 К-т 4010 - одатда маркетплейс сотувчи олишга ҳақли бўлган пул маблағларини товарлар қайтарилиши мумкин бўлган даврда (масалан 10 кун) ўзида сақлаб туради.

5️⃣ Ўзаро ҳисоб-китоб қилинганда
Д-т 6990 К-т 4010 – мазкур ўтказма якуний ўтказма ҳисобланади.

Ушбу ўтказмаларда сотувчи ҚҚС тўловчи бўлгандан кирувчи ҚҚС суммасини ҳисобга олиш имконияти билан қўшимча ўтказма берилади.

@auditor_team

Илон Маскнинг йиғилишга оид қоидалари

#мулоҳаза

Қуйида Илон Маскнинг йиғилишга оид 6 та қоидаси келтириб ўтилган. Ушбу қоидалар йирик ва ўрта бизнес субъектларида фаолият олиб бораётган бухгалтерлар ва молия директорлари учун фойдали бўлиши мумкин.

1️⃣ Катта йиғилишлардан қочинг
Илтимос, барча катта йиғилишларни тўхтатинг, агар улар бутун аудитория учун фойдали эканлигига ишончингиз комил бўлмаса.

2️⃣ Агар йиғилишда сизнинг фойдангиз тегмаса, йиғилишни тарк этинг
Агар йиғилишда қатнашишингиз бирор қийматга эга бўлмаса, уни тарк этинг. Йиғилишни тарк этиш қўполлик эмас, аксинча, бошқаларнинг вақтини беҳуда ўтказиш қўполликдир.

3️⃣ Буйруқлар занжирини унутинг
Вазифани бажариш учун зарур бўлган энг қисқа йўл орқали ҳаракатланиш керак.

4️⃣ Аниқ бўлинг, ақлли эмас
Йиғилиш қатнашчиларига ақилли гаплар билан бошини қотирманг, аксинча аниқ ва лўнда гапиринг.

5️⃣ Тез-тез ўтказиладиган йиғилишлардан воз кечинг
Тасаввур қилиб кўринг, йилига қанча вақтни бехуда йиғилишларга сарфламоқдасиз. Бунинг натижаси компания ресурсларини самарасиз сарфлашингизни кўрсатади.

6️⃣ Соғлом фикрдан фойдаланинг
Умуман олганда, ҳар доим соғлом фикрни йўлбошчи сифатида танланг. Агар компания қоидасига риоя қилиш маълум бир вазиятда кулгили бўлса, уни ўзгартириш керак.

@auditor_team

Оператив ижарага капитал қўйилма

#фойда_солиғи

АБС компания офис мақсадларида бинони оператив ижарага олган. Ушбу бинони таъмирлаш учун компания ўз маблағлари ҳисобидан 300 млн сўм сарфлаган. Мазкур харажатлар ижарага берувчи томонидан қоплаб берилмайди. Мазкур ҳолатда ушбу харажатлар фойда солиғи мақсадларида чегириладими?

Жавоб:
Дастлаб ушбу сарфлар жорий таъмирлаш ёки реконструкция эканини аниқлаш лозим. Реконструкцияга оид сарфларга СКнинг 306 моддасини, жорий таъмирлашга нисбатан эса СК 309 моддасини қўллаш лозим.

✅ Реконструкция сарфлари
СКнинг 305 моддасига мувофиқ, ижарага олинган амортизация қилинадиган активларга капитал қўйилмалар қуйидаги тартибда амортизация қилинади:
ижарага олувчи ижарага берувчининг розилиги билан амалга оширган, қийматининг ўрни ижарага берувчи томонидан қоплаб берилмайдиган капитал қўйилмалар ижарага олувчи томонидан амортизация қилинади.

Мазкур ҳолатда бундай капитал қўйилмаларни алоҳида ҳисобда акс эттириш ва ушбу сарфлар бино таснифига жавоб бермаслиги туфайли 15% ставкада (Бошқа гуруҳларга киритилмаган амортизация қилинадиган активлар) амортизация қилиб борилиши лозим. Ушбу амортизация суммалари ижарага олинган бинодан фойдаланиш даврида объектдан фойдаланиш мазмунига кўра даромад олиш билан боғлиқ ҳолда фойдаланилса, чегириладиган харажат ҳисобланади.

✅ Жорий таъмирлаш сарфлари
СКнинг 309-моддасига мувофиқ, ижарага олинган активларни таъмирлаш учун амалга оширилган харажатлар қайси ҳисобот (солиқ) даврида амалга оширилган бўлса, ўша ҳисобот (солиқ) даврида ҳақиқий чиқимлар миқдорида харажатлар жумласига киритилади. Бундай харажат ижарага олинган объектдан фойдаланиш мазмунига кўра даромад олиш билан боғлиқ ҳолда фойдаланилса, чегириладиган харажат ҳисобланади.

@auditor_team

Сизларда қандай фикрлар бор ...

Bir donishmand yoʻlda ketarkan, qarshisidan chidab bo'lmas yuk koʻtarib olgan notanish kimsa chiqibdi.

- Nega oʼzingni buncha azoblaysan, nima seni majbur qilmoqda? - soʼradi donishmand.

- Bobom otamning baxti uchun, otam bizning baxtimiz uchun mehnat qildi, azob chekdi. Endi navbat meniki, farzandlarim uchun ishlashim kerak, - deb javob berdi notanish kimsa.

- Oilangda kimdir baxtli boʼla oldimi: bobong, otang yoki sen? - so'radi donishmand.

- Yo‘q, lekin farzandlarim albatta baxtli bo‘ladi! - deb javob berdi baxtsiz odam.

- Savodsiz odam boshqaga oʼqishni oʼrgata olmaydi. Avval oʼzing baxtli boʼlishni oʼrgan, keyin ortingdagilar baxt nimaligini bilishadi, - deb donishmand yoʻlida davom etdi.

🔝 @foydali_moliya birgalikda o'samiz!

Даромад солиғи бўйича прогрессив шкалага қайтиладими?

Давлат солиқ қўмитаси бошқарма бошлиғи Тимур Исмоиловга таяниб, Spot нашрининг ёзишича, Ўзбекистон амалдаги бир чизиқли шкаладан воз кечиб, даромад солиғи бўйича табақалаштирилган тизимга қайтиши мумкин.

Тимур Исмаилов кўплаб хорижий мамлакатларда бир чизиқли шкаладан фойдаланилмаслигига эътибор қаратган.

Эслатиб ўтамиз, Ўзбекистонда 2019 йилгача жисмоний шахсларнинг даромадларини солиққа тортиш бўйича 7,5%дан 22,5%гача бўлган табақалаштирилган тизим амал қилган.Ўшанда иш ҳақи ва бошқа даромадларни оқартириш мотивлари билан 12%лик бир хил ставкага ўтилганди.

Пул ювиш нима дегани?

#мулоҳаза

Ҳаётимизда камида бир марта ҳаммамиз ушбу америкалик машҳур ганстернинг исмини эшитганмиз, AлКапон. У ажойиб пул ювувчи бўлган ва ҳукумат уни қамоққа олишига деярли 9 йил керак бўлган.

✅ Савол туғилади: пул ювиш ўзи нима?
Пул ювиш - бу турли жиноий ҳаракатлар орқали олинган кир пулларни тозалаш жараёни. Ушбу жараённинг иштирокчиси бўлган жисмоний шахс ёки юридик шахс пул ювувчи деб аталади. Бу жараён учта асосий босқичга эга: жойлаштириш, қатламлаш ва интеграция.

Биринчидан, улар катта миқдордаги пулни банкка жойлаштиришга ҳаракат қилишади. Мана шу ерда уларни аниқлаш осон бўлади. Лекин, агар жойлаштириш муваффақиятли бўлса, улар маблағларни кичик, турли ҳисобларга ўтказа бошлайдилар. Натижада, уларни кузатиш деярли имконсиз бўлади. Чунки баъзида улар бирон бир бизнесга сармоя киритадилар ёки ресторан сотиб оладилар. Ниҳоят, улар тоза пулни тинч йўл билан олишади, бу интеграция деб аталади.

✅ Уларни қўлга олиш мумкинми?
Жавоб ҳа. Аудиторлар томонидан пул ювилишини аниқлашнинг бир неча йўллари мавжуд:

1️⃣ Дастлаб, мижозга хизмат кўрсатишда аудиторлар мижознинг бизнеси, нима қилишлари, буни қандай қилишлари, пул маблағлари ушбу бизнесга қандай келиб тушиши ва ҳоказолар билан яхши танишади. Ғайриоддий транзаксия шаклларини, йўқ жойдан бизнесга катта миқдордаги нақд пул оқимини аниқлашади.

2️⃣ Шунингдек, аудиторлар бошқа белги сифатида асосли эҳтиёж бўлмаганда катта миқдорда нақд пул келиб тушишини кўришади.

3️⃣ Aйнан битта бизнес фаолиятига эга бўлмаган ва катта активларга эга бўлмаган ширкатлар билан аудитор жуда эҳтиёткор бўлишади, чунки бундай ширкатлар ювилган пулларни жойлаштириш учун энг яхши жой бўлиши мумкин.

4️⃣ Ва ниҳоят, аудиторлар мижоз билан қонуний бизнес муносабатларига эга бўлмаган учинчи томон операцияларига диққат билан эътибор беришади, чунки бундай операциялар маблағларнинг асл манбасини топиш учун ишлатилиши мумкин.

Пул ювувчиларни тўҳтата оладиган энг самарали машина бу банклардир.

@auditor_team

#qonunchilikdagi_yangiliklar

Soliq imtiyozlari va preferensiyalarni yuridik shaxslar reyting darajasidan kelib chiqqan holda taqdim etish tartibi belgilandi

“Tadbirkorlik subyektlariga subsidiyalar, imtiyozlar va preferensiyalarni taqdim etish tartiblarini takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Prezident qarori qabul qilindi. (PQ-193-son 24.05.2024)

Qaror bilan soliq va bojxona imtiyozlari, subsidiyalar va preferensiyalar (imtiyozlar)ni yuridik shaxslarning reyting darajasidan kelib chiqqan holda taqdim etish tartibi tasdiqlandi. Bunda:

Reytingi o‘rta va yuqori bo‘lgan tadbirkorlarga imtiyozlar amaldagisiga nisbatan quyidagi miqdorlarda taqdim etiladi:

🟩yuqori toifaga – 80-100 %
▫️“AAA” – 100 %
▫️“AA” – 90 %
▫️“A” – 80 %

🟦o‘rta toifaga – 50-70 %
▫️“BBB” – 70 %
▫️“BB” – 60 %
▫️“B” – 50 %

❗️Ushbu miqdorlar avval berilgan imtiyozlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.

Maʼlumot uchun, bugungi kunda 76 ming korxonaning reyting darajasi “B” va undan yuqori. 2023-yilda 25,1 mingta korxonaga 15 trln so‘m soliq imtiyozi berilgan.

Shuningdek, imtiyozlar faoliyat boshlaganiga 6 oy bo‘lmagan tadbirkorlarga ham beriladi.

4 va 5-toifadagi tumanlarda faoliyat yuritayotgan tadbirkorlarga imtiyozlar, ularning reyting darajasidan qatʼi nazar amaldagi miqdorlarda taqdim etiladi.

Bugungi kunda 4 va 5-toifadagi 60 ta tumanda jami 105,7 mingta korxona faoliyat yuritayotgan bo‘lib, 8,8 mingtasining reytingi “B” va undan yuqori.

Tadbirkorlarning reyting darajasi:
⬇️pasayganda, imtiyozlar berish 3 oy davomida saqlab qolinadi;
⬆️yuqorilaganda, imtiyozlar keyingi oydan boshlab yangilangan reyting darajasiga muvofiq miqdorlarda taqdim etiladi.

Тelegram |Facebook |Youtube| Instagram |X| Threads

Бир ой давомида картага қанча пул тушса блокланиши мумкин?

👉 @yuristlar_maslahati